Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowania
Strona główna

Dydaktyka historii

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1202-H-DH31-S1
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0119) Pedagogika Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Dydaktyka historii
Jednostka: Instytut Historii i Archiwistyki
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 4.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

zaliczone zajęcia z psychologii i pedagogiki

Całkowity nakład pracy studenta:

Zajęcia - 90 h - 3 p.

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli 45 h - 1,5 p.

- udział w ćwiczeniach 30 h 1 p.

- konsultacje z nauczycielem akademickim 15 h - 05 p.


Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta 45 h - 1,5 p.

- przygotowanie do ćwiczeń (analiza dokumentów i literatury)

- sporządzenie konspektu

- sporządzenie planu projektu edukacyjnego i testu wiedzy i umiejętności


Łącznie: 90 godz. (3 ECTS)


Efekty uczenia się - wiedza:

Studentka/student:

- zna główne dokumenty prawa oświatowego, dotyczące edukacji historycznej na poziomie szkoły podstawowej, praw i obowiązków nauczyciela, awansu zawodowego i in. D.1/E.1.W1, D.1/E.1.W2

- zna treści i zasady konstruowania podstawy programowej, planu wynikowego, testu oraz konspektu lekcji D.1/E.1.W14 .D.1/E.1.W11

- rozumie zasady nauczania i cele nauczania zapisane wg taksonomii ABC D.1/E.1.W3.

- zna podstawowe strategie i metody nauczania D.1/E.1.W, .D.1/E.1.W9.

- posiada wiedzę na temat mediów edukacyjnych D.1/E.1.W9.

- zna zasady transpozycji dydaktycznej - wiedzy historycznej i pedagogicznej przeniesionej na grunt szkolny D.1/E.1.W15

- rozumie potrzeby edukacyjne ucznia zdolnego i ucznia z dysfunkcjami D.1/E.1.W12.D.1/E.1.W13, D.1/E.1.W15.

Efekty uczenia się - umiejętności:


• potrafi sporządzić dokumentację pracy nauczyciela przedmiotu „historia” oraz wychowawcy klasy - D.1/E.1.U1, D.1/E.1.U3

• umie sformułować w formie operacyjnej perspektywiczne i bieżące cele kształcenia.D.1/E.1.U1, D.1/E.1.U2

• umie czytać i interpretować różne źródła historyczne - D.1/E.1.U7.

• potrafi przygotować i przeprowadzić lekcje D.1/E.1.U5, D.1/E.1.U4.

• zna pozalekcyjne i pozaszkolne formy edukacji historycznej - D.1/E.1.U6.

• rozumie konieczność nauczania polimetodycznego i stosuje w praktyce różne metody nauczania - D.1/E.1.U10, D.1/E.1.U11

- potrafi przygotować i przeprowadzić projekt edukacyjny - D.1/E.1.U6.

- potrafi skonstruować test wiedzy i umiejętności z zastosowaniem zadań zamkniętych i otwartych - D.1/E.1.U8, D.1/E.1.U9.

- wykorzystuje różne środki dydaktyczne w pracy na lekcji - D.1/E.1.U7.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

- kształtowanie umiejętności współpracy uczniów (pracy zespołowej) - D.1/E.1.K5.

- organizuje zajęcia lekcyjne i pozalekcyjne -D.1/E.1.K2, D.1/E.1.K3, D.1/E.1.K8

- publicznie prezentuje wyniki swoich prac - D.1/E.1.K2.

- dostrzega konieczność rozwijania u uczniów umiejętności krytycznego myślenia - D.1/E.1.K7

- ma świadomość konieczności doskonalenia warsztatu pracy nauczyciela -D.1/E.1.K6, D.1/E.1.K8.

Metody dydaktyczne:

nauczanie polimetodyczne (praca pod kierunkiem, rozmowa nauczająca, dyskusja, metaplan, SWOT)

Skrócony opis:

Celem zajęć jest omówienie podstawowych dokumentów prawa oświatowego, przedstawienie założeń podstawy programowej oraz przedyskutowanie metod i form jej realizacji w praktyce szkoły podstawowej i gimnazjum. Dokonanie przeglądu podręczników do przedmiotów: historia i społeczeństwo oraz historia. Zapoznanie ze specyfiką pracy nauczyciela historii. Kształtowanie umiejętności formułowania szczegółowych celów kształcenia w zakresie wiedzy, umiejętności i postaw społecznych, doboru metod nauczania, wykorzystywania różnorodnych środków dydaktycznych, formułowania zasad nauczania oraz planowania pracy lekcyjnej i pozalekcyjnej, dostosowanych do potrzeb uczniów szkoły podstawowej. Poddanie pod dyskusję wymagań egzaminów zewnętrznych oraz sformułowanie wyzwań stojących przed nauczycielem historii.

Przeprowadzenie praktyk śródrocznych.

Przygotowanie do praktyk ciągłych – w szkole podstawowej

Pełny opis:

• Podstawowe dokumenty prawa oświatowego.

• Główne założenia systemu edukacji a obowiązki nauczyciela historii w szkole podstawowej i gimnazjum.

• Podstawy programowe a programy nauczania, podręczniki.

• Specyfika nauczania historii i wiedzy o społeczeństwie w szkole podstawowej – analiza porównawcza.

• Aktywno-refleksyjny model kształcenia historycznego.

• Warsztat pedagogiczno-dydaktyczny nauczyciela historii.

• Czynniki determinujące cele edukacji historycznej.

• Cele kształcenia - taksonomia i operacjonalizacja.

• Metody nauczania.

• Środki dydaktyczne: klasyfikacje, zasady doboru i możliwości wykorzystywania.

• Technologia informacyjna w edukacji historycznej.

• Źródła historyczne: definicje, klasyfikacje, krytyka zewnętrzna i wewnętrzna, dobór źródeł do etapu kształcenia.

• Lekcje historii – typy lekcji, pozalekcyjne i pozaszkolne formy edukacji historycznej.

• Ocena – rodzaje, funkcje i rola oceniania.

• Wewnątrzszkolny i zewnętrzny system oceniania.

• Indywidualizacja procesu nauczania (praca z uczniem o specjalnych potrzebach edukacyjnych - uczniem zdolnym i uczniem z dysfunkcjami)

• Konstruowanie konspektu lekcji – przygotowanie do prowadze-nia zajęć w szkole.

• Budowanie arkusza hospitacyjnego.

• Testy osiągnięć szkolnych a system egzaminów zewnętrznych.

• Praktyki śródroczne w szkole podstawowej i gimnazjum – stu-denci prowadzą lekcje w szkołach.

• Analiza dokonań studentów w czasie przeprowadzonych lekcji, konspektów, arkuszy pohospitacyjnych.

• Planowanie pracy dydaktycznej nauczyciela: planowanie meto-dyczne, kierunkowe i wynikowe.

• Nauczyciel w zespole – funkcje nauczyciela w szkole, zadania i obowiązki z zespole nauczycielskim, współpraca z rodzicami.

• Rozwój zawodowy nauczyciela.

• Przygotowanie do praktyk ciągłych – cele, wymagania, forma zaliczenia.

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

1. Edukacja historyczna w szkole – teoria i praktyka, red. E. Chorąży, D. Konieczka-Śliwińska, S. Roszak, Warszawa 2008.

2. Współczesna dydaktyka historii, red. J. Maternicki, Warszawa 2004.

3. B. Niemierko, Między oceną szkolną a dydaktyką. Bliżej dydaktyki, Warszawa 2000.

4. J. Chodnicki, M. Dąbrowski, A. Dubiecka, M. Fryska, D. Obidniak, Szkolny system oceniania, Warszawa 2000.

Literatura uzupełniająca (do wyboru - konkretne zagadnienia do analizy wskazane na zajęciach):

1. J. Maternicki, Cz. Majorek, A. Suchoński, Dydaktyka historii, War-szawa 1994.

2. R. J. Arends, Uczymy się nauczać, Warszawa 1999.

3. M. Bieniek, Dydaktyka historii – wybrane zagadnienia, Olsztyn 2009.

4. B. Niemierko, Ocenianie bez tajemnic, Warszawa 2002.

5. Multimedia w edukacji historycznej i społecznej, red. J. Rulka, B. Tarnowska, Bydgoszcz 2002.

6. J. Robertson, Jak zapewnić dyscyplinę, ład i uwagę w klasie, War-szawa 1998.

7. Wartości w edukacji historycznej, red. J. Rulka, Bydgoszcz 1999.

8. Sztuka nauczania. Czynności nauczyciela, red. K. Kruszewski, Warszawa 2002.

9. Uczeń i nowa humanistyka, red. M. Kujawska, Poznań 2000.

10. H. Komorowska, Konstrukcja, realizacja i ewaluacja programu nauczania, Warszawa 1995.

11. E. Brudnik, A. Moszyńska, B. Owczarska, Ja i mój uczeń pracu-jemy aktywnie. Przewodnik po metodach aktywizujących, Kielce 2000.

12. M. Taraszkiewicz, Jak uczyć lepiej, czyli refleksyjny praktyk w działaniu, Warszawa 1998.

13. R. Fisher, Uczymy jak myśleć, Warszawa 1999.

14. B. McCombs, J. E. Pope, Uczeń trudny. Jak skłonić go do nauki?, Warszawa 1999.

15. J. W. Eby, J. F. Smutny, Jak kształcić uzdolnienia dzieci i mło-dzieży?, Warszawa 1999.

16. A. Paner, M. Kosznicki, Metody wprowadzania, utrwalania i kontroli nowego materiału na lekcjach historii, Gdańsk 2003.

17. S. Misiarek, Wewnątrzszkolny system oceniania, Poznań 1999.

18. H. Konopka, Metoda portfolio w nauczaniu historii, „Wiadomości Historyczne” (dalej: „WH”) 1998, nr 5, s. 285-290.

19. Tejże, Historia: mogło być inaczej… Metoda symulacji w na-uczaniu historii, „WH” 1999, nr 5, s. 299-301.

20. S. Lenard, Aktywne metody nauczania historii w gimnazjum, „WH” 2000, nr 4, s. 183-198.

21. G. Okła, Metoda projektów w nauczaniu historii, „WH” 2000, nr 1, s. 38-44.

22. P. Trojański, Drama w nauczaniu historii, „WH” 1995, nr 5, s.286-295.

23. W. Tomaszewski, Gry dydaktyczne na lekcjach historii, „WH” 1997, nr 1, s. 46-48.

24. M. Kujawska, W sprawie operacjonalizacji celów kształcenia hi-storycznego, „WH” 1994, nr 1, s. 31-35.

25. H. Suchojad, Taksonomia celów a nauczanie historii, „WH” 1986, nr 5, s. 435-440.

26. A. Zielecki, Kształtowanie postaw w nauczaniu historii, „WH” 1998, nr 4, s. 230-239.

27. J. Rulka, Emocje i wartości w edukacji historycznej, „WH” 1999, nr 1, s. 35-40.

28. B. Jakubowska, Metodologiczny wstęp do pracy ze źródłem histo-rycznym, „WH” 2000, nr 1, s. 20-24.

29. J. Wojdon, Internet w nauczaniu i uczeniu się historii, „WH” 2002, nr, 4, s. 203-207.

30. Tejże, Programy komputerowe w nauczaniu historii, „WH” 2004, nr 2, s. 42-51.

31. Tejże, Kto robi notatki… ten ma zeszyt w kratki, „WH” 2006, nr 5, s. 6-18.

32. Tejże, Dysfunkcje a nauczanie historii, „WH” 2009, nr 5, s. 17-32.

33. M. Sobańska-Bondaruk, O czym warto pamiętać w pracy ze źró-dłami historycznymi, „WH” 1997, nr 3, s. 169-172.

34. M. Sobańska-Bondaruk, Zasady konstruowania programów na-uczania, „WH” 1996, nr 3, s. 157-161.

35. A. Zielecki, Mapa jako kartograficzna narracja w edukacji szkolnej, „WH” 2001, nr 3, s. 153-162.

36. B. Kubis, A. Suchoński, Możliwości wykorzystania elementów hu-moru w edukacji historycznej, „WH”1996, nr 1, s. 38-43.

37. M. Kujawska, W poszukiwaniu modelu nauczyciela historii, „WH” 1996, nr 5, s. 267-277.

38. M. Kujawska, V. Julkowska, Europejski wymiar polskiej edukacji historycznej, „WH” 2005, nr 3, s. 24-34.

39. M. Dąbrowa, Zabawowe sposoby utrwalania wiadomości, „WH” 1996, nr 1, s. 44-45.

40. S. Roszak, Sąd nad postacią Aleksandra Wielopolskiego, „WH” 1997, nr 3, s. 175-176.

41. Z. Serwa, Wykorzystanie testu dydaktycznego w nauczaniu historii, „WH” 1994, nr 5, s. 285-291.

42. Lewandowska, System punktowy na lekcjach historii, „WH” 1997, nr 1, s. 44-48.

43 A. Zielecki, Ocenianie postępów w uczeniu się historii, „WH” 1997, nr 5, s. 277-292.

44. M. Sobańska-Bondaruk, R. Lolo, Praca z uczniem zdolnym na lek-cjach historii, „WH” 2004, nr 1, s. 42-52.

45. E. Konieczna, Film jako źródło wartości moralnych poszukiwanych przez dziecko w wieku szkolnym, „Edukacja Medialna” 1999, nr 1, s. 19-20.

46. J. Skrzypczak, Charakter i rola ilustracji w podręczniku szkolnym, „Edukacja Mediana” 1999, nr 1, s. 4-10.

47 Wybrane numery problemowe "Wiadomości Historycznych"

Metody i kryteria oceniania:

Metody i kryteria oceniania (ćwiczenia):

Zaliczenie:

Zaliczenie na podstawie obecności i aktywności na zajęciach oraz po-ziomu przygotowania do zajęć w zakresie wyznaczonej literatury przedmiotu.

Aktywny udział w zajęciach, udział w dyskusji, przygotowanie (do wyboru) referatu, projektu edukacyjnego, wycieczki monograficznej lub testu kompetencji

Odbycie praktyki śródrocznej – obserwacja lekcji nauczyciela (sporządzenie arkusza obserwacji), przepro-wadzenie lekcji w szkole (sporządzenie konspektu lekcji i jego obrona) oraz obserwacje lekcji prowadzonych przez studentów.

Egzamin pisemny w formie testu wiedzy i umiejętności

Praktyki zawodowe:

obowiązkowe

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (zakończony)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-20
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Laboratorium, 30 godzin, 10 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Agnieszka Wieczorek
Prowadzący grup: Agnieszka Wieczorek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie
Laboratorium - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2022/23" (zakończony)

Okres: 2022-10-01 - 2023-02-19
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Laboratorium, 30 godzin, 10 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Agnieszka Wieczorek
Prowadzący grup: Agnieszka Wieczorek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Laboratorium - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2023/24" (zakończony)

Okres: 2023-10-01 - 2024-02-19
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Laboratorium, 30 godzin, 10 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Stanisław Roszak
Prowadzący grup: Stanisław Roszak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Laboratorium - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
ul. Jurija Gagarina 11, 87-100 Toruń tel: +48 56 611-40-10 https://usosweb.umk.pl/ kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.1.0 (2023-11-21)