Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowania
Strona główna

Semantyka leksykalna języka polskiego

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2506-s1POL2L-SLJP
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0232) Literatura i językoznawstwo Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Semantyka leksykalna języka polskiego
Jednostka: Wydział Humanistyczny
Grupy: Przedmioty kierunkowe - 22 - filologia polska s1
Punkty ECTS i inne: 4.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

przedmiot obowiązkowy

Całkowity nakład pracy studenta:

1. Godziny realizowane z udziałem nauczycieli: godziny kontaktowe przewidziane w planie studiów dla danego przedmiotu:

- udział w zajęciach - 1 ECTS,

- konsultacje bezpośrednie 0,5 ECTS.

2. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta /słuchacza/uczestnika kursu potrzebny do pomyślnego zaliczenia przedmiotu (przygotowanie do zajęć oraz przygotowania się do uczestnictwa w procesie oceniania) - 0,5 ECTS.


Efekty uczenia się - wiedza:

W1: Student zna podstawowe pojęcia leksykologii i frazeologii - K_W01, K_W14

W2: zna typy relacji semantycznych miedzy jednostkami, typy definicji i błędy w definiowaniu - K_W17

W3: zna podstawowe terminy związane z analizą semantyczną (monosemia - polisemia, homonimia) - K_W01, K_W13, K_W14

Efekty uczenia się - umiejętności:

U1: student potrafi przeprowadzić procedurę wyróżniania jednostek języka - K_U10, K_U11

U2: rozpoznaje podstawowe relacje semantyczne między jednostkami języka, zdania analityczne i syntetyczne - K_U10, K_U11

U3: umie wskazać błędy w definicjach jednostek leksykalnych - K_U10, K_U11, K_U18

U4: potrafi samodzielnie opisać podstawowe właściwości gramatyczne, semantyczne i pragmatyczne jedno- i wielosegmentowych jednostek języka - K_U10, K_U11, K_U13, K_U14, K_U15, K_U18

U4: umie stosować podstawowe testy służące uzasadnianiu hipotez semantycznych - K_U11, K_U17

Metody dydaktyczne podające:

- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące:

- ćwiczeniowa
- giełda pomysłów
- klasyczna metoda problemowa
- projektu
- referatu

Metody dydaktyczne w kształceniu online:

- metody ewaluacyjne
- metody oparte na współpracy
- metody rozwijające refleksyjne myślenie
- metody wymiany i dyskusji

Skrócony opis:

Przedmiot obowiązkowy dla studentów II roku filologii polskiej.

Na zajęciach omawiane są najważniejsze zagadnienia z zakresu semantyki leksykalnej języka polskiego.

Pełny opis:

Przedmiot obejmuje zakresem następujące zagadnienia:

1. Leksykalna jednostka języka a jednostka języka. Zasady wyodrębniania i kryteria klasyfikacji leksykalnych jednostek języka.

2. Związki frazeologiczne – ujęcia tradycyjne i współczesne. Semantyczne i składniowe kryteria podziału związków frazeologicznych. Stosunek związków frazeologicznych do leksykalnych jednostek języka. Właściwości związków frazeologicznych z punktu widzenia ich składni zewnętrznej i wewnętrznej.

3. Przedmiot i zakres semantyki leksykalnej. Polisemia a homonimia – kryteria rozróżniania. Polisemia właściwa a polisemia systematyczna.

4. Podstawowe relacje semantyczne między jednostkami leksykalnymi (na tle relacji logicznych): hiponimia, synonimia, antonimia, sprzeczność (wykluczanie).

5. Opozycja zdań analitycznych i syntetycznych z punktu widzenia logiki i semantyki językoznawczej. Postulaty znaczeniowe jako podstawa tworzenia adekwatnych definicji.

6. Podstawowe rodzaje definicji słownikowych. Metody definiowania, błędy w definiowaniu. Definicje równościowe a szeregi (quasi)synonimiczne.

7. Słowniki współczesnego języka polskiego - typologia

8. Przedmiot i zakres pragmatyki leksykalnej. Podstawowe opozycje pragmatyczne między jednostkami języka na tle opozycji semantycznych.

9. Systematyzacja podstawowych cech gramatycznych, semantycznych i pragmatycznych leksykalnych jednostek języka.

Literatura:

1) A. Bednarek, M. Grochowski, Zadania z semantyki językoznawczej, Toruń 1993 (wyd. II 1997)

2) Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Lublin 2001 (wybór)

3) R. Grzegorczykowa, Wprowadzenie do semantyki językoznawczej, wyd. III, Warszawa 2001

4) A. Bogusławski, O zasadach rejestracji jednostek języka, „Poradnik Językowy” 1976, 8, s. 356-364

5) W. Chlebda, Propozycje terminologiczne do opisu skrzydlatych słów, „Stylistyka” VII, 1998, s. 189-220

6) M. Grochowski, Konwencje semantyczne a definiowanie wyrażeń językowych, Warszawa 1993, par. 1.4, s. 24-33

7) M. Grochowski, Obiekty, cele i metody definiowania a rodzaje definicji, [w:] O definicjach i definiowaniu, red. J. Bartmiński, R. Tokarski, Lublin 1993, s. 35-45

8) P. Żmigrodzki, Wprowadzenie do leksykografii polskiej, Katowice 2005

9) Encyklopedia języka polskiego, wyd. III, Wrocław 1999, hasło: „Zróżnicowanie języka narodowego”

10) M. Grochowski, Stylistyka leksykalna jako dział leksykologii i pragmatyki, [w:] Stylistyka a leksykologia; seria Studia o języku i stylu artystycznym IV, red. K. Maćkowiak, C. Piątkowski, Zielona Góra 2008, s. 45-55

11) A. Nagórko, Synonimia kontekstowa i sytuacyjna. Implikacje leksykograficzne, „Prace Filologiczne” XLIII, 1998, s. 327-340

12) A. Bogusławski, M. Danielewiczowa, Verba polona abscondita. Sonda słownikowa III, Warszawa 2005

13) S. Urbańczyk, Słowniki i encyklopedie, Kraków 2000, wyd. 4

Metody i kryteria oceniania:

Na ocenę końcową składają się:

- ocena z pisemnego kolokwium (zakres konwersatorium) - K_W01, K_W13, K_W14, K_W17, K_U10, K_U11

- i/lub ocena z pracy zaliczeniowej (opis jednostki leksykalnej) - K_U10, K_U11, K_U13, K_U14, K_U15, K_U17.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/22" (zakończony)

Okres: 2022-02-21 - 2022-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Adam Bednarek
Prowadzący grup: Adam Bednarek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2022/23" (zakończony)

Okres: 2023-02-20 - 2023-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Adam Dobaczewski
Prowadzący grup: Adam Dobaczewski, Adrianna Piotrowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2023/24" (w trakcie)

Okres: 2024-02-20 - 2024-09-30

Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Adam Dobaczewski, Magdalena Żabowska
Prowadzący grup: Adam Dobaczewski, Magdalena Żabowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
ul. Jurija Gagarina 11, 87-100 Toruń tel: +48 56 611-40-10 https://usosweb.umk.pl/ kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.1.0 (2023-11-21)