Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Rękopisy biblioteczne i muzealne

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1202-A-RBiM-S1 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0322) Bibliotekoznawstwo, informacja naukowa i archiwistyka
Nazwa przedmiotu: Rękopisy biblioteczne i muzealne
Jednostka: Instytut Historii i Archiwistyki
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

przedmiot obowiązkowy

Całkowity nakład pracy studenta:

Całkowity nakład pracy studenta wynosi 90 godzin, co odpowiada 3 punktom ETCS. Z tego:

Udział w zajęciach - 30 godzin (1 pkt.)

Konsultacje, w tym konsultacje via Internet - 15 godzin (0,5 pkt.)

Przygotowanie do zajeć, w tym przygotowanie prezentacji multimedialnej - 45 godzin (1,5 pkt.)



Efekty uczenia się - wiedza:

Ma wiedzę na temat gromadzenia, przechowywania, opracowywania i udostępniania zasobu rękopiśmiennego w bibliotekach i muzeach.

Ma wiedzę o instytucjach kultury w Polsce, zna ich specyfikę i różnice w zarządzaniu nimi.

Ma wiedzę na temat zasad i metod gromadzenia rękopisów przez biblioteki i muzea.

Ma wiedzę o miejscu i znaczeniu bibliotek i muzeów w ramach dziedziny archiwalnej.

Ma wiedzę na temat rozmieszczenia zasobu rękopiśmiennego bibliotek i muzeów.

Ma wiedzę natemat podobieństw i różnic w organizacji, funkcjach, działalności archiwów, bibliotek i muzeów.

Efekty uczenia się - umiejętności:

Potrafi zastosować metody opracowywania rękopisów bibliotecznych i muzealnych.

Potrafi organizować współpracę pomiędzy archiwami, bibliotekami i muzeami w zakresie zasobu rękopiśmiennego.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

Potrafi współdziałać i pracować w grupie i w zespole, przyjmując różne role, podejmuje się realizacji wyznaczonych zadań, jak również potrafi samodzielnie je przydzielać innym.Ma elementarne umiejętności organizacyjne pozwalające na realizację celów związanych z projektowaniem i podejmowaniem zadań.Potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zdania.Prawidłowo identyfikuje i rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu.Potrafi dokonać analizy własnych działań i wskazać ewentualne obszary wymagające modyfikacji w przyszłości.Ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego (zwłaszcza archiwalnego) regionu, kraju i świata; rozumie i dostrzega potrzebę jego promowania.Jest otwarty na bezkonfliktową współpracę archiwów, bibliotek i muzeów.przejawia postawę otwartości i wzajemnej pomocy wszystkich podmiotów prowadzących działalność dokumentacyjną.

Metody dydaktyczne eksponujące:

- pokaz

Metody dydaktyczne podające:

- opowiadanie
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące:

- ćwiczeniowa
- klasyczna metoda problemowa
- okrągłego stołu
- referatu

Skrócony opis:

1) Archiwa a biblioteki i muzea – czas oddalenia i czas zbliżenia

2) Opracowanie rękopisów bibliotecznych

3) Kodykologia i tegumentologia naukami pomocniczymi archiwistyki?

4) Przegląd polskich zbiorów rękopiśmiennych bibliotek i muzeów

Pełny opis:

Zajęcia mają na celu przybliżenie adeptom archiwistyki metod pracy i specyfiki zasobu rękopiśmiennego instytucji pokrewnych archiwom czyli bibliotek i muzeów. Szczególna uwaga zostanie poświęcona pograniczu archiwów, bibliotek i muzeów, pożytkom, jakie przynosi współpraca tych instytucji. Uczestnicy zajęć zyskają znajomość najważniejszych zbiorów rękopiśmiennych polskich bibliotek i muzeów ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów toruńskich,

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

• Chorążyczewski Waldemar, O zbliżeniu bibliotek i archiwów w związku z pełnieniem przez nie funkcji naukowej, [w:] oblicza archiwów i współczesne wyzwania archiwistyki. Studia archiwistyczne, red. Piotr A. Czyż, Dariusz Magier, Siedlce 2019.

• Chwalewik Edward, Zbiory polskie. Archiwa, biblioteki, gabinety, galerie, muzea i inne zbiory pamiątek przeszłości w ojczyźnie i na obczyźnie w porządku alfabetycznym według miejscowości ułożone, Warszawa 1926-1927.

• Wiśniewski Jarosław, Archiwalia w bibliotekach i muzeach, Poznań, UAM, 2000, ss. 136.

• Wytyczne opracowania rękopisów w bibliotekach polskich, oprac. Bogdan Horodyski, Halina Więckowska, Wrocław 1955.

• Zbiory rękopisów w bibliotekach i muzeach w Polsce, oprac. Danuta Kamolowa, współudział Krystyna Muszyńska (zbiory kościelne), BN, Warszawa, 1988, ss. 492. (też późniejsze wydania)

Literatura uzupełniająca:

• Altman Henryk, Archiwa. Ośrodki dokumentacyjne. Biblioteki. Muzea. Stosunki wzajemne. Próby rozgraniczenia, Archeion, t. 38, 1962.

• Bańkowski Piotr, Archiwalia i biblioteczne zbiory rękopiśmienne, Archeion, t. 19-20, 1951.

• Chorążyczewski Waldemar, Myśl archiwalna Ryszarda Przelaskowskiego, [w:] Ryszard Przelaskowski: dyrektor, bibliotekarz, archiwista, Warszawa 2010.

• Chorążyczewski Waldemar, Prywatne archiwa polityczne w Polsce XVI wieku, Archiwa - Kancelarie - Zbiory, nr 1 (3), 2010, s. 13-68.

• Czaja Stefan, Aspekty biblioteczne w starych i nowych przepisach archiwalnych, [w:] Studia o bibliotekach i zbiorach polskich, t. 1, red. B. Ryszewski, Toruń 1991.

• Groniowski Stanisław A., O wspólny związek archiwistów i bibliotekarzy polskich, Archeion, t. 15, 1937-1938.

• Hejnosz Wojciech, Jeszcze o archiwach, bibliotekach i ich publicznej użyteczności naukowej, Archeion, t. 16, 1938-1939.

• Hejnosz Wojciech, Kilka uwag o archiwistach i bibliotekarzach, Archeion, t. 15, 1937-1938.

• Horodyski Bogdan, Z pogranicza bibliotekarstwa i archiwistyki, Przegląd Biblioteczny, r. 24, 1956.

• Kolankowski Zygmunt, Granice spuścizny archiwalnej, Archeion, t. 57, 1972.

• Kutrzeba Stanisław, Inwentarze a katalogi rękopisów, [w:] Pamiętnik IV Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Poznaniu, 6-8 grudnia 1925, cz. 1, Referaty, Lwów 1925.

• Łodyński Marian, Archiwiści i bibliotekarze, Przegląd Biblioteczny, 1937, z. 4.

• Łodyński Marian, Czy archiwa są instytucjami „publicznej użyteczności naukowej”?, Przegląd Biblioteczny, r. 12, 1938.

• Marciniak Ryszard, Acta Tomiciana w kulturze politycznej Polski okresu odrodzenia, PTPN, PWN, Warszawa – Poznań, 1983, ss. 261.

• Potkowski Edward, Książka rękopiśmienna w kulturze Polski średniowiecznej, LSW, Warszawa, 1984, ss. 301.

• Roszak Stanisław, Archiwa sarmackiej pamięci. Funkcje i znaczenie rękopiśmiennych ksiąg silva rerum w kulturze Rzeczypospolitej XVIII wieku, Wyd. UMK, Toruń, 2004, ss. 285.

• Ryszewski Bohdan, Archiwa i biblioteki. Uwagi o zakresie gromadzenia rękopisów i metodach ich opracowania, [w:] Studia o bibliotekach i zbiorach polskich, t. 3, red. B. Ryszewski, Toruń 1992;

• Siemieński Józef, Katalogowanie archiwów po bibliotekarsku, Archeion, t. 1, 1927.

• Stebelski Adam, Rękopis archiwalny i biblioteczny, Archeion, t. 19-20, 1951.

• Wiesiołowski Jacek, Archiwalia w zasobach bibliotecznych, [w:] Archiwa warsztatem pracy historyka, cz. 2, Toruń 1972.

• Więckowska Halina, Archiwum a biblioteka. Odmienność materiału i metod pracy, Przegląd Biblioteczny, r. 3, 1929, z. 1.

Metody i kryteria oceniania:

Ocena końcowa będzie wypadkową ocen jednostkowych:

1) dwóch referatów na bazie literatury przedmiotu

2) prezentacji jednej biblioteki lub muzeum ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów rękopiśmiennych

3) opisu informacyjnego wybranego rękopisu przy zastosowaniu bibliotecznych zasad opracowania rękopisów

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2017/18" (zakończony)

Okres: 2018-02-26 - 2018-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Laboratorium, 30 godzin, 12 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Piotr Oliński
Prowadzący grup: Piotr Oliński
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Laboratorium - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Na zajęciach będą przedstawione podstawowe zagadnienia z zakresu kodykologii, historii rękopisów, prezentacji przykładowych dzieł, gromadzenia zasobów rękopiśmiennych.

Przedstawione zostaną najważniejsze instytucje gromadzące źrodła rękopiśmienne, ich rozmieszczenie w kraju. Dokładniejszej prezentacji i omówieniu poddane zostaną niektóre z nich.

Pełny opis:

Zajęcia mają na celu przedstawienie instytucji gromadzących rękopisy, zasady dotyczące gromadzenia takich zbiorów. Przedstawione zostaną zarówno przepisy regulujące taką działalność. Dokładniej zostanie omówiona działalność Biblioteki Narodowej, Biblioteki Czartoryskich oraz Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu.

Celem zajęć jest również przekazanie podstawowej wiedzy na temat budowy ksiąg rękopiśmiennych i zasad ich opracowywania w bibliotekach i muzeach.

Wreszcie kolejna część zajęć poświęcona zostanie przedstawieniu dawnych instytucji (poza archiwami) gromadzących źródła rękopiśmienne i straty, które kultura polska poniosła na tym polu w wyniku wydarzeń dziejowych.

Literatura:

A. Bartoszewicz, Piśmienność mieszczańska w późnośredniowiecznej Polsce, Warszawa 2012

J. Le Goff, Kultura średniowiecznej Europy, Warszawa 1970

K. Głombiowski, H. Szwejkowska, Książka rękopiśmienna i biblioteka w starożytności i średniowieczu, Warszawa-Wrocław 1983

P. Gehin, Jak czytać średniowieczny rękopis, Warszawa 2008

J. Kaliszuk, Codices deperditi: średniowieczne rękopisy łacińskie Biblioteki Narodowej utracone w czasie II wojny światowej, Wrocław 2016

R. Sosnowski, P. Tylus, Co mówią stare rękopisy, Kraków 2010

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2018/19" (zakończony)

Okres: 2019-02-25 - 2019-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Laboratorium, 30 godzin, 12 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Piotr Oliński
Prowadzący grup: Piotr Oliński
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Laboratorium - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Na zajęciach będą przedstawione podstawowe zagadnienia z zakresu kodykologii, historii rękopisów, prezentacji przykładowych dzieł, gromadzenia zasobów rękopiśmiennych.

Przedstawione zostaną najważniejsze instytucje gromadzące źrodła rękopiśmienne, ich rozmieszczenie w kraju. Dokładniejszej prezentacji i omówieniu poddane zostaną niektóre z nich.

Pełny opis:

Zajęcia mają na celu przedstawienie instytucji gromadzących rękopisy, zasady dotyczące gromadzenia takich zbiorów. Przedstawione zostaną zarówno przepisy regulujące taką działalność. Dokładniej zostanie omówiona działalność Biblioteki Narodowej, Biblioteki Czartoryskich oraz Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu.

Celem zajęć jest również przekazanie podstawowej wiedzy na temat budowy ksiąg rękopiśmiennych i zasad ich opracowywania w bibliotekach i muzeach.

Wreszcie kolejna część zajęć poświęcona zostanie przedstawieniu dawnych instytucji (poza archiwami) gromadzących źródła rękopiśmienne i straty, które kultura polska poniosła na tym polu w wyniku wydarzeń dziejowych.

Literatura:

A. Bartoszewicz, Piśmienność mieszczańska w późnośredniowiecznej Polsce, Warszawa 2012

J. Le Goff, Kultura średniowiecznej Europy, Warszawa 1970

K. Głombiowski, H. Szwejkowska, Książka rękopiśmienna i biblioteka w starożytności i średniowieczu, Warszawa-Wrocław 1983

P. Gehin, Jak czytać średniowieczny rękopis, Warszawa 2008

J. Kaliszuk, Codices deperditi: średniowieczne rękopisy łacińskie Biblioteki Narodowej utracone w czasie II wojny światowej, Wrocław 2016

R. Sosnowski, P. Tylus, Co mówią stare rękopisy, Kraków 2010

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-29 - 2020-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Laboratorium, 30 godzin, 8 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Waldemar Chorążyczewski
Prowadzący grup: Waldemar Chorążyczewski, Marcin Frąś
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Laboratorium - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (w trakcie)

Okres: 2021-02-22 - 2021-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Laboratorium, 30 godzin, 16 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Waldemar Chorążyczewski
Prowadzący grup: Waldemar Chorążyczewski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Laboratorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.