Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowania
Strona główna

Kultury paleolityczne i mezolityczne jako system adaptacji środowiskowej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1201-APR-KPM-S1
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0222) Historia i archeologia Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Kultury paleolityczne i mezolityczne jako system adaptacji środowiskowej
Jednostka: Instytut Archeologii
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 2.50 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Znajomość i rozumienie podstawowych definicji kultury, kultury archeologicznej, środowiska społecznego, kulturowego i środowiska przyrodniczego. Znajomość najważniejszych pojęć występujących w ekologii środowiska.

Całkowity nakład pracy studenta:

Wykład:

- zajęcia wymagające bezpośredniego udziału nauczyciela: 15 godz. - 0,5 ECTS

- praca własna: zdobycie niezbędnej wiedzy i przygotowywanie się do egzaminu: 45 godz.. - 1,5 ETCS


Ćwiczenia:

- zajęcia wymagające bezpośredniego udziału nauczyciela: 15 godz. - 0,5 ECTS

- praca własna: napisanie eseju związanego z tematyką realizowaną na zajęciach oraz przygotowanie prezentacji multimedialnej: 15 godz. - 0,5 ECTS

- praca własna: zdobycie niezbędnej wiedzy do zaliczenia pisemnego kolokwium: 30 godz. - 1 ECTS


Efekty uczenia się - wiedza:

W1: student ma podstawową wiedzę o miejscu i znaczeniu archeologii oraz ekologii w systemie nauk

W2: zna podstawowe pojęcia i metodykę stosowane w archeologii pradziejowej oraz w ekologii

W3: posiada podstawową wiedzę pozwalającą na analizę i interpretację źródeł przydatnych podczas badania relacji pomiędzy kulturą archeologiczną a środowiskiem przyrodniczym

W4: ma wiedzę nt. różnych form adaptacji kulturowej do zróżnicowanego plejstoceńskiego środowiska

W5: ma wiedzę o podstawowych elementach kultury, które mogły wchodzić w relacje z środowiskiem przyrodniczym






Efekty uczenia się - umiejętności:

U1: student potrafi scharakteryzować poszczególne kultury łowiecko-zbierackie i ich relacje z środowiskiem

U2: potrafi scharakteryzować rozmaite elementy środowiska i ich wpływ na życie ludzi

U3: umie zanalizować wpływ rozmaitych elementów środowiska na kulturę paleolitycznych społeczności

U4: potrafi interpretować wyniki analiz specjalistycznych pod kątem ich przydatności dla paleoekologicznych rekonstrukcji

U5: potrafi opisać poszczególne biomy plejstoceńskie, różne nisze ekologiczne i ekotony w których rozwijały się paleolityczne kultury





Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K1: Student ma świadomość wzajemnych relacji zachodzących pomiędzy poszczególnymi elementami środowiska przyrodniczego oraz jego całością, a obliczem kulturowym grup ludzkich zamieszkujących w danym czasie, określone terytorium.

K2: posiada umiejętność wskazania na czym polegają współczesne relacje pomiędzy środowiskiem a kulturą i jakie są w tym względzie zagrożenia.

K3: ma świadomość znaczenia ekologicznej świadomości dla współczesnych społeczeństw

K4: ma świadomość zachowania dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego

K5: ma świadomość potrzeby uczenia się przez całe życie

Metody dydaktyczne:

Podstawową metodą dydaktyczną jest tradycyjny wykład uniwersytecki, połączony z konwersatorium. W trakcie zajęć będą obecne również elementy konwersatorium polegające na wymianie poglądów i wątpliwości pomiędzy prowadzącym a studentami oraz na formułowaniu pytań i udzielaniu na nie odpowiedzi,

Metody dydaktyczne podające:

- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące:

- referatu

Skrócony opis:

Wykład ma na celu zapoznanie się z formami adaptacji rozmaitych kultur paleolitycznych do różnych rodzajów plejstoceńskiego i wczesnoholoceńskiego środowiska.

Są omawiane różne kultury łowiecko - zbierackie i ich relacje ze środowiskiem przyrodniczym. Charakterystyka tych kultur (paleolitycznych i mezolitycznych) polega na podaniu zasięgu przestrzennego, chronologii, fazy klimatycznej, stosowanych technologii surowców mineralnych i organicznych, sposobów zdobywania pożywienia, elementów kultury symbolicznej oraz trybu życia twórców konkretnych tradycji kulturowych. Wszystkie one są omówione na tle środowiska przyrodniczego, w jakim się rozwijały. Poszczególne elementy tego środowiska, poznawane dzięki interdyscyplinarnym badaniom, są również przedmiotem wykładu. Podczas wykładu zostaje podjęta próba weryfikacji paradygmatu, zakładającego, że kultura archeologiczna jest sposobem adaptacji grup ludzkich do środowiska przyrodniczego.

Pełny opis:

Zajęcia obejmują następujące zagadnienia:

- Podstawowe pojęcia z zakresu środowiska przyrodniczego, ekologii i kultury

- Wzory środowiskowej adaptacji wczesnych hominidów

- Kulturowe adaptacje do środowiska w dolnym paleolicie

- Neandertalskie adaptacje do środowiska w paleolicie środkowym

- Sposoby kulturowej adaptacji w środowisku tundry

- Grawetien jako przykład górnopaleolitycznej adaptacji do stepowego środowiska

- Technokompleks magdaleński w późnoplejstoceńskich krajobrazach

- Sposoby adaptacji jaskiń do zasiedlenia

- Środowiskowe adaptacje wśród kultur schyłkowego paleolitu

- Przykłady paleolitycznych adaptacji do chłodnego stepu,

- Zasiedlenie lasów strefy umiarkowanej w paleolicie

- Adaptacje środowiskowe współczesnych łowców i zbieraczy

Literatura:

- Proceedings of the Symposium, Neuwied, 1993, ERAUL 62, lege 1995.(szereg artykułów wskazanych na zajęciach)

- Nicolas Rolland, The early Human Occupation of High Latitudes, Boreal, Continental and periglacial Habitats: Middle Palaeolithic Milestones In Northern Eurasia [w:] Middle Palaeolithic Human Activity and Palaeoecology: New Discoveries and Ideas (eds. J.M.Burdukiewicz, A. Wiśniewski), Studia Archeologiczne, XLI, 2010,

(szereg artykułów wskazanych na zajęciach)

- Quaternary International 326 - 327 (2014)“European Middle Palaeolithic (MIS 8e MIS 3): cultures, environment, chronology” (September 25the 28th 2012,(eds. A. Nadachowski, K. Cyrek), wszystkie artykuły).

Bernard Campbell, Ekologia człowieka, Warszawa, 1995.

Metody i kryteria oceniania:

Obecność i aktywność na zajęciach; referat i esej na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2023/24" (w trakcie)

Okres: 2024-02-20 - 2024-09-30

Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Laboratorium, 15 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Wykład, 15 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Magdalena Sudoł-Procyk
Prowadzący grup: Justyna Orłowska, Magdalena Sudoł-Procyk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Laboratorium - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
ul. Jurija Gagarina 11, 87-100 Toruń tel: +48 56 611-40-10 https://usosweb.umk.pl/ kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.1.0 (2023-11-21)