Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia sztuki nowoczesnej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1402-HSN-2L-S1 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0220) Nauki humanistyczne
Nazwa przedmiotu: Historia sztuki nowoczesnej
Jednostka: Instytut Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa
Grupy: Przedmioty obowiązkowe - 2 rok, sem. letni- Ochrona dóbr kultury (s1)
Punkty ECTS i inne: 4.00
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Wiedza z historii sztuki poprzednich epok.

Całkowity nakład pracy studenta:

1. Godziny realizowane z udziałem nauczyciela (godziny kontaktowe wykładu, przewidziane w programie): 30 godz. /1 pkt.


2. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta, konieczny do zaliczenia przedmiotu (przygotowanie i uzupełnienie notatek; zebranie, zapoznanie się z treścią podanej literatury, przyswojenie materiału ilustracyjnego, definicji, powtórka zagadnień problemowych): 30 godz./ 1 pkt.



Łączna liczba pkt. ECTS = 2


Efekty uczenia się - wiedza:

Student/studentka:

W1 zna podstawową terminologię sztuk plastycznych z dziedziny malarstwa, rzeźby i architektury K_W02

W2 ma gruntowną i uporządkowaną wiedzę z zakresu sztuki polskiej nowoczesnej (malarstwo, rzeźba, architektura kon. XVIII – poł. XX w.) K_W03

W3 rozumie interdyscyplinarny charakter interpretacji dzieła sztuki nowoczesnej w różnych aspektach (z uwzględnieniem historii, filozofii, teologii, technik i technologii sztuk plast. itd.) K_W11

W4 zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji dzieł sztuki nowoczesnej K_W14

W5 uzyskuje pogłębioną świadomość warsztatu naukowego, problemów badawczych i zastosowania metod historii sztuki do konkretnych problemów badawczych K_W16


Efekty uczenia się - umiejętności:

Student/studentka

U1 Wykorzystuje wiedzę z zakresu sztuki do opisu szerszych zjawisk kulturowych i społecznych oraz do określenia stanu zachowania zabytku (K_U01, K_U04)


U2 Rozpoznaje i charakteryzuje przy użyciu fachowej terminologii - epoki, style, kierunki w sztuce od koń. XVIII w. do 1939 r. (K_U02)


U3 Analizuje dzieła malarskie, rzeźbiarski i architektoniczne z wykorzystaniem specjalistycznej terminologii oraz wiedzy na temat specyfiki stylistycznej (K_U02)


U4 Charakteryzuje twórczość najważniejszych artystów (wzgl. ośrodków, szkół artystycznych itd.) w dziedzinie malarstwa i rzeźby od kon. XVIII w. do końca lat 30-tych XX wieku.


U5 Rozpoznaje i datuje najważniejsze dzieła sztuki i architektury, od koń. XVIII w. do 1939 r. (K_U02)



Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

Student /studentka:

K1 Ma świadomość znaczenia wartości dzieła sztuki nowoczesnej (K_K01).


K2 Ma świadomość poziomu wiedzy i własnych umiejętności oraz wykazuje nastawienie do stałego podnoszenia swoich kwalifikacji (K_K05)


K3 Rozumie potrzebę ciągłego rozwoju naukowego i zawodowego (K_K05)


K4 Posiada umiejętność rozpoznawania obiektów architektonicznych oraz przedstawienia podstawowych informacji na temat twórcy, stylu, datacji, dzięki czemu ma świadomość wartości zabytku (K_K01)


K5 Wiedzę może rozwijać i twórczo wykorzystywać w późniejszej pracy teoretycznej i praktycznej, samodzielnie i w zespole, także w celach popularyzacji wiedzy o zabytku (K_K06, K_K07)


K6 Ma świadomość wartości dzieł sztuki (K_K01)


K7 Ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego (K_K06)


K8 Jest wrażliwy na problematykę właściwego podejścia do materialnego dziedzictwa kulturowego (K_K06, K_K07)


K9 Potrafi dostrzec i ocenić niewłaściwe postępowanie w tym zakresie (K¬_K06).


Metody dydaktyczne:

- wykład konwencjonalny z prezentacją multimedialną

Metody dydaktyczne podające:

- wykład informacyjny (konwencjonalny)

Skrócony opis:

Zajęcia mają na celu przekazanie wiedzy o sztuce i architekturze nowoczesnej na świecie od połowy XVIII wieku do 1939 roku.

W trakcie wykładu omawiane są najważniejsze nurty w malarstwie i rzeźbie, dlatego w ramach zajęć szczegółowo charakteryzowane są kierunki, grupy artystyczne i dorobek wybitnych twórców o charakterze przełomowym. Zajęcia uczą także właściwej interpretacji nowoczesnego dzieła architektonicznego, trendów i szkół architektonicznych, znajomości technik i materiałów.

Pełny opis:

W trakcie wykładu omawiane są najważniejsze nurty w malarstwie, rzeźbie i architekturze od połowy XVIII do lat 30. XX wieku. Dlatego w ramach zajęć szczegółowo charakteryzowane są kierunki, grupy artystyczne i dorobek wybitnych twórców o charakterze przełomowym.

malarstwo i rzeźba:

• klasycyzm we Francji (J. L. David jego krąg i oddziaływanie)

• XVIII wieczne malarstwo angielskie (Th. Gainsborough, Hogarth, Reynolds)

• rzeźba klasycystyczna

• zapowiedzi romantyzmu (Blake, Füssli) i Bractwo Prerafaelitów

• romantyzm we Francji i Niemczech

• akademizm

• realizm

• przełom impresjonistyczny

• postimpresjonizm

• symbolizm i secesja

• rzeźba XIX w.

• narodziny i rozwój kierunków awangardowych: ekspresjonizm, fowizm, kubizm, futuryzm, konstruktywizm, dadaizm, surrealizm

• École de Paris

• rzeźba I poł. XX wieku

architektura:

Przedmiotem zajęć będą najważniejsze zagadnienia i tendencje dotyczące architektury od połowy XVIII wieku do 1939 roku. Zaprezentowane zostaną wiodące kierunki, sylwetki architektów oraz ich dzieła na tle zachodzących przemian społecznych.

Omawiane będą - w układzie chronologicznym - najważniejsze zjawiska, osadzone na tle zmiennych uwarunkowań historycznych, społecznych i kulturowych oraz podkreślane będą czynniki ideowe i funkcjonalne, decydujące o wyborze form architektonicznych, technik budowlanych i zdobniczych. Uwzględnione są budynki o różnych funkcjach (mieszkalne, sakralne, muzealne, municypalne).

Zajęcia podzielono na kilka bloków tematycznych:

1. klasycyzm (2 godz.), którego podstawą stał się nurt oświeceniowy, badania historyczne i archeologiczne.

- recepcja wzorów antycznych w oparciu o twórczość W.Kenta, J.Soane`a, R.Smirka, J.Nasha, J.A.Gabriela, J.G.Soufflota i in.

- niezrealizowane projekty francuskich rewolucjonistów (E.L.Boullee i C.N.Ledoux)

- klasycyzm stanisławowski, palladianizm, neoklasycyzm.

2. historyzm (4 godz.):

- podstawy architektury historyzmu; uwarunkowania polityczne, społeczne i gospodarcze.

- podział, datacja

- odmiany neogotyku

- historyzm dojrzały (Parlament w Londynie, Reichstag w Berlinie, Opera w Paryżu itd.).

- historyzm na terenie Polski pod zaborami

- przebudowa Paryża i percepcja stylu haussmannowskiego w innych miastach europejskich

- zabudowa czynszowa

3. architektura doby rewolucji przemysłowej (2 godz.)

4. secesja w różnych krajach Europy (2 godz.)

5. architektura amerykańska – od szkoły chicagowskiej do art deco (2 godz.);

6. awangarda architektoniczna okresu 20-lecia międzywojennego (3 godz.).

Literatura:

Dotyczy tematów obejmujących malarstwo, rzeźbę i architekturę:

Sztuka powszechna

literatura podstawowa

Sztuka świata, t.8, Warszawa 1994.

Sztuka świata, t.9, Warszawa 1996.

K. Piwocki, Dzieje sztuki w zarysie, t.2, Warszawa 1977.

M. Porębski, Dzieje sztuki w zarysie, t.3, Warszawa 1988.

J. Cassou, Encyklopedia symbolizmu, Warszawa 1992.

F. Claudon, Encyklopedia romantyzmu, Warszawa 1992.

R. Passeron, Encyklopedia surrealizmu, Warszawa 1993.

M. Sérullaz, Encyklopedia impresjonizmu, Warszawa 1991.

A. Bassie, Ekspresjonizm, Warszawa 2006.

Ch. Baumgarth, Futuryzm, Warszawa 1978.

H. Hofstätter, Symbolizm, Warszawa 1987.

K. Janicka, Surrealizm, Warszawa 1985

W. Juszczak, Postimpresjoniści, Warszawa 1985.

Z. Kępiński, Impresjonizm, Warszawa 1982.

A. Kotula, P. Krakowski, Rzeźba XIX wieku, Kraków 1980.

P. Krakowski, Rzeźba XIX wieku, Kraków 1980.

G. Lista, Futuryzm, Warszawa 2002

L. Nochlin, Realizm, Warszawa 1974.

M. Poprzęcka, Akademizm, Warszawa 1989.

M. Porębski, Kubizm, Warszawa 1986

literatura uzupełniająca

T. Gryglewicz, Malarstwo Europy Środkowej 1900 – 1914. Tendencje modernistyczne i awangardowe, Kraków 1992.

A. Konopacki, William Blake, Warszawa 1987.

A.Konopacki, Prerafaelici, Warszawa 1989.

E. Kuryluk, Wiedeńska apokalipsa. Esej o literaturze i sztuce wiedeńskiej około 1900, Kraków 1974.

M. Laurent, Rodin, Warszawa 1991.

J. Leymarie, Fowizm, Warszawa 1993

J. Rewald, Historia impresjonizmu, Warszawa 1985.

H. Richter, Dadaizm, Warszawa 1986

B. Rose, Malarstwo amerykańskie XX wieku, Warszawa 1991.

A.Sanchez, Goya, Warszawa 1992.

S. Tshudi Madsen, Art Nouveau, Warszawa 1987.

J. Willet, Ekspresjonizm, Warszawa 1976

T. Żuchowski, Patriotyczne mity i toposy, malarstwo niemieckie 1800-1848, Poznań 1991

R. Brettel, Modern Art 1851 – 1929, Oxford – New York 1997.

E. Clegg, Art., Design & Architekture in Central Europe 1890 – 1920, New Haven – London 2006.

B. Denvir, Impresjonizm. Malarze i ich malarstwo, Bielsko-Biała 1993

Wybrana literatura (architektura):

1. Banham R., Rewolucja w architekturze. Teoria i projektowanie w pierwszym wieku maszyny, Warszawa 1979

2. Baumgarth Ch., Futuryzm, Warszawa 1987

3. Berkel B., Bos C., Niepoprawni wizjonerzy, Warszawa 2000

4. Czyżewski A., Trzewia Lewiatana. Miasta ogrody i narodziny przedmieścia kulturalnego, Warszawa 2009

5. Erich Mendelsohn. Dynamika i funkcja, pod red. R.Stephan, Wrocław 2001

6. Francastel P., Sztuka a technika w XIX i XX wieku, Warszawa 1966

7. Giedion S., Przestrzeń-czas-architektura, Warszawa 1975

8. Harbison R., Zbudowane, niezbudowane i nie do zbudowania. W poszukiwaniu znaczenia architektonicznego, Warszawa 2001

9. Gutowski M., Gutowski B., Architektura secesyjna Galicji, Warszawa 2001

10. Koch W., Style w architekturze, Warszawa 1996

11. Naylor G., Bauhaus, Warszawa 1988

12. Norberg-Schulz Ch., Znaczenie w architekturze Zachodu, Warszawa 1999

13. Overy P., De Stijl, Warszawa 1979

14. Pevsner N., Historia architektury europejskiej, Warszawa 1976

15. Pevsner N., Pionierzy współczesności, Warszawa 1978

16. Rasmussen S.E., Odczuwanie architektury, Warszawa 1999

17. Stopczyk S., Ekspresjonizm, Warszawa 1987

18. Supińska-Polit E., Dom Arts&Crafts. Geneza i idea, Warszawa 2004

19. Watkin D., Historia architektury zachodniej, Warszawa 2001.

20. Włodarczyk J., Prawda i kłamstwa architektury, Wydawnictwo Politechniki Białostockiej 2009

Metody i kryteria oceniania:

Zaliczenie testu ze znajomości dzieł, ich autorów, czasu powstania (dot. dzieł omawianych na wykładach)

Test w formie prezentacji multimedialnej, podczas której student pisemnie odpowiada na zadawane (wyświetlane) pytania (krótki opis lub odpowiedź do wyboru) oraz rozpoznaje obiekty i ich autorów.

Praktyki zawodowe:

nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-29 - 2020-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 45 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Joanna Kucharzewska
Prowadzący grup: Małgorzata Geron, Joanna Kucharzewska, Katarzyna Kulpińska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Zajęcia mają na celu przekazanie wiedzy o sztuce i architekturze nowoczesnej na świecie od połowy XVIII wieku do 1939 roku.

W trakcie wykładu omawiane są najważniejsze nurty w malarstwie i rzeźbie, dlatego w ramach zajęć szczegółowo charakteryzowane są kierunki, grupy artystyczne i dorobek wybitnych twórców o charakterze przełomowym. Zajęcia uczą także właściwej interpretacji nowoczesnego dzieła architektonicznego, trendów i szkół architektonicznych, znajomości technik i materiałów.

Pełny opis:

W trakcie wykładu omawiane są najważniejsze nurty w malarstwie, rzeźbie i architekturze od połowy XVIII do lat 30. XX wieku. Dlatego w ramach zajęć szczegółowo charakteryzowane są kierunki, grupy artystyczne i dorobek wybitnych twórców o charakterze przełomowym.

malarstwo i rzeźba:

• klasycyzm we Francji (J. L. David jego krąg i oddziaływanie)

• XVIII wieczne malarstwo angielskie (Th. Gainsborough, Hogarth, Reynolds)

• rzeźba klasycystyczna

• zapowiedzi romantyzmu (Blake, Füssli) i Bractwo Prerafaelitów

• romantyzm we Francji i Niemczech

• akademizm

• realizm

• przełom impresjonistyczny

• postimpresjonizm

• symbolizm i secesja

• rzeźba XIX w.

• narodziny i rozwój kierunków awangardowych: ekspresjonizm, fowizm, kubizm, futuryzm, konstruktywizm, dadaizm, surrealizm

• École de Paris

• rzeźba I poł. XX wieku

architektura:

Przedmiotem zajęć będą najważniejsze zagadnienia i tendencje dotyczące architektury od połowy XVIII wieku do 1939 roku. Zaprezentowane zostaną wiodące kierunki, sylwetki architektów oraz ich dzieła na tle zachodzących przemian społecznych.

Omawiane będą - w układzie chronologicznym - najważniejsze zjawiska, osadzone na tle zmiennych uwarunkowań historycznych, społecznych i kulturowych oraz podkreślane będą czynniki ideowe i funkcjonalne, decydujące o wyborze form architektonicznych, technik budowlanych i zdobniczych. Uwzględnione są budynki o różnych funkcjach (mieszkalne, sakralne, muzealne, municypalne).

Zajęcia podzielono na kilka bloków tematycznych:

1. klasycyzm (2 godz.), którego podstawą stał się nurt oświeceniowy, badania historyczne i archeologiczne.

- recepcja wzorów antycznych w oparciu o twórczość W.Kenta, J.Soane`a, R.Smirka, J.Nasha, J.A.Gabriela, J.G.Soufflota i in.

- niezrealizowane projekty francuskich rewolucjonistów (E.L.Boullee i C.N.Ledoux)

- klasycyzm stanisławowski, palladianizm, neoklasycyzm.

2. historyzm (4 godz.):

- podstawy architektury historyzmu; uwarunkowania polityczne, społeczne i gospodarcze.

- podział, datacja

- odmiany neogotyku

- historyzm dojrzały (Parlament w Londynie, Reichstag w Berlinie, Opera w Paryżu itd.).

- historyzm na terenie Polski pod zaborami

- przebudowa Paryża i percepcja stylu haussmannowskiego w innych miastach europejskich

- zabudowa czynszowa

3. architektura doby rewolucji przemysłowej (2 godz.)

4. secesja w różnych krajach Europy (2 godz.)

5. architektura amerykańska – od szkoły chicagowskiej do art deco (2 godz.);

6. awangarda architektoniczna okresu 20-lecia międzywojennego (3 godz.).

Literatura:

Dotyczy tematów obejmujących malarstwo, rzeźbę i architekturę:

Sztuka powszechna

literatura podstawowa

Sztuka świata, t.8, Warszawa 1994.

Sztuka świata, t.9, Warszawa 1996.

K. Piwocki, Dzieje sztuki w zarysie, t.2, Warszawa 1977.

M. Porębski, Dzieje sztuki w zarysie, t.3, Warszawa 1988.

J. Cassou, Encyklopedia symbolizmu, Warszawa 1992.

F. Claudon, Encyklopedia romantyzmu, Warszawa 1992.

R. Passeron, Encyklopedia surrealizmu, Warszawa 1993.

M. Sérullaz, Encyklopedia impresjonizmu, Warszawa 1991.

A. Bassie, Ekspresjonizm, Warszawa 2006.

Ch. Baumgarth, Futuryzm, Warszawa 1978.

H. Hofstätter, Symbolizm, Warszawa 1987.

K. Janicka, Surrealizm, Warszawa 1985

W. Juszczak, Postimpresjoniści, Warszawa 1985.

Z. Kępiński, Impresjonizm, Warszawa 1982.

A. Kotula, P. Krakowski, Rzeźba XIX wieku, Kraków 1980.

P. Krakowski, Rzeźba XIX wieku, Kraków 1980.

G. Lista, Futuryzm, Warszawa 2002

L. Nochlin, Realizm, Warszawa 1974.

M. Poprzęcka, Akademizm, Warszawa 1989.

M. Porębski, Kubizm, Warszawa 1986

literatura uzupełniająca

T. Gryglewicz, Malarstwo Europy Środkowej 1900 – 1914. Tendencje modernistyczne i awangardowe, Kraków 1992.

A. Konopacki, William Blake, Warszawa 1987.

A.Konopacki, Prerafaelici, Warszawa 1989.

E. Kuryluk, Wiedeńska apokalipsa. Esej o literaturze i sztuce wiedeńskiej około 1900, Kraków 1974.

M. Laurent, Rodin, Warszawa 1991.

J. Leymarie, Fowizm, Warszawa 1993

J. Rewald, Historia impresjonizmu, Warszawa 1985.

H. Richter, Dadaizm, Warszawa 1986

B. Rose, Malarstwo amerykańskie XX wieku, Warszawa 1991.

A.Sanchez, Goya, Warszawa 1992.

S. Tshudi Madsen, Art Nouveau, Warszawa 1987.

J. Willet, Ekspresjonizm, Warszawa 1976

T. Żuchowski, Patriotyczne mity i toposy, malarstwo niemieckie 1800-1848, Poznań 1991

R. Brettel, Modern Art 1851 – 1929, Oxford – New York 1997.

E. Clegg, Art., Design & Architekture in Central Europe 1890 – 1920, New Haven – London 2006.

B. Denvir, Impresjonizm. Malarze i ich malarstwo, Bielsko-Biała 1993

Wybrana literatura (architektura):

1. Banham R., Rewolucja w architekturze. Teoria i projektowanie w pierwszym wieku maszyny, Warszawa 1979

2. Baumgarth Ch., Futuryzm, Warszawa 1987

3. Berkel B., Bos C., Niepoprawni wizjonerzy, Warszawa 2000

4. Czyżewski A., Trzewia Lewiatana. Miasta ogrody i narodziny przedmieścia kulturalnego, Warszawa 2009

5. Erich Mendelsohn. Dynamika i funkcja, pod red. R.Stephan, Wrocław 2001

6. Francastel P., Sztuka a technika w XIX i XX wieku, Warszawa 1966

7. Giedion S., Przestrzeń-czas-architektura, Warszawa 1975

8. Harbison R., Zbudowane, niezbudowane i nie do zbudowania. W poszukiwaniu znaczenia architektonicznego, Warszawa 2001

9. Gutowski M., Gutowski B., Architektura secesyjna Galicji, Warszawa 2001

10. Koch W., Style w architekturze, Warszawa 1996

11. Naylor G., Bauhaus, Warszawa 1988

12. Norberg-Schulz Ch., Znaczenie w architekturze Zachodu, Warszawa 1999

13. Overy P., De Stijl, Warszawa 1979

14. Pevsner N., Historia architektury europejskiej, Warszawa 1976

15. Pevsner N., Pionierzy współczesności, Warszawa 1978

16. Rasmussen S.E., Odczuwanie architektury, Warszawa 1999

17. Stopczyk S., Ekspresjonizm, Warszawa 1987

18. Supińska-Polit E., Dom Arts&Crafts. Geneza i idea, Warszawa 2004

19. Watkin D., Historia architektury zachodniej, Warszawa 2001.

20. Włodarczyk J., Prawda i kłamstwa architektury, Wydawnictwo Politechniki Białostockiej 2009

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (w trakcie)

Okres: 2021-02-22 - 2021-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 45 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Joanna Kucharzewska, Katarzyna Kulpińska
Prowadzący grup: Joanna Kucharzewska, Katarzyna Kulpińska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Zajęcia mają na celu przekazanie wiedzy o sztuce i architekturze nowoczesnej na świecie od połowy XVIII wieku do 1939 roku.

W trakcie wykładu omawiane są najważniejsze nurty w malarstwie i rzeźbie, dlatego w ramach zajęć szczegółowo charakteryzowane są kierunki, grupy artystyczne i dorobek wybitnych twórców o charakterze przełomowym. Zajęcia uczą także właściwej interpretacji nowoczesnego dzieła architektonicznego, trendów i szkół architektonicznych, znajomości technik i materiałów.

Pełny opis:

W trakcie wykładu omawiane są najważniejsze nurty w malarstwie, rzeźbie i architekturze od połowy XVIII do lat 30. XX wieku. Dlatego w ramach zajęć szczegółowo charakteryzowane są kierunki, grupy artystyczne i dorobek wybitnych twórców o charakterze przełomowym.

malarstwo i rzeźba:

• klasycyzm we Francji (J. L. David jego krąg i oddziaływanie)

• XVIII wieczne malarstwo angielskie (Th. Gainsborough, Hogarth, Reynolds)

• rzeźba klasycystyczna

• zapowiedzi romantyzmu (Blake, Füssli) i Bractwo Prerafaelitów

• romantyzm we Francji i Niemczech

• akademizm

• realizm

• przełom impresjonistyczny

• postimpresjonizm

• symbolizm i secesja

• rzeźba XIX w.

• narodziny i rozwój kierunków awangardowych: ekspresjonizm, fowizm, kubizm, futuryzm, konstruktywizm, dadaizm, surrealizm

• École de Paris

• rzeźba I poł. XX wieku

architektura:

Przedmiotem zajęć będą najważniejsze zagadnienia i tendencje dotyczące architektury od połowy XVIII wieku do 1939 roku. Zaprezentowane zostaną wiodące kierunki, sylwetki architektów oraz ich dzieła na tle zachodzących przemian społecznych.

Omawiane będą - w układzie chronologicznym - najważniejsze zjawiska, osadzone na tle zmiennych uwarunkowań historycznych, społecznych i kulturowych oraz podkreślane będą czynniki ideowe i funkcjonalne, decydujące o wyborze form architektonicznych, technik budowlanych i zdobniczych. Uwzględnione są budynki o różnych funkcjach (mieszkalne, sakralne, muzealne, municypalne).

Zajęcia podzielono na kilka bloków tematycznych:

1. klasycyzm (2 godz.), którego podstawą stał się nurt oświeceniowy, badania historyczne i archeologiczne.

- recepcja wzorów antycznych w oparciu o twórczość W.Kenta, J.Soane`a, R.Smirka, J.Nasha, J.A.Gabriela, J.G.Soufflota i in.

- niezrealizowane projekty francuskich rewolucjonistów (E.L.Boullee i C.N.Ledoux)

- klasycyzm stanisławowski, palladianizm, neoklasycyzm.

2. historyzm (4 godz.):

- podstawy architektury historyzmu; uwarunkowania polityczne, społeczne i gospodarcze.

- podział, datacja

- odmiany neogotyku

- historyzm dojrzały (Parlament w Londynie, Reichstag w Berlinie, Opera w Paryżu itd.).

- historyzm na terenie Polski pod zaborami

- przebudowa Paryża i percepcja stylu haussmannowskiego w innych miastach europejskich

- zabudowa czynszowa

3. architektura doby rewolucji przemysłowej (2 godz.)

4. secesja w różnych krajach Europy (2 godz.)

5. architektura amerykańska – od szkoły chicagowskiej do art deco (2 godz.);

6. awangarda architektoniczna okresu 20-lecia międzywojennego (3 godz.).

Sztuka polska (malarstwo i rzeźba):

1. Sztuka czasów stanisławowskich. Program ideowy wnętrz Zamku Królewskiego i Pałacu w Łazienkach. Mecenat kulturalny Stanisława Augusta Poniatowskiego i Czartoryskich. „Malarnia” na Zamku Królewskim. Szkoła wileńska. Polska ikonografia narodowa (Polonia, wódz-bohater, solidaryzm stanów).

2. Geneza romantyzmu. Malarstwo i rzeźba czasów romantyzmu. Ikonografia romantyczna. Tematy ramowe. Wpływ twórczości A. Mickiewicza na rozwój ikonografii i alegoryki narodowej.

3. Biedermeier („mieszczański”, „szlachecki”). Portret biedermeierowski. Nowe tendencje w malarstwie pejzażowym; sceny rodzajowe.

4. Malarstwo historyczne 2. połowy wieku XIX. Twórczość Grottgera i Matejki. Malarstwo portretowe. Portret konny, motyw jeźdźca, wątki literackie i legendarno-narodowe. Malarstwo batalistyczne i panoramy końca XIX w.

5. Malarstwo pejzażowe i rodzajowe połowy wieku XIX. Realizm „społeczny” w 3 ćw. XIX wieku. Warszawska „cyganeria” M. Olszyńskiego.

6. „Szkoła monachijska” – zagadnienie pejzażu, sceny rodzajowej, malarstwa historyczno-rodzajowego

7. Akademizm w malarstwie i rzeźbie XIX w.

8. Realistyczne malarstwo rodzajowe i pejzaż 4. ćw. XIX w. Grupa „Wędrowca” i zagadnienia krytyki artystycznej.

10.Wczesny symbolizm i wczesny ekspresjonizm.

11. Specyfika przełomu wieków. Wpływ literatury na sztuki plastyczne.

Czasopisma literacko-artystyczne epoki („Życie”, „Chimera”).

Towarzystwo Artystów Polskich „Sztuka”.

13. Secesja, Młoda Polska, modernizm, neoromantyzm

– problematyka terminologii; zjawiska: korespondencja sztuk,

Gesamtkunstwerk, japonizmy, chłopomania.

Formalne cechy secesji, repertuar motywów i środków.

14. Impresjonizm polski.

15. Malarstwo, rzeźba, grafika w okresie Młodej Polski. Dojrzały symbolizm. Grupa Pięciu.

16. Polska awangarda w latach 1918 – 1939:

Pierwsza awangarda: Formiści (Ekspresjoniści Polscy), Bunt. Awangarda konstruktywistyczna: Blok, Praesens, a. r. Druga awangarda: Artes, I Grupa Krakowska. Polityczna radykalizacja sztuki lat 30. Fotomontaż i kolaż w panoramie polskich zjawisk artystycznych.

17. Poszukiwania stylu narodowego, artyści państwowotwórczy. Nowy klasycyzm - Stowarzyszenie Artystów Plastyków Rytm. Bractwo św. Łukasza.

18. Art Déco w Polsce – cechy stylu, realizacje. Polska sztuka dekoracyjna na Wystawie paryskiej 1925

19. Koloryzm: Komitet Paryski, Jednoróg, Pryzmat, Zwornik.

20. Rzeźba 20-lecia międzywojennego – od rzeźby formistycznej poprzez kompozycje przestrzenne Katarzyny Kobro, po rzeźbę I Grupy Krakowskiej.

Literatura:

Dotyczy tematów obejmujących malarstwo, rzeźbę i architekturę:

Sztuka powszechna

literatura podstawowa

Sztuka świata, t.8, Warszawa 1994.

Sztuka świata, t.9, Warszawa 1996.

K. Piwocki, Dzieje sztuki w zarysie, t.2, Warszawa 1977.

M. Porębski, Dzieje sztuki w zarysie, t.3, Warszawa 1988.

J. Cassou, Encyklopedia symbolizmu, Warszawa 1992.

F. Claudon, Encyklopedia romantyzmu, Warszawa 1992.

R. Passeron, Encyklopedia surrealizmu, Warszawa 1993.

M. Sérullaz, Encyklopedia impresjonizmu, Warszawa 1991.

A. Bassie, Ekspresjonizm, Warszawa 2006.

Ch. Baumgarth, Futuryzm, Warszawa 1978.

H. Hofstätter, Symbolizm, Warszawa 1987.

K. Janicka, Surrealizm, Warszawa 1985

W. Juszczak, Postimpresjoniści, Warszawa 1985.

Z. Kępiński, Impresjonizm, Warszawa 1982.

A. Kotula, P. Krakowski, Rzeźba XIX wieku, Kraków 1980.

P. Krakowski, Rzeźba XIX wieku, Kraków 1980.

G. Lista, Futuryzm, Warszawa 2002

L. Nochlin, Realizm, Warszawa 1974.

M. Poprzęcka, Akademizm, Warszawa 1989.

M. Porębski, Kubizm, Warszawa 1986

literatura uzupełniająca

T. Gryglewicz, Malarstwo Europy Środkowej 1900 – 1914. Tendencje modernistyczne i awangardowe, Kraków 1992.

A. Konopacki, William Blake, Warszawa 1987.

A.Konopacki, Prerafaelici, Warszawa 1989.

E. Kuryluk, Wiedeńska apokalipsa. Esej o literaturze i sztuce wiedeńskiej około 1900, Kraków 1974.

M. Laurent, Rodin, Warszawa 1991.

J. Leymarie, Fowizm, Warszawa 1993

J. Rewald, Historia impresjonizmu, Warszawa 1985.

H. Richter, Dadaizm, Warszawa 1986

B. Rose, Malarstwo amerykańskie XX wieku, Warszawa 1991.

A.Sanchez, Goya, Warszawa 1992.

S. Tshudi Madsen, Art Nouveau, Warszawa 1987.

J. Willet, Ekspresjonizm, Warszawa 1976

T. Żuchowski, Patriotyczne mity i toposy, malarstwo niemieckie 1800-1848, Poznań 1991

R. Brettel, Modern Art 1851 – 1929, Oxford – New York 1997.

E. Clegg, Art., Design & Architekture in Central Europe 1890 – 1920, New Haven – London 2006.

B. Denvir, Impresjonizm. Malarze i ich malarstwo, Bielsko-Biała 1993

Wybrana literatura (architektura):

1. Banham R., Rewolucja w architekturze. Teoria i projektowanie w pierwszym wieku maszyny, Warszawa 1979

2. Baumgarth Ch., Futuryzm, Warszawa 1987

3. Berkel B., Bos C., Niepoprawni wizjonerzy, Warszawa 2000

4. Czyżewski A., Trzewia Lewiatana. Miasta ogrody i narodziny przedmieścia kulturalnego, Warszawa 2009

5. Erich Mendelsohn. Dynamika i funkcja, pod red. R.Stephan, Wrocław 2001

6. Francastel P., Sztuka a technika w XIX i XX wieku, Warszawa 1966

7. Giedion S., Przestrzeń-czas-architektura, Warszawa 1975

8. Harbison R., Zbudowane, niezbudowane i nie do zbudowania. W poszukiwaniu znaczenia architektonicznego, Warszawa 2001

9. Gutowski M., Gutowski B., Architektura secesyjna Galicji, Warszawa 2001

10. Koch W., Style w architekturze, Warszawa 1996

11. Naylor G., Bauhaus, Warszawa 1988

12. Norberg-Schulz Ch., Znaczenie w architekturze Zachodu, Warszawa 1999

13. Overy P., De Stijl, Warszawa 1979

14. Pevsner N., Historia architektury europejskiej, Warszawa 1976

15. Pevsner N., Pionierzy współczesności, Warszawa 1978

16. Rasmussen S.E., Odczuwanie architektury, Warszawa 1999

17. Stopczyk S., Ekspresjonizm, Warszawa 1987

18. Supińska-Polit E., Dom Arts&Crafts. Geneza i idea, Warszawa 2004

19. Watkin D., Historia architektury zachodniej, Warszawa 2001.

20. Włodarczyk J., Prawda i kłamstwa architektury, Wydawnictwo Politechniki Białostockiej 2009

Sztuka polska (malarstwo i rzeźba):

Literatura obowiązkowa (wybrane fragmenty):

Bałus W., Figury losu. Polscy artyści i polska sztuka w poszukiwaniu tożsamości indywidualnej i zbiorowej, Kraków 2002

Baranowicz Z., Polska awangarda artystyczna 1918 -1939, Warszawa 1975

Chrzanowski T., Sztuka polska od I do III Rzeczypospolitej, Warszawa 1998.

Juszczak W., Malarstwo polskiego modernizmu, Gdańsk 2004.

Kępiński Z., Impresjonizm polski, Warszawa 1961.

Koniec wieku. Sztuka polskiego modernizmu 1890-1914. katalog wystawy, Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Narodowe w Krakowie, Warszawa 1996.

Krawczyk J., Matejko i historia, Warszawa1990.

Kotula A., Krakowski P., Rzeźba XIX w., Kraków 1980.

Kossowska I., Ł. Kossowski, Symbolizm i Młoda Polska. Malarstwo polskie , Warszawa, Arkady, 2010

Kozakiewicz S., Malarstwo polskie. Oświecenie. Klasycyzm. Romantyzm, Warszawa 1976

Krzysztofowicz-Kozakowska S., Sztuka Młodej Polski, Kraków 2008.

Lorentz S., Rottermund A., Klasycyzm w Polsce, Warszawa 1984.

Luba I., Dialog nowoczesności z tradycją. Malarstwo polskie dwudziestolecia międzywojennego, Warszawa 2004.

J. Malinowski, Imitacje świata. O polskim malarstwie i krytyce artystycznej 2. poł. XIX w., Kraków 1987.

Malinowski J., Malarstwo polskie XIX w., Warszawa 2003.

Malinowski J., Sztuka i nowa wspólnota. Zrzeszenie artystów Bunt 1917-1922, Wrocław 1991.

Melbechowska-Luty A., Posągi i ludzie. Rzeźba polska dwudziestolecia międzywojennego, Warszawa 2005.

Okoń W., Alegorie narodowe. Studia z dziejów sztuki polskiej XIX w., Wrocław 1992.

M. Poprzęcka, Czas wyobrażony. O sposobach opowiadania w polskim malarstwie XIX wieku, Warszawa 1975

Porębski M., Interregnum. Studia z historii sztuki polskiej XIX i XX wieku, Warszawa 1975.

Porębski M., Malowane dzieje, Warszawa 1961.

Przed wielkim jutrem. Sztuka 1905-1918, Materiały Sesji SHS, Warszawa1990.

Ryszkiewicz A., Malarstwo polskie. Romantyzm – historyzm - realizm, Warszawa 1989

Sieradzka A., Art Déco w Polsce i w Europie, Warszawa 1996

Stępień H., Artyści polscy w środowisku monachijskim w latach 1828-1855, Wrocław – Warszawa – Kraków 1990

Szubert P., Rzeźba polska przełomu XIX i XX wieku, Warszawa 1995

Turowski A., Konstruktywizm polski, Wrocław 1981.

Turowski A., Budowniczowie świata, Kraków 2002.

Wallis M., Secesja, wyd. 3, Warszawa 1987

Włodarczyk W., Sztuka polska 1918-2000, Warszawa 2003.

[do każdego wykładu podana literatura dot. szczegółowych zagadnień]

Literatura uzupełniająca:

Bartnicka K., Polskie szkolnictwo artystyczne na przełomie XVIII i XIX w., Wrocław 1971.

Bryl M., Cykle Artura Grottgera. Poetyka i recepcja, Poznań 1994

Chmielewska A., W służbie państwa, społeczeństwa i narodu. „Państwowotwórczy” artyści plastycy w II Rzeczypospolitej", Warszawa 2006.

Formiści, pod red. I. Jakimowicz, Arkady, Warszawa 1989

Klasycyzm i klasycyzmy, Materiały Sesji SHS, Warszawa 1994.

Kossowska I., Narodziny polskiej grafiki artystycznej, Kraków 2000.

Kozakiewicz S., Ryszkiewicz A., Warszawska „cyganeria” malarska. Grupa Marcina Olszyńskiego, Wrocław 1955.

Luba I., Duch romantyzmu i modernizacja. Sztuka oficjalna Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 2012.

Mikocka-Rachubowa K., Canova: jego krąg i Polacy, około 1780-1850, Tom 1, 2, Warszawa 2001.

Nitka M., Twórczość malarzy polskich w papieskim Rzymie w XIX wieku, Warszawa –Toruń 2014

Okoń W., Stygnąca planeta. Polska krytyka artystyczna wobec malarstwa historycznego i historii, Wrocław 2002.

Pollakówna J., Formiści, Warszawa 1972.

Pollakówna J., Malarstwo polskie między wojnami 1918-1939, Warszawa 1982.

Polscy uczniowie ASP w Petersburgu w XIX i na pocz. XX w., MNW, 1989

Porębski M., Galeria polskiego malarstwa i rzeźby XIX wieku w Sukiennicach, Kraków 1991 (wyd. nowe Kraków 2003)

Ryszkiewicz, A., Francusko – polskie związki artystyczne w kręgu J.L Davida Warszawa 1967

Rzepińska M., Problem koloru w polskiej myśli o sztuce XIX w. Materiały Sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Warszawa 1976.

Sosnowska J., Poza kanonem. Sztuka polskich artystek 1880-1939, Warszawa 2003.

Sztuka XIX w. w Polsce. Naród – miasto. Materiały Sesji SHS, Poznań 1977

Sztuka 2. połowy XIX wieku, Materiały Sesji SHS, Warszawa 1973

Sztuka i Historia. Materiały Sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki, listopad 1988, Warszawa 1992

Sztuka Krakowa i Galicji w wieku XIX. Praca zbiorowa pod red. W. Bałusa, Kraków 1991

Sztuka około 1900, Materiały Sesji SHS, Warszawa 1969

Sztuka dwudziestolecia międzywojennego. Materiały Sesji SHS, Warszawa 1982.

Stulecie Młodej Polski. Studia pod red. M. Podrazy-Kwiatkowskiej, Kraków 1995

Wystawa paryska 1925. Materiały z sesji naukowej Instytutu Sztuki PAN, Warszawa, 16-17 listopada 2005 roku, red. Joanna M. Sosnowska, Warszawa 2007

Wystawa paryska 1937, red. naukowa Joanna M. Sosnowska, Warszawa 2009.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.