Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowania
Strona główna

Filozofia umysłu

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2401-K-S1-2-FU
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0228) Interdyscyplinarne programy i kwalifikacje związane z naukami humanistycznymi Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Filozofia umysłu
Jednostka: Katedra Kognitywistyki
Grupy: Kognitywistyka - s1- 2 rok
Modułk MK_8 - przedmioty uzupełniające z I stopnia
Punkty ECTS i inne: 5.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Podstawowe wiadomości ze wstępu do filozofii, wstępu do kognitywistyki, logiki.

Rodzaj przedmiotu:

przedmiot obowiązkowy

Całkowity nakład pracy studenta:

(1) liczba godzin realizowanych z udziałem prowadzących zajęcia: 60 godzin obejmujących 30 godz. pracy z wykładowcą na wykładzie oraz 30 godz. pracy kierowanej na ćwiczeniach;

(2) czas poświęcony na pracę indywidualną studenta: 60 godz (pracy systematycznej);

(3) nakład zaś pracy wymaganej do opanowania materiału w procesie oceniania ( zdania egzaminu) może być indywidualnie zróżnicowany, gdyż zależy m.in. od sposobu pracy studenta w ciągu semestru, jak i od indywidualnych zdolności.

przy wcześniejszej pracy systematycznej przeciętnie oszacowuje się na 30 godz.


łącznie 150 godzin. - 5 punktów ECTS

Efekty uczenia się - wiedza:

W1. Student zna podstawowe pojęcia z filozofii umysłu, K_W02,

W2. Student zna i odróżnia podstawowe podejścia do problematyki umysłu: K_W07, K_W14

W3 Student rozumie główne stanowiska zajmowane w sporze o określenie statusu zjawisk mentalnych, potrafi objaśnić kategorie badawcze, dostrzec problemy filozoficzne (także w ujęciu kogniytywistyczym): K_W11, K_W16


Efekty uczenia się - umiejętności:

U1. Student potrafi odróżnić pytania filozoficzne dotyczące problematyki umysłu od pytań ściśle naukowych (stawianych w poszczególnych dyscyplinach nauk o poznaniu): K_U14, K_U16

U2. Student potrafi samodzielnie stawiać problemy i (przynajmniej w pewnym stopniu) odnosić się krytycznie do omawianych zagadnień: K_UO1, K_UO5

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K1. Student dostrzega te problemy stawiane w odniesieniu do umysłu, które mają znaczenie społeczne: K_K08, K_K03

K2. Student potrafi dostrzec i ocenić stopień powiązania problematyki teoretycznej z praktyką: K_K08, K_KO1

Metody dydaktyczne:

Wykład informacyjny (konwencjonalny) łączony z klasycznym wykładem problemowym

Metody dydaktyczne podające:

- opis
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące:

- klasyczna metoda problemowa

Skrócony opis:

Wykład prowadzony jest głównie z pozycji filozofii analitycznej, lecz uwzględnia także aktualne podejścia wykraczające poza ściśle pojętą analityczną filozofie umysłu. U studenta zakłada się znajomość wstępnych zagadnień z filozofii (teorii poznania), psychologii i teorii sztucznej inteligencji (przynajmniej w zakresie zdobytym na wykładach kursorycznych na kierunku Kognitywistyka).

Celem wykładu jest zapoznanie studentów w sposób systematyczny z podstawowymi koncepcjami umysłu i problematyką filozofii umysłu.

Pełny opis:

Konspekt tematyczny wykładu

1. Problem umysł-ciało

1.1. Dualizm substancjalny

1.1.1. Pojęcie substancji, substancje rozciągłe i myślące

1.1.2. Intuicyjne podstawy dualizmu: esencjalizm teorii potocznych, „substancjalne” reprezentacje we wczesnej percepcji (multiple object tracking) i u naczelnych innych niż ludzie. Debunking dualizmu?

1.1.3. Problem przyczynowości mentalnej, argument z wykluczenia przyczynowego (Kim)

1.2. Behawioryzm analityczny

1.2.1. Tło historyczne: późny Wittgenstein (argument z języka prywatnego, żuczki w pudełkach), weryfikacyjna teoria znaczenia

1.2.2. Doktryna behawioryzmu analitycznego (Ryle)

1.2.3. Argumenty przeciwko behawioryzmowi analitycznemu: holizm mentalny, problem z przyczynowością mentalną, eksperymenty myślowe (superspartanie Putnama, Weather Watchers Strawsona)

1.3. Teoria identyczności

1.3.1. Zdania identycznościowe, identyczność typów i egzemplarzy

1.3.2. Argumenty przeciwko teorii identyczności: wieloraka realizacja i argument modalny (Kripke)

1.4. Funkcjonalizm

1.4.1. Heurystyka: argument z niezmienniczości organizacyjnej (Chalmers)

1.4.2. Funkcjonalizm zdroworozsądkowy

1.4.2.1. Stany mentalne jako stany funkcjonalne; reguły wejścia, reguły wyjścia, reguły wewnętrzne

1.4.2.2. Zdania Ramseya

1.4.3. Funkcjonalizm maszynowy

1.4.3.1. Maszyna Turinga i test Turinga

1.4.3.2. Architektury symboliczne i sieci neuronowe

1.4.4. Argumenty przeciwko funkcjonalizmowi: argument z chińskiego pokoju, problemy z wieloraką realizacją (Bickle), wykluczenie przyczynowe (Kim)

2. Świadomość

2.1. Podstawowe rozróżnienia pojęciowe

2.1.1. Świadomość jako dostęp poznawczy i świadomość fenomenalna

2.1.2. Trudny problem świadomości i łatwe problemy świadomości

2.1.3. Luka eksplanacyjna i nietoperz Nagela

2.2. Argumenty przeciwko fizykalizmowi w sprawie natury świadomości

2.2.1. Argument z wiedzy

2.2.2. Tło historyczne: semantyka możliwoświatowa

2.2.3. Argument z filozoficznego zombie

2.2.4. Argument z odwróconego spektrum

2.3. Próby demistyfikacji świadomości i metaproblem świadomości

2.3.1. „Quinowanie” qualiów (Dennett)

2.3.2. Iluzjonizm w sprawie qualiów (Frankish)

2.4. Teorie świadomości

2.4.1. Teoria globalnej przestrzeni roboczej (Baars, Deahene)

2.4.2. Teorie metareprezentacyjne: myśli i percepty wyższego rzędu (Armstrong, Rosenthal, Lau)

2.4.3. Teoria zintegrowanych informacji (Tononi)

2.4.4. Panpsychizm (Goff, Nagel, G. Strawson)

3. Psychologia potoczna a kognitywistyka. Redukcja, eliminacja czy emergencja?

3.1. Zobowiązania ontologiczne psychologii potocznej

3.1.1. Postawy propozycjonalne

3.1.2. IntenSjonalność

3.1.3. „Prawa” psychologii potocznej

3.2. Realizm Fodora

3.2.1. Produktywność, systematyczność, kompozycyjność treści

3.2.2. Hipoteza języka myśli

3.2.3. Spór o koneksjonizm (Fodor z Pylyshynem kontra koneksjonizm)

3.3. Eliminacjonizm

3.3.1. Redukcja interteoretyczna a eliminacja. Mocny i słaby eliminacjonizm.

3.3.2. Argument ze stagnacji psychologii potocznej (Churchalndowie)

3.3.3. Argumenty odwołujące się do architektury systemu poznawczego (Stich)

3.4. Rzeczywiste wzorce i emergencja

3.4.1. Trzy nastawienia wg Dennetta i postawy propozycjonalne jako abstrakty

3.4.2. Gra w życie, algorytmiczna teoria informacji i rzeczywiste wzorce

3.4.3. Emergencja a rzeczywiste wzorce (Dennett, Seth)

3.4.4. Emergencja a systemy nieagregatywne (Wimsatt)

4. Tożsamość osobowa i natura „ja”

4.1. Podstawowe rozróżnienia i założenia

4.1.1. Tożsamość jakościowa i numeryczna; tożsamość synchroniczna i diachroniczna

4.1.2. Numeryczna, diachroniczna tożsamość osobowa. Eksperyment myślowy z teleportacją

4.2. Kryteria diachronicznej tożsamości osobowej

4.2.1. Kryterium fizyczne

4.2.2. Kryterium psychologiczne

4.2.3. Kryterium narracyjne (Schechtman)

4.3. Antyrealizm w sprawie „ja”

4.3.1. „Ja” minimalne i narracyjne

4.3.2. Teorie substancjalne a teoria wiązki (bundle theory)

4.3.3. Anātmalakṣaṇa Sūtta i doświadczenia bez struktury podmiotowo-przedmiotowej (medytacja vipassana, doświadczenia mistyczne, psychodeliki)

4.3.4. Argumenty Parfita (tożsamość “nie jest ważna”) i self-models Metzingera

5. Reprezentacje mentalne

5.1. Tło historyczne w filozofii języka

5.1.1. Znaczenie jako użycie (Wittgenstein)

5.1.2. Deskrypcyjne i przyczynowe teorie odniesienia

5.1.3. Eksternalizm semantyczny

5.2. Od semantyki informacyjnej do teleosemantyki

5.2.1. Znaczenie, kowariancja i informacja (Detske)

5.2.2. Funkcje właściwe i konsumenci reprezentacji (Millikan)

5.2.3. Termodynamiczna wersja teleosemantyki (Bickhard)

5.3. Reprezentacje strukturalne

5.4. Antyreprezentacjonizm

5.4.1. Przeciwko ujęciu reprezentacji w kategoriach informacji-jako-kowariancji (Hutto, Myin)

5.4.2. Kognitywistyka bez reprezentacji jako narzędzia eksplanacyjnego (van Gelder, Chemero)

Metody i kryteria oceniania:

Wykład łączy podejście analityczne (zawierające analizę pojęć, przedstawienie argumentów) z syntetycznym (całościowym ujęciem omawianego zagadnienia, włączenia go w system badań, pokazania powiązań z innymi zagadnieniami czy podejściami).

Wykład kończy się egzaminem ustnym w sesji letniej.

Na egzamin wymagana jest znajomość zagadnień omówionych na wykładzie i ćwiczeniach. Od studenta wymaga się poprawnego umiejętności dostrzeżenia problemów w omawianych koncepcjach, znajomości wysuwanych zarzutów pod adresem omawianych koncepcji, jak i argumentów na rzecz bronionych w nich stanowisk.

Kryterium oceny stanowi uzyskanie opisanych efektów kształcenia w zakresie zdobytej wiedzy (oznaczonych symbolicznie jako K_W02, K_W07, K_W14, K_W11, K_W16).

Praktyki zawodowe:

brak w realizownaym przedmiocie

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/22" (zakończony)

Okres: 2022-02-21 - 2022-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Paweł Gładziejewski
Prowadzący grup: Paweł Gładziejewski, Daniel Żuromski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2022/23" (zakończony)

Okres: 2023-02-20 - 2023-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Paweł Gładziejewski
Prowadzący grup: Paweł Gładziejewski, Daniel Żuromski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2023/24" (w trakcie)

Okres: 2024-02-20 - 2024-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Paweł Gładziejewski
Prowadzący grup: Paweł Gładziejewski, Daniel Żuromski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
ul. Jurija Gagarina 11, 87-100 Toruń tel: +48 56 611-40-10 https://usosweb.umk.pl/ kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.1.0-3 (2024-02-26)