Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Lingwistyka kognitywna

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2401-K-S1-1-LK Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0228) Interdyscyplinarne programy i kwalifikacje związane z naukami humanistycznymi
Nazwa przedmiotu: Lingwistyka kognitywna
Jednostka: Wydział Filozofii i Nauk Społecznych
Grupy: Kognitywistyka -s1 - 1 rok
Modułk MK_8 - przedmioty uzupełniające z I stopnia
Wszystkie przedmioty - Kognitywistyka - s1
Punkty ECTS i inne: 3.00 (zmienne w czasie)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

ogólna orientacja w wiedzy o języku na poziomie szkoły średniej

znajomość języka angielskiego (wykład w dużej części jest prowadzony w języku angielskim - rekapitulacja w języku polskim)

Rodzaj przedmiotu:

kanon

Całkowity nakład pracy studenta:

Contact hours with teacher:

- participation in lectures - 30 hrs.

Self-study hours:

- preparation for lectures - 10 hrs.

- preparation for assignments - 10 hrs.

- preparation for the final test - 20 hrs.

Altogether: 50 hrs. (3 ECTS)


Efekty uczenia się - wiedza:

K_W04 Zna podstawową terminologię z zakresu kognitywistyki (językoznawstwa kognitywnego i ogólnego) w języku angielskim

Efekty uczenia się - umiejętności:

K_U13 Pisze proste rozprawki z samodzielnym doborem literatury

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K_K01 Zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy i posiadanych umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju zawodowego

Metody dydaktyczne:

wykład


K_W04, K_U13, K_K01

Metody dydaktyczne podające:

- wykład problemowy

Skrócony opis:

Celem wykładu z lingwistyki kognitywnej jest przybliżenie problematyki procesowania języka w umyśle użytkownika oraz w przestrzeni intersubiektywnej na poziomie składniowym i semantycznym/pragmatycznym oraz wykształcenie u słuchaczy wrażliwości analitycznej w zakresie związków języka naturalnego z procesami poznawczymi. Wykład pt. Lingwistyka kognitywna zakreśla obszar najważniejszych informacji nauki o języku wraz z konstelacja pojęć i założeń teoretycznych w obszarze językoznawstwa tekstowego, semantyki kognitywnej i gramatyki kognitywnej. Nacisk zostanie położony na interfejs pomiędzy formą językową i znaczeniem konceptualnym w przestrzeni semantycznej oraz w wymiarze intersubiektywnym (pragmatycznym).

Wykład będzie wygłaszany w języku angielskim.

Rekapitulacja wykładu zostanie wygłoszona w języku polskim.

Pełny opis:

Wykład 1: nauka o języku: zagadnienia wstępne: struktura i funkcja, poziomy organizacji języka, teoria znaczenia (semantyka/pragmatyka)

Wykład 2: cechy języka naturalnego, teorie pochodzenia języka, język w ujęciach ontologicznych i epistemologicznych, typologie funkcji języka, cybernetyczny model łańcucha komunikacyjnego

Wykład 3: podstawowe pojęcia z zakresu fonologii, morfologii i składni

Wykład 4: przegląd teorii lingwistycznych XX wieku (stukturalizm, generatywizm, funkcjonalizm, kognitywnizm) oraz pojęć z zakresu semiotyki (m. in. relacje pomiędzy formą i treścią: indeksy, ikony, symbole)

Wykład 5: role i relacje składniowe i semantyczne, modele procesowania struktur składniowych w ujęciu teorii generatywnej (m. in. parsery, garden-path theory, transformacje, operacje przemieszczania, puste kategorie itp.)

Wykład 5: zagadnienia językoznawstwa tekstowego: zachowanie językowe jako rozwiązywanie problemów, zasady regulujące i konstytuujące zachowanie tekstowe, struktura wiedzy (wzorce globalne/ramy pojęciowe, scenariusze i skrypty wiedzy)

Wykład 6: gramatyka kognitywna: relacja figura-tło, akt porównywania i procesy skanowania; akt percepcji i konceptualizacji jako akt konstrukcji; procesowania na poziomie peryferyjnym i autonomicznym; domeny doświadczenia i struktury wiedzy (pojęcie jako hierarchiczna matryca domen, dynamiczna i encyklopedyczna struktura wiedzy), byty konceptualne, relacje atemporalne i procesy

Wykład 7: wymiary wyobraźni (obrazowanie i konstrukcje mentalne w języku): schematyczność, figura-tło, zakres predykacji, perspektywa (punkt dostępu, kierunek skanowania, wizualizacja obiektywna i subiektywna), abstrakcja - selekcja, transformacja (rotacja, wirtualna granica, wirtualny ruch i konsekwencje dla kodowania w języku); struktury składniowe jako obrazowanie rzeczywistości (gramatyka jako obraz)

Wykład 8: semantyka kognitywna: teoria kategoryzacji przez prototyp i schemat oraz struktura modelu kognitywnego (ICM)

Wykład 9: semantyka kognitywna: modele propozycjonalne (ramy pojęciowe, skrypty, scenariusze prototypowe)

Wykład 10: semantyka kognitywna: modele motorycznych schematów analogowych, ich transformacje i rozszerzenia metaforyczne

Wykład 11: semantyka kognitywna: teoria metafory konceptualnej (koherencja pomiędzy odwzorowaniami, alternacyjne struktury dualne)

Wykład 12: semantyka kognitywna: metonimia konceptualna (na poziomie leksykalnym i na poziomie struktur wyższego rzędu, np. skryptu/scenariusza wiedzy); motywacja znaczenia, polisemia, modalność, aksjologia w semantyce języka naturalnego

Wykład 13: semantyka kognitywna: Zasada Topologicznej Inwariancji oraz Teoria Przestrzeni Mentalnych

Literatura:

Beaugrande de, Robert, Wolfgang Dressler, 1980. Introduction to text Linguistics. Longman. London and new

York

Cruse, Alan. 2006. A Glossary of Linguistics and Pragmatics. Edinburgh University Press. Edinburgh.

Fauconnier, Gilles. 2001. “Conceptual Blending and Analogy”, in: D. Gentner, K. J. Holyoak, B. N. Kokinov

(eds.), The Analogical Mind, Cambridge Mass./London, England, A Bradford Book MIT, 255-286.

Lakoff, George and M. Johnson. 1980. Metaphors We Live By. (Afterword 2003). University of Chicago Press.

Chicago.

Langacker, Ronald W. 2000. Grammar and Conceptualization. Mouton de Gruyter. Berlin/New York.

Skrzypczak, Waldemar. 2006. Analog-Based Modelling of Meaning Representations in English. Nicolaus

University Press. Toruń.

Skrzypczak, Waldemar. 2006. “On Text Linguistics: some terminological distinctions.” Nauczycielskie

Kolegium Języków Obcych w Toruniu, Silva Rerum. Nr 6/7, 63-71.

Skrzypczak, Waldemar. 2006. “Alternate Construals, Duals and Selective Projections.” Worlds in the Making:

Constructivism and Postmodern Knowledge, red. Edyta Lorek-Jezińska, Teresa Siek-Piskozub i

Katarzyna Więckowska. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 67-85.

Skrzypczak, Waldemar. 2007. “Cognitive Stylistics: Towards Dimensions of Uniqueness and Novelty in Textual

Imagery.” Multiculturalism, at the Start of 21st Century, red. Krystyna Kujawińska-Courtney i Maria A.

Łukowska. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 371-383.

Skrzypczak, Waldemar. 2008. „Metaphor as a dynamic asymmetry.” Philologica

Wratislaviensa: From Grammar to Discourse. Metaphor and Cognition, red. Zdzisław Wąsik and

Tomasz Komendziński. Frankfut am Main: Peter Lang, 53-62.

Tarsk. R. L. 1999. (edited by Peter Stockwell 2007). Language and Linguistics: The Key Concepts. Routledge.

Efekty uczenia się:

Efekty: student wykształca świadomość i wrażliwość analityczną, potrafi zastosowac wiedzę deklaratywna w obszarze proceduralnym

Metody i kryteria oceniania:

esej, projekt semestralny, wypełnienie arkusza odpowiedzi, test na końcu semestru

K_W04, K_U13, K_K01

Praktyki zawodowe:

n/a

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2017/18" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-25
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Waldemar Skrzypczak
Prowadzący grup: Waldemar Skrzypczak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

The lecture in Cognitive Linguistics covers the area of basic information on language study and along with a constellation of concepts and theoretical constructs an the area of text linguistics, cognitive semantics and cognitive grammar. Emphasis will be placed on the interface between linguistic form and conceptual meaning in the semantic space and the pragmatic (inter-subjective) dimension.

The lecture will be delivered in English.

Recapituation of the lecture will be delivered in Polish at the end of the lecture, and at the begining by way of revision of the previous one.

Students will write their tests in Polish, but they will be required to master

Pełny opis:

Introductory lectures on: structure and function, and the levels of linguistic organisation, the theory of meaning and the semantics-pragmatics distinction, the design features of human language, theories on language origin and ontological and epistemological considerations, the cybernetic model of communication. Further on: foundations of phonology, morphology and syntax. A survey of linguistic theories (espacially structuralism, genarativism and cognitive-functional approaches). Basics of semiotics and the semiotic sign: index, icon and symbol. Syntactic and semantic roles and relations. Garden-path theory, ambiguity and constituent structure. Introduction to textual analysis: cohesion, coherence, etc. The Basics of Cognitive Grammar: the figure and ground distinction, the act of comparison and scanning operations, construal operations (camera-work), grammar as image, virtuality, etc. The Basics of Cognitive Semantics: categorisation, metaphorical and metonymic models, the Conceptual Integration Theory (Mental Spaces and Blends).

Literatura:

Beaugrande de, Robert, Wolfgang Dressler, 1980. Introduction to text Linguistics. Longman. London and new

York

Cruse, Alan. 2006. A Glossary of Linguistics and Pragmatics. Edinburgh University Press. Edinburgh.

Fauconnier, Gilles. 2001. “Conceptual Blending and Analogy”, in: D. Gentner, K. J. Holyoak, B. N. Kokinov

(eds.), The Analogical Mind, Cambridge Mass./London, England, A Bradford Book MIT, 255-286.

Lakoff, George and M. Johnson. 1980. Metaphors We Live By. (Afterword 2003). University of Chicago Press.

Chicago.

Langacker, Ronald W. 2000. Grammar and Conceptualization. Mouton de Gruyter. Berlin/New York.

Skrzypczak, Waldemar. 2006. Analog-Based Modelling of Meaning Representations in English. Nicolaus

University Press. Toruń.

Skrzypczak, Waldemar. 2006. “On Text Linguistics: some terminological distinctions.” Nauczycielskie

Kolegium Języków Obcych w Toruniu, Silva Rerum. Nr 6/7, 63-71.

Skrzypczak, Waldemar. 2006. “Alternate Construals, Duals and Selective Projections.” Worlds in the Making:

Constructivism and Postmodern Knowledge, red. Edyta Lorek-Jezińska, Teresa Siek-Piskozub i

Katarzyna Więckowska. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 67-85.

Skrzypczak, Waldemar. 2007. “Cognitive Stylistics: Towards Dimensions of Uniqueness and Novelty in Textual

Imagery.” Multiculturalism, at the Start of 21st Century, red. Krystyna Kujawińska-Courtney i Maria A.

Łukowska. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 371-383.

Skrzypczak, Waldemar. 2008. „Metaphor as a dynamic asymmetry.” Philologica

Wratislaviensa: From Grammar to Discourse. Metaphor and Cognition, red. Zdzisław Wąsik and

Tomasz Komendziński. Frankfut am Main: Peter Lang, 53-62.

Tarsk. R. L. 1999. (edited by Peter Stockwell 2007). Language and Linguistics: The Key Concepts. Routledge.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-02-24
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Waldemar Skrzypczak
Prowadzący grup: Waldemar Skrzypczak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

as in part A

Pełny opis:

as in part A

Literatura:

as in part A

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Waldemar Skrzypczak
Prowadzący grup: Waldemar Skrzypczak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis: (tylko po angielsku)

as above

Pełny opis: (tylko po angielsku)

as above

Literatura: (tylko po angielsku)

as above

Uwagi: (tylko po angielsku)

as above

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Waldemar Skrzypczak
Prowadzący grup: Waldemar Skrzypczak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

As in A

On-line teaching sessions will be carried out with the support of the following distance learning tools: MICROSOFT TEAMS (is the basic tool for interactive sessions), USOS will provide the students with extra instructions, mini-lectures, comments and feedback, by means of e-mails and attachments sent to particular groups.

Pełny opis:

As in A

Literatura:

As in A

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.