Podstawowe wiadomości z gramatyki języka polskiego z elementami kultury języka: składnia

Znajomość podstawowych pojęć z zakresu składni i interpunkcji omawianych w szkole podstawowej oraz średniej, a także umiejętność korzystania z narzędzi umożliwiających uczestnictwo w zdalnym procesie dydaktycznym, w szczególności z platformy Microsoft Teams.

przedmiot obligatoryjny

Godziny realizowane z udziałem nauczyciela – 20 godzin = 1 ECTS

- godziny kontaktowe przewidziane w planie studiów – 15 godzin

- konsultacje indywidualne – 5 godzin.

Czas poświęcony na pracę indywidualną – 20 godzin = 1 ECTS

(obejmuje wyszukiwanie materiałów, analizę dokumentów, czytanie literatury, uzupełnianie notatek, zapoznawanie się z materiałami dydaktycznymi zamieszczonymi na platformie Microsoft Teams, przygotowanie prac domowych i końcowej pracy zaliczeniowej).

Łączny nakład pracy: 40 godzin = 2 ECTS.

W1: Zna miejsce zagadnień składniowych w programach nauczania języka polskiego na poszczególnych etapach edukacji oraz widzi związki treści z zakresu składni z innymi zagadnieniami nauczanymi w ramach języka polskiego (EUS_W11, EUS_W12, EUS_W13);

W2: Ma zaawansowaną wiedzę o składniowym podsystemie współczesnego języka polskiego, a także z dziedziny interpunkcji, i kultury języka (EUS_W04);

W3: Zna słowniki języka polskiego i poradniki językowe (EUS_W05);

W4: Orientuje się w literaturze dotyczącej opisu zagadnień składni współczesnego języka polskiego oraz poprawności składniowej (EUS_W14, EUS_W16, EUS_W18).

U1: Potrafi przeanalizować programy nauczania pod kątem zawartych w nim treści z zakresu nauczania wiedzy o języku i kompetencji językowych i konstruować własne rozkłady i programy nauczania uwzględniające poznane zagadnienia składniowe (EUS_U13, EUS_U14);

U2: Wiąże treści programowe z zakresu nauczania składni, dobierając odpowiednie metody i formy nauczania (EUS_U15, EUS_U19);

U3: Potrafi przekazywać informacje o poznanych zagadnieniach składniowych i ich funkcji komunikacyjnej w sposób zrozumiały dla uczniów, ich rodziców lub opiekunów, a także innych pracowników szkoły (EUS_U16, EUS_U17, EUS_U18);

U4: Potrafi kontrolować poziom wiedzy uczniów z zakresu nauki o języku (w szczególności ze składni) oraz diagnozuje poziom uczniowskich kompetencji językowych, identyfikuje błędy składniowe, potrafi im przeciwdziałać oraz je korygować poprzez dobór ćwiczeń i merytorycznie poprawne, a jednocześnie komunikatywne objaśnienie mechanizmów różnych usterek składniowych i interpunkcyjnych (EUS_U20, EUS_U21, EUS_U22).

K1: Jest gotów do ciągłego doskonalenia swojej wiedzy merytorycznej (EUS_K01);

K2: Jest gotów do poszukiwania nowych zasobów wzbogacających treści nauczania i podnoszących efektywność kształcenia komunikacyjnych kompetencji uczniów (EUS_K02);

K3: Ma świadomość tego, że nie tylko naucza języka polskiego, ale także jest wzorem do naśladowania w zakresie posługiwania się piękną, poprawną polszczyzną w rozmaitych sytuacjach komunikacyjnych (ESU_K14).

wykład informacyjny, wykład konwersatoryjny,

pokaz,

metoda ćwiczeniowa,

giełda pomysłów,

studium przypadku

Wszystkie wyszczególnione wyżej metody realizowane są w formie nauczania zdalnego (online)

- pokaz

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny

- ćwiczeniowa
- giełda pomysłów
- studium przypadku

Zadaniem kursu jest pogłębienie i ugruntowanie wiedzy na temat składniowych zjawisk znamiennych dla współczesnej polszczyzny oraz ich funkcji w procesie językowej komunikacji, także o składniowej motywacji wielu obowiązujących przepisów interpunkcyjnych.

Zajęcia będą miały charakter teoretyczny i praktyczny. W ich trakcie uczestnicy kursu:

1) zapoznają się z literaturą dotyczącą charakterystyki składniowego podsystemu współczesnej polszczyzny;

2) poznają podstawowe poradniki na temat poprawności w zakresie składni i interpunkcji;

3) podejmą próbę samodzielnych interpretacji rozmaitych zjawisk językowych;

4) przeanalizują podane przez wykładowcę sytuacje problemowe,

5) poznają wartości i ograniczenia klasycznych i nowszych metod opisu poznawanej subdyscypliny lingwistycznej;

6) pogłębią wiedzę na temat metod normatywnej oceny tekstów pisanych w zakresie składni i interpunkcji;

7) według podanych wskazówek przygotują zestawy zadań rozwijających własne i uczniowskie kompetencje językowe.

Literatura podstawowa:

R. Grzegorczykowa, 1996, Wykłady z polskiej składni, Warszawa.

Z. Klemensiewicz, 1963, Zarys składni polskiej, Warszawa (lub wyd. następne).

A. Nagórko, Zarys gramatyki polskiej, Warszawa 1998 (rozdział Składnia).

Z. Saloni, M. Świdziński, Składnia współczesnego języka polskiego, wyd. 4. zmienione, Warszawa 1998.

Literatura uzupełniająca:

D. Buttler, 1976, Innowacje składniowe współczesnej polszczyzny, Warszawa.

Gramatyka opisowa. Materiały do ćwiczeń. Seria druga. Opracowania, skrypt UW, pod red. D. Kopcińskiej, wyd. 3. rozszerzone, Warszawa 1996, rozdz. Składnia, s. 164-216, oraz Aneksy, s. 227-253 i 295-324.

Encyklopedia języka polskiego (EJP), 1994, red. S. Urbańczyk, Wrocław (wybrane hasła z fonetyki i morfologii);

H. Jadacka, 2005, Kultura języka polskiego. Fleksja, słowotwórstwo, składnia, Warszawa.

1. Aktywne uczestnictwo studenta w czasie zajęć i znajomość literatury przedmiotu - K1;

2. Ocena pracy domowej składającej się z dwóch następujących komponentów:

a) zbioru zadań przygotowanych przez prowadzącego zajęcia, na podstawie których studenci powinni wykazać się znajomością siatki pojęć z omawianej dyscypliny, wiedzą dotyczącą procedur badawczych stosowanych na poziomie składni, a przede wszystkim umiejętnościami analizy oraz interpretacji rozmaitych zjawisk składniowych;

b) zbioru zadań składniowo-poprawnościowych przygotowanych przez studentów jako świadectwo zdobytej wiedzy i wykształconych umiejętności merytorycznych oraz metodycznych (W1, W2, W3, W4; U1, U2, U3, U4, K1, K2, K3, K4).