Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Dzieła architektury świeckiej w układzie typologicznym

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1402-I-DAŚ-P Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0228) Interdyscyplinarne programy i kwalifikacje związane z naukami humanistycznymi
Nazwa przedmiotu: Dzieła architektury świeckiej w układzie typologicznym
Jednostka: Instytut Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa
Grupy: Przedmioty obowiązkowe dla Studium Podyplomowego Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa Dziedzictwa Archn
Punkty ECTS i inne: 2.00
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Wiedza z zakresu historii sztuki i kultury

Całkowity nakład pracy studenta:

1. Godziny realizowane z udziałem nauczyciela (godziny kontaktowe przewidziane w planie studiów dla danego przedmiotu): 29


2. Czas poświęcony na pracę indywidualną słuchacza studiów podyplomowych, potrzebny do pomyślnego zaliczenia przedmiotu (przygotowanie i uzupełnienie notatek; zebranie i wybór odpowiednich materiałów do zajęć, wymagane powtórzenie materiału): 14


3. Czas, wymagany do przygotowania się do zaliczenia (przyswojenie materiału ilustracyjnego, definicji, powtórka zagadnień problemowych): 15


Liczba pkt. ECTS = 2


Efekty uczenia się - wiedza:

W1: Posiada uporządkowaną i uszczegółowioną wiedzę o typach architektonicznych - K_W02 (efekt kierunkowy)


W2: Rozróżnia typy architektoniczne; orientuje się w modyfikacjach w obrębie typów architektonicznych - K_W02


W3: Zna periodyzację kultury i zjawisk artystycznych w omawianym okresie, zna i rozumie ich ogólne historyczne konteksty - K_W02


W4: Ma pogłębioną wiedzę o dawnych technikach budowlanych występujących w zabytkach architektury świeckiej oraz ich problematyce konserwatorskiej – K_W03


W5: Ma pogłębioną świadomość wartościowania zabytków architektury świeckiej – K_W04


W6: posiada pogłębioną wiedzę na temat specjalistycznych metod konserwacji i restauracji w określonych typach zabytków – K_W05


W7: rozumie uwarunkowania przyjętych metod konserwacji i restauracji zabytków architektury świeckiej w pracach budowlano-konserwatorskich – K_W07


W8: zna zasady prawa ochrony zabytków stosowane przy określonych typach zabytków architektury świeckiej – K_W09


Efekty uczenia się - umiejętności:

U1: potrafi dokonać rozpoznania rozwiązań historycznych i współczesnych występujących w zabytku celem ochrony tych pierwotnych - K_U01(efekt kierunkowy)


U2: potrafi rozpoznawać typy architektoniczne - K_U01


U3: potrafi w przybliżeniu określać czas powstania obiektów architektonicznych lub ich części celem dokonania wartościowania – K_U02


U4: potrafi wykorzystać zdobytą wiedzę z zakresu historii architektury do formułowania wytycznych i zaleceń konserwatorskich - K_U05


U5: potrafi wykorzystać zdobytą wiedzę z zakresu historii architektury do przygotowania/wykonania, w zależności od specjalności zawodowej, w oparciu o dobór wybranych metod i narzędzi z zakresu dyscypliny nauki o sztuce: prac przedprojektowych, wniosków i wytycznych lub projektu budowlano-konserwatorskiego architektury historycznej - K_U06


U6: potrafi – w oparciu o zdobytą wiedzę z zakresu historii architektury – samodzielnie zaplanować rozwój własnego warsztatu naukowego, w szczególności w związku z opracowaniem i

realizacją projektu budowlano-konserwatorskiego lub elementów programu konserwatorskiego, w zależności od specjalności

zawodowej – K_U08


Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K1: Rozumie znaczenie historii i dziedzictwa architektonicznego oraz konieczność jego przetrwania dla dobra przyszłych pokoleń,

jak i współczesnej kultury - K_K01(efekt kierunkowy)


K2: W oparciu o wiedzę na temat określonych typów architektonicznych kieruje się szacunkiem wobec dziedzictwa i różnorodności kulturowej - K_K02


K3: Rozpoznaje zagrożenia dla zabytku i grupy zabytków tworzących pewien typ zabudowy – K_K03


K4: Jest gotów do współdziałania w zespole różnych specjalistów, dzieląc się wiedzą o typach architektonicznych; posiada świadomość zakresu swoich kompetencji – K_K05


K5: Jest przygotowany do skutecznego uzasadnienia Inwestorowi poszanowania wartości określonych typów dawnej architektury świeckiej – K_K06.


Metody dydaktyczne:

Zajęcia prowadzone są jako wykład informacyjny, uporządkowany w układzie chronologicznym. W obrębie epok materiał ułożony jest problemowo.


Wykładowi towarzyszy prezentacja multimedialna z wykorzystaniem fotografii, rysunków architektonicznych, wizualizacji, odpowiednio opisanych; stanowiący materiał obowiązkowy.


Wykład informacyjny / problemowy / pokaz / studium przypadku


Metody dydaktyczne podające:

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy

Skrócony opis:

Na przedmiot składa się szereg specjalistycznych wykładów na temat architektury świeckiej w układzie typologicznym. Przewidzianych jest 9 zamkniętych tematów poświęconych architekturze rezydencjonalnej (zamki, dwory, pałace), municypalnej, przemysłowej itp.

Pełny opis:

Przedmiot podzielono na 9 bloków tematycznych:

1. zamki (4 godz.)

2. dwory i pałace (4 godz.)

3. teatry (3 godz.)

4. kamienice krakowskie (4 godz.)

5. kamienice toruńskie (4 godz.)

6. architektura domów czynszowych końca XIX wieku (2 godz.)

7. fortyfikacje XIX w. w zaborze pruskim (3 godz.)

8. fortyfikacje XIX w. w zaborze rosyjskim (3 godz.)

9. dziedzictwo przemysłowe (2 godz.)

Literatura:

 Affelt W., TECHNITAS, Konteksty dziedzictwa kulturowego techniki, Muzeum Górnictwa Węglowego, Zabrze 2015.

 Architektura gotycka w Polsce, red. T. Mroczko, M. Arszyński, Warszawa 1995

 Arszyński M., Budownictwo warowne zakonu krzyżackiego w Prusach (1230-1454), Toruń 1995

 Arszyński M., Zamki i umocnienia zakonu krzyżackiego i hierarchii kościelnej w Prusach, [w:] Zakon krzyżacki w Prusach i Inflantach: podziały administracyjne i kościelne w XIII-XVI wieku, red. R. Czaja, A. Radzimiński, Toruń 2013.

 Arszyński M., Zamki i umocnienia zakonu krzyżackiego i biskupów w Inflantach, [w:] Zakon krzyżacki...

 Arszyński M., Zamki i umocnienia krzyżackie, [w:] Państwo zakonu krzyżackiego w Prusach. Podziały administracyjne i kościelne od XIII do XVI w, red. Z. H. Nowak, R. Czaja, Toruń 2000

 Arszyński M., Starożytnicze i historyczno - krajoznawcze zainteresowania zamkami krzyżackimi w Prusach od XVI do początku XIX wieku, [w:] Sztuka Prus XIII-XVIII wieku, Toruń 1994

 Atlas Twierdzy Toruń, red. M.Biskup, L.Narębski: z. 1, Historia i źródła fortyfikacji Twierdzy Toruń, Toruń 2005; z. 2, Fort Kolejowy (Eisenbahnfort), Toruń 2006; z. 3, Fort Jakuba (Jacobsfort), Toruń 2007

 Bręczewska-Kulesza D., Najpiękniejsze bydgoskie kamienice czynszowe: Bydgoszcz Belle Epoque, Bydgoszcz 2014

 Dziedzictwo poindustrialne i jego kulturotwórcza rola, red. S.Januszewski, Warszawa 2010

 Gaworski M., Zamki, pałace, dwory w Polsce, Warszawa 2012

 Gerber P., Architektura przemysłowa Wrocławia w początkach industrializacji, Wrocław 2007.

 Komorowski W., Średniowieczne domy krakowskie, Kraków 2014

 Krasucki M., Warszawskie dziedzictwo postindustrialne, Warszawa 2014.

 PROREVITA 2010. Zakres i granice ingerencji konserwatorskiej w adaptacji obiektów i zespołów poprzemysłowych, red. A.Kępczyńska-Walczak, Łódź 2012

 Rewitalizacja dziedzictwa przemysłowego, red. J.Kołodziej, Warszawa-Bydgoszcz 2011

 Tajchman J., Kamienica mieszczańska jako problem konserwatorski, Dzieło sztuki i zabytek, Biblioteka Muzealnictwa i Ochrony Zabytków, seria B., Warszawa 1976, s.126-143.

 Tajchman J., Kamienica Pod Gwiazdą‖ w Toruniu i jej problematyka konserwatorska, AUNC, Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, Toruń 1994, T.XXV.

 Tajchman J., Przemiany funkcjonalne toruńskiego domu mieszczańskiego w czasach nowożytnych, KAiU, 1985, t.XXX, z.2, s.111-134.

 Tajchman J., Toruńskie elewacje w typie tzw. domu Kopernika, [w:] Studia i materiały z dziedzictwa kulturowego Torunia i regionu, t.1: Stare i nowe dziedzictwo Torunia, Toruń 2013, s.126-142.

 Urbaniak M., Nowakowski R., Wrocławskie wodociągi i kanalizacja od przeszłości do współczesności: monografia wydana z okazji 140-lecia wrocławskich wodociągów 1871-2011, Wrocław 2011.

 Walczak B., Zespoły fabryczno-mieszkalne w europejskim przemyśle włókienniczym w latach 1771-1914: geneza - rozwój – typologia, Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej, 2010.

 Zamek krzyżacki w Toruniu XIII-XXI. Studium historyczno-architektoniczne z katalogiem detalu architektonicznego ze zbiorów Muzeum Okręgowego, oprac. zbior., Toruń 2017

 Zimnowoda-Krajewska B., Dom przy ul. Kazimierza Jagiellończyka 4 w Toruniu a problem neorenesansu niemieckiego, AUNC, Nauki humanistyczno-społeczne, z. 298, Toruń 1996, s. 159-170

 Zimnowoda-Krajewska B., Toruńska kamienica czynszowa przełomu XIX-XX wieku na wybranych przykładach, Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu, z. 6, Bydgoszcz 2001, s. 192-201

 Zimnowoda-Krajewska B., Wpływ przepisów policyjno-budowlanych na kształtowanie domów czynszowych na przełomie XIX-XX w. w Toruniu, Rocznik Toruński, t.24: 1997, s. 105-119

Metody i kryteria oceniania:

Jedno kolokwium uwzględniające wszystkie przedmioty składające się na moduł kształcenia, złożone z pytań testowych oraz analizy materiału graficznego; obecność na zajęciach.

Wymagania egzaminacyjne:

Rozpoznawanie dzieł na slajdach [obowiązuje znajomość dzieł, omawianych na wykładach] (K_W02; K_W03; K_U01)

Objaśnianie specjalistycznej terminologii (K_W02; K_U01)

Rozwinięcie podanego zagadnienia omawianego na zajęciach

(K_W02; K_U01; K_U02;)

Forma egzaminu:

Egzamin pisemny

Praktyki zawodowe:

nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2017/18" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 29 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Joanna Kucharzewska
Prowadzący grup: Waldemar Affelt, Marian Arszyński, Daria Bręczewska-Kulesza, Cezary Głuszek, Lech Narębski, Piotr Obracaj, Jan Tajchman, Bożena Zimnowoda-Krajewska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Na przedmiot składa się szereg specjalistycznych wykładów na temat architektury świeckiej w układzie typologicznym. Przewidzianych jest 9 zamkniętych tematów poświęconych architekturze rezydencjonalnej (zamki, dwory, pałace), municypalnej, przemysłowej itp.

Najważniejsze zjawiska osadzone są na tle zmiennych uwarunkowań historycznych, społecznych i kulturowych oraz podkreślane są czynniki ideowe i funkcjonalne, decydujące o wyborze form architektonicznych, technik budowlanych i zdobniczych. Omawiane zagadnienia eksponowane są metodą case study.

Pełny opis:

Przedmiot podzielono na 9 bloków tematycznych:

1. zamki (4 godz.)

Na podst. wybranych przykładów zamków warownych i świeckich z terenów Europy Zachodniej omówione zostaną najważniejsze cechy formalne architektury warownej. Na tym tle przedstawiona zostanie problematyka historyczna i architektoniczna zamków krzyżackich, stanowiących bardzo specyficzną odmianę budowli warownej, łączącej w jedną całość cechy zamku i klasztoru. Scharakteryzowane zostaną najważniejsze elementy struktury i substancji oraz układów przestrzenno-funkcjonalnych obu typów zamków, które wymagają szczególnej uwagi w czasie prowadzenia badań architektonicznych, a także bezwzględnego zachowania i ekspozycji w trakcie prac projektowych i budowlano-konserwatorskich.

2. dwory i pałace (4 godz.)

Problematyka historycznego rozwoju założeń dworskich i pałacowych oraz zagadnienia konserwatorskie i dotyczące rewitalizacji tego typu obiektów. Omawiane są okoliczności powstania obiektów, rozwiązania stylowe, analizowane są poszczególne fragmenty wnętrz (np. piano nobile, klatki schodowe), w oparciu o przykłady z krajów europejskich, ze szczególnym naciskiem na obiekty polskie.

3. teatry (3 godz.)

Zarys ewolucji przestrzennej wnętrz budynków teatralnych od starożytności do współczesności. Omawiane są podstawowe układy terenów gry i obserwacji, w zakresie rozwiązań o niezmiennej strukturze oraz zmiennej przestrzeni teatralnej. Poruszane są także szczegółowe zagadnienia dotyczące przełomowych okresów w dziejach teatrów. Przestrzeń teatralna omawiana jest z punktu widzenia związków z dramatem; istotnym kontekstem jest problematyka konserwatorska

4. kamienice krakowskie (4 godz.)

Zabudowa mieszkalna do końca XVIII wieku, ze szczególnym uwzględnieniem kamienic krakowskich. Wykład składa się z dwóch części – pierwsza dotyczy średniowiecza, druga czasów nowożytnych.

Omówione zostaną m.in. relacje kamienic południowych z kamienicami hanzeatyckimi (w tym toruńskimi). Podstawą są badania własne in situ oraz opracowania teoretyczne z zakresu historii architektury. Poruszone zostaną także kwestie konserwatorskie.

5. kamienice toruńskie (4 godz.)

W trakcie wykładu zostaną omówione zasady kształtowania domów mieszczańskich od okresu średniowiecza do epoki klasycyzmu w oparciu o liczne przykłady kamienic z terenu Starego Miasta w Toruniu. Poruszano zostaną kwestie rozwiązań fasad, a przede wszystkim wnętrz z ich charakterystycznymi elementami (np. wielką sienią, przechodem, izbami, galeriami itp.). Podstawą wykładu są wnioski z badań konserwatorskich prowadzone w ostatnich dziesięcioleciach. Historia i typologia kamienic omawiana będzie łącznie z problematyką konserwatorską.

6. architektura domów czynszowych końca XIX wieku (2 godz.)

Charakterystyka schematów zabudowy w grupie domów samodzielnych oraz pierzejowych; przedstawione zostaną różne rozwiązania funkcjonalno-przestrzenne na przykładach obiektów z różnych miast europejskich. Drugim blokiem tematycznym jest prezentacja fasad domów czynszowych pod kątem rozwiązań stylistycznych przewijających się przez całe XIX stulecie.

7. fortyfikacje XIX w. w zaborze pruskim (3 godz.)

Charakterystyka problematyki, podstawowe pojęcia, specjalistyczna terminologia – w oparciu o wybrane przykłady (m.in. Kłodzko, Srebrna Góra, Grudziądz, Poznań itp.). Drugim zagadnieniem jest szczegółowe omówienie twierdzy Toruń w latach 1816-1920. W następnej części wykładu omówione zostaną techniki budowlane fortyfikacji i problematyka konserwatorska. To ostatnie zagadnienie zostanie zilustrowane przykładami specjalistycznych prac budowlano-konserwatorskich w fortach toruńskich.

8. fortyfikacje XIX w. w zaborze rosyjskim (3 godz.)

Problematyka historyczna, badawcza i konserwatorska w oparciu o takie przykłady jak: twierdza w Modlinie, Wardszawie, Osowcu, Łomży, Dęblinie. Podstawą wykładu są wnioski z badań konserwatorskich, kwerend archiwalnych i nadzorów budowlano-konserwatorskich.

9. dziedzictwo przemysłowe (2 godz.)

zagadnienia dotyczące zabytkoznawstwa i konserwatorstwa obiektów z zasobu dziedzictwa techniki, inżynierii i przemysłu.

Dziedzictwo przemysłu a architektura przemysłowa: zakres pojęciowy i jego przydatność praktyczna w ochronie zabytków.

Typologia dziedzictwa techniki: punkty graniczne linii czasu postępu technicznego i rozwoju społeczno-gospodarczego.

Pojęcie analityczne: lokalny zasób dziedzictwa (LZD), jego kompletność, interpretacja i przydatność w polityce ochrony.

Zabytkoznawcza analiza wartościująca składniki LZD: wartości kulturowe i społeczno-ekonomiczne.

Przesłanki zrównoważonego zarządzania LZD.

Studium przykładu: Zabytki techniki epoki Meiji w Japonii na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO od 2015 r.

Literatura:

por. podstawowe informacje o przedmiocie

Uwagi:

brak

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 29 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Joanna Kucharzewska
Prowadzący grup: (brak danych)
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.