Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Zarys historii architektury

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1402-I-ZHA-P Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0228) Interdyscyplinarne programy i kwalifikacje związane z naukami humanistycznymi
Nazwa przedmiotu: Zarys historii architektury
Jednostka: Instytut Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa
Grupy: Przedmioty obowiązkowe dla Studium Podyplomowego Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa Dziedzictwa Archn
Punkty ECTS i inne: 2.00
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Ogólna wiedza z zakresu historii sztuki i kultury

Całkowity nakład pracy studenta:

1. Godziny realizowane z udziałem nauczyciela (godziny kontaktowe wykładu, przewidziane w programie): 24


2. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta, konieczny do zaliczenia przedmiotu (przygotowanie i uzupełnienie notatek; zebranie, przeanalizowanie i przyswojenie treści podanej literatury, zebranie materiału ilustracyjnego, koniecznego do nauki przedmiotu): 12


3. Czas, wymagany do przygotowania się do zaliczenia (przyswojenie materiału ilustracyjnego, definicji, powtórka zagadnień problemowych): 12


Liczba pkt. ECTS = 2

Efekty uczenia się - wiedza:

Efekty kształcenia – wiedza

W1: Posiada uporządkowaną i uszczegółowioną wiedzę o stylach architektonicznych i typach architektonicznych - K_W02 (efekt kierunkowy)


W2: Zna periodyzację kultury i zjawisk artystycznych w omawianym okresie, zna i rozumie ich ogólne historyczne konteksty - K_W02


W3: Ma pogłębioną wiedzę o dawnych technikach budowlanych występujących w zabytkach oraz ich problematyce konserwatorskiej – K_W03




Efekty uczenia się - umiejętności:

U1: potrafi dokonać rozpoznania rozwiązań historycznych i współczesnych występujących w zabytku celem ochrony tych pierwotnych - K_U01(efekt kierunkowy)


U2: potrafi rozpoznawać różnice stylowe elementów architektonicznych i całych struktur budowlanych - K_U01


U3: potrafi w przybliżeniu określać czas powstania obiektów architektonicznych lub ich części celem dokonania wartościowania – K_U02


U4: potrafi wykorzystać zdobytą wiedzę z zakresu historii architektury do formułowania wytycznych i zaleceń konserwatorskich - K_U05


U5: potrafi wykorzystać zdobytą wiedzę z zakresu historii architektury do przygotowania/wykonania, w zależności od specjalności zawodowej, w oparciu o dobór wybranych metod i narzędzi z zakresu dyscypliny nauki o sztuce: prac przedprojektowych, wniosków i wytycznych lub projektu budowlano-konserwatorskiego architektury historycznej - K_U06


U6: potrafi – w oparciu o zdobytą wiedzę z zakresu historii architektury – samodzielnie zaplanować rozwój własnego warsztatu naukowego, w szczególności w związku z opracowaniem i

realizacją projektu budowlano-konserwatorskiego lub elementów programu konserwatorskiego, w zależności od specjalności

zawodowej – K_U08


Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K1: Rozumie znaczenie historii i dziedzictwa architektonicznego oraz konieczność jego przetrwania dla dobra przyszłych pokoleń,

jak i współczesnej kultury - K_K01(efekt kierunkowy)


K2: W oparciu o wiedzę z zakresu historii architektury kieruje się szacunkiem wobec dziedzictwa i różnorodności kulturowej - K_K02


K3: Rozpoznaje zagrożenia dla zabytku, a zwłaszcza jego pierwotnej substancji i nawarstwień, wynikające z braku wiedzy

historycznej – K_K03


K4: Jest gotów do współdziałania w zespole różnych specjalistów, dzieląc się wiedzą z zakresu historii architektury, umiejętnością określenia proweniencji czy dokonania rozwarstwień stylowych, co jest niezbędne w procesie projektowania prac konserwatorsko-restauratorskich zabytków; posiada świadomość zakresu swoich kompetencji – K_K05


K5: Jest przygotowany do skutecznego uzasadnienia Inwestorowi poszanowania wartości dawnej architektury oraz ukierunkowania

na budowie działań Wykonawców do stosowania dawnych technik budowlanych w oparciu o wiedzę z zakresu historii architektury K_K06.


Metody dydaktyczne:

Zajęcia prowadzone są jako wykład informacyjny, uporządkowany w układzie chronologicznym. W obrębie epok materiał ułożony jest problemowo.


Wykładowi towarzyszy prezentacja multimedialna z wykorzystaniem fotografii, rysunków architektonicznych, wizualizacji, odpowiednio opisanych; stanowiący materiał obowiązkowy.


Wykład informacyjny / problemowy / pokaz / studium przypadku


Przewiduje się realizację 6 godzin w terenie – tj. w zabytkowych obiektach Torunia.


Metody dydaktyczne podające:

- wykład informacyjny (konwencjonalny)

Skrócony opis:

Wykład ma na celu uporządkowanie i poszerzenie wiedzy z zakresu historii architektury od średniowiecza do XIX wieku. Osobnym zagadnieniem realizowanym w ramach przedmiotu są dzieje Torunia omawiane wraz prezentacją najważniejszych zabytków architektury sakralnej i świeckiej.

W trakcie wykładu omawiane są - w układzie chronologicznym - najważniejsze zjawiska, osadzone na tle zmiennych uwarunkowań historycznych, społecznych i kulturowych oraz podkreślane są czynniki ideowe i funkcjonalne, decydujące o wyborze form architektonicznych, technik budowlanych i zdobniczych. Uwzględnione są budynki o różnych funkcjach (mieszkalne, sakralne, muzealne, municypalne).

Niektóre zjawiska eksponowane są metodą case study – wykład skupia się na szczegółowym, kompleksowym omówieniu wybranego zagadnienia (studium przypadku).

Pełny opis:

Przedmiot podzielono na 5 bloków tematycznych:

1. Architektura średniowieczna

2. Architektura nowożytna

3. Architektura XIX i XX-wieczna

4. dzieje Torunia

5. prezentacja zabytków architektury Torunia

Literatura:

• Architektura gotycka w Polsce, red. T.Mroczko, M.Arszyński, , Warszawa 1995

• Dzieje architektury w Polsce, wyd. Kluszczyński, (b.r.w).

• Dzieje sztuki Torunia, Toruń 2009

• Gąsiorowski E., Ratusz Staromiejski w Toruniu, Toruń 2004.

• Jaroszewski T.S., Architektura doby Oświecenia w Polsce. Nurty i odmiany, Wrocław 1971.

• Jaroszewski T.S., Od klasycyzmu do nowoczesności O architekturze polskiej XVIII, XIX i XX wieku, Warszawa 1996

• Jóźwiak S., Trupinda J., Organizacja życia na zamku krzyżackim w Malborku w czasach wielkich mistrzów (1309-1457), Malbork 2007.

• Karpowicz M., Sztuka baroku w Polsce, Warszawa 1988

• Kębłowski J., Dzieje sztuki polskiej, Warszawa 1987

• Koch W., Style w architekturze, Warszawa 1996

• Kozakiewiczowie H. i S., Renesans w Polsce, wyd. Arkady 1976

• Krajewski K., Mała encyklopedia architektury i wnętrz, Wrocław 1999.

• Krassowski W., Dzieje budownictwa i architektury na ziemiach Polski, Warszawa 1991

• Lorentz S., Rottermund A., Klasycyzm w Polsce, Warszawa 1984

• Gössel P., Leuthauser G., Architektura XX wieku, Köln 2006 (różne wydania).

• Miłobędzki A., Zarys dziejów architektury w Polsce, Warszawa 1989

• Mikulski K., Przestrzeń i społeczeństwo Torunia od końca XIV do początku XVIII wieku, Toruń 1999.

• Nawrocki Z., Układ przestrzenny trzynastowiecznego Torunia, [w:] Sztuka Torunia i ziemi chełmińskiej 1233-1815, Toruń 1986.

• Narocki Z., Zamek krzyżacki w Toruniu XIII-XXI wiek, cz. 1, Budowa, upadek i ponownie zagospodarowanie, Toruń 2017.

• Nawrocki Z., Pięć kamienic przy ul. Kopernika w Toruniu, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki t.XXX, z. 2, 1985

• Nawrocki Z., Nowożytne przekształcenia średniowiecznych fortyfikacji Torunia, Rocznik Toruński 1997.

• Nawrocki Z., Zespół kamienic przy ul. Wielkie Garbary 7 w Toruniu, [w:] Zabytkowe Kamienice Toruńskie adaptowane dla potrzeb instytucji finansowych, Toruń 1995.

• Narocki Z., Toruń, Zespół staromiejski na liście światowego dziedzictwa UNESCO, Toruń 1997.

• Pevsner N., Historia architektury europejskiej, Warszawa 1976

• Renesans w sztuce włoskiej. Architektura-rzeźba-malarstwo-rysunki, red. R.Toman, Köln 2000.

• Simson O., Katedra gotycka. Jej narodziny i znaczenie, Warszawa 1989.

• Stefański K., Architektura XIX wieku na ziemiach polskich, Warszawa 2005

• Sztuka romańska: architektura, rzeźba, malarstwo, red. R. Toman, Köln 2000.

• Sztuka gotyku: architektura, rzeźba, malarstwo, red. R. Toman, Köln 2000.

• Sztuka baroku: architektura, rzeźba, malarstwo, red. R. Toman, Köln 2007.

• Świechowski Z., Architektura romańska w Polsce, Warszawa 2000

• Walis M., Secesja, Warszawa 1984

• Watkin D., Historia architektury zachodniej, Warszawa 2001.

• Zachwatowicz J., Architektura polska, Warszawa 1986.

• Zarnecki J., Sztuka romańska, Kraków 2005.

Metody i kryteria oceniania:

Jedno kolokwium uwzględniające wszystkie przedmioty składające się na moduł kształcenia, złożone z pytań testowych oraz analizy materiału graficznego; obecność na zajęciach.

Wymagania egzaminacyjne:

Rozpoznawanie dzieł na slajdach, wraz z datowaniem do ćwierćwiecza [obowiązuje znajomość dzieł, omawianych na wykładach] (K_W02; K_W03; K_U01)

Umiejętność przyporządkowania stylu do dzieła; architekta do dzieła

(K_U01, K_U02 )

Objaśnianie terminologii dot. architektury i budownictwa [definicje należy opracować samodzielnie, wg wykładów oraz podanych opracowań słownikowo-encyklopedycznych] (K_W02; K_U01)

Rozwinięcie podanego zagadnienia omawianego na zajęciach

(K_W02; K_U01; K_U02;)

Forma egzaminu:

Egzamin pisemny

Praktyki zawodowe:

Zajęcia mają charakter teoretyczny; jednak uzupełnienie wiedzy na temat zabytkowej architektury Torunia nastąpi w trakcie zajęć terenowych (6 godz.) w wybranych obiektach Torunia.

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2017/18" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 24 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Joanna Kucharzewska
Prowadzący grup: Marian Arszyński, Joanna Kucharzewska, Zbigniew Nawrocki, Maciej Prarat
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Wykład ma na celu uporządkowanie i poszerzenie wiedzy z zakresu historii architektury od średniowiecza do XIX wieku. Osobnym zagadnieniem realizowanym w ramach przedmiotu są dzieje Torunia omawiane wraz prezentacją najważniejszych zabytków architektury sakralnej i świeckiej.

W trakcie wykładu omawiane są - w układzie chronologicznym - najważniejsze zjawiska, osadzone na tle zmiennych uwarunkowań historycznych, społecznych i kulturowych oraz podkreślane są czynniki ideowe i funkcjonalne, decydujące o wyborze form architektonicznych, technik budowlanych i zdobniczych. Uwzględnione są budynki o różnych funkcjach (mieszkalne, sakralne, muzealne, municypalne).

Niektóre zjawiska eksponowane są metodą case study – wykład skupia się na szczegółowym, kompleksowym omówieniu wybranego zagadnienia (studium przypadku).

Pełny opis:

Przedmiot podzielono na 5 bloków tematycznych:

1. Architektura średniowieczna

Cechy stylowe, periodyzacja, terminologia, najważniejsze realizacje architektoniczne. W ramach wykładu omówione zostaną m.in.:

- architektura karolińska i ottońska;

- romańska architektura i rzeźba architektoniczna we Francji; typy regionalne budownictwa (Burgundia, Prowansja, Owernia) – najważniejsze przykłady.

- architektura Normandii i Anglii w XI-XIIw.

- romanizm w Italii; geneza i charakterystyka odrębności regionalnej w architekturze; protorenesans w architekturze Toskanii

- organizacja przestrzeni klasztorów

- gotyk katedralny (Opat Suger i przebudowa Saint-Denis;

Notre Dame w Paryżu, katedry Chartres, Reims, Amiens, Sainte-Chapelle w Paryżu)

- recepcja gotyku katedralnego w Anglii

- architektura romańska i gotycka w Polsce – na wybranych przykładach

- architektura warowna m.in. na przykładzie Zamku w Malborku

2. Architektura nowożytna

Cechy stylowe, periodyzacja, terminologia, najważniejsze realizacje architektoniczne.

- architektura Florencji, obiekty projektu F. Brunelleschiego,

- cechy pałacu miejskiego – np.:Pałac Ruccelai, Pałac Strozzich;

- znaczenie działalności L.B.Albertiego;

- wpływ humanizmu i traktatów architektonicznych na kształt architektury i planowanie miast w okresie renesansu; idealne miasta (Sforzinda, Palmanuova),

- architektura dojrzałego renesansu - Tempietto, Bazylika św. Piotra w Rzymie wg Bramantego i Michała Anioła;

- twórczość Michała Anioła (arch+urbanistyka),

- znaczenie środowiska Rafaela dla umocnienia wzorów antycznych;

- architektura Wenecji (Biblioteka i mennica J.Sansovino);

- twórczość A.Palladia i tzw. palladianizm w architekturze;

- renesans francuski (m.in. Pałac w Fontainebleau)

- renesans w Polsce na wybranych przykładach

- architektura baroku we Włoszech na przykładach dzieł autorstwa G.Berniniego, F.Borrominiego, C. Moderny,

- urbanistyka: Piazza Navona, Piazza del Popolo;

- barok w Niemczech: Johann Bernard Fischer von Erlach, Balthasar Neumann, Matthäus Daniel Pöppelmann;

- barok we Francji: Wersal, Luwr, Place Vendome, kościół Inwalidów w Paryżu (Saint-Louis-des-Invalides, Jules Hardouin-Mansart);

- barok klasycyzujący (np. realizacje architektoniczne Ch.Wrena)

3. Architektura XIX i XX -wieczna

Blok ten rozpoczyna się od omówienia klasycyzmu (od poł. XVIIIw.), którego podstawą stał się nurt oświeceniowy, badania historyczne i archeologiczne.

- recepcja wzorów antycznych w oparciu o twórczość W.Kenta, J.Soane`a, R.Smirka, J.Nasha, J.A.Gabriela, J.G.Soufflota i in.

- niezrealizowane projekty francuskich rewolucjonistów (E.L.Boullee i C.N.Ledoux).

- podstawy architektury historyzmu; odmiany neogotyku

- historyzm dojrzały (Parlament w Londynie, Reichstag w Berlinie, Opera w Paryżu itd.).

- przebudowa Paryża

- zabudowa czynszowa

- architektura inżynieryjna, szkoła chicagowska, secesja, modernizm

- postmodernizm i dekonstruktywizm

4. dzieje Torunia

Rozwój miasta od średniowiecza do XIX wieku.

5. prezentacja zabytków architektury Torunia

Głównym celem zajęć prowadzonych w terenie jest prezentacja najważniejszych zabytków architektury w granicach Starego i Nowego Miasta Torunia oraz zamku krzyżackiego. Na wstępie studenci zostają zapoznani z podstawowymi wydarzeniami w historii miasta od lokacji w 1233 r. do końca drugiej wojny światowej. W dalszej kolejności omówione są zagadnienia urbanistyczne z elementami socjotopografii, poczynając od zasadniczego podziału miast (układ grzebieniowy, z prostokątnym rynkiem), poprzez bloki zabudowy, na parceli kończąc. Prezentacja zabytków architektury rozpoczyna się od zachowanych murów miejskich wraz z bramami od strony południowej. W dalszej części omówiona zostaje historia budowlana najważniejszych świątyń: kościoła św. Janów, NMP, św. Jakuba, potem zaś średniowiecznego ratusza staromiejskiego oraz XIX-wiecznych budynków użyteczności publicznej, powstałych na miejscu rozebranych fortyfikacji. Osobno przedstawione zostają dzieje ruin zamku krzyżackiego. Najwięcej uwagi poświęconej jest kamienicom mieszczańskim. Na podstawie ich usytuowania w bloku zabudowy i podziałów kompozycyjnych elewacji omówiona jest funkcja domostw toruńskich, a także zmieniająca się konstrukcja i wzorce formalne: od XIII-wiecznej architektury drewnianej – szkieletowej, poprzez średniowieczne szczyty schodkowe i kamienice bliźniacze, półokrągłe szczyty renesansowe, barokowe sztukaterie, na XVIII-wiecznych pałacach miejskich kończąc.

Literatura:

por. podstawowe informacje o przedmiocie

Uwagi:

brak

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 24 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Joanna Kucharzewska
Prowadzący grup: Joanna Kucharzewska, Maciej Prarat
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2020/21" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 24 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Joanna Kucharzewska
Prowadzący grup: Joanna Kucharzewska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.