Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowania
Strona główna

Zjawiska kultury popularnej i masowej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2502-s1LPC1Z-ZKPM
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0229) Nauki humanistyczne (inne) Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Zjawiska kultury popularnej i masowej
Jednostka: Wydział Humanistyczny
Grupy: Przedmioty obowiązkowe - 11 - lingwistyka praktyczna i copywriting s1
Punkty ECTS i inne: 3.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Brak wymagań wstępnych.

Całkowity nakład pracy studenta:

Student w trakcie realizacji przedmiotu uzyskuje 6 punktów ECTS w następującym układzie:


1) uczestnictwo w zajęciach - 60 godzin (30 w każdym z dwóch semestrów) (2,4 ECTS);

2) bezpośredni kontakt z prowadzącym w ramach konsultacji (osobiście lub za pomocą platformy MOODLE) - 10 godzin (5 w każdym z dwóch semestrów) (0,4 ECTS);

3) samodzielne przygotowanie się do poszczególnych zajęć, opracowanie prac domowych oraz powtórzenie materiału przed egzaminem - 80 godzin (30 w pierwszym i 50 w drugim) (3,2 ECTS).


ŁĄCZNIE 150 godzin = 3 + 3 ECTS


Efekty uczenia się - wiedza:

Po zakończeniu kursu student:


1. W1: ma zaawansowaną wiedzę o literaturze i kulturze polskiej (w tym życiu codziennym) – K_W02


2. W2: ma zaawansowaną wiedzę o szeroko pojętej kulturze (w tym kulturze masowej) – K_W05,


Efekty uczenia się - umiejętności:

Po zakończeniu kursu student:

1. U1: potrafi czytać, analizować i interpretować teksty literackie, naukowe i użytkowe (w tym reklamowe) – K_U02.


2. U2: potrafi rozpoznać różne rodzaje tekstów kultury i użytkowych oraz przeprowadzić ich krytyczną

analizę i interpretację z użyciem odpowiednich metod i narzędziK_U03.


Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

Po zakończeniu kursu student:


1. K1: ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania

się i rozwoju – K_K01.


2. K2: docenia tradycję i dziedzictwo kulturowe w wymiarze lokalnym i międzynarodowym, ma

świadomość odpowiedzialności za ich zachowanie - K_K03


3. K3: rozumie odmienne postrzeganie życia społecznego przez osoby pochodzące z rożnych środowisk

i kultur - K_K04


Metody dydaktyczne:

Metody podające:

- opowiadanie

- wykład konwersatoryjny


Metody aktywizujące:

- metoda oxfordzka

- analizy przypadku

- panelowa


Skrócony opis:

Tematem zajęć będzie prezentacja fenomenu kultury popularnej/masowej oraz jej związków z życiem codziennym (kategoria czasu wolnego) w kontekście zjawisk globalizacji, amerykanizacji, konsumeryzmu i przemysłu kulturowego. Prezentacji podlegać więc będą, obok refleksji teoretycznej dotyczącej kultury współczesnej, wybrane zjawiska popkultury: literatura, muzyka rozrywkowa (na przykładzie rocka), komiks, film, reklama, wybrane zasoby Internetu, prasa kolorowa, gra RPG i gra komputerowa. Celem zajęć jest zapoznanie studentów z różnymi metodami badawczymi wybranych zjawisk kultury masowej (strukturalizm, semiotyka, postmodernizm, psychoanaliza, postkolonializm) ze szczególnym uwzględnieniem ich relacji do tradycji kultury polskiej i europejskiej. Słuchacze doskonalą warsztat analityczny, systematyzują wiedzę na temat kultury popularnej, budują swój warsztat krytyczny.

Pełny opis:

W ramach zajęć „Zjawiska kultury popularnej i masowej” student zdobywa wiedzę na temat istoty kultury popularnej/masowej w odniesieniu do przemian kulturowych i cywilizacyjnych. Poznaje jej zasadnicze cechy, wyróżniające kulturę popularną/masową spośród zjawisk zaliczanych do kultury elitarnej i folkloru. W ramach przedmiotu rozpatrywane będą różne propozycje rozumienia i oceniania kultury popularnej w perspektywie diachronicznej i synchronicznej: J. Huizingi, T. Adorno, D. Macdonalda, M. McLuhana, W. Benjamina, M. Horkheimera, A. Kłoskowskiej, J. Storeya, W. J. Burszty, R. Sulimy i innych. Rozważana będzie przydatność rozróżnienia terminologicznego „kultura popularna” – „kultura masowa”. Problematyka oceny i wartościowania kultury popularnej stanowi istotny element dyskusji wokół jej znaczenia i funkcji. Kultura popularna nie jest zjawiskiem jednorodnym i spójnym, w różnym stopniu wpływa na kulturę wysokoartystyczną: muzykę, literaturę, film, sztuki wizualne. Kultura popularna obecnie podlega skomplikowaniu i wchodzi w interakcję z kulturą elitarną na różnych poziomach, poczynając od tematu, kończąc na strukturze. Przedmiotem refleksji na zajęciach „Zjawiska kultury popularnej i masowej” będą obszary z zakresu literatury, muzyki, komiksu, gry RPR i komputerowej oraz przekazów monomedialnych i multimedialnych funkcjonujących w Internecie (portale społecznościowe, hipertekst, portale rozrywkowe i informacyjne). Kultura popularna, poza funkcją rozrywkową i kompensacyjną, wykorzystywana jest w ramach edukacji jako swoiste medium, za pomocą którego artykułuje się określone treści, na przykład występujące w literaturze wysokoartystycznej czy w nauce. Przedmiotem rozważań na zajęciach będzie zatem proces banalizacji sensów związanych z problemami moralno-etycznymi czy należącymi do sfery naukowej. Studenci poddawać będą analizie wybrane teksty reprezentujące kulturę popularną, stosując określone metody badawcze: strukturalizm, semiotykę, psychoanalizę, postmodernizm, postkolonializm. Postępowanie takie ma na celu, po pierwsze, ugruntowanie wiedzy studentów na temat form istnienia i form obiegu kultury popularnej, po drugie zaś, ma służyć kształtowaniu postawy krytycznej wobec zabiegów manipulacji stosowanej w tekstach kultury popularnej.

Literatura:

T. W. Adorno, "Przemysł kulturalny : wybrane eseje o kulturze masowej", Warszawa 2021 (rozdz. "Schemat kultury masowej. Przemysł kulturalny [kontynuacja]).

R. Barthes, „Mitologie", przeł. A. Dziadek, Warszawa 2008 (K. Kłosiński, "Sarkazmy"; wybrane "mity" z cz. I; "Mit jest słowem", "Mit jako system semiologiczny" z cz. II).

P. Bohuszewicz, „Powieść neosarmacka – aksjologia, ideologia, polityka", "Litteraria Copernicana" 2023, nr 1.

I. Burkacka, „Język memów internetowych", w: „Polszczyzna w dobie cyfryzacji", pod red. A. Hąci, K. Kłosińskiej i P. Zbróga, Warszawa 2020.

M. Borys, „Polski bajer. Disco polo i lata 90.", Warszawa 2019.

„Byliśmy, jesteśmy, będziemy: Kola 2020: 10 lat polskiej myśli larpowej”, pod red. D. Dembiński, A. Tomicka-Kaiper, K. Żerańska, Katowice 2020 (tu: „Co to jest larp?”; „Jak poprowadzić prostego larpa”; „Jak zagrać pierwszego larpa” – z części 1; „Magiczny trójkąt GNS” – z części 2 w podczęści „Projektowanie gracza”, „Żupan, delia i kołpak”)

Eco U., "Superman w literaturze masowej. Powieść popularna między retoryką a ideologią", przeł. J. Ugniewska, Warszawa 1996 (rozdz. "Struktury narracyjne u Fleminga").

W. Faulstich, R. Strobel, „«Uksiążkowienie» jako problem estetyczno-medialny. «Obcy – ósmy pasażer Nostromo» – studium przypadku", „Przestrzenie Teorii" 2014, nr 22.

A. Fulińska, „Dlaczego literatura popularna jest popularna?", „Teksty Drugie" 2003, nr 4.

R. Hoggart, „Spojrzenie na kulturę robotniczą w Anglii", przeł. A. Ambros, Warszawa 1976 (rozdz. "Figury w pejzażu - sceneria. B. Nie ma jak dom. C. Matka", IV. "Prawdziwy świat ludzi. C. Ilustracje ze sztuki masowej - Peg's Paper").

D. Kasprowicz, K. Veltzé, „Badania nad memami internetowymi w świetle wiedzy o nowych mediach – wyzwania metodologiczne", „Studia de Cultura" 2020, nr 3.

A. Kobus, Fandom: Fanowskie modele odbioru, Toruń 2018 (tu: Wstęp, rozdział 1 i rozdział 2)

J. Komuda, M. Jurewicz, M. Baryłka, „Dzikie pola. Szlachecka gra fabularna", Warszawa 1997 (Księga I, rozdz.Dzikie Pola, Szlachta polska i jej państwo, Sarmaci i Sarmatyzm, Pijanice, trunki, zabawy i biesiady, O hultajach, warchołach, infamisach).

J. Komuda, M. Mochocki, A. Machlowski, „Dzikie pola: Rzeczpospolita w ogniu. Szlachecka gra fabularna", Kraków 2008 (w księdze VII rozdziały: „O szlachcie polskiej i litewskiej”; „O mieszczanach”, „Chłopi”, „Sarmatów historia krótka”, „O fantazji szlacheckiej”, „Wsi spokojna, wsi wesoła”, „O wychowaniu młodzieży”, „O honorze szlacheckim”, „Aurea Libertas”, „O gościnności polskiej”, „Biesiada, że bies siada”, „ O hultajach, warchołach i infamisach”).

W. Kuligowski, „Ludowa – masowa – popularna. Antropologiczne rozróżnienie typów kultury", w: „Między kulturą ludową a masową", red. T. Smolińska, Kraków-Opole 2010.

N. Lamerisch, „Stranger than fiction: Fan identity in cosplay”, „Transformative Works and Cultures” nr 7 (2011) https://journal.transformativeworks.org/index.php/twc/article/download/246/230

T. Sz. Markiewka, Amerykańskie seriale uczą o interesach klasowych, http://magazynkontakt.pl/amerykanskie-seriale-ucza-o-interesach-klasowych.html

M. P. Markowski, „Badania kulturowe", w: A. Burzyńska, M. P. Markowski, „Teorie literatury XX wieku. Podręcznik", Kraków 2006.

A. Martuszewska, „Architektonika literackiego romansu", Gdańsk 2014 (rozdz. "Metamorfozy heroiny romansu").

P. Muszyński, Steampunk: konwencja, która nie istnieje” https://fanbojizycie.wordpress.com/2022/05/28/steampunk-konwencja-ktora-nie-istnieje/

„Nowe mitologie", red. J. Garcin, Kraków 2010 (wybrane "mity").

T. Pindel, „Historie fandomowe”, Wołowiec 2019, (tu: „Polcon i Zajdel” w rdz. Fandom krzepnie; „Pyrkon: Intro” w rdz. Nie ma już fandomu, są fandomy)

M. Rydlewski, „Nowi-starzy obcy w realnym kapitalizmie. Mieszkańcy polskiej wsi jako ofiary własnego stylu życia (na przykładzie wybranych obrazów medialnych", w: "Retro sentyment, retro moda, retro nadzieje", red. M. Czapiga-Klag, M. Rydlewski, Wrocław 2020.Wrocław 2022.

M. Rydlewski, „Scenariusze kultury upokarzania. Studium z antropologii mediów", Wrocław 2019 (rozdz. "Perfekcyjna Pani Domu jako klasowa kampania czystości", "Magda Gessler - ikona kultury upokarzania").

A. Sapkowski „Piróg albo nie ma złota w szarych górach”, Nowa Fantastyka 5(128)/1993; https://sapkowskipl.wordpress.com/2017/03/17/pirog-albo-nie-ma-zlota-w-szarych-gorach/

„Seriale tworzą nowe wspólnoty". Henry Jenkins w rozmowie z Szymonem Grelą, [w:] Seriale. Przewodnik „Krytyki Politycznej", Warszawa 2011.

„Słownik literatury popularnej", red. T. Żabski, Wrocław 1994 [hasła: romans, powieść kryminalna, horror, pornografia i powieść erotyczna, fantasty, powieść fanatastycznonaukowa].

M. Szostak, „Kicz: nasza ochrona przed rzeczywistością", „Więź", link:

https://wiez.pl/2021/01/12/kicz-nasza-ochrona-przed-rzeczywistoscia.

A. Urbańczyk, "Utopia jest sprzedawana oddzielnie. Polityczność science fiction w recepcji fanowskiej (na przykładzie "Star Treka"), Kraków 2021 (rozdz. "Polityczność a ideologia, hegemonia i subwersja", "Darko Suvin i polityczność science fiction").

M. Wróblewski, „Hegemonia i władza. Filozofia polityczna Antonia Gramsciego i jej współczesne kontynuacje", Toruń 2016 (rozdz. "Folklor i zdrowy rozsądek").

Metody i kryteria oceniania:

Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest uczestnictwo w zajęciach (dwie nieobcności dopuszczalne) oraz pozytywny wynik uzyskany z pracy pisemnej.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (zakończony)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-20
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Maciej Wróblewski
Prowadzący grup: Maciej Wróblewski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z istotą kultury masowej i popularnej oraz jej przykładami.

Pełny opis:

W ramach przedmiotu student zdobywa wiedzę w zakresie różnych ujęć i definicji kultury popularnej i masowej, potrafi odróżnić zjawiska kultury popularnej od wysokiej. Zna różne przykłady kultury popularnej i potrafi je opisać w perspektywie ich struktury i zaprogramowanych w nich wartości.

Literatura:

Jak w części głównej przedmiotu.

Uwagi:

Brak.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2022/23" (zakończony)

Okres: 2022-10-01 - 2023-02-19
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Paweł Bohuszewicz, Jakub Osiński
Prowadzący grup: Jakub Osiński
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z istotą kultury masowej i popularnej oraz jej przykładami.

Pełny opis:

W ramach przedmiotu student zdobywa wiedzę w zakresie różnych ujęć i definicji kultury popularnej i masowej, potrafi odróżnić zjawiska kultury popularnej od wysokiej. Zna różne przykłady kultury popularnej i potrafi je opisać w perspektywie ich struktury i zaprogramowanych w nich wartości.

Literatura:

Jak w części głównej przedmiotu.

Uwagi:

Brak.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2023/24" (zakończony)

Okres: 2023-10-01 - 2024-02-19
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Paweł Bohuszewicz, Sebastian Tauer
Prowadzący grup: Sebastian Tauer
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z istotą kultury masowej i popularnej oraz jej przykładami.

Pełny opis:

W ramach przedmiotu student zdobywa wiedzę w zakresie różnych ujęć i definicji kultury popularnej i masowej, potrafi odróżnić zjawiska kultury popularnej od wysokiej. Zna różne przykłady kultury popularnej i potrafi je opisać w perspektywie ich struktury i zaprogramowanych w nich wartości.

Literatura:

Jak w części głównej przedmiotu.

Uwagi:

Brak.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
ul. Jurija Gagarina 11, 87-100 Toruń tel: +48 56 611-40-10 https://usosweb.umk.pl/ kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.0.3.0-2 (2024-04-26)