Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Rozwój mowy dziecka

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 0701-s1LOG1Z-RMD Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0111) Kształcenie
Nazwa przedmiotu: Rozwój mowy dziecka
Jednostka: Instytut Języka Polskiego
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 2.00 (zmienne w czasie)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Brak.

Całkowity nakład pracy studenta:

1) godziny realizowane przy bezpośrednim udziale nauczyciela akademickiego - 30 godzin konwersatorium;

2) godziny przeznaczone na pracę własną studenta (przygotowanie do zajęć, czytanie lektur, opracowywanie poszczególnych zagadnień w formie referatów, przygotowanie do sprawdzianu końcowego oraz indywidualne konsultacje z nauczycielem akademickim - 20 godzin.


Efekty uczenia się - wiedza:

W1: Student zna przedmiot badań i zainteresowań psycholingwistyki (zwłaszcza psycholingwistyki rozwojowej);

W2: Student przedstawia teorie wyjaśniające pochodzenie języka (filogeneza języka);

W3: Student zna poglądy na temat przyswajania mowy przez dziecko (ontogeneza języka);

W4: Student zna prawidłowy rozwój językowy dziecka na tle całościowego rozwoju dziecka, warunków społeczno-wychowawczych i oddziaływań pedagogicznych;

W5: Student wie, jakie czynniki mają wpływ na rozwój mowy dziecka i jaki sposób postępowania rodziców/opiekunów sprzyja rozwojowi jak najbardziej optymalnemu, a zarazem służy profilaktyce logopedycznej.


Efekty uczenia się - umiejętności:

U1: Student umie ocenić, czy rozwój języka konkretnego dziecka przebiega w sposób zgodny z przyjętymi normami;

U2: Student umie stwierdzić, czy sposób artykulacji głosek przez dane dziecko jest zgodny z normami rozwojowymi mowy dla danego wieku w języku polskim.


Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K1: Student zyskuje kompetencje potrzebne do pracy z dziećmi i ich rodzicami;

K2: Student dostrzega potrzebę współpracy logopedy pracującego z małymi dziećmi ze specjalistami innych profesji, przede wszystkim pediatrą (bądź lekarzem rodzinnym), pedagogiem, nauczycielami edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej, audiologiem i foniatrą.


Metody dydaktyczne eksponujące:

- pokaz

Metody dydaktyczne podające:

- opis
- opowiadanie
- pogadanka
- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące:

- ćwiczeniowa
- giełda pomysłów
- klasyczna metoda problemowa
- obserwacji
- referatu
- studium przypadku

Metody dydaktyczne w kształceniu online:

- metody rozwijające refleksyjne myślenie
- metody służące prezentacji treści
- metody wymiany i dyskusji

Skrócony opis:

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z mechanizmami przyswajania języka rodzimego przez dziecko, poczynając od momentu narodzin aż do uzyskania przez nie umiejętności komunikacyjnych pozwalających na sprawne porozumienie z otoczeniem w języku ojczystym (wiek wczesnoszkolny). Przedmiot obejmuje też zagadnienia związane z filogenezą języka oraz czynniki wpływające na rozwój mowy dzieci.

Pełny opis:

1. Istota mówienia. Uniwersalny wzorzec językowy w procesie percepcji mowy a wzorzec specyficzny dla danego języka naturalnego.

2. Rozwój mowy jako jeden z elementów indywidualnego rozwoju jednostki (ontogenezy): interakcje procesów rozwoju i procesów uczenia (zależnych od doświadczenia).

3. Okresy rozwoju mowy dziecka: prelingwalny (przedjęzykowy) i lingwalny (językowy). Etapy opanowywania poszczególnych poziomów systemu językowego: fonologicznego, leksykalnego, gramatycznego.

4. Świadomość językowa i świadomość metajęzykowa dzieci. Aspekt pragmatyczny w procesie przyswajania języka i nabywania wiedzy o nim.

5. Czynniki mające wpływ na rozwój mowy dziecka na poszczególnych etapach przyswajania języka.

Literatura:

LITERATURA PODSTAWOWA:

1. Katarzyna Bieńkowska, Jak dzieci uczą się mówić, Warszawa 2012, Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

2. Stanisław Gajda, Lingwistyczne podstawy logopedii, [w:] Logopedia. Pytania i odpowiedzi. T. 1. Interdyscyplinarne podstawy logopedii, red. T. Gałkowski i G. Jastrzębowska, wyd. II zmien. i poszerz., Opole 2003, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, s. 9-82.

3. Renata Grzegorczykowa, Problem uniwersaliów genezy i rozwoju języka, Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, 2004, z. LX, s. 207-215.

4. Leon Kaczmarek, Nasze dziecko uczy się mowy, Lublin 1988, wyd. V, Wydawnictwo Lubelskie.

5. Maria Kielar-Turska, 2012, Rozwój sprawności językowych i komunikacyjnych, [w:] Diagnoza logopedyczna: podręcznik akademicki, red. nauk. E. Czaplewska, S. Milewski, Sopot, s. 15-63.

6. Ida Kurcz, Psychologia języka i komunikacji, Warszawa 2005, wydanie 2. nowe, Wydawnictwo Naukowe "Scholar", rozdz. 7. Przyswajanie języka przez małe dziecko.

7. Józef Porayski-Pomsta, Mowa dziecka; cykl artykułów dostępnych online na stronie http://www.tkj.uw.edu.pl/ .

8.Elżbieta Stecko, U źródeł rozwoju mowy dziecka [w:] Zaburzenia mowy u dzieci – wczesne rozpoznawanie i postępowanie logopedyczne, Warszawa 1996, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, s. 13-22.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:

1. Jean Aitchison J., Ziarna mowy: początki i rozwój języka, przeł. Magdalena Sykurska-Derwojed, Warszawa 2002, Państwowy Instytut Wydawniczy.

2. Badania nad rozwojem języka dziecka: wybór prac, red. G. W. Shugar i M. Smoczyńska; tł. Z. Babska i in., Warszawa 1980, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

3. Antoni Balejko, Zmysły i ich funkcje - rozwój mowy w 1. roku życia, Białystok 2007.

4. Antoni Balejko, Odbieranie i wyrażanie mowy przez dziecko w drugim roku życia, Białystok 2008.

5. Antoni Balejko, Odbieranie i wyrażanie mowy przez dziecko w trzecim roku życia, Białystok 2008.

6. Jan Baudouin de Courtenay, Spostrzeżenia nad językiem dziecka, wybór i oprac. M. Chmura-Klekotowa, Wrocław 1974, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.

4. Stanisław Gajda, Lingwistyczne podstawy logopedii, [w:] Logopedia. Pytania i odpowiedzi, red. T. Gałkowski i G. Jastrzębowska, Opole 2001, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.

5. Małgorzata Lipowska, Profil rozwoju kompetencji fonologicznej dzieci w wieku przedszkolnym, Kraków 2001, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

6. Piotra Łobacz, Polska fonologia dziecięca: studia fonetyczno-akustyczne, Warszawa 1996, wyd. Energeia.

7. Stanisław Milewski, Mowa dorosłych kierowana do niemowląt: studium fonostatystyczno-fonotaktyczne, Gdańsk 2004, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

8. Jean Piaget, Mowa i myślenie u dziecka, tłum. J. Kołudzka, Warszawa 1992, Wydawnictwo Naukowe PWN.

9. Józef Porayski-Pomsta, Umiejętności komunikacyjne dzieci w wieku przedszkolnym. Studium psycholingwistyczne, Warszawa 1994, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

10. Józef Porayski-Pomsta, Zagadnienie periodyzacji rozwoju mowy dziecka, „Logopeda” nr 1(7)/ 2009, s. 7-32, czasopismo internetowe, strona http://www.logopeda.org.pl/resources/pliki/83_logopeda_nr_7_.pdf.

11. Studia z psychologii rozwojowej i psycholingwistyki: tom poświęcony pamięci Marii Przetacznik-Gierowskiej, red. M. Smoczyńska, Kraków 1998, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, część II. Język dziecka, s. 167-303.

12. O rozwoju języka i myślenia dziecka, red. S. Szuman, Warszawa 1968, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

13.Psychologia języka dziecka, red. B. Bokus, G. W. Shugar, tłum. E. Haman i in., Gdańsk 2007, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

14. Maria Zarębina, Kształtowanie się systemu językowego dziecka, Wrocław 1965, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.

15. Małgorzata Żak-Święcicka, Charakterystyka składniowa wypowiedzi dzieci w wieku przedszkolnym, Bydgoszcz 1993, Wydawnictwo Uczelniane WSP.

Metody i kryteria oceniania:

Podstawy zaliczenia:

- Uczestnictwo w zajęciach (co najmniej 80%);

- Aktywność świadcząca o znajomości literatury przedmiotu (W1, W2, W3, W4, W5; U1, U2; K1, K2);

- Przygotowanie referatu (W1, W2, W3, W4, W5, U1, U2);

- Zaliczenie końcowego sprawdzianu pisemnego (W1, W2, W3, W4, W5), ocenianego zgodnie z poniższymi kryteriami:

– niedostateczny: poniżej 60%;

– dostateczny: 60-69%;

– dostateczny plus: 70-74%;

– dobry: 75-84%;

– dobry plus: 85-90%;

– bardzo dobry: 91-100%.

Praktyki zawodowe:

Nie dotyczy.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-02-24
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Krystyna Bojałkowska
Prowadzący grup: Krystyna Bojałkowska
Strona przedmiotu: https://moodle.umk.pl/WF/course/view.php?id=1253&notifyeditingon=1
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.