Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Ekologia zakonu krzyżackiego

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1201-AZK-EZK-S2 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0222) Historia i archeologia
Nazwa przedmiotu: Ekologia zakonu krzyżackiego
Jednostka: Instytut Archeologii
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 1.50
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Podstawowa wiedza z historii średniowiecza

Całkowity nakład pracy studenta:

Zajęcia wymagające bezpośredniego udziału nauczyciela – zajęcia: 15 h - 0,5 ECTS

Praca własna: przygotowanie eseju oraz prezentacji 15 h -0,5 ECTS

Praca własna: przygotowanie do kolokwium 15h - 0,5 ECTS

Efekty uczenia się - wiedza:

– ma uporządkowaną, pogłębiona wiedzę prowadzącą do specjalizacji, a także szczegółową wiedzę w zakresie archeologii środowiskowej (K_W04);

– ma zaawansowaną wiedzę w zakresie najważniejszych problemów dyscyplin przyrodniczych właściwych dla archeologii (K_W17).


Efekty uczenia się - umiejętności:

– posiada umiejętności integrowania wiedzy z różnych dyscyplin w zakresie nauk humanistycznych oraz innych, w szczególności przyrodniczych (K_U04);

– stosuje złożone techniki i narzędzia badawcze właściwe dla dyscyplin przyrodniczych (K_U15);

– potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje z wykorzystaniem różnych metod przyrodniczych (K_U16).


Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

– ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego i propaguje ją w społeczeństwie (K_K05);

– docenia rolę nauk humanistycznych, pokrewnych i współpracujących dla kształtowania więzi społecznych na poziomie lokalnym i ponadlokalnym (K_K08);

– wykazuje kompetentną odpowiedzialność i odwagę cywilną w przedstawianiu obrazu dziejów zgodnego z aktualnym stanem wiedzy archeologicznej (K_K09).


Metody dydaktyczne podające:

- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące:

- biograficzna
- referatu

Skrócony opis:

Okres średniowiecza to czasy procesów politycznych, ekonomicznych i kulturowych w Europie Środkowej. Do ważniejszych należało niewątpliwie powstanie państwa polskiego, które objęło swym zasięgiem terytorium Pomorza nadwiślańskiego, będącego strefą nadgraniczną ziem pruskich, sprowadzenie na ziemię chełmińska Krzyżaków oraz ekspansywny rozwój ich państwa. Drugi z procesów był szczególnie znamienny w powstaniu nowej a zarazem obcej struktury, która w sferze ideologii propagowała chrześcijaństwa, a w sferze gospodarczej nowe wzorce produkcji dóbr, a w konsekwencji eksploatacji środowiska przyrodniczego w celu zaspokojenie potrzeb ekonomicznych rozwijającego się dynamicznie Państwa. W tym kontekście przedmiot ekologia zakonu krzyżackiego jest pomyślany jako kompendium wiedzy na temat strategii gospodarczych stosowanych w czasach a) przedkrzyżackich, b) krzyżackich i c) po upadku Państwa oraz o zmianach zachodzących w w krajobrazie przyrodniczym.

Pełny opis:

Dzieje zakonu krzyżackiego znane są przede wszystkim na podstawie licznych studiów historycznych. W minionych kilku dekadach coraz większe znaczenie odgrywa archeologia wraz ze swoim interdyscyplinarnym konceptem, którego jednym z fundamentów jest archeologia środowiskowa (bioarcheologia). W ramach tej drugiej prowadzone są m.in. badania archeobotaniczne i archeozoologiczne, paleoantropologiczne i inne z pogranicza nauk obszaru humanistycznego i przyrodniczego. Dzięki nim możliwe stały się studia nad a) szatą roślinna oraz fauną, b) ich znaczeniem gospodarczym oraz kulturowym, c) zmianami zachodzącymi w środowisku przyrodniczym pod wpływem zachodzących procesów gospodarczych.

Podczas zajęć z przedmiotu ekologia zakonu krzyżackiego studenci zapoznają się z wynikami badań prowadzonymi w ramach archeologii środowiskowej na najważniejszych stanowiskach archeologicznych Pomorza Wschodniego oraz innych wschodnich obszarów nadbałtyckich, w tym ziem pruskich. Poznają procesy gospodarcze będące efektem eksploatacji świata przyrody, poznają uwarunkowania przyrodnicze i kulturowe zmian zachodzących pod wpływem zakonu krzyżackiego.

Wśród omawianych zagadnień znajdą się rozważania na temat diety oraz biologicznej kondycji ludności średniowiecznej.

Literatura:

Wiewióra M.

2012 Zamek w Grudziądzu w świetle badań archeologiczno-architektonicznych. Studia i materiały, pod red. M. Wiewióra, Toruń, s. 302-351. Wydawnictwo Instytut Archeologii UMK

Wiewióra M. 2014

Zamek biskupów chełmińskich w Wąbrzeźnie w świetle badań archeologiczno-architektonicznych. Studia i materiały, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń, s. 177-201.

Makowiecki D.

2010 Wczesnośredniowieczna gospodarka zwierzętami i socjotopografia in Culmine na Pomorzu Nadwiślańskim, Studium archeozoologiczne, Mons Sancti Laurentii, t. 6, Toruń.

Makowiecki D., Makowiecka M.

2013 The Character of Animal Exploitation and the Environment at the Polish/Prussian Frontier in the Medieval Period: A Case Study, Archaeologia Baltica 20, 91-116.

Makowiecki D.

2013 Wytwory z poroża i kości w ujęciu zoologicznym / A zoological approach to bone and antler artefacts [w:] E. Cnotliwy, Przedmioty z poroża i kości z Janowa Pomorskiego / Antler and bone artefacts from Janów Pomorski, M. Bogucki, M.F. Jagodziński (red.), Studia nad Truso / Truso Stadies II, s. 183-220.

Roczniki Nauk Rolniczych w Poznaniu, Archeozoologia 16,

Tourunen A.

2008 A Zooarchaeological study of the Medieval and Post‐Medieval town of Turku, TURUN YLIOPISTO TURKU.

Pluskowski, A. G.

2012 The Archaeology of the Prussian Crusade: Holy War and Colonisation, London.

Czaja R.

2000. Miasta i ich posiadłości ziemskie w państwie zakonu krzyżackiego w Prusach, [w:] Państwo zakonu krzyżackiego w Prusach. Podziały administracyjne i kościelne w XIII– XVI wieku, red. Z.H. Nowak, TNT, UMK, Toruń: 45–65.

Noryśkiewicz A.M.

2004. Przemiany w szacie roślinnej okolic Uścia w okresie ostatnich dwóch tysięcy lat, (summary: Changes in vegetation of the vicinities of Uść within the last two thousand years). [w:] Mons Sancti Laurentii, t. 2, Wczesnośredniowieczny zespół osadniczy w Kałdusie, red. W. Chudziak, Wyd. UMK, Toruń.: 151–163.

Noryśkiewicz A.M.

2005a. Preliminary results of study on vegetation history in the Linje mire region using pollen analysis, Monographiae Botanicae, t. 94, Łódź: 117–133.

Wacnik A.

2009. Galindowie i Krzyżacy – oddziaływania na lokalną roślinność w rejonie Miłek i Staświn (Kraina Wielkich Jezior Mazurskich, północno-wschodnia Polska). Wiadomości Botaniczne, t. 53, nr 1/2: 21–34.

Wacnik A., Goslar T., Czernik J.

2012. Vegetation changes caused by agricultural societes in the Great Mazurian Lake District. Acta Palaeobotanica, t. 52, nr 1: 59–104.

Kozłowski T.

2007 Obraz średniowiecznych populacji ludzkich z terenu Polski w świetle badań antropologii historycznej. (w:) Źródła historyczne wydobywane z ziemi, (red. S. Suchodolski), Wydawnictwo Chronicon i IAE PAN, Wrocław, str. 93-100.

Kozłowski T., Drozd A.

2007, Występowanie trądu na obszarze mezoregionu Kałdus-Gruczno w okresie od XI do XIV wieku. (w: ) Epidemie, klęski, wojny - Funeralia Lednickie 10, (red. W. Dzieduszycki i J. Wrzesiński), Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich, Poznań.

Seetah K., Pluskowski A. Makowiecki D. Daugnora L.

2013 New technology or adaptation at the frontier? Butchery as a signifier of cultural transitions in the medieval Eastern Baltic Archaeologia Baltica 20, 59-76.

Pluskowski A., Zbigniew Sawicki, Lisa-Marie Shillito, Monika Badura, Daniel Makowiecki, Mirosława Zabilska-Kunek, Krish Seetah, Alexander Brown

2014 Biała Góra: the forgotten colony in the medieval Pomeranian-Prussian borderlands, Antiquity, Vol. 88, S. 863-882.

Sawicki Zbigniew, Pluskowski Aleksander, Brown Alexander, Badura Monika, Makowiecki Daniel, Shillito Lisa-Marie, Zabilska-Kunek Mirosława, Seetah Krish

2014 Survival at the frontier of holy war : political, expansion, crusading, environmental exploitation and the medieval colonizing settlement at Biała Góra, North Poland. European Journal of Archaeology 18 (2), 282-311

Efekty uczenia się:

zna dane archeoprzyrodnicze przydatne w studiach nad ekologią średniowiecza i czasów krzyżackich,

zna stanowiska archeologiczne, na których przeprowadzono badania archeoprzyrodnicze,

zna podstawowe problemy badawcze studiów nad ekologiom zakonu krzyżackiego,

umie korzystać z metod przyrodniczych w badaniach historii zakonu krzyżackiego,

propaguje podejście interdyscyplinarne w badaniach nad średniowieczną historia Pomorza Wschodniego oraz ziem pruskich,

Metody i kryteria oceniania:

Podstawą oceny będą przygotowane referaty, których tematyka będzie dotyczyła zagadnień wskazanych w opisie przedmiotu. Podczas zajęć oceniana będzie również aktywność w dyskusji nad zaprezentowanymi tezami referatów.

Każdy z uczestników jest zobowiązany do przygotowania formy pisemnej referatu oraz prezentacji multimedialnej.

Ocena końcowa będzie średnią z ocen cząstkowych otrzymanych za:

a) formę pisemną referatu,

b) sposób prezentacji referatu (wygłoszenie + prezentacja multimedialna) podczas zajęć,

c) udział w dyskusjach podczas zajęć.

niedostateczny (2) – 0–5 pkt (0–50%); dostateczny (3) – 5,1–6,5 pkt (51–65%); dostateczny plus (3,5) – 6,6-7,0 pkt (66–70%); dobry (4) – 7,1–8,5 pkt (71–85%); dobry plus (4,5) – 8,6-9,0 pkt (86–90%); bardzo dobry (5) - 9,1-10 pkt (91–100%).

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2017/18" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-25
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 15 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Daniel Makowiecki
Prowadzący grup: Daniel Makowiecki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-29 - 2020-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 15 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Kozłowski
Prowadzący grup: Tomasz Kozłowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Uwagi:

Zajęcia rozpoczynają się 20.04.2020 roku.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.