Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Matematyka, fizyka, filozofia przestrzeni i czasu

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1500-OG-MFFP Kod Erasmus / ISCED: 08.0 / (0220) Nauki humanistyczne
Nazwa przedmiotu: Matematyka, fizyka, filozofia przestrzeni i czasu
Jednostka: Wydział Teologiczny
Grupy:
Punkty ECTS i inne: (brak)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Zainteresowania przyrodniczo - filozoficzne

Całkowity nakład pracy studenta:

obecność na wykładach - 1 punkt ETCS - 30 godz.

napisanie pracy - 1 punkty ETCS - 30 godz.

streszczenie wybranej lektury - 1 punkt ETCS - 30 godz.

Razem 3 punkty ETCS

Metody dydaktyczne:

wykład z pokazem slajdów

Skrócony opis:

Wykład ma na celu zorientowanie słuchaczy w problematyce jednego z centralnych tematów filozofii przyrody nieożywionej, mianowicie filozofii przestrzeni i czasu.

a) Filozoficzna refleksja nad czasem i przestrzenią wymaga minimalnej chociaż znajomości szczególnej i ogólnej teorii względności. Student musi zasymilować pewną wiedzę fizyczną. Stąd wykład ma charakter po trosze popularnonaukowy i informacyjno-encyklopedyczny.

b) Fizyka jest nauką zmatematyzowaną. Trzeba więc, by student przyswoił sobie rudymentarne pojęcia matematyczne, za pomocą których opisuje się czas i przestrzeń we współczesnej fizyce.

Dopiero na tym tle można wskazać na podstawowe problemy w filozofii czasu i przestrzeni

Pełny opis:

- opis przestrzeni bazujący na potocznym doświadczeniu

- pojęcia opisujące przestrzeń

- geometria: od prehistorii po współczesność

- trójkąt prostokątny i idea przestrzeni euklidesowej

- filozofia przestrzeni i czasu jako analiza kategorialna

- pusta przestrzeń i jej właściwości

- pojęcia związane z przestrzenią: ruch, kształt, wewnątrz-zewnątrz... i ich matematyczny wyraz

- doświadczenie przestrzenności i modele matematyczne fizycznej przestrzeni

- idea równoległości i jej perypetie

- idea geometrii Riemanna i krzywizna Wszechświata

- pomysły na temat przestrzeni kwantowej

- kategorie opisujące przestrzeń: rozciągłość, wymiar, skala, kształt

- filozoficzne koncepcje przestrzeni: Arystoteles, Newton, Leibniz, Kant

- tam, gdzie fizyka spotyka się z filozofią: równania Friedmanna, badania kształtu Wszechświata

- czas, jego upływ i klasyczny model czasu – prosta rzeczywista

- elementy szczególnej teorii względności

- czasoprzestrzeń Minkowskiego

- teoria grawitacji Einsteina i czas – czy można zabić swego prapradziadka?

- filozofie czasu: czas jako iluzja, prezentyzm i eternalizm, evolving block universe, perdurantyzm i endurantyzm

- kwanty i czas

- wzajemne odniesienia do siebie kategorii czaso-przestrzennych

Literatura:

N.D. Mermin - Czas na czas

P. Davies - Czas

J. Gołosz - Upływ czasu i ontologia

V. Munoz - Przekształcające się kształty

E. Maor - The Pythagorean theorem

J.R. Weeks - The shape of space

J-P. Luminet - The wraparound universe

S-T. Yau - Geometria teorii strun

A. Connes w: On space and time

Efekty kształcenia:

W1 – student poznaje podstawowe terminy,, za pomocą których formułuje się problemy czasu i przestrzeni we współczesnym przyrodoznawstwie (K_W02)

W2 – student zaznajamia się z podstawową wiedzą o problematyce czasu i przestrzeni w aspekcie matematycznym, fizycznym i filozoficznym (K_W10)

U1: student umie odróżnić status epistemiczny twierdzeń fizycznych: pomysł od hipotezy, hipotezę od teorii, spekulację od ewidencji empirycznych (K_U03)

K1- student rozumie ideę emergencji, ma świadomość uzbieżniania się niektórych problemów filozoficznych i fizycznych (K_K05)

Metody i kryteria oceniania:

Metody oceniania:

Dwie pisemne prace zaliczeniowe

W pierwszej student ma:

- opisać na podstawie wykładu wybraną przez siebie kategorię opisującą czas lub przestrzeń W1 i W2

- podać samodzielnie przykłady teorii, hipotez, spekulacji i przykłady problematyki fizycznej i filozoficznej K1

W drugiej streszcza (3 str. w wordzie - 10 000 znaków ze spacjami) wybraną, uzgodnioną z wykładowcą książkę

- U1 dyskusja na wykładzie

Kryteria oceniania: koniunkcja poniższych składników oceny:

- obecność na wykładach

- pisemna praca zaliczeniowa domowa, w której student omawia jedną z wybranych kategorii opisujących przestrzeń, czas i podaje przykłady tez filozoficznych i fizycznych –minimum 50% treści z wykładu,

Wymagania tekstowe: 20 tys, znaków za spacjami, word 12, odstęp jeden

- streszczenie książki 10 tys. znaków ze spacjami

Praktyki zawodowe:

nie dotyczy

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.