Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Geopolityka Afryki

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2051-OG-GA Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0312) Politologia i wiedza o społeczeństwie
Nazwa przedmiotu: Geopolityka Afryki
Jednostka: Wydział Politologii i Studiów Międzynarodowych (2009-2019)
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 2.00
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

znajomość geografii i historii na poziomie szkoły średniej (maturalnym)

Całkowity nakład pracy studenta:

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli ( godz.):

- udział w wykładach - 30

- konsultacje z nauczycielem akademickim - 5


Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta ( godz.):

- przygotowanie do wykładu - 5

- czytanie literatury - 15


Łącznie: 55 godz. (2 ECTS)


Efekty uczenia się - wiedza:

W1: Ma wiedzę na temat współczesnej Afryki.

W2: Opisuje poprawnie podstawowe zjawiska polityczne zachodzące na kontynencie afrykańskim.

W3: Charakteryzuje zagrożenia dla rozwoju społeczeństw afrykańskich.


Efekty uczenia się - umiejętności:

U1: Wykorzystuje wiedzę faktograficzną w celu dokonania analizy określonego zjawiska.

U2: Analizuje dane zjawisko w jego kontekście, np. historycznym.


Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K1: Ma świadomość złożoności i zależności od siebie badanych zjawisk politycznych w skali kontynentu afrykańskiego.

K2: Posiada umiejętność rozważania zagadnień afrykańskich w kontekście ewolucji sytuacji światowej i podstawowych tendencji globalizacyjnych.


Metody dydaktyczne:

Metoda dydaktyczna podająca:

- wykład informacyjny (konwencjonalny)

- wykład problemowy z elementami wykładu konwersatoryjnego


Metody dydaktyczne podające:

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy

Skrócony opis:

cz. I: AFRYKA PÓŁNOCNA

1. Cechy charakterystyczne arabskiej Afryki Północnej jako jednostki geopolitycznej

2. Arabska Afryka Północna, cz. 1: Egipt, Sudan, problemy podziału wód Nilu

3. Arabska Afryka Północna, cz. 2: Libia

4. Arabska Afryka Północna, cz. 3: kraje Maghrebu (Tunezja, Algieria, Maroko), problem Sahary Zachodniej

cz. II: AFRYKA SUBSAHARYJSKA

5. Granice i podziały polityczne. Państwa afrykańskie

6. Zróżnicowanie etniczno-językowe. Czynnik religijny

7. Aspekty demograficzne

8. Aspekty ekonomiczne. Miejsce Afryki w gospodarce światowej w dobie globalizacji

9. Konflikty polityczne i wojny

10. Państwa Rogu Afryki w kontekście problemu niestabilności politycznej, konfliktów wewnętrznych i wojen międzypaństwowych

11. Kraje Zatoki Gwinejskiej. Nigeria, Angola

12. RPA w kontekście walki z dziedzictwem przeszłości kolonialnej oraz współżycia ludności białej i czarnej

13. Podsumowanie: Afryka na międzynarodowej scenie politycznej

Pełny opis:

cz. I: AFRYKA PÓŁNOCNA

1. Cechy charakterystyczne arabskiej Afryki Północnej jako jednostki geopolitycznej

• granice regionu

• związki z obszarem śródziemnomorskim

• związki z obszarem bliskowschodnim

• związki z Afryką Subsaharyjską

• pochodzenie i kształtowanie się granic międzypaństwowych

• wewnętrzne zróżnicowanie regionu

o w wymiarze etnicznym i językowym

o w wymiarze politycznym

o w wymiarze gospodarczym (rola węglowodorów)

• znaczenie strategiczne regionu i jego pozycja w stosunkach międzynarodowych

2. Arabska Afryka Północna, cz. 1: Egipt, Sudan, problemy podziału wód Nilu

• dziedzictwo przeszłości, aspekty społeczno-gospodarcze, system polityczny, miejsce na międzynarodowej scenie politycznej, polityka zagraniczna

3. Arabska Afryka Północna, cz. 2: Libia

• geneza i ewolucja państwowości libijskiej

• kryzys państwa libijskiego od 2011 r.

4. Arabska Afryka Północna, cz. 3: kraje Maghrebu (Tunezja, Algieria, Maroko), problem Sahary Zachodniej

• aspekty etniczno-językowe, podstawy społeczno-gospodarcze, ewolucja polityczna, polityka zagraniczna:

o Tunezja

o Algieria

▪ specyfika algierska: ciężar przeszłości kolonialnej i wojny o niepodległość

o Maroko

• problem Sahary Zachodniej

cz. II: AFRYKA SUBSAHARYJSKA

5. Granice i podziały polityczne. Państwa afrykańskie

• mapa polityczna współczesnej Afryki Subsaharyjskiej

• geneza granic, dziedzictwo kolonialnej przeszłości

• przesunięcia i zmiany granic

6. Zróżnicowanie etniczno-językowe. Czynnik religijny

• zróżnicowanie etniczno-językowe

o ludność rdzenna

o ludność napływowa

• zróżnicowanie religijne i jego dynamika

o islam, chrześcijaństwo, wierzenia rdzenne (animistyczne)

7. Aspekty demograficzne

• potencjał i rozwój demograficzny

• dynamizm demograficzny, zjawisko migracji

• wyzwania urbanizacji

8. Aspekty ekonomiczne. Miejsce Afryki w gospodarce światowej w dobie globalizacji

• problemy i bariery rozwoju gospodarczego

• problemy rozwoju rolnictwa i walki ze zjawiskiem niedożywienia oraz głodu

o zagrożenia klimatyczne

o przypadek krajów Sahelu

• Afryka jako zaplecze surowcowe

• państwa- producenci ropy naftowej

• rola światowych potęg gospodarczych w gospodarce afrykańskiej

o wielkie państwa Unii Europejskiej, USA, Chiny

9. Konflikty polityczne i wojny

• zjawisko słabości i upadku państw w życiu politycznym

• uwarunkowania i następstwa fenomenu słabości i dysfunkcjonalności państw

• konflikty polityczne i wojny

o typologia wojen afrykańskich

o przyczyny i następstwa wojen i konfliktów

o studium przypadku: wojny w państwach Afryki środkowej (Kongo, Rwanda, Republika środkowej Afryki)

o niebezpieczeństwo terrorystyczne: przypadek Somali i Mali

10. Państwa Rogu Afryki w kontekście problemu niestabilności politycznej, konfliktów wewnętrznych i wojen międzypaństwowych

• Etiopia

o dynamizm gospodarczy w obliczu zagrożeń wewnętrznych

• Erytrea

• Somali

• Dżibuti

11. Kraje Zatoki Gwinejskiej. Nigeria, Angola

• zasoby naturalne jako czynnik dynamizujący rozwój

• bariery wzrostu: kulturowe, społeczno-gospodarcze, polityczne

• rozwój gospodarczy a stabilność polityczna państw

12. RPA w kontekście walki z dziedzictwem przeszłości kolonialnej oraz współżycia ludności białej i czarnej

• obecność ludności białej w krajach Południa Afryki

o b. kolonie portugalskie (Angola i Mozambik)

o b. kolonie brytyjskie (Zambia i Zimbabwe)

o Namibia

• system apartheidu w RPA i jego przezwyciężenie

• specyfika społeczno-gospodarczej i politycznej sytuacji w RPA: dynamizm gospodarczy w obliczu niepewności i niestabilności politycznej

13. Podsumowanie: Afryka na międzynarodowej scenie politycznej

• atuty i słabości, szanse i zagrożenia

Literatura:

Afryka. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Afrykanistycznego, Warszawa.

Adaptacja wartości europejskich w państwach islamu, [red.] Ziętek Agata, Stachurska Katarzyna, Wyd. UMCS, Lublin 2004, ss. 163.

Afryka – półwiecze niepodległości – czas wielkich wydarzeń i bilansu, [w:] „Rocznik Strategiczny 2009/2010”, s. 313-340.

Afryka na progu XXI wieku. Kultura i społeczeństwo, [red.] Pawlik Jacek Jan, Szupejko Małgorzata, ASPRA-JR, Warszawa 2009, ss. 323.

Arabowie-islam-świat, [red.] Dziekan Marek M., Kończak Izabela, Ibidem, Łódź 2007, ss. 697.

Arabska Wiosna w Afryce Północnej. Przyczyny, przebieg, skutki, [red.] Szczepankiewicz-Rutka Ewa, Księg. Akademicka, Kraków 2015, ss. 246.

Czernichowski Konrad, Integracja afrykańska – uwarunkowania, formy współpracy, instytucje, CeDeWu, Warszawa 2010, ss. 249.

Davidson Basil, Społeczna i polityczna historia Afryki w XX wieku, PWN, Warszawa 2011, ss. 282.

Gąsowski Andrzej, RPA, Trio, Warszawa 2006, ss. 471.

Holzer Jerzy, Stępniewska-Holzer Barbara, Egipt. Niespełniona rewolucja, ISP PAN, Warszawa 2016, ss. 262.

Kasznik-Christian Aleksandra, Algieria, Trio, Warszawa 2006, ss. 591.

Knopek Jacek, Stosunki polsko-zachodnioafrykańskie, AM, Toruń 2013, ss. 546.

Konflikty kolonialen i postkolonialne w Afryce i Azji 1869-2006, [red.] Ostaszewski Piotr, KiW, Warszawa 2006, ss. 1023.

Kuba i Afryka. Sojusz dla rewolucji, [red.] Gawrycki Marcin F., Lizak Wiesław, APRA-JR, Warszawa 2006, ss. 434.

Lipa Michał, Autorytaryzm na arabskim Bliskim Wschodzie: Egipt w latach 1981-2010, PAN, Warszawa, 2013, ss. 106.

Lizak Wiesław, Afrykańskie instytucje bezpieczeństwa, Scholar, Warszawa 2012, ss. 517.

Madeyska Danuta, Historia współczesna świata arabskiego, Wyd. UW, Warszawa 2008, ss. 220.

Musiał Stanisław, Maghreb i znaczenie jego obecności we Francji, Akademia Marynarki Wojennej, Gdynia 2016, ss. 385.

Niedziela Szymon, Konflikty i napięcia w świecie arabskim, Dialog, Warszawa 2012, ss. 300.

Ożarowski Rafał, Ideologia na Bliskim Wschodzie, Wyd. UG, Gdański 2006, ss. 228.

Państwo, wspólnota i religia. Wybrane zagadnienia procesów modernizacji na Bliskim Wschodzie, [red.] Kościelniak Krzysztof, Unum, Kraków 2010, ss. 302.

Róg Afryki. Historia i współczesność, [red.] Mantel-Niećko Joanna, Ząbek Maciej, Trio, Warszawa 1999, ss. 470.

Solarz Wojciech Marcin, Republika Południowej Afryki. Trwałość czy zmierzch potęgi w regionie?, Dialog, Warszawa 1999, ss. 263.

Seligman Charles Gabriel, Ludy Afryki, PWN, Warszawa 1972, ss. 237.

Stosunki międzynarodowe w Afryce, [red.] Milewski Jan Jakub, Lizak Wiesław, Scholar, Warszawa 2002, ss. 443.

Świat arabski w procesie przemian. Zmiany społeczne i kulturowe oraz reformy polityczne, [red.] Kapiszewski Marek, Księgarnia Akademicka, Kraków 2008, ss. 385.

Zwoliński Andrzej, Biedy Afryki, Petrus, Kraków 2009, ss. 326.

Metody i kryteria oceniania:

zaliczenie bez oceny na podstawie obecności na zajęciach w przypadku, gdy liczba nieobecności nie przekracza 2 (dwóch) bez usprawiedliwienia lub 3 (trzech) w przypadku usprawiedliwienia co najmniej 1 (jednej) z nich,

w przypadku nieobecności na więcej niż 3 (trzech) wykładach, ale nie więcej niż 6 (sześciu) zaliczenie wykładu po uzyskaniu zaliczenia pracy pisemnej typu esej (ok. 10 stron) na temat uzgodniony z prowadzącym (omówienie/streszczenie wybranej pracy drukowanej),

w przypadku nieobecności na 7 (siedmiu) lub więcej wykładach nieodwołalne niezaliczenie zajęć

Praktyki zawodowe:

nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-02-24
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład monograficzny, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Leszek Kuk
Prowadzący grup: Leszek Kuk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie
Wykład monograficzny - Zaliczenie
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.