Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowania
Strona główna

Socjologia mediów

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2401-D-S1-3-SM
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0388) Interdyscyplinarne programy i kwalifikacje związane z naukami społecznymi, dziennikarstwem i informacją Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Socjologia mediów
Jednostka: Instytut Badań Informacji i Komunikacji
Grupy: Dziennikarstwo i komunikacja społeczna III rok s1
Punkty ECTS i inne: 4.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Znajomość podstawowych pojęć z zakresu socjologii, komunikacji społecznej i mediów, takich jak: społeczeństwo, grupa społeczna, instytucja, kultura, komunikacja, nadawca, odbiorca, przekaz, media masowe, media cyfrowe, opinia publiczna, sfera publiczna, informacja, dezinformacja oraz uczestnictwo społeczne. Student powinien posiadać podstawową umiejętność czytania ze zrozumieniem tekstów akademickich i publicystycznych oraz formułowania prostych wniosków na podstawie analizowanych materiałów medialnych.

Rodzaj przedmiotu:

przedmiot obligatoryjny

Całkowity nakład pracy studenta:

Całkowity nakład pracy studenta: 4 ECTS - 100 godzin.


Praca z udziałem nauczyciela akademickiego - 50 godzin

udział w konwersatorium - 30 godzin,

konsultacje dotyczące projektu, źródeł i analizy przypadku - 10 godzin,

konsultacje / informacja zwrotna / przygotowanie do kolokwium - 10 godzin.

Praca własna studenta - 50 godzin

lektura literatury i przygotowanie do dyskusji - 20 godzin,

wyszukiwanie, selekcja i weryfikacja źródeł - 10 godzin,

przygotowanie projektu / prezentacji - 10 godzin,

przygotowanie do kolokwium - 10 godzin.


Razem: 100 godzin.


Efekty uczenia się - wiedza:

SM_W01 (K_W02)

Student opisuje podstawowe metody i techniki badań mediów oraz wyjaśnia zasady etycznej interpretacji wyników w analizie zjawisk medialnych i komunikacyjnych.

SM_W02 (K_W05)

Student charakteryzuje ekonomiczne, prawne, etyczne i zawodowe uwarunkowania funkcjonowania mediów oraz wyjaśnia ich znaczenie dla praktyki dziennikarskiej i komunikacyjnej.

SM_W03 (K_W06)

Student wyjaśnia wybrane dylematy współczesnej cywilizacji związane z mediami cyfrowymi, platformizacją, datafikacją, dezinformacją, sztuczną inteligencją i ryzykami środowiska cyfrowego.

Efekty uczenia się - umiejętności:

SM_U01 (K_U01)

Student wyszukuje, selekcjonuje i weryfikuje informacje ze źródeł tradycyjnych i cyfrowych dotyczących mediów i komunikacji; identyfikuje techniki manipulacyjne i dezinformacyjne oraz uzasadnia ocenę wiarygodności źródeł.

SM_U02 (K_U05)

Student bierze udział w debacie akademickiej i branżowej dotyczącej mediów i komunikacji, przedstawia własne stanowisko, krytycznie ocenia argumenty oraz dyskutuje z poszanowaniem zasad etyki komunikacji.

SM_U03 (K_U06)

Student planuje i organizuje pracę indywidualną oraz zespołową podczas analizy zjawisk medialnych, dobiera narzędzia pracy i uzgadnia podział zadań.


Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

SM_K01 (K_K06)

Student jest gotów do odpowiedzialnego kształtowania jakości komunikacji publicznej, współpracy z interesariuszami, przeciwdziałania dezinformacji i manipulacji oraz podejmowania działań służących interesowi publicznemu w środowisku medialnym i cyfrowym.

Metody dydaktyczne:

Miniwykład problemowy — wprowadzenie pojęć, teorii, modeli i kontekstów społecznych dotyczących mediów.

Rozwijane efekty: SM_W01, SM_W02, SM_W03.

Praca z literaturą i źródłami — analiza tekstów naukowych, raportów, danych, przekazów medialnych i materiałów źródłowych.

Rozwijane efekty: SM_W01, SM_U01.

Studium przypadku — analiza konkretnych zjawisk, np. kampanii dezinformacyjnej, kryzysu reputacyjnego, patostreamingu, deepfake’u, algorytmicznej widzialności lub konfliktu wokół reprezentacji społecznej.

Rozwijane efekty: SM_W03, SM_U01, SM_U02, SM_K01.

Krytyczna analiza źródeł i fact-checking — ocena wiarygodności źródeł, rozpoznawanie manipulacji, dezinformacji i nieuprawnionych wniosków.

Rozwijane efekty: SM_U01, SM_K01.

Dyskusja moderowana i debata — formułowanie stanowisk, ocena argumentów, praca z kontrargumentem, komunikacja etyczna.

Rozwijane efekty: SM_U02, SM_K01.

Praca zespołowa / projekt problemowy — przygotowanie krótkiej analizy wybranego zjawiska medialnego z podziałem zadań, doborem źródeł i prezentacją wniosków.

Rozwijane efekty: SM_U03, SM_U01, SM_U02, SM_K01.

Prezentacja problemowa — przedstawienie wyników analizy oraz moderowanie dyskusji wokół problemu.

Rozwijane efekty: SM_U02, SM_U03, SM_K01.


Metody dydaktyczne podające:

- opis
- pogadanka
- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące:

- ćwiczeniowa
- giełda pomysłów
- klasyczna metoda problemowa
- obserwacji
- projektu
- studium przypadku

Skrócony opis:

W ramach przedmiotu studenci analizują media jako instytucje społeczne, środowiska komunikacyjne i element infrastruktury życia publicznego. Zajęcia obejmują produkcję, dystrybucję i odbiór przekazów, role zawodowe w mediach, organizację rynku medialnego oraz relacje mediów z polityką, kulturą i gospodarką. Szczególny nacisk położony jest na przemiany komunikacji w środowisku cyfrowym: platformizację, datafikację, dezinformację, algorytmiczną selekcję informacji i wykorzystanie sztucznej inteligencji. Studenci analizują społeczne, etyczne i zawodowe konsekwencje AI, w tym generatywne media, deepfake’i, personalizację przekazów i odpowiedzialność za jakość komunikacji publicznej. Rdzeniem zajęć jest krytyczna analiza przypadków, weryfikacja źródeł, dyskusja oparta na argumentach oraz praca indywidualna i zespołowa.

Pełny opis:

1. Wprowadzenie do socjologii mediów

Media jako instytucje społeczne; media jako środowisko życia publicznego; relacje między mediami, społeczeństwem, kulturą, polityką i gospodarką; podstawowe pytania badawcze socjologii mediów.

Rozwijane efekty: SM_W01, SM_W02

Literatura podstawowa

Press.pl (2026). W Polsce gwałtownie spadło zaufanie do newsów. Raport Reuters Institute [omówienie Digital News Report 2026]. https://www.press.pl/tresc/93617,w-polsce-gwaltownie-spadlo-zaufanie-do-newsow_-raport-reuters-institute

2. Klasyczne modele analizy mediów

Produkcja–treść–recepcja; nadawcy, odbiorcy i pośrednicy; komunikowanie masowe i komunikowanie zapośredniczone; media jako narzędzie integracji, kontroli, konfliktu i zmiany społecznej.

Rozwijane efekty: SM_W01, SM_W02, SM_U02

Literatura podstawowa

McQuail, D. Teoria komunikowania masowego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN – wybrany rozdział o modelach komunikowania.

3. Organizacja i ekonomia mediów

Rynek medialny, własność, koncentracja, modele finansowania, logika platform i reklamy; zależność treści od struktur organizacyjnych i ekonomicznych; napięcie między misją publiczną a presją rynkową. Studium przypadku: media publiczne w stanie likwidacji.

Rozwijane efekty: SM_W02, SM_U02, SM_K01

Literatura podstawowa

Chrabota, B. (2025). Nowelizacja ustawy medialnej to nie jest zły projekt, ale brakuje w nim wizji przyszłości. Rzeczpospolita. https://www.rp.pl/publicystyka/art43269431-boguslaw-chrabota-projekt-ustawy-o-mediach-publicznych-na-gruzach-systemu

OKO.press (2026). Reforma mediów ma przyśpieszyć. Co dotychczas zrobił rząd? https://oko.press/reforma-mediow-ma-przyspieszyc-co-dotychczas-zrobil-rzad

Uwaga: Do uzupełnienia: trzeci tekst prezentujący perspektywę krytyczną wobec przejęcia mediów publicznych (np. publicystyka „Do Rzeczy” lub wPolityce).

4. Metody badań internetu

Analiza danych cyfrowych, Big Data, ślady cyfrowe; etnografia cyfrowa i netnografia (etnografie o internecie, w internecie i poprzez internet); studium przypadku; etyka badań online i ograniczenia interpretacji wyników.

Rozwijane efekty: SM_W01, SM_U01, SM_U03

Literatura podstawowa

Jemielniak, D. (2018). Socjologia 2.0: o potrzebie łączenia Big Data z etnografią cyfrową. Studia Socjologiczne, 2(229), 7–29.

Góralska, M. (2024). Zwrot cyfrowy? Etnograficzny teren badań w perspektywie postpandemicznej. Etnografia Polska, 68(1–2), 5–21. https://doi.org/10.23858/EP68.2024.3743

Literatura uzupełniająca

Żytomirski, M. (2021). Określanie osobowości użytkowników Internetu poprzez analizowanie ich cyfrowych śladów. Acta Universitatis Lodziensis.

5. Selekcja informacji i władza widzialności

Gatekeeping, agenda setting, framing, news values; mechanizmy decydowania o tym, co staje się widoczne publicznie; hierarchie ważności w mediach tradycyjnych i cyfrowych; twórcy internetowi i chatboty AI jako nowi pośrednicy informacji.

Rozwijane efekty: SM_W01, SM_W02, SM_U01, SM_U02

Literatura podstawowa

Małecka, B. Selekcja informacji w mediach w oparciu o teorię Agendy Setting. Conversatoria Linguistica, (10), 149–160.

Wirtualnemedia.pl (2026). 8 wniosków z raportu Reuters Institute. Takie wyniki po raz pierwszy w historii. https://www.wirtualnemedia.pl/8-wnioskow-z-raportu-reuters-institute-takie-wyniki-po-raz-pierwszy-w-historii,7297447185328128a

6. Odbiorcy, użytkownicy i wspólnoty medialne

Publiczność, audytoria, użytkownicy, prosumenci; fandomy, społeczności internetowe, uczestnictwo, polaryzacja i konflikty odbiorcze; wpływ mediów na relacje społeczne.

Rozwijane efekty: SM_W03, SM_U02, SM_K01

Literatura podstawowa

More in Common Polska (2024). Podziały, nadzieje i wyzwania. Polska rok po 15 października. https://www.moreincommon.pl/nasze-projekty

Uwaga: Do uzupełnienia: tekst o fandomach i społecznościach internetowych.

7. Internet i społeczeństwo sieciowe

Historia i społeczne znaczenie internetu; społeczeństwo informacyjne; wykluczenie cyfrowe; usieciowienie relacji społecznych; zmiana modeli komunikowania.

Rozwijane efekty: SM_W03, SM_U01

Literatura podstawowa

CBOS (2025). Korzystanie z internetu w 2025 roku. Komunikat z badań nr 60/2025. https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2025/K_060_25.PDF

Tygodnik Powszechny (2026). Czy internet dla ludzi ma przyszłość? Szukamy śladów życia w sieci przejętej przez boty. https://www.tygodnikpowszechny.pl/czy-internet-dla-ludzi-ma-przyszlosc-szukamy-sladow-zycia-w-sieci-przejetej-przez-boty-192814

Literatura uzupełniająca

Batorski, D. Internet a usieciowienie relacji społecznych. Dostęp: nck.pl.

8. Platformizacja i ekonomia uwagi (część I)

Platformy społecznościowe i ich model biznesowy; „gównowacenie” (enshittification) platform; metryki i widzialność; monetyzacja uwagi; influencerzy i creator economy.

Rozwijane efekty: SM_W02, SM_W03, SM_U01, SM_K01

Literatura podstawowa

Doctorow, C. (2024). Gównowacenie Tiktoka (tłum. J. Jęcz). Substack, licencja CC BY 4.0. https://jeczjan.substack.com/p/cory-doctorow-gownowacenie-tiktoka

Studium przypadku creator economy – sprawa youtubera Buddy, np. Money.pl (2024). Wszystkie biznesy Buddy. Na czym zarabiał zatrzymany youtuber. https://www.money.pl/pieniadze/wszystkie-biznesy-buddy-na-czym-zarabial-zatrzymany-youtuber-7081904541387360a.html

Uwaga: Postępowanie w sprawie Buddy jest w toku – w omówieniu należy uwzględnić domniemanie niewinności.

9. Datafikacja i algorytmy (część II)

Dane jako zasób społeczny i ekonomiczny; algorytmy rekomendacyjne; mit „czarnej skrzynki”; systemy zoptymalizowane na zaangażowanie i ich społeczne koszty.

Rozwijane efekty: SM_W02, SM_W03, SM_U01, SM_K01

Literatura podstawowa

Nguyen, D., Beijnon, B. (2024). The data subject and the myth of the 'black box'. Information, Communication & Society.

Fundacja Panoptykon (2023). Algorytmy traumy 2. W pułapce scrollowania. Facebook nie pozwoli ci się wyrwać. https://panoptykon.org/algorytmy-traumy-2-w-pulapce-scrollowania-facebook-nie-pozwoli-ci-sie-wyrwac

Literatura uzupełniająca

Śledziewska, K., Włoch, R. (red.) (2020). Cyfrowa gospodarka. Jak nowe technologie zmieniają świat. Warszawa: WUW, s. 63–93.

Waszewski, J., Gurtowski, M. (2021). Niewidzialna infrastruktura Internetu – usługi chmurowe. Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

10. Dezinformacja, propaganda i manipulacja

Typologie dezinformacji; teorie spiskowe; manipulacja obrazem, tekstem i danymi; operacje wpływu; fact-checking; reakcja platform na zgłoszenia; odporność informacyjna jednostek i społeczeństwa.

Rozwijane efekty: SM_W03, SM_U01, SM_U02, SM_K01

Literatura podstawowa

Ciesiołkiewicz, K., Grewiński, M., Klimska, A. (2025). Dezinformacja i inne zniekształcenia informacyjne jako nowa kwestia społeczna.

Stowarzyszenie Demagog (2025). Dezinformacja i operacje wpływu przed wyborami prezydenckimi 2025. Raport z kampanii. https://demagog.org.pl/analizy_i_raporty/dezinformacja-i-operacje-wplywu-przed-wyborami-prezydenckimi-2025-raport-z-kampanii/

Stowarzyszenie Demagog (2026). Platformy usunęły tylko 12 proc. zgłoszeń. Omawiamy raport NASK. https://demagog.org.pl/analizy_i_raporty/z-platform-usunieto-tylko-12-proc-zgloszen-walka-z-dezinformacja-trwa/

Materiały audiowizualne

Last Week Tonight with John Oliver, „Coronavirus: Conspiracy Theories”, HBO, sezon 7, odc. 18 (19.07.2020).

Don't Look Up (reż. A. McKay, 2021), Netflix.

11. Sztuczna inteligencja i automatyzacja komunikacji (część I)

Historia i podstawy działania AI; AI w produkcji i dystrybucji treści medialnych; automatyzacja pracy redakcyjnej. Studium przypadku: eksperyment OFF Radia Kraków (2024).

Rozwijane efekty: SM_W03, SM_U01, SM_U02, SM_K01

Literatura podstawowa

Haenlein, M., Kaplan, A. (2019). A Brief History of Artificial Intelligence: On the Past, Present, and Future of Artificial Intelligence. California Management Review, 61(4).

Wiśniewski, M.R. (2024). Tego się nie robi botom! Off Radio Kraków odpytuje Wisławę Szymborską. Nieciekawy ten projekt AI. Polityka. https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kultura/2275743,1,tego-sie-nie-robi-botom-off-radio-krakow-odpytuje-szymborska-nieciekawy-ten-projekt-ai.read

Radio Kraków (2024). Redaktor naczelny Radia Kraków: nie zamierzam nikogo zastępować sztuczną inteligencją [wywiad]. https://www.radiokrakow.pl/audycje/redaktor-naczelny-radia-krakow-nie-zamierzam-nikogo-zastepowac-sztuczna-inteligencja/

Literatura uzupełniająca

Konopka-Nowina, M. „Każdy zna się na AI”. Przegląd badań polskiej opinii publicznej na temat sztucznej inteligencji. Dostęp: ruj.uj.edu.pl.

12. Sztuczna inteligencja i automatyzacja komunikacji (część II)

Generatywne media; antropomorfizacja systemów AI; deepfake i treści syntetyczne w komunikacji politycznej; „AI slop”; bias technologiczny; odpowiedzialność za treści tworzone i wzmacniane przez systemy AI.

Rozwijane efekty: SM_W03, SM_U01, SM_U02, SM_K01

Literatura podstawowa

van Es, K., Nguyen, D. (2024). „Your friendly AI assistant”: the anthropomorphic self-representations of ChatGPT. AI & Society.

Rzeczpospolita (2023). Deepfake w spocie wyborczym to krok w stronę nieznaną prawu. https://www.rp.pl/prawo-dla-ciebie/art39050841-deepfake-w-spocie-wyborczym-to-krok-w-strone-nieznana-prawu

Wprost (2023). Poseł Solidarnej Polski wypuścił deepfake'a. W spocie wygenerowany głos Tuska i przestępców. https://www.wprost.pl/polityka/wybory-parlamentarne-2023/11367499/posel-solidarnej-polski-wypuscil-deepfakea-w-spocie-wygenerowany-glos-tuska-i-przestepcow.html

Literatura uzupełniająca

Wirtualnemedia.pl (2026). Internet zalewają cyfrowe śmieci. Jak „AI slopy” psują nam sieć. https://www.wirtualnemedia.pl/pomyje-w-internecie-jak-ai-slopy-psuja-nam-siec-enshittification-gownowacenie-internetu,7209440362716096a

Skrzypiec, A. Rola antropomorfizacji i genderyzacji maszyn w komunikacji ekstrapersonalnej. Dostęp: compress.edu.pl.

Mania, K. Deepfake: nowe narzędzie dezinformacji we współczesnej fotografii. Dostęp: ruj.uj.edu.pl.

13. Role zawodowe i etyka w mediach

Dziennikarz, redaktor, wydawca, moderator, twórca internetowy, fact-checker; odpowiedzialność zawodowa, konflikt interesów, transparentność źródeł, granice perswazji i manipulacji; zasady korzystania z AI w redakcjach. Analiza przypadków z zajęć 11–12 w świetle kodeksów etycznych.

Rozwijane efekty: SM_W02, SM_U02, SM_K01

Literatura podstawowa

Towarzystwo Dziennikarskie (2024). Jak używać sztucznej inteligencji w dziennikarstwie? [Paryska Karta AI i Dziennikarstwa]. https://towarzystwodziennikarskie.pl/2024/11/03/jak-uzywac-sztucznej-inteligencji-w-dziennikarstwie/

Wirtualnemedia.pl (2025). „Redaktor sztuczna inteligencja”. W mediach powstają Białe Księgi użycia AI. https://www.wirtualnemedia.pl/redaktor-sztuczna-inteligencja-w-mediach-powstaja-biale-ksiegi-uzycia-ai,7176102897969281a

14. Ryzyka środowiska cyfrowego

Prywatność, bezpieczeństwo danych, cyberhigiena, cyberprzemoc, mowa nienawiści, patostreaming, toksyczne treści, dzieci i młodzież online; społeczne koszty komunikacji cyfrowej.

Rozwijane efekty: SM_W03, SM_U01, SM_K01

Literatura podstawowa

NASK (2025). Nastolatki. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców – rozdział „Najważniejsze ustalenia”. https://www.nask.pl/media/2025/09/Nastolatki_RAPORT-2.pdf

Durmaj, M. (2024). Tiktokizacja social mediów w perspektywie wieku użytkowników. Zeszyty Prasoznawcze.

Literatura uzupełniająca

Kułaga, W. (2021). Transmisja patologii społecznych do internetu. Dostęp: compress.edu.pl.

15. Kolokwium

Sprawdzenie wiedzy, umiejętności analizy oraz zdolności argumentowania na podstawie źródeł.

Rozwijane efekty: SM_W01–SM_W03, SM_U01–SM_U02

Literatura:

Literatura obowiązkowa

1. CBOS (2025). Korzystanie z internetu w 2025 roku. Komunikat z badań nr 60/2025.

2. Chrabota, B. (2025). Nowelizacja ustawy medialnej to nie jest zły projekt, ale brakuje w nim wizji przyszłości. Rzeczpospolita.

3. Ciesiołkiewicz, K., Grewiński, M., Klimska, A. (2025). Dezinformacja i inne zniekształcenia informacyjne jako nowa kwestia społeczna.

4. Doctorow, C. (2024). Gównowacenie Tiktoka (tłum. J. Jęcz). Substack.

5. Durmaj, M. (2024). Tiktokizacja social mediów w perspektywie wieku użytkowników. Zeszyty Prasoznawcze.

6. Fundacja Panoptykon (2023). Algorytmy traumy 2. W pułapce scrollowania. Facebook nie pozwoli ci się wyrwać.

7. Góralska, M. (2024). Zwrot cyfrowy? Etnograficzny teren badań w perspektywie postpandemicznej. Etnografia Polska, 68(1–2), 5–21.

8. Haenlein, M., Kaplan, A. (2019). A Brief History of Artificial Intelligence: On the Past, Present, and Future of Artificial Intelligence. California Management Review, 61(4).

9. Jemielniak, D. (2018). Socjologia 2.0: o potrzebie łączenia Big Data z etnografią cyfrową. Studia Socjologiczne, 2(229), 7–29.

10. Małecka, B. Selekcja informacji w mediach w oparciu o teorię Agendy Setting. Conversatoria Linguistica, (10), 149–160.

11. McQuail, D. (2008). Teoria komunikowania masowego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, rozdz. 3 (s. 66–91) oraz fragmenty rozdz. 4 (s. 98–103).

12. Money.pl (2024). Wszystkie biznesy Buddy. Na czym zarabiał zatrzymany youtuber.

13. More in Common Polska (2024). Podziały, nadzieje i wyzwania. Polska rok po 15 października.

14. NASK (2025). Nastolatki. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców – rozdział „Najważniejsze ustalenia”.

15. Nguyen, D., Beijnon, B. (2024). The data subject and the myth of the 'black box'. Information, Communication & Society.

16. OKO.press (2026). Reforma mediów ma przyśpieszyć. Co dotychczas zrobił rząd?

17. Press.pl (2026). W Polsce gwałtownie spadło zaufanie do newsów. Raport Reuters Institute.

18. Radio Kraków (2024). Redaktor naczelny Radia Kraków: nie zamierzam nikogo zastępować sztuczną inteligencją [wywiad].

19. Rzeczpospolita (2023). Deepfake w spocie wyborczym to krok w stronę nieznaną prawu.

20. Stowarzyszenie Demagog (2025). Dezinformacja i operacje wpływu przed wyborami prezydenckimi 2025. Raport z kampanii.

21. Stowarzyszenie Demagog (2026). Platformy usunęły tylko 12 proc. zgłoszeń. Omawiamy raport NASK.

22. Towarzystwo Dziennikarskie (2024). Jak używać sztucznej inteligencji w dziennikarstwie? [Paryska Karta AI i Dziennikarstwa].

23. Tygodnik Powszechny (2026). Czy internet dla ludzi ma przyszłość? Szukamy śladów życia w sieci przejętej przez boty.

24. van Es, K., Nguyen, D. (2024). „Your friendly AI assistant”: the anthropomorphic self-representations of ChatGPT. AI & Society.

25. Wirtualnemedia.pl (2025). „Redaktor sztuczna inteligencja”. W mediach powstają Białe Księgi użycia AI.

26. Wirtualnemedia.pl (2026). 8 wniosków z raportu Reuters Institute. Takie wyniki po raz pierwszy w historii.

27. Wiśniewski, M.R. (2024). Tego się nie robi botom! Off Radio Kraków odpytuje Wisławę Szymborską. Nieciekawy ten projekt AI. Polityka.

28. Wprost (2023). Poseł Solidarnej Polski wypuścił deepfake'a. W spocie wygenerowany głos Tuska i przestępców.

Literatura uzupełniająca

1. Batorski, D. Internet a usieciowienie relacji społecznych. Dostęp: nck.pl.

2. Konopka-Nowina, M. „Każdy zna się na AI”. Przegląd badań polskiej opinii publicznej na temat sztucznej inteligencji. Dostęp: ruj.uj.edu.pl.

3. Kułaga, W. (2021). Transmisja patologii społecznych do internetu. Dostęp: compress.edu.pl.

4. Mania, K. Deepfake: nowe narzędzie dezinformacji we współczesnej fotografii. Dostęp: ruj.uj.edu.pl.

5. Skrzypiec, A. Rola antropomorfizacji i genderyzacji maszyn w komunikacji ekstrapersonalnej. Dostęp: compress.edu.pl.

6. Śledziewska, K., Włoch, R. (red.) (2020). Cyfrowa gospodarka. Jak nowe technologie zmieniają świat. Warszawa: WUW, s. 63–93.

7. Waszewski, J., Gurtowski, M. (2021). Niewidzialna infrastruktura Internetu – usługi chmurowe. Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

8. Wirtualnemedia.pl (2026). Internet zalewają cyfrowe śmieci. Jak „AI slopy” psują nam sieć.

9. Żytomirski, M. (2021). Określanie osobowości użytkowników Internetu poprzez analizowanie ich cyfrowych śladów. Acta Universitatis Lodziensis.

Materiały audiowizualne

1. Don't Look Up (reż. A. McKay, 2021), Netflix.

2. Last Week Tonight with John Oliver, „Coronavirus: Conspiracy Theories”, HBO, sezon 7, odc. 18 (19.07.2020).

Metody i kryteria oceniania:

Składowe oceny końcowej - łącznie 80 pkt:

A. Aktywność na zajęciach i zadania bieżące - 0-28 pkt

Weryfikowane efekty: SM_W01, SM_W02, SM_W03, SM_U01, SM_U02, SM_K01.

Aktywność oceniana jest na zajęciach 1-14, na każdych w skali 0-2 pkt:

2 pkt - merytoryczny udział w dyskusji lub zadaniu: poprawne użycie pojęć, oparcie wypowiedzi na źródłach, danych lub literaturze, odnoszenie się do argumentów innych osób, z zachowaniem kultury dyskusji,

1 pkt - udział w zadaniu lub dyskusji, ale ogólnikowy, bez uzasadnienia lub bez odniesienia do omawianych treści,

0 pkt - nieobecność lub brak udziału w zajęciach.

B. Prezentacja indywidualna „Mój autorytet medialny” - 0-12 pkt

Weryfikowane efekty: SM_W02, SM_W03, SM_U01, SM_U02, SM_U03, SM_K01.

Student wybiera twórcę treści (np. dziennikarza, pisarza, muzyka, twórcę cyfrowego), którego treści konsumuje codziennie lub prawie codziennie i którego uważa za autorytet lub osobę bliską temu pojęciu. Prezentacja multimedialna trwa 10 minut. Oceniana jest merytoryka, nie estetyka slajdów. Wystąpienie bez prezentacji multimedialnej nie jest oceniane.

Punktacja prezentacji:

charakterystyka twórcy: kim jest, czym się zajmuje, jakie treści produkuje, w jakich kanałach i formatach działa - 0-2 pkt,

uzasadnienie wyboru: jak często i w jakich sytuacjach prezentujący korzysta z treści twórcy, na czym opiera się jego autorytet - 0-2 pkt,

wyróżniki: co odróżnia twórcę od innych w tej samej dziedzinie, poparte konkretnymi przykładami treści - 0-2 pkt,

rekomendacja: wskazanie konkretnej grupy odbiorców, której prezentujący poleca twórcę, wraz z uzasadnieniem (odpowiedź „wszystkim” - 0 pkt) - 0-2 pkt,

źródła i weryfikacja informacji: co najmniej dwa źródła zewnętrzne wobec kanałów twórcy, podane na slajdzie - 1 pkt; dodatkowo odróżnienie autoprezentacji twórcy od informacji z innych źródeł - 2 pkt,

odpowiedzi na pytania prowadzącej lub grupy po wystąpieniu - 0-1 pkt,

czas wystąpienia: 1 pkt za mieszczenie się w przedziale 9:00-11:00 min (10 min ± 10%), poza tym przedziałem - 0 pkt.

Przy kryteriach od charakterystyki do rekomendacji: 2 pkt - odpowiedź pełna, konkretna i poparta przykładami, 1 pkt - odpowiedź ogólnikowa lub niepełna, 0 pkt - brak elementu.

C. Kolokwium pisemne - 0-40 pkt

Weryfikowane efekty: SM_W01, SM_W02, SM_W03, SM_U01, SM_U02.

Kolokwium odbywa się na 15. zajęciach i składa się z 8 zadań problemowych i/lub pytań otwartych, każde za 0-5 pkt. Zadania mogą dotyczyć:

wyjaśnienia pojęć i modeli socjologii mediów,

interpretacji przypadku medialnego,

oceny wiarygodności źródła lub przekazu,

identyfikacji manipulacji, dezinformacji lub błędów interpretacyjnych,

analizy konsekwencji społecznych, zawodowych, technologicznych lub etycznych danego zjawiska medialnego.

Każde zadanie oceniane jest według kryteriów:

poprawność merytoryczna

wykorzystanie pojęć, danych, literatury lub źródeł

analiza i argumentacja

Warunki zaliczenia

Student/studentka musi:

uzyskać punkty z każdego elementu oceny,

uzyskać minimum 51% punktów z kolokwium, tj. co najmniej 21 pkt z 40,

uzyskać minimum 41 punktów z 80 punktów łącznie.

Dopuszczalne są 2 nieobecności nieusprawiedliwione; trzecia wymaga odrobienia, czwarta skutkuje niezaliczeniem kursu.

Skala ocen

0-40 pkt - 2,0

41-48 pkt - 3,0

49-56 pkt - 3,5

57-64 pkt - 4,0

65-72 pkt - 4,5

73-80 pkt - 5,0

SM_W01

Metody: miniwykład problemowy, praca z literaturą, analiza źródeł, studium przypadku.

Weryfikacja: aktywność, kolokwium.

Student poprawnie opisuje metody i techniki badań mediów oraz wyjaśnia zasady etycznej interpretacji wyników.

SM_W02

Metody: miniwykład problemowy, analiza rynku i organizacji mediów, dyskusja, studium przypadku.

Weryfikacja: aktywność, kolokwium, prezentacja.

Student charakteryzuje ekonomiczne, prawne, etyczne i zawodowe uwarunkowania funkcjonowania mediów.

SM_W03

Metody: analiza przypadków, praca z przykładami cyfrowymi, dyskusja problemowa, fact-checking.

Weryfikacja: aktywność, kolokwium, prezentacja.

Student wyjaśnia dylematy i ryzyka związane z mediami cyfrowymi, dezinformacją, AI, platformizacją i datafikacją.

SM_U01

Metody: krytyczna analiza źródeł, fact-checking, analiza danych i przekazów medialnych.

Weryfikacja: zadania bieżące, prezentacja, kolokwium.

Student wyszukuje, selekcjonuje i weryfikuje informacje oraz uzasadnia ocenę wiarygodności źródeł.

SM_U02

Metody: debata, dyskusja moderowana, prezentacja indywidualna.

Weryfikacja: aktywność, prezentacja, odpowiedzi na pytania po prezentacji.

Student przedstawia własne stanowisko, ocenia argumenty i dyskutuje z poszanowaniem zasad etyki komunikacji.

SM_U03

Metody: przygotowanie prezentacji indywidualnej, zadania grupowe na zajęciach, konsultacje.

Weryfikacja: prezentacja (dobór narzędzi, organizacja treści, gospodarowanie czasem wystąpienia), zadania grupowe na zajęciach.

Student planuje i organizuje pracę indywidualną oraz zespołową, dobiera narzędzia pracy i uzgadnia podział zadań.

SM_K01

Metody: debata, analiza przypadków dezinformacji, refleksja etyczna, praca grupowa.

Weryfikacja: aktywność, prezentacja, udział w dyskusji.

Student odpowiedzialnie uczestniczy w komunikacji publicznej, uwzględnia interes publiczny i rozpoznaje znaczenie przeciwdziałania dezinformacji oraz manipulacji.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2024/25" (zakończony)

Okres: 2024-10-01 - 2025-02-23
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Olga Wadowska
Prowadzący grup: Olga Wadowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Pełny opis:

1. zajęcia wprowadzające i warunki zaliczenia

2. dyskusja: Jakie są media? Jakie media być "powinny"? Funkcje i funkcjonalności mediów społecznościowych

3. dyskusja i praca w grupach, przedstawienie stanowisk na temat poszczególnych platform i zaspokajanych przez nie potrzeb

4 i 5. Od mediów tradycyjnych do mediów cyfrowych, od społeczeństwa tradycyjnego do cyfrowego

Magdalena Szpunar, Nowe-stare medium. Internet między tworzeniem nowych modeli komunikacyjnych a repordukowaniem schematów komunikowania masowego, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 2012, s. 11-44, dostęp: https://www.magdalenaszpunar.com/_pliki/Nowe-stare%20medium_Szpunar.pdf

Aleksandra Skrabacz, Monika Lewińska-Krzak, Wpływ rewolucji cyfrowej na rozwój społeczeństwa informacyjnego oraz społeczną wartość informacji, [w:] Roczniki Nauk Społecznych, Tom 50 Nr 1 (2022): Tom 14 (50), dostęp: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rns/article/view/17189

6. Geneza i znaczenie Internetu z perspektywy socjologicznej

Jacek Kulbaka, “Internet - od historii do współczesności. Geneza, rozwój, znaczenie” [w:] “International journal of new economics and social sciences”, 2023, dostęp: https://ijoness.com/resources/html/article/details?id=620547&language=pl

Jan Waszewski, Maciej Gurtowski, Niewidzialna infrastruktura Internetu - usługi chmurowe jako krytyczny element środowiska bezpieczeństwa. Przypadek Amazona [w:] “Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego”, 2021, dostęp: http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.ojs-doi-10_4467_20801335PBW_21_021_14298

7. Jak to mierzyć, jak to badać? Socjologia mediów, socjologia cyfrowa, socjologia Internetu, netnografia…

Lektura obowiązkowa: Jemielniak, Dariusz. 2018. Socjologia 2.0: o potrzebie łączenia Big Data z etnografią cyfrową, wyzwaniach jakościowej socjologii cyfrowej i systematyzacji pojęć, „Studia Socjologiczne”, nr 2 (229), s. 7-29, dostęp: http://www.czasopisma.pan.pl/dlibra/publication/122461/edition/106740/content/socjologia-2-0-o-potrzebie-laczenia-big-data-z-etnografia-cyfrowa-wyzwaniach-jakosciowej-socjologii-cyfrowej-i-systematyzacji-pojec-jemielniak-dariusz

Michał Żytomirski, “Określanie osobowości użytkowników Internetu poprzez analizowanie ich cyfrowych śladów w świetle wybranych badań dr. Michała Kosińskiego” [w:] “ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS”, 2021, dostęp: https://czasopisma.uni.lodz.pl/librorum/article/view/10849

8. Gate keeping, agenda setting, framing i priming

Barbara Małecka, Selekcja informacji w mediach w oparciu o teorię Agendy Setting,

„Conversatoria Linguistica”, (10), 149–160. Dostęp: https://czasopisma.uph.edu.pl/conversatorialinguistica/article/view/1058

Film: “Dont Look Up” (“Nie patrz w górę"”), reż. Adam McKay, 2021.

9. Bańki filtrujące, fake newsy, dezinformacja i teorie spiskowe

Raport "Zjawisko dezinformacji w dobie rewolucji cyfrowej. Państwo. Społeczeństwo. Polityka. Biznes", rozdział II "Społeczeństwo". dostęp: https://cyberpolicy.nask.pl/wp-content/uploads/2019/09/Raport_CP_Dezinformacja_ONLINE_s.pdf

Coronavirus: Conspiracy Theories: Last Week Tonight with John Oliver (HBO),John Oliver, 2020.

Przemysław Krysiński, Małgorzata Kowalska-Chrzanowska, “Wykorzystanie narzędzi do monitoringu internetu w badaniach informacji na temat wojny w Ukrainie na przykładzie działania aplikacji Brand24” [w:] „Polityka i Społeczeństwo” 3(21), 2023, dostęp: http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.ojs-doi-10_15584_polispol_2023_3_10

10. Dezinformacja

Armitage, R., & Vaccari, C. (2021). Misinformation and disinformation. In H. Tumber & S. Waisbord (Eds.), The Routledge Companion to Media Disinformation and Populism (pp. 38–48). Routledge (PDF dostarczy prowadząca)

Bernstein, J. (2021). Bad News: Selling the story of disinformation. Harper’s Magazine, September 2021. https://harpers.org/archive/2021/09/bad-news-selling-the-story-of-disinformation/

Można też odsłuchać podcast - rozmowę z autorem (treści się w dużej mierze pokrywają, więc jak kto woli): https://harpers.org/2021/09/bad-news-disinformation/

11. Wielki wybuch danych

Abu Muna Almaududi Ausat, “The Role of Social Media in Shaping Public Opinion and Its Influence on Economic Decisions” [w:] “Technology and Society Perspectives”, 2023, pages 35–44, dostęp: https://journal.literasisainsnusantara.com/index.php/tacit/article/view/37

Dennis Nguyen, Bjorn Beijnon, “The data subject and the myth of the ‘black box’ data communication and critical data literacy as a resistant practice to platform exploitation” [w:] “Information, Communication & Society”, 2024, dostęp: https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/1369118X.2023.2205504?needAccess=true

Katarzyna Śledziewska, Renata Włoch, “Cyfrowa gospodarka. Jak nowe technologie zmieniają świat”, 2020, s. 63-93, dostęp: https://wuw.pl/data/include/cms//Gospodarka_cyfrowa_Sledziewska_Katarzyna_Wloch_Renata_red_2020.pdf?v=1586519403699

12. AI cz. 1

Haenlein, M., Kaplan, A. (2019). A Brief History of Artificial Intelligence: On the Past, Present, and Future of Artificial Intelligence. „California Management Review”, Vol. 61, nr 4, dostęp: https://www.researchgate.net/publication/334539401_A_Brief_History_of_Artificial_Intelligence_On_the_Past_Present_and_Future_of_Artificial_Intelligence

Karin van Es, Dennis Nguyen, “Your friendly AI assistant”: the anthropomorphic self‑representations of ChatGPT and its implications for imagining AI” [w: ] “AI & Society”, 2024, dostęp: https://www.researchgate.net/publication/385299563_Your_friendly_AI_assistant_the_anthropomorphic_self-representations_of_ChatGPT_and_its_implications_for_imagining_AI

Jaskowska, B. (2023). “Książki pisane przez sztuczną inteligencję: Teraźniejszość oraz refleksje i pytania o przyszłość” [w:] “Perspektywy Kultury”, 2023, dostęp: https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/pk/article/view/2623/2447

13. AI cz. 2.

Haenlein, M., Kaplan, A. (2018). Siri, Siri, in my hand: Who’s the fairest in the land? On the interpretations, illustrations, and implications of artificial intelligence. „Business Horizons”, Vol. 62, nr 1, dostęp: https://www.researchgate.net/publication/328761767_Siri_Siri_in_my_hand_Who's_the_fairest_in_the_land_On_the_interpretations_illustrations_and_implications_of_artificial_intelligence

Michael A. Peters, Liz Jackson, Marianna Papastephanou i in., “AI and the future of humanity: ChatGPT-4, philosophy and education - Critical responses” [w:] “Educational Philosophy and Theory” 2023, dostęp: https://www.researchgate.net/publication/371275148_AI_and_the_future_of_humanity_ChatGPT-4_philosophy_and_education_-_Critical_responses

14. Czy nowe media zmieniają ludzi?

Sylwia Czubkowska, Marek Szymaniak, Trolle, amisze, cyfrowi przewodnicy i

technologicznie obojętni. Jakim rodzajem rodzica jesteś?, “Spider’s Web”; dostęp: https://spidersweb.pl/plus/2021/10/rodzice-dziecko-cyfryzacja-technologie-wychowanie-lek-nastolatek-tiktok-youtube

Małgorzata Gruchoła, Małgorzata Tatala, “Problematyczne używanie internetu a style rozmowy pokolenia Z” [w:] Roczniki Kulturoznawcze, Tom XV, 2024, dostęp: https://journals.indexcopernicus.com/api/file/viewByFileId/2008361.

Paweł Nowak, “Transformacja cyfrowa a kondycja ludzka. O relacjach międzyludzkich i matrycy transcendentalnej” [w:] “Seminare. Poszukiwania naukowe”, Tom 43 Nr 1, 2022, dostęp: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/view/10072/8788

15. Kolokwium zaliczeniowe

Literatura:

Przypisana do zajęć

Uwagi:

Brak

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2025/26" (zakończony)

Okres: 2025-10-01 - 2026-02-22
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marek Jeziński, Olga Wadowska
Prowadzący grup: Olga Wadowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Pełny opis:

[1] 7 października, wtorek: [zajęcia wprowadzające]

Zasady zaliczenia, przebieg kursu. Dyskusja na temat roli mediów we współczesnym społeczeństwie.

[2] 14 października, wtorek: [wprowadzenie do krytycznej historii Internetu]

Jacek Kulbaka, “Internet - od historii do współczesności. Geneza, rozwój, znaczenie” [w:] “International journal of new economics and social sciences”, 2023, dostęp: https://ijoness.com/resources/html/article/details?id=620547&language=pl

[3] 21 października, wtorek: [Internet z perspektywy socjologicznej 1]

Magdalena Szpunar, Nowe-stare medium. Internet między tworzeniem nowych modeli komunikacyjnych a repordukowaniem schematów komunikowania masowego, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 2012, s. 11-44, dostęp: https://www.magdalenaszpunar.com/_pliki/Nowe-stare%20medium_Szpunar.pdf

Aleksandra Skrabacz, Monika Lewińska-Krzak, Wpływ rewolucji cyfrowej na rozwój społeczeństwa informacyjnego oraz społeczną wartość informacji, [w:] Roczniki Nauk Społecznych, Tom 50 Nr 1 (2022): Tom 14 (50), dostęp: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rns/article/view/17189

[4] 28 października, wtorek: [Internet z perspektywy socjologicznej 2]

Marta Juza, INTERNET W ŻYCIU SPOŁECZNYM – NADZIEJE, OBAWY, KRYTYKA, https://uwm.edu.pl/dziennikarstwo/pliki/article/862/Juza_Internet_w_zyciu_spolecznym.pdf

Dominik Batorski, Internet a usieciowienie relacji społecznych, dostęp: https://nck.pl/upload/archiwum_kw_files/artykuly/4._dominik_batorski_-_internet_a_usieciowienie_relacji_spolecznych.pdf

Małgorzata Durmaj, Globalizacja w perspektywie polskiego środowiska medialnego: studia przypadków NK.pl a Facebook i Allegro a Amazon, dostęp: https://compress.edu.pl/en/issues/item/globalizacja-w-perspektywie-polskiego-srodowiska-medialnego-studia-przypadkow

[5] 4 listopada, wtorek: [metodologia badań Internetu]

Jemielniak, Dariusz. 2018. Socjologia 2.0: o potrzebie łączenia Big Data z etnografią cyfrową, wyzwaniach jakościowej socjologii cyfrowej i systematyzacji pojęć, „Studia Socjologiczne”, nr 2 (229), s. 7-29, dostęp: http://www.czasopisma.pan.pl/dlibra/publication/122461/edition/106740/content/socjologia-2-0-o-potrzebie-laczenia-big-data-z-etnografia-cyfrowa-wyzwaniach-jakosciowej-socjologii-cyfrowej-i-systematyzacji-pojec-jemielniak-dariusz

Michał Żytomirski, “Określanie osobowości użytkowników Internetu poprzez analizowanie ich cyfrowych śladów w świetle wybranych badań dr. Michała Kosińskiego” [w:] “ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS”, 2021, dostęp: https://czasopisma.uni.lodz.pl/librorum/article/view/10849

[6] 18 listopada, wtorek: [gatekeeping i agenda setting]

Barbara Małecka, Selekcja informacji w mediach w oparciu o teorię Agendy Setting,

„Conversatoria Linguistica”, (10), 149–160. Dostęp: https://czasopisma.uph.edu.pl/conversatorialinguistica/article/view/1058

Film: “Dont Look Up” (“Nie patrz w górę”), reż. Adam McKay, 2021.

[7] 25 listopada, wtorek: [bańki filtrujące, fake newsy, dezinformacja i teorie spiskowe 1]

Propaganda i dezinformacja - zarządzanie informacją w przestrzeni medialnej. Od klasycznych środków masowego przekazu do internetowych mediów społecznościowych

https://www.researchgate.net/publication/390724971_Propaganda_i_dezinformacja_-zarzadzanie_informacja_w_przestrzeni_medialnej_Od_klasycznych_srodkow_masowego_przekazu_do_internetowych_mediow_spolecznosciowych

Raport "Zjawisko dezinformacji w dobie rewolucji cyfrowej. Państwo. Społeczeństwo. Polityka. Biznes", rozdział II "Społeczeństwo". dostęp: https://cyberpolicy.nask.pl/wp-content/uploads/2019/09/Raport_CP_Dezinformacja_ONLINE_s.pdf

[8] 2 grudnia, wtorek: [bańki filtrujące, fake newsy, dezinformacja i teorie spiskowe 1]

Katarzyna Mania, “Deepfake: nowe narzędzie dezinformacji we współczesnej fotografii”, dostęp: https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/48b608ab-a4be-4bb5-9909-f0650686040c/content

Konrad Ciesiołkiewicz, Mirosław Grewiński, Agnieszka Klimska, “Dezinformacja i inne zniekształcenia informacyjne jako nowa kwestia społeczna”, dostęp:

https://www.researchgate.net/publication/392551483_Dezinformacja_i_inne_znieksztalcenia_informacyjne_jako_nowa_kwestia_spoleczna

[9] 9 grudnia, wtorek: [wielki wybuch danych 1]

Katarzyna Śledziewska, Renata Włoch, “Cyfrowa gospodarka. Jak nowe technologie zmieniają świat”, 2020, s. 63-93, dostęp: https://wuw.pl/data/include/cms//Gospodarka_cyfrowa_Sledziewska_Katarzyna_Wloch_Renata_red_2020.pdf?v=1586519403699

Jan Waszewski, Maciej Gurtowski, Niewidzialna infrastruktura Internetu - usługi chmurowe jako krytyczny element środowiska bezpieczeństwa. Przypadek Amazona [w:] “Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego”, 2021, dostęp: http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.ojs-doi-10_4467_20801335PBW_21_021_14298

[10] 16 grudnia, wtorek: [wielki wybuch danych 2]

Dennis Nguyen, Bjorn Beijnon, “The data subject and the myth of the ‘black box’ data communication and critical data literacy as a resistant practice to platform exploitation” [w:] “Information, Communication & Society”, 2024, dostęp: https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/1369118X.2023.2205504?needAccess=true

Ashley Madison YT

[11] 8 stycznia, czwartek: [wprowadzenie do AI]

Haenlein, M., Kaplan, A. (2019). A Brief History of Artificial Intelligence: On the Past, Present, and Future of Artificial Intelligence. „California Management Review”, Vol. 61, nr 4, dostęp: https://www.researchgate.net/publication/334539401_A_Brief_History_of_Artificial_Intelligence_On_the_Past_Present_and_Future_of_Artificial_Intelligence

Maria Konopka-Nowina, „Każdy zna się na AI”. Przegląd badań polskiej opinii publicznej na temat sztucznej inteligencji, https://ruj.uj.edu.pl/entities/publication/dbf1e359-27ef-4bb4-8a57-b8669071820f

[12] 13 stycznia, wtorek: [AI]

Karin van Es, Dennis Nguyen, “Your friendly AI assistant”: the anthropomorphic self‑representations of ChatGPT and its implications for imagining AI” [w: ] “AI & Society”, 2024, dostęp: https://www.researchgate.net/publication/385299563_Your_friendly_AI_assistant_the_anthropomorphic_self-representations_of_ChatGPT_and_its_implications_for_imagining_AI

Aleksandra Skrzypiec, Rola antropomorfizacji i genderyzacji maszyn w komunikacji ekstrapersonalnej, dostęp: https://compress.edu.pl/e-wydania/item/rola-antropomorfizacji-i-genderyzacji-maszyn-w-komunikacji-ekstrapersonalnej

[13] 20 stycznia, wtorek: [bezpieczeństwo w sieci]

Patrycja Oziębło, “Dzieci w wieku między 9 a 13 rokiem życia jako użytkownicy internetu”, dostęp: https://compress.edu.pl/en/journal/authors/item/dzieci-w-wieku-miedzy-9-a-13-rokiem-zycia-jako-odbiorcy-internetu

Sylwia Czubkowska, Marek Szymaniak, “Trolle, amisze, cyfrowi przewodnicy i technologicznie obojętni. Jakim rodzajem rodzica jesteś?”, “Spider’s Web”; dostęp: https://spidersweb.pl/plus/2021/10/rodzice-dziecko-cyfryzacja-technologie-wychowanie-lek-nastolatek-tiktok-youtube

[14] 27 stycznia, wtorek: [bezpieczeństwo w sieci]

Małgorzata Durmaj, “Tiktokizacja social mediów w perspektywie wieku użytkowników”, dostęp: https://ejournals.eu/czasopismo/zeszyty-prasoznawcze/artykul/tiktokizacja-social-mediow-w-perspektywie-wieku-uzytkownikow-analiza-wykorzystywania-mediow-spolecznosciowych-na-podstawie-zogniskowanych-wywiadow-grupowych

Wojciech Kułaga, “Transmisja patologii społecznych do internetu. Zagrożenia związane z medialną aktywnością patoinfluenserów, patostreamerów i patoużytkowników”, dostęp: https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.ojs-doi-10_51480_compress_2021_4-2_313

[15] 3 lutego, wtorek: [kolokwium zaliczeniowe]

Literatura:

Przypisana do zajęć

Uwagi:

Brak

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2026/27" (w trakcie)

Okres: 2026-10-01 - 2027-02-21

Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marek Jeziński, Olga Wadowska
Prowadzący grup: Olga Wadowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Pełny opis:

[1] 7 października, wtorek: [zajęcia wprowadzające]

Zasady zaliczenia, przebieg kursu. Dyskusja na temat roli mediów we współczesnym społeczeństwie.

[2] 14 października, wtorek: [wprowadzenie do krytycznej historii Internetu]

Jacek Kulbaka, “Internet - od historii do współczesności. Geneza, rozwój, znaczenie” [w:] “International journal of new economics and social sciences”, 2023, dostęp: https://ijoness.com/resources/html/article/details?id=620547&language=pl

[3] 21 października, wtorek: [Internet z perspektywy socjologicznej 1]

Magdalena Szpunar, Nowe-stare medium. Internet między tworzeniem nowych modeli komunikacyjnych a repordukowaniem schematów komunikowania masowego, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 2012, s. 11-44, dostęp: https://www.magdalenaszpunar.com/_pliki/Nowe-stare%20medium_Szpunar.pdf

Aleksandra Skrabacz, Monika Lewińska-Krzak, Wpływ rewolucji cyfrowej na rozwój społeczeństwa informacyjnego oraz społeczną wartość informacji, [w:] Roczniki Nauk Społecznych, Tom 50 Nr 1 (2022): Tom 14 (50), dostęp: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rns/article/view/17189

[4] 28 października, wtorek: [Internet z perspektywy socjologicznej 2]

Marta Juza, INTERNET W ŻYCIU SPOŁECZNYM – NADZIEJE, OBAWY, KRYTYKA, https://uwm.edu.pl/dziennikarstwo/pliki/article/862/Juza_Internet_w_zyciu_spolecznym.pdf

Dominik Batorski, Internet a usieciowienie relacji społecznych, dostęp: https://nck.pl/upload/archiwum_kw_files/artykuly/4._dominik_batorski_-_internet_a_usieciowienie_relacji_spolecznych.pdf

Małgorzata Durmaj, Globalizacja w perspektywie polskiego środowiska medialnego: studia przypadków NK.pl a Facebook i Allegro a Amazon, dostęp: https://compress.edu.pl/en/issues/item/globalizacja-w-perspektywie-polskiego-srodowiska-medialnego-studia-przypadkow

[5] 4 listopada, wtorek: [metodologia badań Internetu]

Jemielniak, Dariusz. 2018. Socjologia 2.0: o potrzebie łączenia Big Data z etnografią cyfrową, wyzwaniach jakościowej socjologii cyfrowej i systematyzacji pojęć, „Studia Socjologiczne”, nr 2 (229), s. 7-29, dostęp: http://www.czasopisma.pan.pl/dlibra/publication/122461/edition/106740/content/socjologia-2-0-o-potrzebie-laczenia-big-data-z-etnografia-cyfrowa-wyzwaniach-jakosciowej-socjologii-cyfrowej-i-systematyzacji-pojec-jemielniak-dariusz

Michał Żytomirski, “Określanie osobowości użytkowników Internetu poprzez analizowanie ich cyfrowych śladów w świetle wybranych badań dr. Michała Kosińskiego” [w:] “ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS”, 2021, dostęp: https://czasopisma.uni.lodz.pl/librorum/article/view/10849

[6] 18 listopada, wtorek: [gatekeeping i agenda setting]

Barbara Małecka, Selekcja informacji w mediach w oparciu o teorię Agendy Setting,

„Conversatoria Linguistica”, (10), 149–160. Dostęp: https://czasopisma.uph.edu.pl/conversatorialinguistica/article/view/1058

Film: “Dont Look Up” (“Nie patrz w górę”), reż. Adam McKay, 2021.

[7] 25 listopada, wtorek: [bańki filtrujące, fake newsy, dezinformacja i teorie spiskowe 1]

Propaganda i dezinformacja - zarządzanie informacją w przestrzeni medialnej. Od klasycznych środków masowego przekazu do internetowych mediów społecznościowych

https://www.researchgate.net/publication/390724971_Propaganda_i_dezinformacja_-zarzadzanie_informacja_w_przestrzeni_medialnej_Od_klasycznych_srodkow_masowego_przekazu_do_internetowych_mediow_spolecznosciowych

Raport "Zjawisko dezinformacji w dobie rewolucji cyfrowej. Państwo. Społeczeństwo. Polityka. Biznes", rozdział II "Społeczeństwo". dostęp: https://cyberpolicy.nask.pl/wp-content/uploads/2019/09/Raport_CP_Dezinformacja_ONLINE_s.pdf

[8] 2 grudnia, wtorek: [bańki filtrujące, fake newsy, dezinformacja i teorie spiskowe 1]

Katarzyna Mania, “Deepfake: nowe narzędzie dezinformacji we współczesnej fotografii”, dostęp: https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/48b608ab-a4be-4bb5-9909-f0650686040c/content

Konrad Ciesiołkiewicz, Mirosław Grewiński, Agnieszka Klimska, “Dezinformacja i inne zniekształcenia informacyjne jako nowa kwestia społeczna”, dostęp:

https://www.researchgate.net/publication/392551483_Dezinformacja_i_inne_znieksztalcenia_informacyjne_jako_nowa_kwestia_spoleczna

[9] 9 grudnia, wtorek: [wielki wybuch danych 1]

Katarzyna Śledziewska, Renata Włoch, “Cyfrowa gospodarka. Jak nowe technologie zmieniają świat”, 2020, s. 63-93, dostęp: https://wuw.pl/data/include/cms//Gospodarka_cyfrowa_Sledziewska_Katarzyna_Wloch_Renata_red_2020.pdf?v=1586519403699

Jan Waszewski, Maciej Gurtowski, Niewidzialna infrastruktura Internetu - usługi chmurowe jako krytyczny element środowiska bezpieczeństwa. Przypadek Amazona [w:] “Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego”, 2021, dostęp: http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.ojs-doi-10_4467_20801335PBW_21_021_14298

[10] 16 grudnia, wtorek: [wielki wybuch danych 2]

Dennis Nguyen, Bjorn Beijnon, “The data subject and the myth of the ‘black box’ data communication and critical data literacy as a resistant practice to platform exploitation” [w:] “Information, Communication & Society”, 2024, dostęp: https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/1369118X.2023.2205504?needAccess=true

Ashley Madison YT

[11] 8 stycznia, czwartek: [wprowadzenie do AI]

Haenlein, M., Kaplan, A. (2019). A Brief History of Artificial Intelligence: On the Past, Present, and Future of Artificial Intelligence. „California Management Review”, Vol. 61, nr 4, dostęp: https://www.researchgate.net/publication/334539401_A_Brief_History_of_Artificial_Intelligence_On_the_Past_Present_and_Future_of_Artificial_Intelligence

Maria Konopka-Nowina, „Każdy zna się na AI”. Przegląd badań polskiej opinii publicznej na temat sztucznej inteligencji, https://ruj.uj.edu.pl/entities/publication/dbf1e359-27ef-4bb4-8a57-b8669071820f

[12] 13 stycznia, wtorek: [AI]

Karin van Es, Dennis Nguyen, “Your friendly AI assistant”: the anthropomorphic self‑representations of ChatGPT and its implications for imagining AI” [w: ] “AI & Society”, 2024, dostęp: https://www.researchgate.net/publication/385299563_Your_friendly_AI_assistant_the_anthropomorphic_self-representations_of_ChatGPT_and_its_implications_for_imagining_AI

Aleksandra Skrzypiec, Rola antropomorfizacji i genderyzacji maszyn w komunikacji ekstrapersonalnej, dostęp: https://compress.edu.pl/e-wydania/item/rola-antropomorfizacji-i-genderyzacji-maszyn-w-komunikacji-ekstrapersonalnej

[13] 20 stycznia, wtorek: [bezpieczeństwo w sieci]

Patrycja Oziębło, “Dzieci w wieku między 9 a 13 rokiem życia jako użytkownicy internetu”, dostęp: https://compress.edu.pl/en/journal/authors/item/dzieci-w-wieku-miedzy-9-a-13-rokiem-zycia-jako-odbiorcy-internetu

Sylwia Czubkowska, Marek Szymaniak, “Trolle, amisze, cyfrowi przewodnicy i technologicznie obojętni. Jakim rodzajem rodzica jesteś?”, “Spider’s Web”; dostęp: https://spidersweb.pl/plus/2021/10/rodzice-dziecko-cyfryzacja-technologie-wychowanie-lek-nastolatek-tiktok-youtube

[14] 27 stycznia, wtorek: [bezpieczeństwo w sieci]

Małgorzata Durmaj, “Tiktokizacja social mediów w perspektywie wieku użytkowników”, dostęp: https://ejournals.eu/czasopismo/zeszyty-prasoznawcze/artykul/tiktokizacja-social-mediow-w-perspektywie-wieku-uzytkownikow-analiza-wykorzystywania-mediow-spolecznosciowych-na-podstawie-zogniskowanych-wywiadow-grupowych

Wojciech Kułaga, “Transmisja patologii społecznych do internetu. Zagrożenia związane z medialną aktywnością patoinfluenserów, patostreamerów i patoużytkowników”, dostęp: https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.ojs-doi-10_51480_compress_2021_4-2_313

[15] 3 lutego, wtorek: [kolokwium zaliczeniowe]

Literatura:

Przypisana do zajęć

Uwagi:

Brak

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
ul. Jurija Gagarina 11, 87-100 Toruń tel: +48 56 611-40-10 https://usosweb.umk.pl/ kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.3.1.0-5 (95b23dc6-dirty) :: 2026-09-14