Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowania
Strona główna

Zjawiska kultury popularnej i masowej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2502-s1LPC1L-ZKPM
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0229) Nauki humanistyczne (inne) Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Zjawiska kultury popularnej i masowej
Jednostka: Wydział Humanistyczny
Grupy: Przedmioty obowiązkowe - 12 - lingwistyka praktyczna i copywriting s1
Punkty ECTS i inne: 3.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Brak.

Całkowity nakład pracy studenta:

Student w trakcie realizacji przedmiotu uzyskuje 6 punktów ECTS w następującym układzie:


1) uczestnictwo w zajęciach - 60 godzin (30 w każdym z dwóch semestrów) (2,4 ECTS);

2) bezpośredni kontakt z prowadzącym w ramach konsultacji (osobiście lub za pomocą platformy MOODLE) - 10 godzin (5 w każdym z dwóch semestrów) (0,4 ECTS);

3) samodzielne przygotowanie się do poszczególnych zajęć, opracowanie prac domowych oraz powtórzenie materiału przed egzaminem - 80 godzin (30 w pierwszym i 50 w drugim) (3,2 ECTS).


ŁĄCZNIE 150 godzin = 3 + 3 ECTS


Efekty uczenia się - wiedza:

Po zakończeniu kursu student:


1. W1: ma podstawową, zorientowana praktycznie wiedzę związaną z historią kultury i literatury, językoznawstwem i nowymi mediami, a także ze specjalizacjami, które realizuje – K_W01


2. W2: ma wiedzę na temat różnych teorii dotyczących kultury popularnej oraz potrafi samodzielnie ocenić ich przydatność w praktyce – K_W04,


Efekty uczenia się - umiejętności:

Po zakończeniu kursu student:

1. U1: umie korzystać z różnego typu źródeł (w wersji tradycyjnej oraz elektronicznej) w celu wyszukiwania, selekcjonowania i użytkowania informacji – K_U01.


2. U2: potrafi samodzielnie planować i realizować typowe projekty związane z wybraną sferą działalności kulturalnej, medialnej, promocyjno-reklamowej – K_U03.


Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

Po zakończeniu kursu student:


1. K1: ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego regionu, kraju, Europy – K_K05.


Metody dydaktyczne eksponujące:

- pokaz

Metody dydaktyczne podające:

- pogadanka
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące:

- ćwiczeniowa
- projektu

Skrócony opis:

Tematem zajęć będzie prezentacja fenomenu kultury popularnej/masowej oraz jej związków z życiem codziennym (kategoria czasu wolnego) w kontekście zjawisk nowoczesności, kapitalizmu, globalizacji, amerykanizacji, konsumeryzmu i przemysłu kulturowego. Prezentacji podlegać więc będą, obok refleksji teoretycznej dotyczącej kultury współczesnej, wybrane zjawiska popkultury: literatura, muzyka rozrywkowa (na przykładzie rocka), komiks, film, reklama, wybrane zasoby Internetu, prasa kolorowa, gra RPG i gra komputerowa. Celem zajęć jest zapoznanie studentów z różnymi metodami badawczymi wybranych zjawisk kultury masowej (strukturalizm, semiotyka, postmodernizm, psychoanaliza, postkolonializm) ze szczególnym uwzględnieniem ich relacji do tradycji kultury polskiej i europejskiej. Słuchacze doskonalą warsztat analityczny, systematyzują wiedzę na temat kultury popularnej, budują swój warsztat krytyczny.

Pełny opis:

W ramach zajęć „Zjawiska kultury popularnej i masowej” student zdobywa wiedzę na temat istoty kultury popularnej/masowej w odniesieniu do przemian kulturowych i cywilizacyjnych. Poznaje jej zasadnicze cechy, wyróżniające kulturę popularną/masową spośród zjawisk zaliczanych do kultury elitarnej i folkloru. W ramach przedmiotu rozpatrywane będą różne propozycje rozumienia i oceniania kultury popularnej w perspektywie diachronicznej i synchronicznej (m. in. T. Adorno, W. Benjamina, R. Barthesa, M. Horkheimera, R. Hoggarta). Rozważana będzie przydatność rozróżnienia terminologicznego „kultura popularna” – „kultura masowa”. Problematyka oceny i wartościowania kultury popularnej stanowi istotny element dyskusji wokół jej znaczenia i funkcji. Kultura popularna nie jest zjawiskiem jednorodnym i spójnym, w różnym stopniu wpływa na kulturę wysokoartystyczną: muzykę, literaturę, film, sztuki wizualne. Kultura popularna obecnie podlega skomplikowaniu i wchodzi w interakcję z kulturą elitarną na różnych poziomach, poczynając od tematu, kończąc na strukturze. Przedmiotem refleksji na zajęciach „Zjawiska kultury popularnej i masowej” będą kwestie teoretyczne oraz obszary z zakresu literatury, muzyki, komiksu, gry RPR i komputerowej oraz przekazów monomedialnych i multimedialnych funkcjonujących w Internecie (portale społecznościowe, hipertekst, portale rozrywkowe i informacyjne).

Literatura:

Magdalena Adamus, „Młodzi dorośli trzęsą rynkiem wydawniczym. Przyglądamy się literaturze young adult” https://krytykapolityczna.pl/kultura/czytaj-dalej/magdalena-adamus-mlodzi-dorosli-young-adult-literatura-rynek-wydawniczy/

T. W. Adorno, "Przemysł kulturalny : wybrane eseje o kulturze masowej", Warszawa 2021 (dla chętnych).

R. Barthes, „Mitologie”, przeł. A. Dziadek, Warszawa 2008.

Eco U., "Superman w literaturze masowej. Powieść popularna między retoryką a ideologią", przeł. J. Ugniewska, Warszawa 1996; rozdz. "Struktury narracyjne u Fleminga".

A. Fulińska, „Dlaczego literatura popularna jest popularna?”, „Teksty Drugie” 2003, nr 4.

R. Hoggart, „Spojrzenie na kulturę robotniczą w Anglii”, przeł. A. Ambros, Warszawa 1976 (fragmenty).

T. Sz. Markiewka, "Amerykańskie seriale uczą o interesach klasowych", http://magazynkontakt.pl/amerykanskie-seriale-ucza-o-interesach-klasowych.html

M. P. Markowski, „Badania kulturowe”, w: A. Burzyńska, M. P. Markowski, „Teorie literatury XX wieku. Podręcznik”, Kraków 2006.

M. Rydlewski, „Scenariusze kultury upokarzania. Studium z antropologii mediów”, Wrocław 2019 (fragmenty).

„Seriale tworzą nowe wspólnoty”. Henry Jenkins w rozmowie z Szymonem Grelą, [w:] Seriale. Przewodnik „Krytyki Politycznej”, Warszawa 2011.

„Słownik literatury popularnej”, red. T. Żabski, Wrocław 1994 [hasła: powieść

kryminalna, powieść fantastycznonaukowa].

A. Urbańczyk, "Utopia jest sprzedawana oddzielnie. Polityczność science fiction w recepcji fanowskiej (na przykładzie "Star Treka"), Kraków 2021 (fragmenty).

M. Wróblewski, „Hegemonia i władza. Filozofia polityczna Antonia Gramsciego i jej współczesne kontynuacje”, Toruń 2016 (fragmenty).

Metody i kryteria oceniania:

Zaliczenie zajęć odbędzie się na podstawie:

1. Aktywności oraz efektów wykonywanych zadań.

2. Eseju końcowego.

Esej końcowy powinien mieć formę dłuższej wypowiedzi dotyczącej zagadnienia związanego z tematyką zajęć, powinien więc dotyczyć opisu wybranego zjawiska z kultury popularnej lub masowej opisanego w kontekście pojęcia ideologii. Objętość: maksimum 5 stron znormalizowanego maszynopisu

czcionka 12 cm,

odstępy 1,5 cm

nie zmieniamy marginesów

na stronie tytułowej: imię nazwisko i tytuł eseju.

Czas oddania pracy: Ostatnie zajęcia: 06.06.2024

Praktyki zawodowe:

Brak.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/22" (zakończony)

Okres: 2022-02-21 - 2022-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Maciej Wróblewski
Prowadzący grup: Maciej Wróblewski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Konwersatorium - Egzamin
Skrócony opis:

Celem zajęć jest zapoznanie studentki z wybranymi zjawiskami kultury popularnej i dostarczenie niezbędnej wiedzy teoretycznej oraz aparatu pojęciowego na ten temat. W trakcie zajęć studentka doskonali umiejętność opisu i analizy różnych zjawisk kultury popularnej i masowej.

Pełny opis:

1. Rejestry kultury: masowość a popularność. Historia kultury popularnej i masowej.

2. Zagadnienie odbioru kultury popularnej: odbiorca modelowy, przyjemności twórcze.

3. Zaangażowany odbiór popkultury: kondycja i twórczość fanowska. Funkcje serializacji i formuliczności we współczesnej kulturze medialnej.

4. Popkultura a ideologia.

5. Historia komiksu.

6. Komiks w kulturze współczesnej.

7. Horror wobec konfliktów społecznych: twórczość Jordana Peele’a i „Kraina Lovecrafta”.

8. Reprezentacja medialna wobec kulturze popularnej.

9. Romanse: funkcja i użycie. Telenowele.

10. Retromania i „Twilight Renaissance”

11. Postmodernizm i postgatunkowość.

12. True crime. Podcasty i renesans radia w Internecie.

13. Opowiadanie transmedialne. Franczyza we współczesnej kulturze medialnej.

14. Fantasy. Zagadnienie eskapizmu.

15. Science fiction. Wizje przyszłości jako krytyka teraźniejszości.

Literatura:

Umberto Eco, Czytelnik modelowy [w:] "Pamiętnik literacki" nr 2 (78) 1987.

John Fiske, Przyjemności twórcze [w:] tegoż, Zrozumieć kulturę popularną, tłum. K. Sawicka, Kraków 2010.

Joli Jesen, Fandom jako patologia. Konsekwencje definiowania [w:] "Panoptikum" nr 11(18) 2012.

John Fiske, Kulturowa ekonomia fandomu [w:] "Kultura popularna" 3 (21) 2008.

Mieke Bal, Narratologie. Wprowadzenie do teorii narracji, tłum. E. Rajewska, Kraków 2012 (fragmenty).

Henry Jenkins, Death-Defying Heroes" [w:] tegoż, The Wow Climax. Tracing the Emotional Impact of Popular Culture, New York 2007.

Tomasz Majewski, Dialektyczne feerie. Szkoła frankfurcka i kultura popularna, Łódź 2011 (fragmenty).

Aldona Kobus, Fandom. Fanowskie modele odbioru, Toruń 2018 (fragmenty).

Janice Radway, Reading the Romance. Women, Patriarchy and Popular Culture, 1991.

Tania Modleski, Loving with a Vengeance. Mass-produced Fantasies for Women, 1990 (fragmenty).

Simon Reynolds, Retromania. Jak popkultura żywi się własną przeszłością, tłum. F. Łobodziński, Warszawa 2018.

Henry Jenkins, W poszukiwaniu papierowego jednorożca. Matriks i opowiadanie transmedialne [w:] tegoż, Kultura konwergencji. Zderzenie starych i nowych mediów, Warszawa 2007.

Dariusz Brzostek, Niesamowite albo powrót wypartego. Psychoanalityczne koncepcje fantastyki i fantastyczności [w:] tegoż, Literatura i nie-rozum. Antropologia fantastyki grozy, Toruń 2009.

Yvonne Lefeler, Współczesny horror jako gra satysfakcji [w:] Wokół gotycyzmów. Wyobraźnia, groza, okrucieństwo, red. J. Płciennik i inni, Kraków 2002.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2022/23" (zakończony)

Okres: 2023-02-20 - 2023-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Paweł Bohuszewicz
Prowadzący grup: Paweł Bohuszewicz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Konwersatorium - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2023/24" (w trakcie)

Okres: 2024-02-20 - 2024-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Paweł Bohuszewicz
Prowadzący grup: Paweł Bohuszewicz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
ul. Jurija Gagarina 11, 87-100 Toruń tel: +48 56 611-40-10 https://usosweb.umk.pl/ kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.1.0 (2023-11-21)