Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Etyka i estetyka wypowiedzi

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2502-s1LPC1L-EIEW Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0232) Literatura i językoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Etyka i estetyka wypowiedzi
Jednostka: Wydział Humanistyczny
Grupy: Przedmioty obowiązkowe - 12 - lingwistyka praktyczna i copywriting s1
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Podstawowe intuicje z zakresu kultury języka polskiego.

Rodzaj przedmiotu:

przedmiot obowiązkowy

Całkowity nakład pracy studenta:

Student w trakcie realizacji przedmiotu uzyskuje 3 punkty ECTS w następującym układzie:

1) uczestnictwo w zajęciach = 30 godzin (1 ECTS);

2) bezpośredni kontakt z prowadzącym w ramach konsultacji = 5 godzin (0,2 ECTS);

3) samodzielna praca studenta: przygotowanie do zajęć według wskazówek prowadzącego, opracowanie analizy autentycznych wypowiedzi pod kątem etycznym / estetycznym (w ramach pracy zaliczeniowej), powtórzenie materiału przed zaliczeniem końcowym - 55 godzin (1,8 ECTS).

ŁĄCZNIE 90 godzin = 3 ECTS




Efekty uczenia się - wiedza:

Po zakończeniu kursu student:

W1: ma usystematyzowaną wiedzę na temat perswazyjnej funkcji języka oraz odróżnia wypowiedzi jawnie perswazyjne od wypowiedzi mających na celu zakamuflowanie prawdziwego celu, a więc oszukanie odbiorcy - K_W03;

W2: rozpoznaje proste i złożone taktyki manipulacyjne, np. kłamstwo, demagogię czy szantaż - K_W02;

W3: rozumie konieczność kierowania się w komunikacji zasadami i normami etycznymi - K_W10.


Efekty uczenia się - umiejętności:

Po zakończeniu kursu student:

U1: rozpoznaje intencje komunikacyjne nadawcy wypowiedzi oraz stosuje strategie broniące go przed nieetycznym zachowaniem partnera komunikacji- K_U02;

U2: buduje wypowiedzi zachowujące zasady grzecznościowe dostosowane do celu wypowiedzi i relacji zachodzących między interlokutorami - K_U11.


Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

Po zakończeniu kursu student:

K1: dostrzega i formułuje problemy związane z etyką wypowiedzi

- K_K05.


Metody dydaktyczne:

Zajęcia o charakterze praktycznym.

Metody dydaktyczne eksponujące:

- drama
- pokaz

Metody dydaktyczne podające:

- pogadanka

Metody dydaktyczne poszukujące:

- ćwiczeniowa
- okrągłego stołu
- projektu
- studium przypadku

Skrócony opis:

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z zasadami etycznej komunikacji, z przykładami naruszania etyki wypowiedzi oraz z czynnikami decydującymi o walorach estetycznych tekstów mówionych i pisanych.

Pełny opis:

1. Wprowadzenie. Etyka i estetyka wypowiedzi jako składowe kultury języka. Zasada stosowności <> estetyczny i etyczny wymiar komunikatu. Struktura aktu mowy. Role komunikacyjne.

2. Prezentowanie się nadawcy w akcie mowy. „Mowa ciała” i jej aspekt etyczny.

3. Funkcje wypowiedzi (Bühler, Jakobson). Odbiorca w akcie mowy. Wypowiedzi o funkcji fatycznej. Style funkcjonalne i gatunki mowy w świetle zasady decorum.

4. Komunikowanie wprost i nie wprost: akty mowy bezpośrednie / pośrednie <> jawne / niejawne (manipulacyjne). Dlaczego ludzie komunikują się nie wprost? Odczytywanie intencji nadawcy – dane, jakimi dysponuje odbiorca; kompetencja językowa a kompetencja komunikacyjna. Etyczny wymiar pośrednich aktów mowy. Podręczniki i warsztaty NLP („neurolingwistycznego programowania”).

5. Zasada współpracy konwersacyjnej: „logika konwersacyjna” Paula Grice’a. Etyka słowa a problem ironii i kłamstwa.

6. Komunikowanie wprost i nie wprost w psychologicznym modelu komunikacji ("kwadrat" Schulza von Thuna) -- rozpoznawanie i uzdrawianie zaburzeń komunikacyjnych na płaszczyźnie rzeczowej, ujawniania się, apelu i relacji.

7. „Grzeczność” jako zasada współpracy konwersacyjnej. „Strategie grzecznościowe” (G. N. Leech, P. Brown & S. Levinson, M. Marcjanik). Koncepcja „twarzy” społecznej E. Goffmana a zasady grzeczności.

8. Grzecznościowy aspekt bezpośrednich aktów komunikacyjnych (stosowność wypowiedzi w zależności od sytuacji komunikacyjnej, adekwatne zwroty adresatywne i inne formuły fatyczne, okazywanie emocji, wartościowanie…). Grzeczność w komunikacji „twarzą w twarz”, telefonicznej, esemesowej i internetowej. Bezpośrednia i pośrednia agresja językowa. Wulgaryzacja – eufemizacja tekstu.

9. Etyka słowa a perswazyjne gatunki mowy – dyskusja, spór, debata… Sztuka przekonywania (retoryka – erystyka) <> perswazja a manipulacja. Argumenty: logiczne, rzeczowe, ex concessis, ab exemplo. Dedukcja <> indukcja. Argumentacja poprawna (zgodna z faktami i zasadami logiki) <> błędy w argumentacji: generalizacja, błędne wnioskowanie, błędy związku przyczynowo-skutkowego, niejasność, błędne koło i inne. Efekt domina. Wspomaganie argumentacji rzeczowej i logicznej: argumentacja równoległa (vs. szeregowa), egzemplifikacja, argument z autorytetu, ad populum, odwoływanie się do emocji.

10. Nieuczciwe techniki argumentacyjne: argumenty ad personam, fałszywe przesłanki, fałszywy trop, tendencyjna interpretacja, celowe irytowanie rozmówcy, nieobiektywna ocena, przerzucenie ciężaru dowodu na odbiorcę i inne.

11. Czynnik psychologiczny w perswazji: „naiwne psychologicznie” taktyki perswazyjne – wywieranie presji, szantaż, kłamstwo; obrona przed presją i szantażem <> „zaawansowane psychologicznie” techniki manipulacyjne: mechanizm wzajemności i reguła „dużej prośby”, mechanizm konsekwencji i reguła „małej prośby”, mechanizm konformizmu, sympatii, wiarygodności i autorytetu, niedostępności, kontrastu, powtarzania, kompromisu, racjonalizacji, relaksu. Wykorzystywanie „metaprogramów” odbiorcy.

12. Językowe środki perswazji: wyrazy wartościujące, zaimki my, nasz i język charakterystyczny dla środowiska odbiorcy (sugerowana wspólnota poglądów i interesów) vs oni, tamci, użycie spójników, presupozycje, implikacje, formy osobowe – bezosobowe, wyrazy wartościujące, eufemizacja – hiperbolizacja wypowiedzi, zdania uogólniające, dostosowana do odbiorcy obrazowość itd. Psychologiczne i językowe środki perswazji a wybrane techniki NLP: „kotwiczenie”, „dopasowanie i prowadzenie”, „kasowanie i instalowanie przekonań”.

13. Etyka słowa a perswazyjne gatunki mowy – język polityki.

14. Etyka słowa a perswazyjne gatunki mowy – reklama.

15. Sprawdzian. Podsumowanie zajęć.

Literatura:

Lektury podstawowe:

1. Bralczyk J., 2007: O języku propagandy i polityki, Warszawa.

2. Kochan M., 2005: Pojedynek na słowa. Techniki erystyczne w publicznych sporach. Kraków.

3. Krzyżanowski P., Nowak P., 2004: Manipulacja w języku. Lublin.

4. Lewiński P., 1999: Retoryka reklamy. Wrocław.

5. Marcjanik M., 2014: Słownik językowego savoir-vivre’u. Warszawa.

6. Marcjanik M., 2007: Grzeczność w komunikacji językowej. Warszawa.

7. Rusinek M., Załazińska A., 2010: Retoryka codzienna. Poradnik nie tylko językowy. Warszawa.

8. Schulz von Thun, F., 2007: Sztuka rozmawiania, t. 1 Analiza zaburzeń. Kraków.

9. Tokarz M., 2006: Argumentacja, perswazja, manipulacja. Gdańsk.

Lektury uzupełniające:

1. Antas J., O kłamstwie i kłamaniu, Kraków 1999.

2. Anusiewicz J., Marcjanik M., Polska etykieta językowa. Język a kultura 6, Wrocław 1992.

3. Batko A.: Sztuka perswazji, czyli język wpływu i manipulacji. Gliwice 2015.

4. Berne E., W co grają ludzie. Psychologia stosunków międzyludzkich. Warszawa 2008.

5. Bralczyk J., Język na sprzedaż, Gdańsk 2004.

6. Bralczyk J.,: Mosiołek-Kłosińska K., Zmiany w publicznych zwyczajach językowych, Warszawa 2001.

7. Cialdini R.B., Wywieranie wpływu na ludzi¸ przeł. B. Wojciszke, Gdańsk 2006.

8. Dąbrowska A.: Słownik eufemizmów polskich, czyli w rzeczy mocno, w sposobie łagodnie, Warszawa 2005.

9. Dąbrowska M., Język e-maila jako hybryda mowy i pisma, w: Język trzeciego tysiąclecia, red. G. Szpila, Kraków 2000.

10. Dolińsi, D., Psychologiczne mechanizmy reklamy, Gdańsk 2003.

11. Garpiel R., K. Leszczyńska, Sztuka perswazji. Socjologia, psychologia i lingwistyka, Kraków 2004.

12. Głowiński M.: Nowomowa i ciągi dalsze. Szkice dawne i nowe, Kraków 2009.

13. Goffman E., Rytuał interakcyjny. Warszawa 2006.

14. Grice P., Logika a konwersacja, przeł. J. Wajszczuk, Przegląd Humanistyczny 1980/7, s. 85-99.

15. Grybosiowa A., O dystansie, szacunku i tolerancji w mediach, w: Język w mediach masowych, red. J. Bralczyk, K. Mosiołek-Kłosińska, Warszawa 2000, s. 60-66.

16. Grzenia J., Komunikacja językowa w Internecie, Warszawa 2006.

17. Jasińska M., Językowy savoir-vivre w Internecie, w: Język w komunikacji 3, red. G. Habrajska, Łódź 2001, s. 119-125.

18. Kamińska-Szmaj I., Agresja językowa w życiu publicznym. Leksykon inwektyw politycznych 1918-2000, Wrocław 2007.

19. Kowalski S., Tulli M.: Zamiast procesu. Raport o mowie nienawiści. Warszawa 2003.

20. Leary M.: Wywieranie wrażenia na innych. O sztuce autoprezentacji. Gdańsk 1999.

21. Łabędź K. (red.), 2013: Język polityków i jego patologie. Kraków.

22. Kochan M., Slogany w reklamie i polityce, Warszawa 2002.

23. Marcjanik M., Mówimy uprzejmie. Poradnik językowego savoir-vivre’u. Warszawa 2009.

24. Marcjanik M. (red), Grzeczność nasza i obca, Warszawa 2005.

25. Nęcki Z., Komunikowanie interpersonalne. Wrocław 1992.

26. Pease A., Język ciała. Jak czytać myśli ludzi z ich gestów, przeł. E. Wekiera, Kraków 1993.

27. Perelman Ch.: Imperium retoryki. Retoryka i argumentacja. Warszawa 2004.

28. Skowronek K., Reklama. Studium pragmalingwistyczne, Kraków 1993.

29. Szczęsna E., Poetyka reklamy, Warszawa 2001.

30. Wiszniewski A., Jak przekonująco mówić i przemawiać? Warszawa-Wrocław1994.

31. Witkowski T., Psychologia kłamstwa, Wrocław 2005.

Metody i kryteria oceniania:

- aktywność na zajęciach: K1, W3

- ćwiczenia podczas zajęć oraz zadania domowe: W1, W2, U1, U2

- końcowe zaliczenie w formie sprawdzianu praktycznego: W1, W2, U1, U2

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2017/18" (zakończony)

Okres: 2018-02-26 - 2018-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Izabela Duraj-Nowosielska
Prowadzący grup: Izabela Duraj-Nowosielska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2018/19" (zakończony)

Okres: 2019-02-25 - 2019-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Izabela Duraj-Nowosielska
Prowadzący grup: Izabela Duraj-Nowosielska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-29 - 2020-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Izabela Duraj-Nowosielska
Prowadzący grup: Izabela Duraj-Nowosielska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z zasadami etycznej komunikacji, z przykładami naruszania etyki wypowiedzi oraz z czynnikami decydującymi o walorach estetycznych tekstów mówionych i pisanych.

Pełny opis:

1. Wprowadzenie. Etyka i estetyka wypowiedzi jako składowe kultury języka. Zasada stosowności <> estetyczny i etyczny wymiar komunikatu. Struktura aktu mowy. Role komunikacyjne.

2. Prezentowanie się nadawcy w akcie mowy. „Mowa ciała” i jej aspekt etyczny.

3. Funkcje wypowiedzi (Bühler, Jakobson). Odbiorca w akcie mowy. Wypowiedzi o funkcji fatycznej. Style funkcjonalne i gatunki mowy w świetle zasady decorum.

4. Komunikowanie wprost i nie wprost: akty mowy bezpośrednie / pośrednie <> jawne / niejawne (manipulacyjne). Dlaczego ludzie komunikują się nie wprost? Odczytywanie intencji nadawcy – dane, jakimi dysponuje odbiorca; kompetencja językowa a kompetencja komunikacyjna. Etyczny wymiar pośrednich aktów mowy. Podręczniki i warsztaty NLP („neurolingwistycznego programowania”).

5. Zasada współpracy konwersacyjnej: „logika konwersacyjna” Paula Grice’a. Etyka słowa a problem ironii i kłamstwa.

6. Komunikowanie wprost i nie wprost w psychologicznym modelu komunikacji ("kwadrat" Schulza von Thuna) -- rozpoznawanie i uzdrawianie zaburzeń komunikacyjnych na płaszczyźnie rzeczowej, ujawniania się, apelu i relacji.

7. „Grzeczność” jako zasada współpracy konwersacyjnej. „Strategie grzecznościowe” (G. N. Leech, P. Brown & S. Levinson, M. Marcjanik). Koncepcja „twarzy” społecznej E. Goffmana a zasady grzeczności.

8. Grzecznościowy aspekt bezpośrednich aktów komunikacyjnych (stosowność wypowiedzi w zależności od sytuacji komunikacyjnej, adekwatne zwroty adresatywne i inne formuły fatyczne, okazywanie emocji, wartościowanie…). Grzeczność w komunikacji „twarzą w twarz”, telefonicznej, esemesowej i internetowej. Bezpośrednia i pośrednia agresja językowa. Wulgaryzacja – eufemizacja tekstu.

9. Etyka słowa a perswazyjne gatunki mowy – dyskusja, spór, debata… Sztuka przekonywania (retoryka – erystyka) <> perswazja a manipulacja. Argumenty: logiczne, rzeczowe, ex concessis, ab exemplo. Dedukcja <> indukcja. Argumentacja poprawna (zgodna z faktami i zasadami logiki) <> błędy w argumentacji: generalizacja, błędne wnioskowanie, błędy związku przyczynowo-skutkowego, niejasność, błędne koło i inne. Efekt domina. Wspomaganie argumentacji rzeczowej i logicznej: argumentacja równoległa (vs. szeregowa), egzemplifikacja, argument z autorytetu, ad populum, odwoływanie się do emocji.

10. Nieuczciwe techniki argumentacyjne: argumenty ad personam, fałszywe przesłanki, fałszywy trop, tendencyjna interpretacja, celowe irytowanie rozmówcy, nieobiektywna ocena, przerzucenie ciężaru dowodu na odbiorcę i inne.

11. Czynnik psychologiczny w perswazji: „naiwne psychologicznie” taktyki perswazyjne – wywieranie presji, szantaż, kłamstwo; obrona przed presją i szantażem <> „zaawansowane psychologicznie” techniki manipulacyjne: mechanizm wzajemności i reguła „dużej prośby”, mechanizm konsekwencji i reguła „małej prośby”, mechanizm konformizmu, sympatii, wiarygodności i autorytetu, niedostępności, kontrastu, powtarzania, kompromisu, racjonalizacji, relaksu. Wykorzystywanie „metaprogramów” odbiorcy.

12. Językowe środki perswazji: wyrazy wartościujące, zaimki my, nasz i język charakterystyczny dla środowiska odbiorcy (sugerowana wspólnota poglądów i interesów) vs oni, tamci, użycie spójników, presupozycje, implikacje, formy osobowe – bezosobowe, wyrazy wartościujące, eufemizacja – hiperbolizacja wypowiedzi, zdania uogólniające, dostosowana do odbiorcy obrazowość itd. Psychologiczne i językowe środki perswazji a wybrane techniki NLP: „kotwiczenie”, „dopasowanie i prowadzenie”, „kasowanie i instalowanie przekonań”.

13. Etyka słowa a perswazyjne gatunki mowy – język polityki.

14. Etyka słowa a perswazyjne gatunki mowy – reklama.

15. Sprawdzian. Podsumowanie zajęć.

Literatura:

Lektury podstawowe:

1. Bralczyk J., 2007: O języku propagandy i polityki, Warszawa.

2. Kochan M., 2005: Pojedynek na słowa. Techniki erystyczne w publicznych sporach. Kraków.

3. Krzyżanowski P., Nowak P., 2004: Manipulacja w języku. Lublin.

4. Lewiński P., 1999: Retoryka reklamy. Wrocław.

5. Marcjanik M., 2014: Słownik językowego savoir-vivre’u. Warszawa.

6. Marcjanik M., 2007: Grzeczność w komunikacji językowej. Warszawa.

7. Rusinek M., Załazińska A., 2010: Retoryka codzienna. Poradnik nie tylko językowy. Warszawa.

8. Schulz von Thun, F., 2007: Sztuka rozmawiania, t. 1 Analiza zaburzeń. Kraków.

9. Tokarz M., 2006: Argumentacja, perswazja, manipulacja. Gdańsk.

Lektury uzupełniające:

1. Antas J., O kłamstwie i kłamaniu, Kraków 1999.

2. Anusiewicz J., Marcjanik M., Polska etykieta językowa. Język a kultura 6, Wrocław 1992.

3. Batko A.: Sztuka perswazji, czyli język wpływu i manipulacji. Gliwice 2015.

4. Berne E., W co grają ludzie. Psychologia stosunków międzyludzkich. Warszawa 2008.

5. Bralczyk J., Język na sprzedaż, Gdańsk 2004.

6. Bralczyk J.,: Mosiołek-Kłosińska K., Zmiany w publicznych zwyczajach językowych, Warszawa 2001.

7. Cialdini R.B., Wywieranie wpływu na ludzi¸ przeł. B. Wojciszke, Gdańsk 2006.

8. Dąbrowska A.: Słownik eufemizmów polskich, czyli w rzeczy mocno, w sposobie łagodnie, Warszawa 2005.

9. Dąbrowska M., Język e-maila jako hybryda mowy i pisma, w: Język trzeciego tysiąclecia, red. G. Szpila, Kraków 2000.

10. Dolińsi, D., Psychologiczne mechanizmy reklamy, Gdańsk 2003.

11. Garpiel R., K. Leszczyńska, Sztuka perswazji. Socjologia, psychologia i lingwistyka, Kraków 2004.

12. Głowiński M.: Nowomowa i ciągi dalsze. Szkice dawne i nowe, Kraków 2009.

13. Goffman E., Rytuał interakcyjny. Warszawa 2006.

14. Grice P., Logika a konwersacja, przeł. J. Wajszczuk, Przegląd Humanistyczny 1980/7, s. 85-99.

15. Grybosiowa A., O dystansie, szacunku i tolerancji w mediach, w: Język w mediach masowych, red. J. Bralczyk, K. Mosiołek-Kłosińska, Warszawa 2000, s. 60-66.

16. Grzenia J., Komunikacja językowa w Internecie, Warszawa 2006.

17. Jasińska M., Językowy savoir-vivre w Internecie, w: Język w komunikacji 3, red. G. Habrajska, Łódź 2001, s. 119-125.

18. Kamińska-Szmaj I., Agresja językowa w życiu publicznym. Leksykon inwektyw politycznych 1918-2000, Wrocław 2007.

19. Kowalski S., Tulli M.: Zamiast procesu. Raport o mowie nienawiści. Warszawa 2003.

20. Leary M.: Wywieranie wrażenia na innych. O sztuce autoprezentacji. Gdańsk 1999.

21. Łabędź K. (red.), 2013: Język polityków i jego patologie. Kraków.

22. Kochan M., Slogany w reklamie i polityce, Warszawa 2002.

23. Marcjanik M., Mówimy uprzejmie. Poradnik językowego savoir-vivre’u. Warszawa 2009.

24. Marcjanik M. (red), Grzeczność nasza i obca, Warszawa 2005.

25. Nęcki Z., Komunikowanie interpersonalne. Wrocław 1992.

26. Pease A., Język ciała. Jak czytać myśli ludzi z ich gestów, przeł. E. Wekiera, Kraków 1993.

27. Perelman Ch.: Imperium retoryki. Retoryka i argumentacja. Warszawa 2004.

28. Skowronek K., Reklama. Studium pragmalingwistyczne, Kraków 1993.

29. Szczęsna E., Poetyka reklamy, Warszawa 2001.

30. Wiszniewski A., Jak przekonująco mówić i przemawiać? Warszawa-Wrocław1994.

31. Witkowski T., Psychologia kłamstwa, Wrocław 2005.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (w trakcie)

Okres: 2021-02-22 - 2021-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Małgorzata Gębka-Wolak
Prowadzący grup: Małgorzata Gębka-Wolak
Strona przedmiotu: https://moodle.umk.pl/WHUM/course/view.php?id=1889
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z:

1) zasadami etycznej komunikacji,

2) przykładami naruszania etyki wypowiedzi,

3) elementami decydującymi o walorach estetycznych tekstów mówionych i pisanych.

Pełny opis:

Zajęcia będą się odbywały w trybie zdalnym. Wykorzystana zostanie platforma MOODLE, na której będą umieszczane prezentacje omawiane na zajęciach, literatura oraz zadania do wykonania dla studentów. Link do kursu oraz hasło studenci dostaną za pomocą poczty uniwersyteckiej.

Podczas zajęć omówione zostaną następujące zagadnienia:

1. Etyka słowa i jej zasady.

2. Podstawowe pojęcia: funkcje języka i tekstu, akt mowy i jego składniki, komunikacja pośrednia, warunki fortunności wypowiedzi.

3. Naruszanie zasad etycznej komunikacji za pomocą aktów mowy deprecjonujących odbiorcę (obelga, obraza, zniewaga, zniesławienie, wymyślanie, wyzywanie) w aspekcie etycznym i prawnym.

Inwektywy, obelgi, wyzwiska, wulgaryzmy - negatywny wymiar komunikacji.

4. Perswazja a manipulacja na przykładzie reklam i wystąpień publicznych (ananliza przypadków).

5. Problem ramowania zjawisk: przyczyny, skutki.

6. Stereotyp jako uproszczenie czy przekłamanie obrazu świata?

7. Etykieta językowa prywatna i zawodowa.

8. Co wpływa na estetykę wypowiedzi ustnej i pisemnej?

9. Zasady budowania wybranych tekstów użytkowych.

"oszczędzaj bliźniego, łagodząc kształt swoich wypowiedzi, nawet wtedy, kiedy masz prawo, kiedy musisz przekazać mu przykrą dla niego treść." (Zenon Klemensiewicz, Higiena językowego obcowania)

Literatura:

J. Grębowiec, Mówić i działać. Wykłady z pragmatyki językowej, Wrocław 2013.

R. Grzegorczykowa, Problem funkcji języka i tekstu w świetle teorii aktów mowy [w:] Język a kultura. T.4. Funkcje języka i wypowiedzi, pod red. J. Bartmińskiego i R. Grzegorczykowej, Wrocław 1991, s.11-28.

M. Tokarz, Argumentacja. Perswazja. Manipulacja. Wykłady z teorii komunikacji, wyd. 2, Gdańsk 2006.

J. Puzynina, Język porozumienia, język agresji, język alienacji, [w:] J. Puzynina, Słowo – Wartość – Kultura, Lublin 1997, s. 76-81.

Puzynina J., Pajdzińska A., 1996, Etyka słowa, [w:] O zagrożeniach i bogactwie polszczyzny, red. J. Miodek, Wrocław.

P. Krzyżanowski, Manipulacja w języku. Manipulacja w tekście, [w:] Manipulacja w języku, red. P. Krzyżanowski, Lublin 2004, s. 277-282.

A. Wierzbicka, Trzy zasady etyki słowa, [w:] Etyka słowa. Wybór opracowań, red. J. Bartmiński, S. Niebrzegowska-Bartmińska, M. Nowosad-Bakalarczyk, J. Puzynina, Lublin 2017, s. 67-73.

M. Głowiński, Retoryka nienawiści, [w:] Etyka słowa. Wybór opracowań, red. J. Bartmiński, S. Niebrzegowska-Bartmińska, M. Nowosad-Bakalarczyk, J. Puzynina, Lublin 2017, s. 147-155.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.