Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Siły zbrojne Rosji i Związku Sowieckiego

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1202-W-S:SZRiZS-S1 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0222) Historia i archeologia
Nazwa przedmiotu: Siły zbrojne Rosji i Związku Sowieckiego
Jednostka: Instytut Historii i Archiwistyki
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Znajomość geografii Rosji oraz podstawowych zagadnień z jej historii i polityki.

Rodzaj przedmiotu:

przedmiot szczegółowy

Całkowity nakład pracy studenta:

Udział w zajęciach dydaktycznych 30 godzin (1 punk ECTS).

Przygotowanie do zajęć 30 godzin (1 punk ECTS).

Przygotowanie referatu zaliczeniowego 25 godzin (1 punkt ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza:

Student ma wiedzę na temat sił zbrojnych Rosji Sowieckiej oraz współczesnych sił zbrojnych Federacji Rosyjskiej.

Student zna rolę wojska w zapewnianiu bezpieczeństwa państwa w XX i XXI wieku

Efekty uczenia się - umiejętności:

Student potrafi wziąć udział w dyskusji na temat historii, polityki i aspektów polityczno-militarnych.

Student analizuje zagrożenia bezpieczeństwa państwowego.

Student umie ocenić potencjał bojowy Federacji Rosyjskiej oraz współczesnych państw europejskich, sąsiadów Polski.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

Student rozwija zainteresowania problematyką obronności i bezpieczeństwa.

Metody dydaktyczne:

konwersatorium

Metody dydaktyczne eksponujące:

- pokaz
- wystawa

Metody dydaktyczne podające:

- opowiadanie
- pogadanka

Metody dydaktyczne poszukujące:

- ćwiczeniowa

Metody dydaktyczne w kształceniu online:

- metody służące prezentacji treści
- metody wymiany i dyskusji

Skrócony opis:

Celem zajęć jest poszerzenie wiedzy studenta o XX-to wieczne i współczesne rosyjskie siły zbrojne, pokazanie zmian, jakie w nich zachodzą, planów modernizacji i rozbudowy, problemów finansowych, kadrowych, dyscyplinarnych i wpływie sytuacji politycznej na przebieg zmian, uzmysłowienie roli wojska w polityce rosyjskiej - wewnętrznej i zagranicznej, zapewnieniu bezpieczeństwa państwa - w aspekcie zewnętrznym i wewnętrznym, nauczenie studenta myślenia polityczno-wojskowego i historycznego, rozbudzenie zainteresowania problematyką współczesnego wojska i bezpieczeństwa.

Na zajęciach analizowana będzie ewolucja doktryny bezpieczeństwa ZSRR i FR.

Pełny opis:

Opis szczegółowy wraz z literaturą na zajęcia

1. Wprowadzenie do zajęć: zakres tematyczny, organizacja zajęć

2. Reformy wojskowe Piotra I

- osoba Piotra I

- Rosja otwiera się na Europę, europejskie doświadczenia Piotra

- przebudowa państwa – reformy administracyjne i wojskowe

- reforma wojskowa

- bitwy Piotra I

- znaczenie bitwy pod Połtawą dla roli Rosji w Europie

Literatura na zajęcia :

O. Krokosz, ,,Siły zbrojne za panowania Piotra I”, Kraków 2017:

- rozdział: ,,Ustawodawstwo wojskowe”, ,,Artyleria”

-rozdział: ,,Ludzie reformy” (prezentacja)

Lektura uzupełniająca:

W.A. Serczyk, Piotr I, wiele wydań, dostęp on-line

R. Pipes, Rosja carów, rozdział poświęcony Piotrowi I – wiele wydań, dostęp on-line

3. Wojna krymska: morskie siły zbrojne Rosji: przebieg wojny i jej skutki zewnętrzne i wewnętrzne

- rola Morza Czarnego w polityce europejskiej

- istota konfliktu pomiędzy Rosją, Turcją, Wielką Brytanią a Francją

- skutki wojny dla Rosji i innych stron konfliktu

- ogóle zaangażowanie sił zbrojnych w wojnie krymskiej (prezentacja, 10 min.)

- działania flot wojennych na Morzu Czarnym

Literatura:

1. Paweł Wieczorkiewicz, L. Bazylow, Historia Rosji, Warszawa 2001 (rozdział poświęcony wojnie krymskiej) pozycja dostępna w Internecie w pdf.

2. J. Gozdawa-Gołębiowski, Od wojny krymskiej do bałkańskiej. Działania flot wojennych na morzach i oceanach w latach 1853-1914, Gdańsk 1985, s. 9-68.

4. Kaukaz a Rosja XIX-XX wiek. Powstanie Szamila

- narody Kaukazu i ich historia polityczna

- Rosja wobec Kaukazu

- znaczenie Kaukazu w grze międzynarodowej

- powstanie Szamila – osoba Szamila

Literatura:

- Charles King, Widmo wolności. Historia Kaukazu, Kraków 2010, s. 1-15 oraz s. 33-54.

- prezentacja: Zarys historii Kaukazu (państwa, narody, religie i nurty religijne) – prezentacja 15 min: Ch. King, Widmo wolności. Historia Kaukazu, Kraków 2010, s.1-33.

Dla chętnych:

- Mateusz Gralewski., Kaukaz : wspomnienia z dwunastoletniej niewoli : opisanie kraju - ludność - zwyczaje i obyczaje, Lwów 1877:

link: https://www.dbc.wroc.pl/dlibra/publication/8058/edition/7411/content

5. Teoretycy i wojskowi – Michaił Tuchaczewski Marszałek Armii Czerwonej

- kariera Michaiła Tuchaczewskiego

- rola w czasie rewolucji

- rola i działania w wojnie polsko-bolszewickiej

- podsumowanie dyskusji: z ziemiańskiego gniazda pod czerwony sztandar

Literatura:

- Michał Klimecki, Marszałek Tuchaczewski, Oświęcim 2013, s. 7-11; 48-98.

- Prezentacja: młodość Tuchaczewskiego, rodowód, edukacja, służba wojskowa, wybory polityczne - Michał Klimecki, Marszałek Tuchaczewski, Oświęcim 2013, s.13-47.

6. Aktywność wywiadu wojskowego ZSRR w okresie ,,zimnej wojny” (wybrane przykłady)

- Wiktor Suworow, GRU – radziecki wywiad wojskowy, wydawnictwo Adamski i Bieliński, Warszawa 2002

- Pierre de Villemarest, GRU, Radziecki super wywiad, Wydawnictwo Editions Spotkania,

Warszawa 1992

Prezentacje studentów wg uznania

7/ Ewolucja doktryny bezpieczeństwa i doktryny wojennej Rosji

- główne założenia

- aktualna dokumenty

Literatura:

- Robert Śmigielski, Założenia polityki obronnej oraz Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej w latach 1992-2004, Warszawa 2006, s. 83-193 (wybrane zagadnienia)

8/ Organizacja Sił Zbrojnych w przestrzeni postsowieckiej

- Bolesław Potyrała, Hieronim Szczegóła, Armia rosyjska po upadku ZSRR (1992-2000), Zielona Góra 2000, s. 3-33.

10. Kryzys Sił Zbrojnych FR

- przyczyny i istota kryzysu

Robert Śmigielski, Osierocona Armia. Założenia polityki obronnej oraz Siły Zbrojne FR w latach 1992-2004, s. 193-270.

9.Czynniki wewnętrzne i zewnętrzne konfliktów na obszarze poradzieckim: przykład Kaukazu

- Kaukaz Północny – rosyjski węzeł gordyjski, publikacja OSW link: http://aei.pitt.edu/58353/1/prace_16_3.pdf

- Agnieszka Legucka, Geopolityczne uwarunkowania i konsekwencje konfliktów zbrojnych na obszarze poradzieckim roz. 2: Uwarunkowania i przebieg poradzieckich konfliktów zbrojnych, s. 85-123.

10. Konflikty na Kaukazie i zaangażowanie Rosyjskich Sił Zbrojnych i ich globalne znaczenie : Przykłady

- prezentacje studentów (Republika Górskiego Karabachu, Osetia Południowa, Abchazja, wojna sierpniowa 2008, konflikt ingusko-osetyjski, Donbas)

Literatura:

Agnieszka Legucka, Geopolityczne uwarunkowania i konsekwencje konfliktów zbrojnych na obszarze poradzieckim roz. 2: Uwarunkowania i przebieg poradzieckich konfliktów zbrojnych, s. 132-160 oraz 229-290.

11. Anatomia konfliktu rosyjsko-czeczeńskiego

Literatura:

Maciej Maciejak, Anatomia konfliktu rosyjsko-czeczeńskiego. Grozny 1994/1995, 1999/2000, s. Tarnowskie Góry 2018, s. 150-190.

12. Odradzanie się ruchu kozackiego w Rosji

Literatura:

Joanna Darczewska, Kozacy Putina – folklor, biznes czy polityka, OSW.

13.Wojskowa i polityczna rola Obwodu Kaliningradzkiego

Literatura:

Andrzej Sakson, Od Kłajpedy do Olsztyna. Współcześni mieszkańcy byłych Prus Wschodnich, Kraj Kłajpedzki, Obwód Kaliningradzki, Warmia i Mazury, Poznań 2011:

- roz. VI, podrozdział 2: Kaliningradzka eksklawa, s. 409-564.

14.Zaangażowanie FR na Bliskim Wschodzie (Syria)- przyczyny

- Arabska Wiosna

- wielostronny konflikt w Syrii

- udział Rosji

Literatura:

Katarzyna Czornik, Miron Lakomy, Konflikty zbrojne na Bliskim Wschodzie i w Afryce w drugiej dekadzie XXI wieku. Przebieg – uwarunkowania – implikacje, Katowice, 2018, s. 13-89.

15.Podsumowanie i zaliczenie zajęć

Główne zagadnienia

1. Formowanie się terytorium i granic Rosji

2. Budowa potencjału militarnego ZSRR w okresie międzywojennym

3. Represje stalinowskie wobec wojskowych i ich skutki

4. Armia Czerwona w II wojnie światowej

5. Doktryna bezpieczeństwa i doktryna wojskowa ZSRR

6. Udział ZSRR w wojnach lokalnych i interwencjach zbrojnych 1945-1991

7. Kryzys sił zbrojnych ZSRR w latach 80-tych XX w.

8. Rozpad ZSRR. Ewolucja doktryny bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej po 1991 roku

9. Doktryna wojenna Federacji Rosyjskiej

10. Doświadczenia wojny w Czeczenii i w Gruzji na reformę wojskową (naczelnych struktur kierowania siłami zbrojnymi, zmiany w obsadzie Ministerstw Obrony Narodowej i Sztabu Generalnego)

11. Wojska lądowe FR

12. Wojska powietrzne i Wojska specjalne

13. Marynarka Wojenna

14. Wojska kosmiczne

15. Militarne i polityczne aspekty sąsiedztwa Federacji Rosyjskiej z Unią Europejską i państwami NATO

Literatura:

Józef Zieliński, Siły zbrojne sąsiadów Polski, Warszawa 1993.i, G. Pazura, Współczesne konwencjonalne siły zbrojne Federacji Rosyjskiej, Lublin 2010.B. Potyrała, W. Szlufik, Struktura terytorialna sił lądowych Związku Radzieckiego w latach 1945-1991, Częstochowa, 2003.I. Topolski, Siła militarna w polityce zagranicznej Federacji Rosyjskiej, Lublin, 2004.В.И. Феськов, К.А. Калашников, В.И. Голиков, Советская армия в годы холодной войны, Tomsk, 2004.K. D. Beasley, RussJian Military Reform from Perestroika to Putin: Implications for U. S. Policy, Maxwell Air Force Base, Alabama, 2004.Steven J. Zaloga, Berety z gwiazdami. Radzieckie wojska powietrznodesantowe. Warszawa, 2003. Carey Schofield, Komandosi rosyjscy. Warszawa, 1996.Waldemar Rezmer, Aktualne problemy Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej, Zeszyty Naukowe Wyższej szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej we Włocławku. T. XXXV, Włocławek 2012, s. 9-24.

Metody i kryteria oceniania:

Aktywność na zajęciach.

Samodzielne napisanie referatu na temat współczesnych sił zbrojnych Federacji Rosyjskiej. Temat referatu uzgodniony i zatwierdzony przez prowadzącego wykład.

Praktyki zawodowe:

Nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2017/18" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-25
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin, 20 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Waldemar Rezmer
Prowadzący grup: Waldemar Rezmer
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-02-24
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin, 25 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Waldemar Rezmer
Prowadzący grup: Waldemar Rezmer
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin, 18 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Dorota Michaluk
Prowadzący grup: Dorota Michaluk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Celem zajęć jest poszerzenie wiedzy studenta o XX-to wieczne i współczesne rosyjskie siły zbrojne, pokazanie zmian, jakie w nich zachodzą, planów modernizacji i rozbudowy, problemów finansowych, kadrowych, dyscyplinarnych i wpływie sytuacji politycznej na przebieg zmian, uzmysłowienie roli wojska w polityce rosyjskiej - wewnętrznej i zagranicznej, zapewnieniu bezpieczeństwa państwa - w aspekcie zewnętrznym i wewnętrznym, nauczenie studenta myślenia polityczno-wojskowego i historycznego, rozbudzenie zainteresowania problematyką współczesnego wojska i bezpieczeństwa.

Na zajęciach analizowana będzie ewolucja doktryny bezpieczeństwa ZSRR i FR.

Pełny opis:

Na zajęciach poruszane będą wybrane zagadnienia dotyczące następujących tematów:

1. Formowanie się terytorium i granic Rosji

2. Budowa potencjału militarnego ZSRR w okresie międzywojennym

3. Represje stalinowskie wobec wojskowych i ich skutki

4. Armia Czerwona w II wojnie światowej

5. Doktryna bezpieczeństwa i doktryna wojskowa ZSRR

6. Udział ZSRR w wojnach lokalnych i interwencjach zbrojnych 1945-1991

7. Kryzys sił zbrojnych ZSRR w latach 80-tych XX w.

8. Rozpad ZSRR. Ewolucja doktryny bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej po 1991 roku

9. Doktryna wojenna Federacji Rosyjskiej

10. Doświadczenia wojny w Czeczenii i w Gruzji na reformę wojskową (naczelnych struktur kierowania siłami zbrojnymi, zmiany w obsadzie Ministerstw Obrony Narodowej i Sztabu Generalnego)

11. Wojska lądowe FR

12. Wojska powietrzne i Wojska specjalne

13. Marynarka Wojenna

14. Wojska kosmiczne

15. Militarne i polityczne aspekty sąsiedztwa Federacji Rosyjskiej z Unią Europejską i państwami NATO

Literatura:

Józef Zieliński, Siły zbrojne sąsiadów Polski, Warszawa 1993.i, G. Pazura, Współczesne konwencjonalne siły zbrojne Federacji Rosyjskiej, Lublin 2010.B. Potyrała, W. Szlufik, Struktura terytorialna sił lądowych Związku Radzieckiego w latach 1945-1991, Częstochowa, 2003.I. Topolski, Siła militarna w polityce zagranicznej Federacji Rosyjskiej, Lublin, 2004.В.И. Феськов, К.А. Калашников, В.И. Голиков, Советская армия в годы холодной войны, Tomsk, 2004.K. D. Beasley, RussJian Military Reform from Perestroika to Putin: Implications for U. S. Policy, Maxwell Air Force Base, Alabama, 2004.Steven J. Zaloga, Berety z gwiazdami. Radzieckie wojska powietrznodesantowe. Warszawa, 2003. Carey Schofield, Komandosi rosyjscy. Warszawa, 1996.Waldemar Rezmer, Aktualne problemy Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej, Zeszyty Naukowe Wyższej szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej we Włocławku. T. XXXV, Włocławek 2012, s. 9-24.

Uwagi:

Urządzenia elektroniczne na zajęciach używane są wyłącznie w procesie nauczania i na polecenie prowadzącego zajęcia.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin, 12 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Dorota Michaluk
Prowadzący grup: Dorota Michaluk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Uwagi:

Uwaga: zajęcia w trybie zdalnym odbywają się na platformie TEAMS za pośrednictwem fonii i wizji w czasie rzeczywistym.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.