Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Ewolucja biokulturowa człowieka

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2100-MDW-2A-EBC-S2 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0511) Biologia
Nazwa przedmiotu: Ewolucja biokulturowa człowieka
Jednostka: Wydział Biologii i Ochrony Środowiska (2012-2019)
Grupy: Moduły do wyboru dla 1 r. ochrony środowiska S2
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Brak.

Rodzaj przedmiotu:

przedmiot fakultatywny

Całkowity nakład pracy studenta:

Wykład - 10h, laboratorium 15h, przygotowanie do zajęć, esej zaliczeniowy - łącznie minimum 15 godzin).

Efekty uczenia się - wiedza:

Przyswojenie sobie terminologii i aparatu pojęciowego współczesnego ewolucjonizmu i antropologii biologicznej. Opanowanie wiedzy na temat przebiegu procesu antropogenezy i jej czynników. Uświadomienie konieczności ochrony reliktów i stanowisk dokumentujących przeszłość człowieka.

Efekty uczenia się - umiejętności:

Opanowanie podstawowych metod i technik badawczych w paleoantropologii i paleontologii człowieka oraz interpretacji ich wyników. Opanowanie podstawowych technik antropometrii.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

Rozumienie roli nauk o człowieku oraz pokrewnych i współpracujących w kształtowaniu więzi społecznych na poziomie lokalnym i ponadlokalnym.

Rozwój umiejętności współdziałania i pracy w interdyscyplinarnym zespole badawczym, między innymi prowadzącym badania przyrodnicze.


Metody dydaktyczne:

Wykład, prezentacja multimedialna, pokaz.

Metody dydaktyczne eksponujące:

- pokaz
- wystawa

Metody dydaktyczne podające:

- opis
- opowiadanie
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące:

- ćwiczeniowa
- laboratoryjna
- obserwacji
- studium przypadku

Skrócony opis:

Człowiek jako istota biokulturowa. Przebieg i mechanizmy procesu uczłowieczenia. Formy przedludzkie i wczesnoludzkie. Pojawienie się Homo sapiens. Elementy prymatologii. Osobliwości gatunkowe człowieka. Elementy ekologii człowieka (autekologia i synekologia). Ewolucja biokulturowa, a środowisko życia człowieka. Antropopresja w toku ewolucji człowieka. Ochrona przedstawicieli rzędu naczelnych, w tym małp człekokształtnych. Stanowiska paleoantropologiczne i archeologiczne jako bezpośrednie świadectwa ewolucji biokulturowej człowieka i jako element środowiska abiotycznego oraz konieczność ich ochrona.

Pełny opis:

W części ogólnej tematyka zajęć obejmuje wiadomości związane z istotą i sposobami badania ewolucji organicznej. Przedstawione będą podobieństwa i różnice ewolucji biologicznej i kulturowej oraz różne definicje kultury. Kultura człowieka zostanie zaprezentowana jako sposób adaptacji do warunków środowiska. W części szczegółowej przedstawiony zostanie związek procesu hominizacji ze środowiskiem naturalnym i ewolucją kulturową oraz społeczno-biologiczne konsekwencje zmian kulturowych w czasie i przestrzeni. A w szczególności w okresie plejstocenu oraz początków holocenu i przejścia od gospodarki przyswajalnej do wytwórczej (wynalezienie rolnictwa i domestykacja). Przedstawione zostaną konsekwencje biologiczne i społeczne wymienionych powyżej procesów.

Uczestnicy opanują na zajęciach wybrane metody i techniki badań człowieka i materiałów kopalnych w ujęciu ewolucyjnym zarówno na poziomie osobniczym jak i populacyjnym.

Na wybranych przykładach poruszone zostaną zagadnienia ochrony przedstawicieli rzędu naczelnych, w tym przede wszystkim małp człekokształtnych, a także problematyka ochrony stanowisk paleoantropologicznych i archeologicznych jako bezpośrednich świadectw ewolucji biokulturowej człowieka.

W oparciu o modele i oryginalne preparaty oraz artefakty uczestnicy zajęć będą mogli prześledzić zmiany zachodzące w toku ewolucji naczelnych, istot człowiekowatych oraz gatunku Homo sapiens w zakresie cech biologicznych (morfologicznych) oraz jego wyposażenia kulturowego.

Literatura:

Buss M., D., 2001, Psychologia ewolucyjna. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. Gdańsk.

Campbell B., 1995 Ekologia człowieka. Historia naszego miejsca w przyrodzie od prehistorii do czasów współczesnych. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Diamond J., 1996, Trzeci szympans. Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.

Foley R., 2001, Zanim człowiek stał się człowiekiem. Wydawnictwo PIW.

Goodall J., 1995, Przez dziurkę od klucza. 30 lat obserwacji szympansów. Prószyński i S-ka, Warszawa.

Kaszycka K., 2009, Dymorfizm płciowy południowoafrykańskich australopiteków. Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

Leakey R., 1995, Pochodzenie człowieka. Wydawnictwo CIS i Oficyna Wydawnicza MOST. Warszawa

Lewin R., 2002, Wprowadzenie do ewolucji człowieka. Prószyński i S-ka, Warszawa.

McKie R., 2001, Małpolud. Opowieść o ewolucji człowieka. Wydawnictwo Muza S.A., Warszawa.

Malinowski A., 1999, Wstęp do antropologii i ekologii człowieka. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. Łódź.

Malinowski A., Bożiłow W., 1997, Podstawy antropometrii. Metody, techniki, normy. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa.

Malinowski A., Wolański N., 1988, Metody badań w biologii człowieka. Wybór metod. PWN, Warszawa.

Olson S., 2003, Mapowanie historii ludzkości. Przeszłość ukryta w naszych genach. Wydawnictwo Rebis, Warszawa.

Shreeve J., 1998, Zagadka neandertalczyka. Wydawnictwo Prószyński i S-ka, Warszawa.

Stone L., Lurquin P., 2009, Geny, kultura i ewolucja człowieka. Synteza. Blackwell Publishing, Oxford, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.

Stringer C., McKie R., 1999, Afrykański Exodus. Pochodzenie człowieka współczesnego. Wydawnictwo Prószyński i S-ka, Warszawa.

Tomczyk J., Hałaczek B., 2008, U progów ludzkości. Podręcznik przyrodniczej antropogenezy. Wydawnictwo UKSW, Warszawa.

Literatura obcojęzyczna:

The Cambridge Encyclopedia of Human Evolution, 1994. Ed. S. Jones, R. Martin, D. Pilbeam, Cambridge University Press, Cambridge.

Wolpoff M., H., 1999, Paleoanthropology. Second Edition. McGraw-Hill.

Wu X., F., E., Poirier, 1995, Human evolution in China. A Metric Description of the Fossils and a Reviev of the Sites. Oxford University Press, Oxford.

Metody i kryteria oceniania:

1. Obecność i merytoryczna aktywność uczestników na zajęciach. Opanowanie metod i technik zaprezentowanych w czasie zajęć. (prowadzący odnotowuje na przygotowanych listach uczestników zajęć).

2. Praca zaliczeniowa - końcowy esej napisany na wybrany temat (do 4-5 stron standardowych). Eseje ocenia prowadzący i wystawia ocenę w standardowej skali. Oceniane są: struktura pracy, poprawność merytoryczna i techniczna (walory edytorskie pracy), samodzielność przygotowania, wykorzystane źródła.

Praktyki zawodowe:

Brak.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2017/18" (zakończony)

Okres: 2018-02-26 - 2018-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Laboratorium, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 10 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Kozłowski
Prowadzący grup: (brak danych)
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Laboratorium - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.