Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowania
Strona główna

Wstęp do językoznawstwa 2515-s1WLO1Z-WSJEZ
Wykład (WYK) Semestr zimowy 2023/24

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 30
Limit miejsc: (brak limitu)
Zaliczenie: Egzamin
Literatura:

J. Bańczerowski, J. Pogonowski, T. Zgółka, Wstęp do językoznawstwa, Poznań 1982 (rozdziały 1-4),

I. Bobrowski, Zaproszenie do językoznawstwa, Kraków 1998 (część I, II, III),

R. Grzegorczykowa, Wprowadzenie do semantyki językoznawczej, Warszawa 2001, wydanie 3 (część I),

J. Lyons, Wstęp do językoznawstwa, Warszawa 1975 (rozdziały 1,9),

T. Milewski, Językoznawstwo, Warszawa 1965 (wydanie 1 i następne; rozdziały 1,2,3,4),

M. Szupryczyńska, Wstęp do językoznawstwa, Toruń 1988 (rozdziały 1-5),

Zakres tematów:

Znaki a znaki językowe. Semiotyka a językoznawstwo: pojęcie znaku, klasyfikacja znaków; przedmiot semiotyki/semiologii, jej działy; znaki naturalne a konwencjonalne; znaki a diakryty; kod jako system znaków; znaki językowe jako symbole; miejsce onomatopei i wykrzykników w systemie znaków.

Cechy znaku językowego: bilateralność, arbitralność, konwencjonalność, linearność, diakrytyczność, dyskretność.

Język naturalny, jego podstawowe cechy i jednostki, relacje między nimi: pojęcie języka naturalnego jako kodu dwuklasowego, produktywnego, fonemowego, dyskretnego; unilateralne i bilateralne teorie znaków - homonimia a polisemia; przezroczystość semantyczna znaków; drugorzędne cechy języka naturalnego;

języki naturalne: etniczne i międzyetniczne; języki naturalne a sztuczne, rodzaje języków sztucznych; jednostki języka naturalnego: fonemy, morfemy, jednostki leksykalne, zdania; podstawowe relacje między jednostkami: paradygmatyczne, syntagmatyczne (interdependencja, determinacja, konstelacja).

Relacje między językami: klasyfikacja genealogiczna języków - rodzina języków indoeuropejskich (języki kentumowe i satemowe); związki geograficzne między językami; typologie języków: fonologiczna (języki spółgłoskowe i samogłoskowe, prozodyczne i nieprozodyczne), morfologiczna (języki syntetyczne (fleksyjne, aglutynacyjne, alternacyjne) i analityczne), syntaktyczna (języki ekscentryczne (przypadkowe, pozycyjne) i inkorporacyjne).

Działy językoznawstwa, główne aspekty opisu języka, funkcje języka i wypowiedzi: główne działy językoznawstwa i przedmiot ich badań: fonologia, leksykologia, gramatyka, semantyka, pragmatyka; językoznawstwo współczesne a tradycyjne; językoznawstwo szczegółowe a ogólne, teoretyczne i stosowane, wewnętrzne i zewnętrzne, synchroniczne i diachroniczne, typologiczne i historyczno-porównawcze; językoznawstwo a metajęzykoznawstwo (język a metajęzyk);

Funkcje języka i wypowiedzi - ujęcia klasyczne i współczesne. Teoria aktów mowy.

Wprowadzenie do metodologii językoznawstwa: miejsce językoznawstwa w klasyfikacji ogólnej nauk: lingwistyka jako nauka empiryczna, humanistyczno-społeczna, idiograficzna i podstawowa; pojęcie paradygmatu nauki; główne paradygmaty nauki: indukcjonizm, weryfikacjonizm, falsyfikacjonizm, postmodernizm; podstawowe paradygmaty w językoznawstwie - językoznawstwo historyczno-porównawcze, strukturalne, generatywne, kognitywne.

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Liczba osób w grupie / limit miejsc Akcje
1 każdy czwartek, 9:45 - 11:15, sala AB 3.11
Adam Dobaczewski 30/40 szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Collegium Humanisticum
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
ul. Jurija Gagarina 11, 87-100 Toruń tel: +48 56 611-40-10 https://usosweb.umk.pl/ kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0-1 (2024-04-02)