Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowania
Strona główna

Profilaktyka i konserwacja archiwaliów

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1202-A-PiKA-S1
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0322) Bibliotekoznawstwo, informacja naukowa i archiwistyka Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Profilaktyka i konserwacja archiwaliów
Jednostka: Instytut Historii i Archiwistyki
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 2.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Znajomość podstawowych informacji z zakresu archiwistyki, ogólna wiedza z chemii, biologii i fizyki w zakresie programu liceum ogólnokształcącego.

Rodzaj przedmiotu:

przedmiot obowiązkowy

Całkowity nakład pracy studenta:

1. Godziny realizowane z udziałem nauczyciela (godziny kontaktowe) - 20 godzin

2. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta, potrzebny do pomyślnego zaliczenia przedmiotu - 10 godzin

Łącznie 30 godzin.

Efekty uczenia się - wiedza:

1. Posiada uporządkowaną wiedzę na temat charakteru zgromadzonego zasobu archiwalnego pod kątem znajomości materiałów archiwalnych K_W05

2. Rozpoznaje objawy zniszczenia papieru, pergaminu powodowane przez mikroorganizmy i owady

3. Zna możliwości i metody profilaktycznej konserwacji archiwaliów K_W05

4. Posiada wiedzę na temat prawidłowych warunków przechowywania archiwaliów K_W05

5. Zna prawidłowe sposoby obchodzenia się z archiwaliami K_W05


Efekty uczenia się - umiejętności:

1. Potrafi ocenić rodzaje i skalę zagrożeń materiałów archiwalnych wskutek oddziaływania wewnętrznych i zewnętrznych czynników niszczących K_U01

2. Potrafi wyselekcjonować jednostki archiwalne wymagające napraw lub konserwacji, ocenić skalę potrzeb oraz wykonać podstawowe czynności z zakresu konserwacji zapobiegawczej K_U01

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

1. Rozumie potrzebę ustawicznego kształcenia się, także uzupełniania o nowe informacje zdobytej na zajęciach wiedzy z zakresu profilaktycznej konserwacji archiwaliów K_K01

2. Potrafi współpracować z konserwatorami papieru i skóry oraz innymi specjalistami (architekci, specjaliści od wentylacji, mikrobiolodzy) w zakresie ochrony materiałów archiwalnych K_K02


Metody dydaktyczne:

Prezentacje multimedialne, pokazy, wystawa.

Metody dydaktyczne eksponujące:

- pokaz
- wystawa

Metody dydaktyczne podające:

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny

Skrócony opis:

Celem zajęć jest zaznajomienie studenta z problematyką ochrony zbiorów archiwalnych. Zajęcia są podzielone na trzy obszary tematyczne: materiałoznawstwo archiwaliów (dawne i współczesne), zniszczenia archiwaliów oraz konserwacja profilaktyczna archiwaliów, w tym warunki ich przechowywania.

Pełny opis:

Celem zajęć jest przedstawienie zagadnień szeroko pojętej ochrony archiwaliów, a szczególnie problematyki związanej z prawidłowym, bezpiecznym przechowywaniem zasobów archiwalnych Zajęcia są podzielone na trzy obszary tematyczne: materiałoznawstwo archiwaliów (dawne i współczesne), zniszczenia archiwaliów oraz konserwacja profilaktyczna archiwaliów, w tym warunki ich przechowywania. W ramach tych obszarów realizowane są następujące tematy:

1. Właściwości podstawowych materiałów archiwalnych: technologia wytwarzania, budowa i właściwości wytworów papierniczych, materiałów proteinowych (pergamin, skóra), mediów na papierze (w tym atrament żelazowo-galusowy), tkanin introligatorskich, materiałów fotograficznych.

2. Zniszczenia obiektów archiwalnych. Odporność materiałów archiwalnych na naturalne starzenie się podczas przechowywania. Czynniki wewnętrzne i zewnętrzne niszczące zbiory. Objawy zniszczeń archiwaliów przez grzyby, bakterie i owady. Korozja atramentowa. Awarie i katastrofy.

3. Dlaczego należy chronić zasób archiwalny? Warunki przechowywania i ich znaczenie dla stanu zachowania. Stan techniczny budynków, zalecane normy temperatury, wilgotności względnej, oświetlenia, zanieczyszczeń chemicznych powietrza. Wybrane zagadnienia z zakresu ochrony i konserwacji materiałów: sposoby przechowywania materiałów fotograficznych; wytworów papierniczych o różnych formatach i kształtach, metody masowego odkwaszania i wzmacniania. Odkwaszanie archiwaliów. Dezynfekcja i dezynsekcja w archiwum – dezynfekcja pojedynczych jednostek archiwalnych, dezynfekcja masowa całego zasobu lub jego części, odgrzybianie i osuszanie budynków. Metody prawidłowego korzystania z materiałów archiwalnych - systemy prawidłowego przechowywania, udostępniania zbiorów, opakowania ochronne. Zapobieganie skutkom katastrof i awarii. Podstawowe zasady konserwacji zapobiegawczej.

Literatura:

1. J. Dąbrowski, J. Siniarska-Czaplicka, Rękodzieło papiernicze, Warszawa 1991

2. Strzelczyk A. B., J. Karbowska-Berent, 2004. Drobnoustroje i owady niszczące zabytki i ich zwalczanie. Wydawnictwo UMK, Toruń

3. Zyska B. Ochrona zbiorów bibliotecznych przed zniszczeniem. Charakterystyka materiałów w zbiorach bibliotecznych, t. I , Katowice 1991

4. Zyska B. Ochrona zbiorów bibliotecznych przed zniszczeniem. Czynniki niszczące materiały w zbiorach bibliotecznych, t. I , Katowice 1993

5. Zyska B. Ochrona zbiorów bibliotecznych przed zniszczeniem. Działania profilaktyczne w bibliotece, t. I , Katowice 1994

6. Zyska B., Katastrofy w bibliotekach – przyczyny, zapobieganie i akcje ratunkowe, Katowice, 1998

Metody i kryteria oceniania:

Kolokwium końcowe w formie testu (test jednokrotnego wyboru oraz pytania otwarte, razem 15 pytań); maksymalnie można uzyskać 30 pkt, z czego do zaliczenia konieczne jest 16 pkt, czyli 54% poprawnych odpowiedzi.

Szczegóły:

16, 17, 18, 19 pkt - dostateczny

20, 21 - dostateczny plus

22, 23, 24, 25 - dobry

26, 27 - dobry plus

28, 29, 30 - bardzo dobry

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (zakończony)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-20
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Laboratorium, 20 godzin, 10 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Joanna Karbowska-Berent, Maciej Krotofil
Prowadzący grup: Joanna Karbowska-Berent
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Laboratorium - Zaliczenie na ocenę
Uwagi:

W roku akademickim 2020/21z powodu pandemii ostatnie 4 godziny, w tym kolokwium zaliczeniowe, odbywają sie w formie zdalnej na platformie Microsoft Teams.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2022/23" (zakończony)

Okres: 2022-10-01 - 2023-02-19
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Laboratorium, 20 godzin, 10 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Joanna Karbowska-Berent, Maciej Krotofil
Prowadzący grup: Joanna Karbowska-Berent
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Laboratorium - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2023/24" (zakończony)

Okres: 2023-10-01 - 2024-02-19
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Laboratorium, 20 godzin, 8 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Ivona Jablonskaja, Maciej Krotofil
Prowadzący grup: Ivona Jablonskaja
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Laboratorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
ul. Jurija Gagarina 11, 87-100 Toruń tel: +48 56 611-40-10 https://usosweb.umk.pl/ kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.1.0 (2023-11-21)