Kampanie wyborcze na świecie

Podstawowa wiedza z zakresu komunikowania politycznego, systemów medialnych lub marketingu politycznego oraz umiejętność krytycznej analizy przekazów medialnych. Wymagana jest gotowość do pracy z tekstami naukowymi i materiałami źródłowymi w języku polskim; wybrane materiały mogą być w języku angielskim.

4 pkt. ECTS - ok. 110 h.

1.Godziny realizowane z udziałem prowadzącego (2 ECTS) - około 55 h:

a. Praca z bezpośrednim udziałem prowadzącego Zajęcia konwersatoryjne 30 h.

b. Praca z bezpośrednim udziałem prowadzącego Konsultacje projektowe i konsultacje analizy przypadku 20 h.

c. Praca z bezpośrednim udziałem prowadzącego Omówienie rezultatów, informacja zwrotna i obrona poprawkowa 5 h.

2.Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta potrzebny do pomyślnego zaliczenia przedmiotu (2 ECTS) - około 55h:

a. Lektura literatury obowiązkowej i materiałów źródłowych - wybrane fragmenty, łącznie ok. 600 stron - 30 h.

b. Przygotowanie do zajęć i analiza materiałów kampanijnych - 5 h.

c. Praca własna studenta Przygotowanie projektu strategii i prezentacji - 13 h.

d. Przygotowanie prezentacji - 7 h.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Łącznie: ok. 110h (55+55)

KWS_W1 Student/ka analizuje i wyjaśnia relacje między systemem mediów, polityką, kulturą, gospodarką i społeczeństwem w kampaniach wyborczych oraz ocenia mechanizmy oddziaływania komunikacji na jednostki i procesy społeczne. K_W02

KWS_U1 Student/ka projektuje strategię komunikacji wyborczej w środowisku cyfrowym: diagnozuje sytuację, definiuje cele i grupy odbiorców, dobiera przekazy, kanały i narzędzia, opracowuje harmonogram oraz mierniki i sposób ewaluacji. K_U04

KWS_K1 Student/ka jest gotów/gotowa uwzględniać społeczne i etyczne konsekwencje komunikowania wyborczego, działać z poszanowaniem interesu publicznego oraz odpowiedzialnie uzasadniać proponowane rozwiązania komunikacyjne. K_K03

Podające - Wykład konwersatoryjny i problemowy, opis, opowiadanie, pogadanka. KWS_W1

Poszukujące - Studium przypadku, analiza materiałów źródłowych, klasyczna metoda problemowa, metoda ćwiczeniowa, SWOT, stoliki eksperckie. KWS_W1, KWS_U1, KWS_K1

Dyskusyjne - Dyskusja moderowana, okrągły stół, debata oksfordzka, panel, ocena argumentów i informacja zwrotna. KWS_W1, KWS_K1

Projektowe - Metoda projektu zespołowego: przygotowanie strategii komunikacji wyborczej wraz z harmonogramem, miernikami i ewaluacją. KWS_U1, KWS_K1

Symulacyjne i eksponujące - Pokaz materiałów kampanijnych, symulacja decyzji sztabu, analiza debat i reklam, gry decyzyjne. KWS_W1, KWS_U1, KWS_K1

Refleksyjne i ewaluacyjne - Dziennik refleksyjny / karta samooceny, ocena koleżeńska, analiza dylematów społecznych i etycznych. KWS_K1

Kształcenie online - Metody odnoszące się do autentycznych lub fikcyjnych sytuacji, metody oparte na współpracy, wymianie i dyskusji oraz prezentacji treści. KWS_W1, KWS_U1, KWS_K1

- pokaz

- opis
- opowiadanie
- tekst programowany

- ćwiczeniowa
- studium przypadku

- metody odnoszące się do autentycznych lub fikcyjnych sytuacji
- metody wymiany i dyskusji

Konwersatorium przedstawia kampanię wyborczą jako złożony proces komunikacyjny zachodzący na styku systemu politycznego, mediów, technologii, rynku i społeczeństwa. Zajęcia łączą analizę porównawczą kampanii w wybranych państwach z warsztatem projektowania strategii komunikacji wyborczej w środowisku cyfrowym. Szczególną uwagę poświęca się mechanizmom oddziaływania komunikacji, profesjonalizacji kampanii, roli emocji, platform cyfrowych, mikrotargetowania, dezinformacji i debat wyborczych.

Przedmiot jest istotny dla kształcenia na kierunku Dziennikarstwo i Komunikacja społeczna, ponieważ rozwija umiejętność krytycznej analizy przekazów politycznych, oceny społecznych skutków komunikowania oraz tworzenia odpowiedzialnych i mierzalnych strategii komunikacyjnych. Forma konwersatoryjna opiera się na analizie przypadków, dyskusji, pracy ze źródłami, symulacjach i projekcie zespołowym.

1 Wprowadzenie do kursu

Cele, efekty uczenia się, zasady zaliczenia. Kampania wyborcza jako proces komunikacyjny: aktorzy, media, regulacje, dane i otoczenie społeczne. (KWS_W1, KWS_K1)

2. Systemy wyborcze i manipulacje instytucjonalne

Typologie systemów wyborczych i ich konsekwencje dla strategii kampanii. Gerrymandering/redistricting, malapportionment, progi wyborcze, zasady rejestracji i finansowania, voter suppression. 2 (KWS_W1, KWS_K1)

3. Modele kampanii i consulting polityczny

Profesjonalizacja i komercjalizacja kampanii. Modele party-centered i candidate-centered, permanent campaign, marketing polityczny i data-driven campaigning. Rola konsultantów i sztabów. (KWS_W1)

4. Diagnoza i projektowanie strategii

Warsztat: analiza sytuacji, identyfikacja problemu, cele, segmentacja odbiorców, pozycjonowanie, przekaz, kanały, zasoby, harmonogram, mierniki i ewaluacja. (KWS_U1, KWS_K1)

5. Wybory prezydenckie w USA

Electoral College, prawybory, fundraising, PACs, reklama polityczna i media. Analiza strategii, segmentacji i przekazów w wybranej kampanii. (KWS_W1, KWS_U1)

6. Kampanie wyborcze w RFN

System partyjny i koalicyjny, kampanie w warunkach wielopartyjności, rola kandydatów na kanclerza, mediów publicznych i prywatnych oraz regulacji reklamy. (KWS_W1)

7. Francuskie kampanie prezydenckie Semiprezydencjalizm, dwie tury, personalizacja i mediatyzacja. Dynamika drugiej tury, polaryzacja i strategie budowania koalicji wyborczej (KWS_W1, KWS_U1)

8. Wielka Brytania i kampanie referendalne Logika kampanii referendalnej na przykładzie Brexitu. Rola prasy tabloidowej, mediów społecznościowych, emocji, suwerenności i dezinformacji. (KWS_W1, KWS_K1)

9. Wybrane kampanie pozaeuropejskie Porównawcze studium przypadku kampanii dobieranej do aktualnego cyklu wyborczego. Analiza wpływu systemu politycznego, struktury mediów, nierówności i platform cyfrowych (KWS_W1, KWS_U1, KWS_K1)

10. Emocje, neuromarketing i socjotechniki

Affective intelligence, rola lęku, złości i nadziei w mobilizacji. Perswazja, heurystyki, autorytet, dowód społeczny i polaryzacja. Etyka perswazji i granice dopuszczalnych praktyk. (KWS_W1, KWS_K1)

11. Agenda setting, framing, priming i debaty

Mechanizmy wpływu społecznego, ich pomiar i krytyka. Warsztat kodowania tematów i ram w materiałach kampanijnych oraz analiza argumentacji, wizerunku i komunikacji niewerbalnej w debatach. (KWS_W1, KWS_U1)

12. Infrastruktura władzy cyfrowej i media społecznościowe

Platformy, algorytmy, modele biznesowe danych, data brokers, mikrotargetowanie, influencerzy i reklamy polityczne. Metryki: zasięg, zaangażowanie, konwersja i ograniczenia pomiaru. (KWS_W1, KWS_U1, KWS_K1)

13. Dezinformacja, deepfake i AI w kampaniach

Boty, troll farms, astroturfing, syntetyczne treści i operacje wpływu. Fact-checking, prebunking, regulacje, transparentność i odporność informacyjna. (KWS_W1, KWS_K1)

14. Warsztat projektowy

Konsultacja projektów strategii kampanii. Test spójności diagnozy, celów, odbiorców, przekazów, kanałów, harmonogramu i mierników. Analiza ryzyk społecznych i etycznych. (KWS_U1, KWS_K1)

15. Prezentacja projektów i podsumowanie Prezentacje strategii, obrona decyzji projektowych, informacja zwrotna, synteza porównawcza i autoewaluacja osiągniętych efektów. (KWS_W1, KWS_U1, KWS_K1)

Literatura obowiązkowa

• Bartlett, J. (2018). Ludzie przeciw technologii. Jak internet zabija demokracje. Katowice: Wydawnictwo Sonia Draga - wybrane rozdziały.

• Curtice, J., Mezzanzanica, M., Bailey, K. (2025). Scrolling politics - engagement, trust and polarisation in the digital age (BSA 42 | Politics and social media). National Centre for Social Research - wybrane fragmenty.

• Harari, Y. N. (2024). Nexus. Krótka historia informacji. Od epoki kamienia do sztucznej inteligencji. Warszawa: Wydawnictwo Literackie - wybrane rozdziały.

• Migalski, M., Kaczmarzyk, M. (2020). Homo Politicus Sapiens. Biologiczne aspekty politycznej gry. Katowice: Sonia Draga - wybrane rozdziały.

• Siewierska-Chmaj, A. (2023). Polityka strachu. Jak strach zabija demokracje. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek - wybrane rozdziały.

• Wang, B. (2025). American Politics in the Age of Social Media: Influence, Challenges, and Economic Effects. Advances in Economics, Management and Political Sciences, 160, 208-213. DOI: 10.54254/2754-1169/2025.19810.

• Wojtasik, W. (2022). Manipulacje wyborcze. Ridero - wybrane rozdziały.

Literatura uzupełniająca

• Brewer, M. (2024). Mikrotargetowanie polityczne - o możliwości wystąpienia polskiej wersji skandalu z udziałem Cambridge Analytica z 2016 r. Studia Politologiczne, 72, 252-266. DOI: 10.33896/SPolit.2024.72.13.

• Coleman, S. (red.). (2020). Television Election Debates. Houndmills-Basingstoke-Hampshire-London: Palgrave Macmillan.

• Dolinko, K. (2025). Analiza treści wyborów prezydenckich w USA 2024: główne tematy kampanii. Polityka i Społeczeństwo, 23(2), 16-27. DOI: 10.15584/polispol.2025.2.2.

• Gielarek-Gorczyca, K. (2024). Przyszłość marketingu politycznego - przegląd wybranych trendów w erze nowych technologii i interaktywnej komunikacji. Marketing i Rynek, 9, 52-60. DOI: 10.33226/1231-7853.2024.9.5.

• Helms, L. (2021). Chancellor Wanted! The 2021 German Chancellor Candidates in Context. OZP - Austrian Journal of Political Science, 50(2), 15-21.

• Holtz-Bacha, C. (2018). Political Advertising - a Research Overview. Central European Journal of Communication, 2, 166-176.

• Łokić, P. (2025). TikTok i X jako narzędzia komunikacji politycznej w kampanii parlamentarnej w 2023 roku w Polsce. Środkowoeuropejskie Studia Polityczne, 2, 46-66. DOI: 10.14746/ssp.2025.2.3.

• Mistewicz, E. (2010). Marketing narracyjny. Jak budować historie, które się sprzedają. Gliwice: Helion.

• Mroczka, K., Biderman, B. (2024). Fake newsy i deepfaki w kampanii wyborczej w Polsce w 2023 roku - case studies. Studia Politologiczne, 74, 24-53. DOI: 10.33896/SPolit.2024.74.2.

• Modrzejewska, E. (2025). Retoryczne spojrzenie na ramowanie: przegląd podejść i procedur. Res Rhetorica, 12(3). DOI: 10.29107/rr2025.3.10.

• Paprotny, K., Snarska, K. K. (2025). Marketing polityczny w erze cyfrowej: studium przypadku wyborów parlamentarnych 2023. Akademia Zarządzania, 9(3), 485-500. DOI: 10.24427/az-2025-0070.

• Pispers, R., Rode, J., Fischer, B. (2021). Neuromarketing w Internecie: pozytywne doświadczenia klientów w świecie cyfrowym (E. Bluszcz, tłum.). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

• Rafałowski, W. (2023). Kampanie parlamentarne w Polsce: analiza programów i apeli wyborczych w perspektywie paradygmatu ekspozycji treści. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

• Peszyński, W. (2023). Prezydencjalizacja kampanii wyborczych. Przypadek polskich elekcji parlamentarnych w latach 2005-2019. Toruń: Wydawnictwo UMK, s. 173-206.

• Zybertowicz, A. (2022). Cyber kontra real. Cywilizacja w techno-pułapce. Warszawa: Wydawnictwo Nowej Konfederacji, s. 221-223.

• Zybertowicz, A., Zybertowicz, K. (2024). AI Eksploracja. Warszawa: ZonaZero.

Ocena końcowa jest ustalana na podstawie 100 punktów. Każdy efekt przedmiotowy jest sprawdzany co najmniej jedną formą weryfikacji, a efekt umiejętności jest weryfikowany przez wykonanie projektu strategii.

1) Projekt zespołowy: strategia komunikacji wyborczej oraz prezentacja i obrona 50 pkt (50%) KWS_U1, KWS_W1, KWS_K1

Spójna diagnoza; poprawnie sformułowane cele i odbiorcy; adekwatny przekaz, kanały i narzędzia; realny harmonogram; mierniki i ewaluacja; uzasadnienie na podstawie źródeł; rozpoznanie ryzyka społecznego..

2) Indywidualna prezentacja 20 pkt (20%) KWS_W1, KWS_K1

Wyjaśnienie relacji mediów, polityki i społeczeństwa; zastosowanie pojęć i teorii do materiału empirycznego; samodzielna argumentacja; wiarygodne źródła; wnioski uwzględniające konsekwencje społeczne komunikowania.

3) Aktywność, przygotowanie do zajęć, udział w dyskusji

Systematyczne przygotowanie; merytoryczny wkład w analizę; ocena argumentów i źródeł; konstruktywna informacja zwrotna; odpowiedzialne odnoszenie się do dylematów interesu publicznego. Maksymalnie 2 punkty na zajęcia.

30 pkt (30%) KWS_W1, KWS_K1

Kryteria oceniania:

0-59 pkt 2,0 - niedostateczny

60-67 pkt 3,0 - dostateczny

68-75 pkt 3,5 - dostateczny plus

76-83 pkt 4,0 - dobry

84-91 pkt 4,5 - dobry plus

92-100 pkt 5,0 - bardzo dobry

Frekwencja i terminy

• Dopuszczalne są 2 nieobecności w semestrze. Każda kolejna nieobecność wymaga wykonania zadania kompensacyjnego uzgodnionego z prowadzącym; brak wykonania zadania powoduje odjęcie 5 punktów za każdą ponadwymiarową nieobecność.

• Terminy oddania projektu i prezentacji indywidualnej są podawane na początku semestru w harmonogramie zajęć. Opóźnienie do 7 dni bez wcześniejszego uzgodnienia obniża wynik danej pracy o 10% możliwych punktów. Praca oddana po więcej niż 7 dniach może uzyskać maksymalnie 60% punktów. Uzasadnione przypadki są rozpatrywane zgodnie z regulaminem studiów i po wcześniejszym kontakcie z prowadzącym.

nie dotyczy