Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowania
Strona główna

Podstawy kryminologii i wiktymologii

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2403-PS-401-r-sj
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Podstawy kryminologii i wiktymologii
Jednostka: Instytut Nauk Pedagogicznych
Grupy: Pedagogika specjalna IV rok - sj - specjalności
Punkty ECTS i inne: 4.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

przedmiot obligatoryjny

Całkowity nakład pracy studenta:

1. Godziny kontaktowe 30 w 30 k= 60 g

2. Godziny pracy indywidualnej studenta 55

3. Godziny przeznaczone na przygotowanie się do zaliczenia i egzaminu 45

Suma godzin pracy studenta 100 = 4pkty ECTS



Efekty uczenia się - wiedza:

K_W06, K_W07, K_W08

student:

• wskazuje najnowsze kierunki teoretyczne zajmujące się etiologią wybranych zjawisk z obszaru kryminologii i wiktymologii

• opisuje możliwości przeciwdziałania lub ograniczania rozmiarów zjawisk z obszaru kryminologii, wiktymologii

• objaśnia funkcjonowanie ofiar w sytuacjach stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia



Efekty uczenia się - umiejętności:

K_U01, K_U03, K_U07


student:

• różnicuje genezę zachowań dewiacyjnych i patologicznych odwołując się do poznanych kierunków teoretycznych

• posługuje się wiedzą z zakresu przestępczości, wiktymologii obejmującą etiologię zjawisk, cechy charakterystyczne, wymiar prawny.



Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K_K01, K_K02


student:

• wyraża oceny dotyczących poznanych zjawisk i form zachowań

• jest kreatywny w zakresie wyjaśniania źródeł zachowań przestępczych oraz związanych z wiktymizacją


Metody dydaktyczne:

Wykład informacyjny, wykład problemowy

Metoda ćwiczeniowa

Metoda klasyczna problemowa



Metody dydaktyczne podające:

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące:

- ćwiczeniowa
- klasyczna metoda problemowa

Skrócony opis:

W ramach przedmiotu realizowane będą treści, których celem jest zapoznanie studentów z problematyka przestępczości w ujęciu etiologicznym i fenomenologicznym, rolą ofiary w genezie przestępstwa oraz następstwami jakich ofiara doświadcza

Pełny opis:

Wykład

1.Pojęcie kryminologii. Kryminologia a inne dyscypliny naukowe

2. Przestępstwo, przestępczość, syndrom i potencjał przestępczości,ciemna liczba przestępstw zakresy przestępczości, determinanty zachowań przestępczych

3. Problematyka przestępczości gwałtownej –wybrane zagadnienia

• Problematyka zabójstw: aspekt prawny, motywy zabójstw, typologia sprawców zabójstw, charakterystyka wybranych kategorii zabójców (zabójcy seryjni i wielokrotni)

4. Charakterystyka przestępstw na tle seksualnym w ujęciu objawowym i etiologicznym

• Przestępstwa seksualne popełniane wobec dzieci (wykorzystywanie seksualne -formy, objawy, skutki bliskie i odległe, symptomy świadczące o wykorzystywaniu seksualnym, czynniki determinujące rozmiary następstw wykorzystywania, czynniki ryzyka związane z osoba sprawcy i ofiary, wybrane koncepcje etiologiczne – koncepcja systemowa, interakcyjna, prawne aspekty wykorzystywania seksualnego dzieci

• Przestępstwo kazirodztwa (rodzaje, objawy, charakterystyka rodzin obciążonych ryzykiem kazirodztwa, typologia sprawców i sprawczyń kazirodztwa, regulacje prawne, formy terapii sprawców ), profil osobowościowy sprawców kazirodztwa.

• Przestępstwo zgwałcenia. Charakterystyka sprawców, typologie sprawców uwzględniające różne motywy działań, charakterystyka ofiar i ich klasyfikacja

• Gwałty małżeńskie jako szczególna forma przemocy w związkach

• Zabójstwa na tle seksualnym. Charakterystyka sprawców, motywy działania, próba wyjaśnienia przyczyn zabójstw na tle seksualnym. Możliwości readaptacji społecznej sprawców

5. Przestępczość kobiet w ujęciu prawnym i objawowym

6. Wiktymologia jako nauka

7. Rola stereotypu w kształtowaniu ofiary

8. Wiktymizacyjna rola obserwatorów

9. Zachowania zbiorowe a proces wiktymizacji

Konwersatoria

1. Teorie kryminologiczne

1.1 Kryminologia pozytywistyczna

1.2.1 Nurt bio-psychologiczny. Podstawowe założenia i teorie biopsychologiczne

• teoria antropologiczna C. Lombroso

• teorie typów konstytucjonalnych, hormonalne, genetyczne

• koncepcje odwołujące się do zaburzeń OUN

• koncepcja dziedziczenia skłonności do zachowań aspołecznych

• koncepcje typów psychosomatycznych

1.1.2 teorie psychologiczne w genezie przestępstw

• Teoria J. Eysencka

• Koncepcje nieprawidłowej osobowości

1.1.3 Pozytywistyczne teorie socjologiczne

• Teorie ekologiczne

• Strukturalne

2.1 Kryminologia antynaturalistyczna

• Konflikt społeczny na gruncie kryminologii

• Teoria konfliktu grupowego B. Volda

• Kryminologia radykalna T. Bernarda

3. Działy wiktymologii i charakterystyka oraz typologia ofiar z perspektywy róznych ujęć wiktymologii.

4. potencjał wiktymizacyjny i podatność wiktymogenna

5.Wiktymizacja pierwotna, wtórna, bezpośrednia i pośrednia.

6. zagrożenia i jego rodzaje a proces wiktymizacji

7. Związki ofiary ze sprawcą przestępstwa

• Naprzemienna identyfikacja sprawcy i ofiary

• Relacja tożsamości sprawcy i ofiary

8. Ofiara sprawcą przestępstwa

Literatura:

1.Hołyst B. Wiktymologia, Warszawa 2006

2.M. Kuć, Wiktymologia, Warszawa 2010

3. J. Błachut, A. Gaberle, K. Krajewski, Kryminologia, Wydawnictwo InfoTrade, Gdańsk 2004

4. M. Kowalczyk,2010, Zabójcy i mordercy, Czynniki ryzyka i możliwości resocjalizacji. Wydawnictwo Impuls, Kraków

5. M. Kowalczyk, 2014, Przestępcy seksualni. Zabójcy, gwałciciele, pedofile i ich resocjalizacja. Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń.

6. Urban B., 2000. Zaburzenia w zachowaniu i przestępczość młodzieży. Wydawnictwo UJ. Kraków

7. Merton R., 2002. Teoria socjologiczna i struktura społeczna. Wydanictwo Naukowe PWN. Warszawa

8. Hołyst B., 1999. Kryminologia. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa

Metody i kryteria oceniania:

Liczba punktów uzyskanych na zaliczeniu pisemnym

Pozytywne zaliczenie kolokwium i aktywność na zajęciach jako forma zaliczenia konwersatorium.

Kolokwium zaliczeniowe obejmuje 4 pytania problemowe. Do zaliczenia wymagane jest uzyskanie 60%punktów.

Egzamin pisemny obejmuje 5 pytań W06, W07, W08. Do zaliczenia egzaminu jest wymagane 60 % punktów.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2023/24" (zakończony)

Okres: 2023-10-01 - 2024-02-19
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Małgorzata Kowalczyk
Prowadzący grup: Małgorzata Kowalczyk, Danuta Martínez
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Skrócony opis:

W ramach przedmiotu realizowane będą treści, których celem jest zapoznanie studentów z problematyka przestępczości w ujęciu etiologicznym i fenomenologicznym, rolą ofiary w genezie przestępstwa oraz następstwami jakich ofiara doświadcza

Pełny opis:

Wykład

1.Pojęcie kryminologii. Kryminologia a inne dyscypliny naukowe

2. Przestępstwo, przestępczość, syndrom i potencjał przestępczości,ciemna liczba przestępstw zakresy przestępczości, determinanty zachowań przestępczych

3. Problematyka przestępczości gwałtownej –wybrane zagadnienia

• Problematyka zabójstw: aspekt prawny, motywy zabójstw, typologia sprawców zabójstw, charakterystyka wybranych kategorii zabójców (zabójcy seryjni i wielokrotni)

4. Charakterystyka przestępstw na tle seksualnym w ujęciu objawowym i etiologicznym

• Przestępstwa seksualne popełniane wobec dzieci (wykorzystywanie seksualne -formy, objawy, skutki bliskie i odległe, symptomy świadczące o wykorzystywaniu seksualnym, czynniki determinujące rozmiary następstw wykorzystywania, czynniki ryzyka związane z osoba sprawcy i ofiary, wybrane koncepcje etiologiczne – koncepcja systemowa, interakcyjna, prawne aspekty wykorzystywania seksualnego dzieci

• Przestępstwo kazirodztwa (rodzaje, objawy, charakterystyka rodzin obciążonych ryzykiem kazirodztwa, typologia sprawców i sprawczyń kazirodztwa, regulacje prawne, formy terapii sprawców ), profil osobowościowy sprawców kazirodztwa.

• Przestępstwo zgwałcenia. Charakterystyka sprawców, typologie sprawców uwzględniające różne motywy działań, charakterystyka ofiar i ich klasyfikacja

• Gwałty małżeńskie jako szczególna forma przemocy w związkach

• Zabójstwa na tle seksualnym. Charakterystyka sprawców, motywy działania, próba wyjaśnienia przyczyn zabójstw na tle seksualnym. Możliwości readaptacji społecznej sprawców

5. Przestępczość kobiet w ujęciu prawnym i objawowym

6. Wiktymologia jako nauka

7. Rola stereotypu w kształtowaniu ofiary

8. Wiktymizacyjna rola obserwatorów

9. Zachowania zbiorowe a proces wiktymizacji

Konwersatoria

1. Teorie kryminologiczne

1.1 Kryminologia pozytywistyczna

1.2.1 Nurt bio-psychologiczny. Podstawowe założenia i teorie biopsychologiczne

• teoria antropologiczna C. Lombroso

• teorie typów konstytucjonalnych, hormonalne, genetyczne

• koncepcje odwołujące się do zaburzeń OUN

• koncepcja dziedziczenia skłonności do zachowań aspołecznych

• koncepcje typów psychosomatycznych

1.1.2 teorie psychologiczne w genezie przestępstw

• Teoria J. Eysencka

• Koncepcje nieprawidłowej osobowości

1.1.3 Pozytywistyczne teorie socjologiczne

• Teorie ekologiczne

• Strukturalne

2.1 Kryminologia antynaturalistyczna

• Konflikt społeczny na gruncie kryminologii

• Teoria konfliktu grupowego B. Volda

• Kryminologia radykalna T. Bernarda

3. Działy wiktymologii i charakterystyka oraz typologia ofiar z perspektywy róznych ujęć wiktymologii.

4. potencjał wiktymizacyjny i podatność wiktymogenna

5.Wiktymizacja pierwotna, wtórna, bezpośrednia i pośrednia.

6. zagrożenia i jego rodzaje a proces wiktymizacji

7. Związki ofiary ze sprawcą przestępstwa

• Naprzemienna identyfikacja sprawcy i ofiary

• Relacja tożsamości sprawcy i ofiary

8. Ofiara sprawcą przestępstwa

Literatura:

1.Hołyst B. Wiktymologia, Warszawa 2006

2.M. Kuć, Wiktymologia, Warszawa 2010

3. J. Błachut, A. Gaberle, K. Krajewski, Kryminologia, Wydawnictwo InfoTrade, Gdańsk 2004

4. M. Kowalczyk,2010, Zabójcy i mordercy, Czynniki ryzyka i możliwości resocjalizacji. Wydawnictwo Impuls, Kraków

5. M. Kowalczyk, 2014, Przestępcy seksualni. Zabójcy, gwałciciele, pedofile i ich resocjalizacja. Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń.

6. Urban B., 2000. Zaburzenia w zachowaniu i przestępczość młodzieży. Wydawnictwo UJ. Kraków

7. Merton R., 2002. Teoria socjologiczna i struktura społeczna. Wydanictwo Naukowe PWN. Warszawa

8. Hołyst B., 1999. Kryminologia. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
ul. Jurija Gagarina 11, 87-100 Toruń tel: +48 56 611-40-10 https://usosweb.umk.pl/ kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.0.4.0-2 (2024-05-20)