Gramatyka opisowa języka polskiego

Warunkiem uczestnictwa jest zaliczenie konwersatorium z gramatyki opisowej języka polskiego, semestr I (fonetyka i fonologia).

kanon (atrybut wycofany)

Konwersatorium stanowi część modułu "gramatyka opisowa - semestr II". Za zaliczenie konwersatorium uzyskuje 3 punkty ECTS:

1) Godziny realizowane przy bezpośrednim udziale nauczyciela akademickiego - 30 godzin konwersatorium (1,2 punkt ECTS).

2) Godziny realizowane przy bezpośrednim udziale nauczyciela akademickiego w ramach indywidualnych konsultacji - 10 godzin (0,6 ECTS).

3) Godziny realizowane samodzielnie przez studenta w ramach przygotowywania się do zajęć oraz do zaliczenia konwersatorium - 35 godzin (1,2 ECTS).

Na podstawie uczestnictwa w wykładzie i konwersatorium są uzyskiwane następujące efekty:

Student:

W1: posługuje się terminologią z zakresu morfologii - K_W01, K_W02, K_W03;

W2: zna morfologiczne procedury analityczne - K_W01, K_W02, K_W03;

W3: charakteryzuje budowę i sposób powstawania derywatów - K_W01, K_W02, K_W03.

Na podstawie uczestnictwa w wykładzie i konwersatorium są uzyskiwane następujące efekty:

Student:

U1: objaśnia zmiany morfonologiczne - K_U01, K_U10;

U2: przeprowadza pełną analizę słowotwórczą - K_U01, K_U10;

U3: odtwarza strukturę gniazd słowotwórczych z zadanej listy jednostek - K_U01, K_U10;

U4: rozpoznaje produktywne modele słowotwórcze - K_U01, K_U10.

Na podstawie uczestnictwa w wykładzie i konwersatorium są uzyskiwane następujące efekty:

Student:

K1: ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju - K_K01

Zajęcia prowadzone są w ramach wykładu powiązanego z konwersatorium.

W ramach konwersatorium stosowane są zasadniczo metody poszukujące, a w szczególności metody studium przypadku i ćwiczeniowa.

- pokaz

- wykład konwersatoryjny

- ćwiczeniowa
- klasyczna metoda problemowa
- projektu
- studium przypadku

- metody oparte na współpracy
- metody rozwijające refleksyjne myślenie
- metody służące prezentacji treści
- metody wymiany i dyskusji

Proponowany w drugim semestrze studiów kurs słowotwórstwa polskiego kontynuuje rozważania nad językiem. Całość modułu jest realizowana przez dwie formy dydaktyczne. W ramach wykładu studenci poznają teoretyczne podstawy morfologii i morfonologii współczesnego języka polskiego. Konwersatorium stanowi uzupełnienie rozważań teoretycznych i prowadzi do nabycia umiejętności praktycznej analizy zjawisk słowotwórczych.

Rozważania drugiego semestru kursu gramatyki opisowej zmierzają do wyrobienia w studentach zrozumienia zasad funkcjonowania systemu morfologicznego polszczyzny, a w sposób szczególny jego podsystemu słowotwórczego. Na zajęcia z tego zakresu składa się wykład ściśle powiązany z cyklem konwersatoriów.

Celem konwersatorium jest wyrobienie umiejętności przeprowadzania analizy słowotwórczej i konstruowania gniazd słowotwórczych. W tym zakresie omawia się m.in.

1. Procedury analizy morfemowej i słowotwórczej; podział wyrazu na morfy; rodzaje morfów; podział na temat słowotwórczy i formant; określanie typów formantów oraz wskazywanie współformantów.

2. Definiowanie typów derywacji; opis funkcji formantów; określanie typów derywacyjnych; charakterystyka derywacji rzeczownikowej, przymiotnikowej i czasownikowej.

3. Charakterystyka paradygmatów słowotwórczych; identyfikacja wartości kategorialnej, kategorii słowotwórczej i typu słowotwórczego.

4. Gniazda słowotwórcze - sposób ich konstruowania i zasady opisu; nowe zjawiska słowotwórcze; tendencje w słowotwórstwie synchronicznym.

5. Problem produktywności modelu, regularne zjawiska słowotwórcze.

LITERATURA PODSTAWOWA:

1. Gramatyka współczesnego języka polskiego, Morfologia, red. R. Grzegorczykowa, R. Laskowski, H. Wróbel, Warszawa 1998 lub 1999.

2. Nagórko A., Zarys gramatyki polskiej, Warszawa 1998, rozdział Słowotwórstwo, s.157-237.

3. Wiśniewski M., Kaproń-Charzyńska I., Morfologia współczesnego języka polskiego. Zagadnienia ogólne. Słowotwórstwo, Toruń 2024.

4. Słownik gramatyki języka polskiego, red. W. Gruszczyński i J. Bralczyk, Warszawa 2002 (wybrane hasła z morfologii).

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:

1. Jadacka H., System słowotwórczy polszczyzny (1945-2000), Warszawa 2001.

2. Jadackiej H., Czy istnieje słowotwórstwo normatywne?, Poradnik Językowy 2004, z. 2, s. 91-100.

3. Jadacka H., Kultura języka polskiego. Fleksja, słowotwórstwo, składnia, Warszawa 2005.

4. Kaproń-Charzyńska I, Derywacja ujemna we współczesnym języku polskim. Rzeczowniki i przymiotniki, Toruń 2005.

5. Waszakowa K., System słowotwórczy [w:] Najnowsze dzieje języków słowiańskich. Język polski, red. S. Gajda, Opole 2001.

Zaliczenie modułu jest realizowane komplementarnie dla wykładu oraz równoległego konwersatorium. Dodatkowo wiedza z tego zakresu wchodzi również do egzaminu z gramatyki opisowej, zdawanego przez studentów po II roku studiów.

Końcowe zaliczenie konwersatorium w formie pisemnego sprawdzianu praktycznego - W2, U2, U3, U4.

Aktywne uczestnictwo w zajęciach - K1.

Brak