Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowania
Strona główna

Paleolit i mezolit

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1201-AR1-APPM-S1
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0222) Historia i archeologia Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Paleolit i mezolit
Jednostka: Instytut Archeologii
Grupy: Archeologia - przedm. obow. dla 1 roku, 2 sem.
Archeologia, s1 - przedm. obow. dla 1 roku, 2 sem.
Punkty ECTS i inne: 5.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Brak

Rodzaj przedmiotu:

przedmiot obowiązkowy

Całkowity nakład pracy studenta:

Wykład:

- zajęcia wymagające bezpośredniego udziału nauczyciela: 30 godz. - 1 ECTS

- praca własna: zdobycie niezbędnej wiedzy i przygotowywanie się do egzaminu: 60 godz.. - 2 ETCS


Ćwiczenia:

- zajęcia wymagające bezpośredniego udziału nauczyciela: 30 godz. - 1 ECTS

- praca własna: napisanie eseju związanego z tematyką realizowaną na zajęciach oraz przygotowanie prezentacji multimedialnej: 30 godz. - 1 ECTS

- praca własna: zdobycie niezbędnej wiedzy do zaliczenia pisemnego kolokwium: 30 godz. - 1 ECTS


Efekty uczenia się - wiedza:

– ma podstawową wiedzę o miejscu i znaczeniu archeologii w systemie nauk oraz specyfice archeologii starszej i środkowej epoki kamienia (K_W01);

– zna podstawowe pojęcia i metodykę stosowane w archeologii oraz w wybra-nych dyscyplinach nauk przyrodniczych, z którymi współpracuje archeologia w zakresie starszej i środkowej epoki kamienia (K_W02);

– ma uporządkowaną wiedzę z zakresu periodyzacji pradziejów w odniesieniu do poszczególnych kontynentów, najważniejszych stanowisk archeologicznych ze starszej, środkowej i młodszej epoki kamienia z kontynentu afrykańskiego (K_04);

– posiada podstawową wiedzę pozwalającą na analizę i interpretację źródeł archeologicznych, przydatnych do poznania starszej i środkowej epoki kamienia, zna i potrafi scharakteryzować najważniejsze stanowiska paleolityczne i mezolityczne z terenu Europy, Azji, Ameryk oraz Australii (K_W12).


Efekty uczenia się - umiejętności:

– potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać i korzystać z informacji dotyczących zmian środowiska naturalnego w plejstocenie i wczesnym holocenie oraz opisać cechy fizyczne poszczególnych gatunków od najstarszych hominidów do człowieka współczesnego (K_U01);

– posiada podstawowe umiejętności badawcze, obejmujące formułowanie i analizę problemów badawczych, dobór metod i narzędzi badawczych, opracowanie i prezentację wyników właściwych dla archeologii paleolitu i mezolitu (K_U02);

– potrafi wymienić oraz rozpoznawać różne rodzaje wytworów kultury materialnej z okresu paleolitu i mezolitu na poszczególnych kontynentach (K_U05);

– umie uargumentować wpływ środowiska przyrodniczego na kultury w starszej i środkowej epoce kamienia, z wykorzystaniem poglądów innych autorów (K_U06);

– potrafi przygotować wystąpienie ustne w języku polskim, dotyczących zagadnień szczegółowych, z wykorzystaniem podstawowych ujęć teoretycznych, a także różnych kategorii źródeł z zakresu przedmiotu (K_U09).


Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

– ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego (K_K03);

– wykazuje niezależność i samodzielność w myśleniu, rozumiejąc i szanując jednocześnie prawo innych osób do tego samego (K_K05);

– wykazuje podstawową odpowiedzialność i odwagę cywilną w przedstawieniu obrazu dziejów, zgodnego z aktualnym stanem wiedzy archeologicznej (K_K07).


Metody dydaktyczne:

- dyskusja

- pokaz z opisem

- prezentacji multimedialna

- praca w oparciu o szczegółowe artykuły dotyczących najważniejszych stanowisk archeologicznych z okresu starszej i środkowej epoki kamienia, pod kierunkiem prowadzącego zajęcia

- praca z materiałem źródłowym (wyrobami krzemiennymi i kościanymi), pod kierunkiem prowadzącego zajęcia


Metody dydaktyczne eksponujące:

- wystawa

Metody dydaktyczne podające:

- opis
- wykład informacyjny (konwencjonalny)

Metody dydaktyczne poszukujące:

- laboratoryjna

Skrócony opis:

Zajęcia mają na celu prezentację problematyki starszej i środkowej epoki kamienia na świecie. Będzie omówiona dotychczasowa wiedza o społeczeństwach zbieracko-łowieckich od najstarszych przejawów ludzkiej kultury po początki społeczności pierwszych rolników i hodowców. Zagadnienia społeczne, gospodarcze i dotyczące kultury duchowej będą przedstawione w relacji do zmieniającego się środowiska przyrodniczego plejstocenu i wczesnego holocenu.

Zajęcia obejmują tematykę dotyczącą rozwoju społeczeństw zbieracko-łowieckich w poszczególnych rejonach świata, ze szczególnym uwzględnieniem ewolucji biologicznej człowieka, rozwoju kultury, gospodarki, sposobów uzyskiwania i obróbki surowców do wyrobu narzędzi, stosunków społecznych, wierzeń i przejawów sztuki.

Pełny opis:

Na wykładzie będą omówione następujące zagadnienia:

- Pojęcie paleolitu i mezolitu i historia badań

- Stosowane metody badawcze

- Podstawowe rodzaje stanowisk archeologicznych ze starszej i środkowej epoki kamienia

- Specyfika źródeł.

- Charakterystyka środowiska plejstocenu w poszczególnych rejonach świata.

- Antropogeneza rodzaju Homo

- Paleolit i mezolit Afryki.

- Paleolit dolny, środkowy, górny, schyłkowy i mezolit Europy.

- Paleolit Azji Zachodniej, Środkowej i Wschodniej.

- Paleolit Azji Południowo-zachodniej, Australii i Oceanii.

- Paleolit Ameryki.

- Sztuka paleolityczna.

Laboratoria skupione będą na następujących zagadnieniach:

- Zarys ewolucji biologicznej człowieka – od najstarszych hominidów do człowieka współczesnego.

- Pojęcie czwartorzędu i metody datowań.

- Epoka kamienia w Afryce: kultura materialna w poszczególnych okresach na przykładzie wybranych stanowisk.

- Charakterystyka kultury materialnej w okresach paleolitu dolnego, środkowego, górnego i schyłkowego, a także mezolitu w Europie, na podstawie wybranych najważniejszych stanowisk.

- Epoka kamienia w Azji: kultura materialna w poszczególnych okresach na przykładzie wybranych stanowisk.

- Początki zasiedlenia Australii i Oceanii w oparciu o dostępne źródła.

- Migracje na obszar Nowego Świata – problem zasiedlenia Ameryki w oparciu o dostępne źródła archeologiczne i datowania.

Zarówno podczas wykładów jak i laboratoriów dużą rolę będzie odgrywało zapoznawanie się z paleolitycznymi i mezolitycznymi stanowiskami oraz z dostępnymi inwentarzami wyrobów kamiennych z poszczególnych okresów.

Literatura:

- Kozłowski J. K., 1999. Encyklopedia Historyczna Świata, t. 1, „Prehistoria”, Kraków.

- Kozłowski J. K., 2004. Wielka Historia Świata, t.1, „Świat przed rewolucją neolityczną”, Kraków-Warszawa.

- Gamble C., 1999, The Palaeolithic societies of Europe, Cambridge University Press, Cambridge.

- Ginter B., J. K. Kozłowski,1990, Technika obróbki i typologia wyrobów kamiennych paleolitu, mezolitu i neolitu, PWN Warszawa.

- Lewin R., 2002, Wprowadzenie do ewolucji człowieka, Prószyński i S-ka, Warszawa.

- Mojski J.E. 1993, Europa w plejstocenie. Ewolucja środowiska przyrodniczego, Wyd. PAE, Warszawa.

- Burdukiewicz J.M., 2003, Technokompleks mikrolityczny w paleolicie dolnym środkowej Europy, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław.

- Galiński T., 2002, Społeczeństwa mezolityczne, Muzeum Narodowe w Szczecinie, Szczecin.

Szczegółowa literatura dotycząca poszczególnych tematów ćwiczeń podawana będzie systematycznie na zajęciach.

Metody i kryteria oceniania:

Metody i kryteria oceniania ćwiczeń:

- aktywny udział w zajęciach

- udział w dyskusji

- przygotowanie referatu

- przygotowanie prezentacji multimedialnej

- wyniki śródsemestralnych pisemnych kolokwiów

Wykład będzie zakończony ustnym egzaminem obejmującym wszystkie zagadnienia realizowane na wykładzie i na ćwiczeniach

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/22" (zakończony)

Okres: 2022-02-21 - 2022-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Laboratorium, 30 godzin, 8 miejsc więcej informacji
Wykład, 15 godzin, 25 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Magdalena Sudoł-Procyk
Prowadzący grup: Łukasz Czyżewski, Tomasz Kozłowski, Magdalena Sudoł-Procyk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Laboratorium - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2022/23" (zakończony)

Okres: 2023-02-20 - 2023-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Laboratorium, 30 godzin, 8 miejsc więcej informacji
Wykład, 15 godzin, 18 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Magdalena Sudoł-Procyk
Prowadzący grup: Łukasz Czyżewski, Tomasz Kozłowski, Magdalena Sudoł-Procyk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Laboratorium - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2023/24" (w trakcie)

Okres: 2024-02-20 - 2024-09-30

Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Laboratorium, 30 godzin, 14 miejsc więcej informacji
Wykład, 15 godzin, 30 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Magdalena Sudoł-Procyk
Prowadzący grup: Łukasz Czyżewski, Tomasz Kozłowski, Magdalena Sudoł-Procyk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Laboratorium - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
ul. Jurija Gagarina 11, 87-100 Toruń tel: +48 56 611-40-10 https://usosweb.umk.pl/ kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.1.0 (2023-11-21)