Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Podstawy chemii - poziom rozszerzony 0600-S1-O-PC.R
Laboratorium (LAB) Semestr zimowy 2019/20

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 105
Limit miejsc: (brak limitu)
Zaliczenie: Zaliczenie
Literatura:

1. A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, PWN Warszawa.

2. L. Pajdowski, Chemia ogólna, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne Warszawa.

3. H. Kowalczyk, J. Łukaszewicz, Chemia ogólna i jakościowa analiza chemiczna. Ćwiczenia laboratoryjne cz. 1 i 2, Wydawnictwo UMK Toruń.

4. J. Minczewski Z. Marczenko, Chemia analityczna, PWN Warszawa.

5. H. Kowalczyk, ćwiczenia rachunkowe z podstaw chemii, Wydawnictwo UMK Toruń.

Efekty uczenia się:

K_U01, K_U02, K_U08, K_U16, K_K01, K_K03, K_K05, K_K06, K_K08

Metody i kryteria oceniania:

uzyskanie 50% punktów za odpowiedzi na pytania w czasie sprawdzianów kontrolnych oraz punktów uzyskiwanych za poprawne przeprowadzenie jakościowych analiz anionów i kationów, punktowana jest również staranność prowadzonych doświadczeń oraz porządek na stanowisku pracy. Laboratorium w wersji rozszerzonej programu nauczania obejmuje 105 godzin, co oznacza większą ilość analiz anionów i kationów do samodzielnego wykonania przez studenta.

Wymagany próg na ocenę:

- dostateczną: 50 -60 %

- dostateczną plus: 61 – 65 %

- dobrą: 66 – 75 %

- dobrą plus: 76 – 80 %

- bardzo dobrą: 81-100 %

Zakres tematów:

CZĘŚĆ PIERWSZA – PRACA RÓWNOLEGŁA („RÓWNYM FRONTEM”)

PRACOWNIA 1: ORGANIZACJA PRACY W LABORATORIUM. tECHNIKA PRACY LABORATORYJNEJ.

Przepisy porządkowe. Przepisy bezpieczeństwa. Podstawowy sprzęt laboratoryjny. Odmierzanie cieczy. Mycie naczyń szklanych. Ogrzewanie cieczy. Rozpuszczanie i roztwarzanie. Odparowywanie i krystalizacja.

PRACOWNIA 2: RÓWNOWAGA W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW

Równowaga chemiczna - prawo działania mas. Elektrolity mocne i słabe. Stężenie i aktywność. Rola rozpuszczalnika. Skala pH. Teoria Brönsteda. Roztwory kwasów i zasad. Stała i stopień protolizy. Prawo rozcieńczeń Ostwalda. Wskaźniki (indykatory) pH. Pomiar pH - elektrody wskaźnikowe i odniesienia.

PRACOWNIA 3: STAŁA I STOPIEŃ DYSOCJACJI SŁABYCH

ELEKTROLITÓW. ROZTWORY BUFOROWE.

Równowaga w roztworach słabych elektrolitów. Zakłócanie stanu równowagi. Reguła przekory. Roztwory buforowe: skład, wartość pH, zakres stabilizacji pH, pojemność buforowa, zastosowanie roztworów buforowych.

PRACOWNIA 4: WYTRĄCANIE I ROZPUSZCZANIE OSADÓW.

Roztwory nasycone . Rozpuszczalność: definicja i jednostki. Czynniki wpływające na rozpuszczalność. Wpływ wspólnego jonu na rozpuszczalność osadów. Zastosowanie reguły przekory w procesie wytrącania i rozpuszczania osadów. Zastosowanie wytrącania i rozpuszczania osadów w analizie jakościowej.

PRACOWNIA 5: ZWIĄZKI KOMPLEKSOWE.

Wiązanie koordynacyjne. Warunki powstawania jonów kompleksowych. Budowa jonów kompleksowych. Nazewnictwo związków kompleksowych. Stałe trwałości i nietrwałości jonów kompleksowych. Akwakompleksy.

PRACOWNIA 6: PROCESY UTLENIANIA I REDUKCJI (REDOKSOWE). ELEMENTY ELEKTROCHEMI.

Reakcje utlenienia i redukcji jako odrębny typ reakcji chemicznych. Pojęcie stopnia utlenienia. Zapis równań reakcji redoks (reakcje połówkowe w formie jonowej). Potencjał półogniwa - równanie Nernsta. Elektroda wodorowa standardowa, jej znaczenie do opisu procesów utleniania i redukcji. Szereg napięciowy metali. Szereg oksydacyjno-redukcyjny. Wpływ temperatury i pH na przebieg reakcji utleniania i redukcji. Szybkość reakcji. Pasywacja.

CZEŚĆ DRUGA – PRACA INDYWIDUALNA

ANIONY:

CO32-, C2O42-, CH3COO-, NO3-, NO2-, SO42-, SO32-, S2O32-, S2-, SCN-, Cl-, Br-, I-, Cr2O72-, CrO42-, PO43-, MnO4-, OH-

1. Aniony: próby wstępne. Odczyn - pomiar papierkiem uniwersalnym. Reakcje anionów (1-2 krople badanego roztworu) z jonami AgNO3 (1-2 krople).

2. Aniony: próby wstępne. Reakcje anionów (ok. 0.5 cm3 roztworu) z 1M H2SO4 (2-3 krople).

3. Aniony: próby wstępne. Reakcje anionów (ok. 0.5 cm3 roztworu) z KMnO4 (1 kropla) wobec 1M H2SO4 (1-2 krople).

4. Aniony: próby wstępne. Reakcje anionów (ok. 0.5 cm3 roztworu) z KI (1 kropla) wobec 1M H2SO4 (1 kropla).

5. Aniony: próby wstępne. Reakcje anionów (ok. 0.5 cm3 roztworu) z I2 (1 kropla) wobec 1M H2SO4 (1 kropla).

6. Aniony: reakcje charakterystyczne.

KATIONY:

Kationy grupa I: próby wstępne. Reakcja strącania chlorków 1M HCl i ich rozpuszczanie nadmiarem st. HCl. Pobierać po ok. 2-3 krople roztworów kationów.

Kationy grupa I: próby wstępne. Reakcja strącania chlorków 1M HCl i ich rozpuszczanie nadmiarem 2M NaOH. Pobierać po ok. 2-3 krople roztworów kationów.

Kationy grupa I: próby wstępne. Reakcja strącania chlorków 1M HCl i ich rozpuszczanie nadmiarem 2M NH3 . Pobierać po ok. 2-3 krople roztworów kationów.

Kationy grupa I: Reakcje charakterystyczne. Pobierać po ok. 2-3 krople roztworów kationów.

Kationy grupa II: próby wstępne. Reakcja z 2M NaOH i nadmiarem odczynnika. Pobierać po ok. 2-3 krople roztworów kationów.

Kationy grupa II: próby wstępne. Reakcja z 2M NH3 i nadmiarem odczynnika. Pobierać po ok. 2-3 krople roztworów kationów. Pobierać po ok. 2-3 krople roztworów kationów.

Kationy grupa II: próby wstępne. Strącanie siarczków roztworem tioacetamidu w środowisku 0.3M HCl. Rozpuszczanie siarczków w 2M NaOH oraz w mieszaninie 2M NaOH i 3% H2O2 (10:3) . Pobierać po ok. 2-3 krople roztworów kationów.

Kationy grupa II: Reakcje charakterystyczne. Pobierać po ok. 2-3 krople roztworów kationów.

Kationy grupa III: próby wstępne. Reakcja z 2M NaOH i nadmiarem odczynnika. Pobierać po ok. 2-3 krople roztworów kationów.

Kationy grupa III: próby wstępne. Reakcja z 2M NH3 i nadmiarem odczynnika. Pobierać po ok. 2-3 krople roztworów kationów.

Kationy grupa III: próby wstępne. Reakcja z buforem amonowym 2M NH4Cl / 2M NH3 (10:1) i próba strącenia siarczków roztworem tioacetamidu. Siarczki wytrącać tylko w przypadku braku reakcji z buforem amonowym. Pobierać po ok. 2-3 krople roztworów kationów.

Kationy grupa III: Reakcje charakterystyczne. Pobierać po ok. 2-3 krople roztworów kationów.

Kationy grupa IV: próby wstępne. Reakcja strącania węglanów za pomocą roztworu (NH4)2CO3 i ich rozpuszczanie w 2M CH3COOH . Pobierać po ok. 2-3 krople roztworów kationów.

Kationy grupa IV: próby wstępne. Reakcja strącania chromianów za pomocą roztworu K2CrO4 w środowisku obojętnym i zakwaszonym 2M CH3COOH . Pobierać po ok. 2-3 krople roztworów kationów.

Kationy grupa IV: próby wstępne. Reakcja strącania siarczanów za pomocą roztworu 2M H2SO4 Pobierać po ok. 2-3 krople roztworów kationów.

Kationy grupa IV i V: Reakcje charakterystyczne. Pobierać po ok. 2-3 krople roztworów kationów.

Samodzielne wykrywanie anionów i kationów (oceniane) w podawanych próbach (roztwory wodne i proszki).

Metody dydaktyczne:

Laboratorium – praktyczne ćwiczenia w zakresie samodzielnego wykonywania prostych doświadczeń chemicznych oraz wykrywania anionów i kationów, część ćwiczeń jest wykonywana równym frontem w grupach 2-3 osobowych, w zakresie analizy anionów i kationów praca wykonywana jest samodzielnie, studenci są wdrażani do usystematyzowanego prowadzenie opisów wykonywanych eksperymentów i ich rezultatów.

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Akcje
1 każdy wtorek, 8:00 - 13:30, sala C8_095 (PChO)
Paulina Erwardt, Marek Wiśniewski, Adam Bieniek, Grzegorz Szymański 20/20 szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Wydział Chemii
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.