Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Wymiar Wschodni polityki zewnętrznej wspólnoty euroatlantyckiej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2051-MON-WWPZ Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0312) Politologia i wiedza o społeczeństwie
Nazwa przedmiotu: Wymiar Wschodni polityki zewnętrznej wspólnoty euroatlantyckiej
Jednostka: Wydział Politologii i Studiów Międzynarodowych (2009-2019)
Grupy: Wykłady monograficzne dla kierunków WNoPiB - stacjonarne
Punkty ECTS i inne: 2.00
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

brak specjalnych wymagań;

wiedza na temat współczesnych stosunków międzynarodowych, zwłaszcza na obszarze euroatlantyckim oraz dotycząca NATO oraz Unii Europejskiej

Całkowity nakład pracy studenta:

Godziny realizowane z udziałem nauczyciela akademickiego:

uczestnictwo w wykładach – 30 godzin dydaktycznych

Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta:

praca z literaturą przedmiotu – 15 godzin dydaktycznych

rozmowa i konsultacje z prowadzącym - 5 godzin dydaktycznych.

Łącznie: 50 godz. (2 punkty ECTS).

Efekty uczenia się - wiedza:

W1

student potrafi zdefiniować pojęcie wspólnoty euroatlantyckiej oraz wartości, jakimi ona się kieruje

W2

student umie wskazać podstawowe problemy, przed którymi stanęły kraje Europy Srodkowej i Wschodniej po upadku ładu zimnowojennego

W3

student zdobywa wiedzę na temat podstawowych czynników i instrumentów warunkujących interakcję między wspólnoto euroatlantycką oraz krajami Europy "postkomunistycznej", głównie obszaru poradzieckiego, w wymiarze społeczno-gospodarczym oraz politycznym

W4

student potrafi wskazać podstawowe etapy rozwoju i kluczowe wydarzenia w dziejach kontaktów NATO oraz UE z krajami europejskiego poradzieckiego Wschodu, w tym zwłaszcza Rosji




Efekty uczenia się - umiejętności:

U1

student rozwija umiejętności oceniania znaczenia i wpływu dziedzictwa przeszłości na kształtowanie się kolejnych form międzynarodowego porządku politycznego

U2

student potrafi zrozumieć racje i motywy kierujące działaniami partnerów politycznych ukształtowanych w odmiennych systemach politycznych i porządkach gospodarczo-społecznych

U3

student dostrzega zależności występujące między środkami i instrumentami wywodzącymi się z dziedziny "hard" oraz "soft power" w polityce międzynarodowej

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K1

student nabywa zrozumienia i poszanowania dla motywów kierujących zachowaniami słabszych i mniej rozwiniętych partnerów/aktorów w stosunkach międzynarodowych

K2

student ma świadomość rozmiaru trudności towarzyszących głębokim przemianom społeczno-gospodarczym i politycznym

K3

student rozwija rzetelne i krytyczne rozumienie zachodniego systemu wartości oraz wyzwania stojące przed nim przy wszelkich próbach rozciągnięcia tych wartości na obszary peryferyjne Zachodu rozumianego jako wielka wspólnota euroatlantycka

Metody dydaktyczne:

wykład problemowo-informacyjny zakładający wyodrębnienie obszaru konwersatoryjnego w przypadku stwierdzenia użyteczności takiego rozwiązania;

wykład prowadzony z użyciem środków multimedialnych

Metody dydaktyczne podające:

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy

Skrócony opis:

1. Wprowadzenie historyczne: Wielkie kraje Zachodu wobec krajów i narodów Europy środkowej i wschodniej w XIX i XX w.

2. Geneza i dokonanie się prozachodniego zwrotu społeczeństw Europy Środkowej i Wschodniej po upadku bloku wschodniego

3. Wspólnota euroatlantycka wobec rozpadu Jugosławii i wojny na obszarze pojugosłowiańskim

4. I rozszerzenie NATO na Wschód (1999 r.)

5. I rozszerzenie UE na Wschód (2004 r.). Francja, Niemcy, Rosja wobec rozszerzenia Unii na Wschód

6. Dalsze rozszerzanie się NATO na Wschód (po roku 1999)

7. Dalsze rozszerzanie się UE na Wschód (po 2004 r.)

8. Europejska Polityka Sąsiedztwa. Partnerstwo Wschodnie

9. NATO i UE Rosji

10. Ukraina w stosunkach z NATO i UE

11. UE i NATO wobec pozostałych europejskich państw poradzieckich

12. Turcja jako polityczny partner Zachodu: Turcja w NATO, Turcja a UE

13. Zagadnienie bezpieczeństwa energetycznego w stosunkach UE z krajami poradzieckiej Europy Wschodniej

Pełny opis:

1. Wprowadzenie historyczne: Wielkie kraje Zachodu wobec krajów i narodów Europy środkowej i wschodniej w XIX i XX w. (do zakończenia zimnej wojny)

Zachód wobec Rosji. Obraz Rosji na Zachodzie. Postrzeganie nierosyjskich narodów zachodnich obszarów Rosji/ZSRR na Zachodzie

Zachód wobec Polski. Obraz Polski na Zachodzie

Narody monarchii habsburskiej/obszaru posthabsburskiego oraz ich dążenia polityczne w oczach Zachodu

Narody i państwa bałkańskie w oczach Zachodu

2. Geneza i dokonanie się prozachodniego/proeuroatlantyckiego zwrotu społeczeństw Europy Środkowej i Wschodniej nazajutrz po upadku bloku wschodniego, systemu komunistycznego i ZSRR

Kontekst społeczno-gospodarczy: wejście na drogę transformacji społeczno-gospodarczej

Kontekst polityczny: wyzwania związane z tworzenie nowego demokratycznego, liberalnego systemu politycznego

Kontekst geopolityczny: przekształcenia środkowo- i wschodnioeuropejskiej przestrzeni geopolitycznej, w tym szczególnie załamanie się i rozpad ZSRR, Jugosławii i Czechosłowacji oraz zjednoczenie Niemiec

3. Wspólnota euroatlantycka wobec rozpadu Jugosławii i wojny na obszarze pojugosłowiańskim

Wielkie państwa Europy Zachodniej wobec rozpadu Jugosławii

Wspólnota euroatlantycka wobec wojny w Bośni i Hercegowinie

Wspólnota euroatlantycka wobec konfliktu w Kosowie/o Kosowo

4. Pierwsze rozszerzenie NATO na Wschód (1999 r.).

Stanowisko Stanów Zjednoczonych

Stanowisko wielkich państw zachodnioeuropejskich (Francji, Niemiec i Wielkiej Brytanii)

Stanowisko Rosji

Specyfika stanowiska nowych krajów członkowskich w NATO

5. I rozszerzenie Unii na Wschód (2004 r.). Francja, Niemcy, Rosja wobec rozszerzenia Unii na Wschód.

Francja wobec rozszerzenia Unii na Wschód

Niemcy wobec rozszerzenia Unii na Wschód

Stany Zjednoczone wobec rozszerzenia Unii na Wschód

Stanowisko Rosji oraz innych europejskich krajów poradzieckich wobec rozszerzenia Unii na Wschód

6. Dalsze rozszerzanie się NATO na Wschód (po roku 1999)

Przyjęcie do Paktu państw bałtyckich

Ekspansja Paktu w kierunku bałkańskim

Sprawa rozszerzenia NATO o Ukrainę i Gruzję

7. Dalsze rozszerzanie się Unii Europejskiego na Wschód (po 2004 r.)

Rozszerzenie Unii o Rumunię i Bułgarię

Ekspansja Unii na Bałkanach

Perspektywy procesu rozszerzenia Unii Europejskiej na Wschód z obecnego punktu widzenia

8. Europejska Polityka Sąsiedztwa UE. Wymiar wschodni Unii Europejskiej. Partnerstwo Wschodnie

Wymiary polityki zagranicznej Unii Europejskiej (wymiar śródziemnomorski, północny, transatlantycki)

Europejska Polityka Sąsiedztwa UE jako narzędzie realizacji polityki zagranicznej Unii Europejskiej

Partnerstwo Wschodnie

Synergia Czarnomorska

Wpływ Polski na politykę wschodnią UE/Partnerstwo Wschodnie

9. NATO i Unia Europejska wobec Rosji

Stosunki NATO-Rosja do 1999 r.

Stosunki NATO-Rosja od 2000 do 2013 r.

Stosunki Unii Europejskiej z Rosją do 2013 r.

Strategiczne partnerstwo Unii Europejskiej z Rosją

NATO oraz Unia Europejska wobec Rosji w obliczu kryzysu ukraińskiego (od 2014 r.)

10. Ukraina w stosunkach z NATO i Unii Europejską

Do 2013 r.

Od 2014 r. do chwili obecnej

NATO i Unia Europejska wobec tzw. „pomarańczowej rewolucji" oraz wydarzeń na Majdanie i aneksji Krymu

Kwestia przyjęcia Ukrainy do Unii

11. Unia Europejska i NATO wobec pozostałych europejskich państw poradzieckich

Polityka NATO i Unii Europejskiej wobec Białorusi

Polityka NATO i Unii Europejskiej wobec Mołdawii oraz problemu Naddniestrza

12. Turcja jako polityczny partner Zachodu: Turcja w NATO, Turcja a Unia Europejska

Turcja w NATO. Specyficzne cechy jej pozycji w Pakcie

Turcja jako partner Unii Europejskiej

13. Zagadnienie bezpieczeństwa energetycznego w stosunkach Unii Europejskiej z krajami poradzieckiej Europy Wschodniej

Polityka energetyczna Unii Europejskiej (bezpieczeństwo energetyczne UE) w kontekście jej stosunków z poradzieckim Wschodem europejskim, krajami bałkańskimi i Turcją.

Literatura:

Barabasz Adam, Koszel Bogdan, Księżniakiewicz Malwina, Przywództwo Niemiec i Francji w Unii Europejskiej w XXI w. Problemy i wyzwania, Wyd. UAM, Poznań 2016, ss. 213.

Barburska Olga, Milczarek Dariusz, Polityka wschodnia Unii Europejskiej: porażka czy sukces?, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Centrum Europejskie Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2014, ss. 148.

Bezpieczeństwo obszaru poradzieckiego, [red.] Bryc Agnieszka, Legucka Agnieszka, Włodkowska-Bagan Agata, Difin, Warszawa 2011, ss. 418.

Białobłocki Tomasz, Mniejszość rosyjska w życiu politycznym Ukrainy, AM, Toruń 2017, ss. 485.

Bieleń Stanisław, Tożsamość międzynarodowa Federacji Rosyjskiej, Ofic. Wyd. ASPRA-JR, Warszawa 2006, ss. 421.

Bodio Marcin, Stosunki między Unią Europejską a Federacją Rosyjską. Stan i perspektywy rozwoju, Elipsa, Warszawa 2005, ss. 246.

Bryc Agnieszka, Rosja w XXI wieku. Gracz światowy czy koniec gry?, WAiP, Warszawa 2008, ss. 239. [wyd. 2] Warszawa 2009, ss. 264.

Czajkowski Marek, Rosja w Europie. Polityka bezpieczeństwa europejskiego Federacji Rosyjskiej, Wyd. Dante, Kraków 2003, ss. 222.

Cziomer Erhard, Polityka zagraniczna Niemiec. Kontynuacja i zmiana po zjednoczeniu ze szczególnym uwzględnieniem polityki europejskiej i transatlantyckiej, Politeja, Warszawa 2005, ss. 342.

Cziomer Erhard, Polityka zagraniczna Niemiec w dobie nowych wyzwań globalizacji, bezpieczeństwa międzynarodowego oraz integracji europejskiej po 2005 r., Elipsa, Warszawa-Kraków 2010, ss. 317.

Europejska Polityka Sąsiedztwa Unii Europejskiej, [red.] Pietraś Marek, Stachurska-Szcześniak Katarzyna, Misiągiewicz Justyna, Wyd. UMCS, Lublin 2012, ss. 368.

Europejska Polityka Sąsiedztwa Unii Europejskiej. Geneza, doświadczenia, perspektywy, [red.] Fiszer Józef M., Elipsa, Warszawa 2012, ss. 330.

Federacja Rosyjska w stosunkach międzynarodowych, [red.] Czarnocki Andrzej, Topolski Ireneusz, Wyd. UMCS, Lublin 2006, ss. 285.

Francja i Niemcy – siły napędowe europejskiej integracji, [red.] Olszewski Leon, Wyd. UWr, Wrocław 2006, ss. 318.

Furier Andrzej, Dekada Jelcyna, Wyd. Nauk. Uniw. Szcz., Szczecin 2003, ss. 267.

Gołembski Franciszek, Polityka zagraniczna Wielkiej Brytanii, ASPRA-JR, Warszawa 2001, ss. 153.

Górniewicz Igor Dominik, Stosunki niemiecko-rosyjskie 1989-1999, von Borowiecky, Warszawa 2001, ss. 169.

Grodzki Radosław, Problemy bezpieczeństwa Czech, Polski i Węgier w kontekście poszerzenia NATO, IZ, Poznań 2011, ss. 368.

Grosse Tomasz Grzegorz, W objęciach europeizacji. Wybrane przykłady z Europy Środkowej i Wschodniej, Warszawa 2011.

Hudzikowski Mateusz, Europa Srodkowa i Wschodnia z perspektywy francuskich środowisk eksperckich, Częstochowa 2013, ss. 250.

Kapuśniak Tomasz, Unia Europejska i Federacja Rosyjska wobec regionu Morza Czarnego, Lublin 2010.

Kapuśniak Tomasz, Wymiar Wschodni Europejskiej Polityki Sąsiedztwa Unii Europejskiej. Inkluzja bez członkostwa?/The eastern dimension of the European Union’s Neighbourhood Policy. Inclusion without membership?, Centrum Europejskie Natolin, Warszawa 2010, ss. 52/104.

Kazana Mariusz, Stanowisko Francji wobec bezpieczeństwa państw Europy Srodkowej i Wschodniej, Warszawa 1996.

Kiwerska Jadwiga, Gra o Europę. Bezpieczeństwo europejskie w polityce Stanów Zjednoczonych pod koniec XX wieku, Inst. Zach., Poznań 2000, ss. 462.

Kłaczyński Robert, Federacja Rosyjska i Republika Białoruś na przełomie XX I XXI wieku. Studium historyczno-polityczno-gospodarcze, Wyd. Nauk. UP, Kraków 2017, ss. 217.

Kosman Michał M., Polityka RFN wobec ZSRR/Rosji w latach 1989-2009, Wyd. UKW, Bydgoszcz 2013, ss. 563.

Kost Paweł, Ukraina wobec Unii Europejskiej 1991-2010, Wyd. Adam Marszałek, Toruń 2012, ss. 348.

Koszel Bogdan, Francja i Niemcy w procesie integracji europejskiej Polski ze Wspólnotami Europejskimi/Unią Europejską, Inst. Zach., Poznań 2003, ss. 187.

Koszel Bogdan, Nierówne partnerstwo? Niemcy i Francja w Unii Europejskiej (1993-2013), Wyd. PWSZ w Pile, Piła 2013, ss. 334.

Legucka Agnieszka, Geopolityczne uwarunkowania i konsekwencje konfliktów zbrojnych na obszarze poradzieckim, Difin, Warszawa 2013, ss. 406.

Lucas Edward, Nowa zimna wojna. Jak Kreml zagraża Rosji i Zachodowi, Rebis, Poznań 2008, ss. 352.

Lucas Edward, Nowa zimna wojna. Rosja Putina : zagrożenie dla Zachodu, Kurhaus, Warszawa 2015, ss. 271.

Lyubashenko Igor, Europejska Polityka Sąsiedztwa Unii Europejskiej wobec państw Europy Wschodniej, Dom Wydawniczy Duet, Toruń 2012.

Marcinkowska Paula, Europejska Polityka Sąsiedztwa. Unia Europejska i jej sąsiedzi – Wzajemne relacje i wyzwania, WUW, Warszawa 2011, ss. 231.

Między sąsiedztwem a integracją: założenia, funkcjonowanie i perspektywy Partnerstwa Wschodniego Unii Europejskiej, [red.] Szeptycki Andrzej, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa, 2011.

Minkina Mirosław, Rosja-Zachód. Walka o wpływy, Rytm, Warszawa 2017, ss. 198.

NATO w pozimnowojennym środowisku (nie)bezpieczeństwa, [red.] Pietraś Marek, Olchowski Jakub, Wyd. UMCS, Lublin 2011, ss. 470

NATO wobec wyzwań współczesnego świata. 2013, [red.] Czulda Robert, Łoś Robert, Reginia-Zacharski Jacek, Inst. Badań nad Stos. Międz., Warszawa-Łódź, 2013, ss. 398.

Obszar czarnomorsko-kaspijski w stosunkach międzynarodowych, [red.] Bojarczyk Bartosz, Kapuśniak Tomasz, Wyd. UMCS, Lublin 2011, ss. 278.

Partnerstwo Wschodnie: wymiary realnej integracji, [red.] Zdanowicz Mieczysława, Dubowski Tomasz, Piekutowska Agnieszka, Oficyna Wydawnicza ASPRA‐JR, Warszawa 2010, ss. 209.

Parzymies Stanisław, Polityka zagraniczna Francji po zimnej wojnie. 25 lat w służbie wielobiegunowości, Dialog, Warszawa 2017, ss. 600.

Parzymies Stanisław, Unia Europejska od Maastricht do Lizbony. Polityczne aspekty aktywności, Dialog, Warszawa 2012, ss. 479.

Piskorska Beata, Wymiar wschodni polityki Unii Europejskiej, Adam Marszałek, Toruń 2008, ss. 510.

Polityka zagraniczna Federacji Rosyjskiej, [red.] Zyblikiewicz Lubomir, Czajkowski Marek, Bajor Piotr, Wyd. UJ, Kraków 2010, ss. 262.

Polityka zagraniczna Rosji, [red.] Bieleń Stanisław, Raś Michał, Difin, Warszawa 2008, ss. 218.

Polityka zagraniczna USA po zimnej wojnie, [red.] Zając Justyna, AM, Toruń 2005, ss. 226.

Procesy integracyjne i dezintegracyjne na obszarze poradzieckim. Próba bilansu, [red.] Ambroziak Tomasz in., AM, Toruń 2015, ss. 574.

Pronińska Kamila Maria, Bezpieczeństwo energetyczne w stosunkach UE-Rosja. Geopolityka i ekonomia surowców energetycznych, Elipsa, Warszawa 2012, ss. 442.

Raś Maciej, Ewolucja polityki zagranicznej Rosji wobec Stanów Zjednoczonych i Europy Zachodniej w latach 1991-2001, Wyd. UW, Warszawa 2005, ss. 229.

Rocznik Strategiczny, Scholar, Warszawa, kolejne tomy od T. 1:1994/1995

Rola nowych Niemiec na arenie międzynarodowej [red.] Mazur Zbigniew, Inst. Zachodni, Poznań 1996, ss. 302.

Rosja, Unia Europejska, Stany Zjednoczone – współpraca czy konfrontacja?, [red.] Pietrasik Małgorzata, Rączkiewicz Małgorzata, WSH, Piotrków Trybunalski 2009, ss. 314

Rosja w procesach globalizacji, [red.] Bieleń Stanisław, Wydz. Dziennik. i Nauk Polit. UW, Warszawa 2013, ss. 348.

Rotfeld Adam Daniel, Myśli o Rosji … i nie tylko, Swiat Książki, Warszawa 2012, ss. 351.

Sadowski Rafał, Partnerstwo w czasach kryzysu. Wyzwania dla integracji europejskiej państw Europy Wschodniej, OSW, Warszawa (2013), ss. 53.

Schulz Martin, Skrępowany olbrzym. Ostatnia szansa Europy, Warszawa 2014, ss. 272.

Stadtmueller Elżbieta, Pożegnanie z nieufnością. Rozszerzenie NATO i UE a stosunki polsko-rosyjskie w kontekście bezpieczeństwa europejskiego, Wyd. UWrocł., Wrocław 2003, ss. 242.

Stępień-Kuczyńska Alicja, Sławikowski Michał, Unia Europejska a państwa Europy Wschodniej, Wyd. Sejmowe, Warszawa 2008, ss. 255.

Stępniewski Tomasz, Geopolityka regionu Morza Czarnego w pozimnowojennym świecie, Inst. ESW, Lublin 2011, ss. 415.

Stosunki Rosji z Unią Europejską, [red.] Bieleń Stanisław, Chudoliej Konstantin, Wyd. UW, Warszawa 2009, ss. 314. [jęz. pol. i ros.]

Surdyk Krzysztof, Konflikt ukraiński w rozgrywkach geopolitycznych, Difin, Warszawa 2017, ss. 224.

Szkudlarek Magdalena, Turcja w Unii Europejskiej? Bilans korzyści i kosztów, „Studia Strategiczne”, R. 2:2012, nr 1, s. 253-272.

Topolski Ireneusz, Polityka Federacji Rosyjskiej wobec państw Europy Wschodniej, Wyd. UMCS, Lublin 2013, ss. 363.

Ukraina w stosunkach międzynarodowych, [red.] Pietraś Marek, Kapuśniak Tomasz, Wyd. UMCS, Lublin 2007, ss. 424.

Unia Europejska w stosunkach międzynarodowych, [red.] Rewizorski Marek, Difin, Warszawa 2011, ss. 242.

Wizerunki międzynarodowe Rosji, [red.] Bieleń Stanisław, Wydz. Dziennik. i Nauk Polit. UW, Warszawa 2011, ss. 304.

Włodkowska-Bagan Agata, Rywalizacja mocarstw na obszarze poradzieckim, Difin, Warszawa 2013, ss. 421.

Wojna hybrydowa Rosji przeciwko Ukrainie w latach 2014-2016, [red.] Baluk Wincenty, Doroszko Mykoła, Wyd. UMCS, Lublin 2017, ss. 277.

Wymiar wschodni Unii Europejskiej, [red.] Zamarlik M., Kraków 2004.

„Wymiar wschodni” UE - szansa czy idée fixe polskiej polityki, [red.] Kowal Paweł, Warszawa 2002.

Zarychta Stanisław, Doktryny i strategie NATO 1949-2012, Gdynia 2012, ss. 269.

Zuba Krzysztof, Dryfujące wyspy. Europejskie dylematy Brytyjczyków, Wyd. Sejmowe, Warszawa 2013, ss. 352.

Żurawski vel Grajewski Przemysław, Polityka Unii Europejskiej wobec Rosji a interesy Polski 1991-2004, Kraków, Warszawa, 2008, ss. 731.

Metody i kryteria oceniania:

zaliczenie zajęć dokonuje się na podstawie sprawdzanej na każdym z wykładów obecności studenta

dopuszcza się nieobecność na 3 (trzech) wykładach bez usprawiedliwienia

w przypadku nieobecności na od 4 do 8 zajęć konieczne będzie przygotowanie przez studenta pracy pisemnej (ok. 8-10 stron) na temat uzgodniony z prowadzącym (najpewniej będzie to omówienie z elementami oceny własnej jednej z monografii zamieszczonych w bibliografii wykładu)

nieobecność na 9 i więcej wykładach pociąga za sobą niezaliczenie wykładu

uwaga! z uwagi na charakter i strukturę wykładu nie jest przewidziane zakończenie go egzaminem ani wystawienie oceny po jego zakończeniu

Praktyki zawodowe:

nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2017/18" (zakończony)

Okres: 2018-02-26 - 2018-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład monograficzny, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Leszek Kuk
Prowadzący grup: Leszek Kuk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie lub ocena
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.