Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Etyka i estetyka wypowiedzi

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2506-s2POL1L-EEW-D Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0232) Literatura i językoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Etyka i estetyka wypowiedzi
Jednostka: Wydział Humanistyczny
Grupy: Przedmioty do wyboru w ramach specjalności/specjalizacji - 12 - filologia polska s2
Punkty ECTS i inne: 2.00
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Wiedza z zakresu kultury języka i wypowiedzi, podstawowe wiadomości z pragmatyki językowej

Rodzaj przedmiotu:

przedmiot pomocniczy

Całkowity nakład pracy studenta:

1) uczestnictwo w zajęciach - 30 godzin;

2) bezpośredni kontakt z prowadzącym w ramach konsultacji - 5 godzin;

3) samodzielna praca studenta: przygotowanie do zajęć według wskazówek prowadzącego, przygotowanie referatu lub opracowanie analizy autentycznych wypowiedzi pod kątem etycznym i estetycznym, wykonywanie zadań w kursie na platformie Moodle, powtórzenie materiału przed zaliczeniem końcowym - 25 godzin.



Efekty uczenia się - wiedza:

Student:

W1: opisuje schemat komunikacji interpersonalnej - K_W10;

W2: odróżnia wypowiedzi jawnie perswazyjne od wypowiedzi mających na celu zakamuflowanie prawdziwego celu, a więc oszukanie odbiorcy K_W11.


Efekty uczenia się - umiejętności:

Student:

U1: rozpoznaje intencje komunikacyjne nadawcy wypowiedzi - K_U10;

U2: rozpoznaje czynniki utrudniające komunikację (bariery komunikacyjne) i je likwiduje - K_U09;

U3: analizuje funkcje wypowiedzi jako ich nadawca i odbiorca - KU10;

U4: stosuje strategie broniące go przed nieetycznym zachowaniem partnera komunikacji - K_U10;

U5: buduje wypowiedzi zachowujące zasady grzecznościowe dostosowane do celu wypowiedzi i relacji zachodzących między interlokutorami K_U11;

U6: student dostrzega i formułuje problemy związane z oceną etyczną komunikatów mówionych i pisanych.



Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

Student:

K1: rozpoznaje jawne i ukryte taktyki manipulacyjne (np. kłamstwo, demagogię czy szantaż) i umie bronić się przed manipulacją językową stosowaną przez innych uczestników aktu komunikacji;

K2: student zwiększa swoje kompetencje interpersonalne dzięki poznaniu cech komunikacji językowej zgodnej z zasadami etyki i estetyki wypowiedzi oraz ćwiczeniom służącym opanowaniu umiejętności z tym związanych;

K3: student umie skutecznie przekonywać odbiorcę, zachowując zasady etyki wypowiedzi.


Metody dydaktyczne:

Zajęcia o charakterze teoretyczno-praktycznym.

Metody dydaktyczne eksponujące:

- pokaz

Metody dydaktyczne podające:

- pogadanka
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące:

- ćwiczeniowa
- giełda pomysłów
- klasyczna metoda problemowa
- obserwacji
- projektu
- referatu
- studium przypadku

Metody dydaktyczne w kształceniu online:

- metody ewaluacyjne
- metody odnoszące się do autentycznych lub fikcyjnych sytuacji
- metody oparte na współpracy
- metody rozwijające refleksyjne myślenie
- metody służące prezentacji treści
- metody wymiany i dyskusji

Skrócony opis:

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z zasadami etycznej komunikacji, z przykładami naruszania etyki wypowiedzi oraz z elementami decydującymi o walorach estetycznych tekstów mówionych i pisanych.

Pełny opis:

1. Etyka i estetyka wypowiedzi jako składowe kultury języka. Estetyczny i etyczny wymiar komunikatu. Struktura aktu mowy. Role komunikacyjne i funkcje wypowiedzi.

2. Prezentowanie się nadawcy w akcie mowy. Komunikacja niewerbalna; „mowa ciała” i jej aspekt etyczny.

3. Komunikowanie wprost i nie wprost: akty mowy bezpośrednie/ pośrednie, jawne/ niejawne. Dlaczego ludzie komunikują się nie wprost?

4. Sztuka argumentacji i sztuka dyskutowania.

5. Sztuka nakłaniania: perswazja. Perswazja a manipulacja.

6. Kłamstwo jako taktyka manipulacyjna. Strategie kłamstwa i jego wykrywanie.

7. Techniki erystyczne w sporach publicznych. Język współczesnej polskiej polityki.

8. Manipulacja w języku propagandy politycznej w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: nowomowa.

9. Etyka i estetyka języka w mediach.

10. Etyka i estetyka języka reklamy.

11. Etykieta językowa. Cechy polskiej grzeczności językowej. Zjawisko wulgaryzacji języka.

12. Etyka i estetyka języka w komunikacji internetowej.

13. Programowanie neurolingwistyczne (NLP) – czym jest i dlaczego może być przedmiotem zainteresowania etyki wypowiedzi?

14. Wyznaczniki skutecznej i zarazem etycznej komunikacji językowej. Strategie obrony przed manipulacją językową.

15. Sprawdzian pisemny.

Literatura:

LITERATURA PODSTAWOWA

1. A. Awdiejew, Systemowe środki perswazji, [w:] Manipulacja w języku, red. P.  Krzyżanowski i P. Nowak, Lublin 2004, s. 71-80.

2. J. Bralczyk, Język na sprzedaż, wyd. 2, Gdańsk 2004.

3. J. Bralczyk, O języku propagandy i polityki, Warszawa 2007.

4. R. Grzegorczykowa, Problem funkcji języka i tekstu w świetle teorii aktów mowy [w:] Język a kultura. T.4. Funkcje języka i wypowiedzi, pod red. J. Bartmińskiego i R. Grzegorczykowej, Wrocław 1991, s.11-28 (dostępne na stronie: www. lingwistyka.uni.wroc.pl/jk/spis04.htm).

5. M. Głowiński, Nowomowa, [w:] Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Lublin 2001, s. 173-182.

6. M. Głowiński, Nowomowa i ciągi dalsze. Szkice dawne i nowe, Kraków 2009.

7. Język polityków i jego patologie., red. K. Łabędź, Kraków 2013.

8. A. Grybosiowa, Polaryzacja opinii o wulgaryzmach współczesnej polszczyzny, „Poradnik Językowy” 2006, nr 6,  s. 57-63.

9. I. Kamińska-Szmaj, Propaganda, perswazja, manipulacja - próba uporządkowania pojęć, [w:] Manipulacja w języku, red. P. Krzyżanowski i P. Nowak, Lublin 2004, s. 13-27.

10. M. Kochan, Pojedynek na słowa. Techniki erystyczne w publicznych sporach, Kraków 2005.

11. Komunikacja i perswazja, czyli jak skutecznie porozumiewać się z innymi, dokument elektroniczny (płyta CD), Smart Education, Warszawa 2012.

12. P. H. Lewiński, Retoryka reklamy, wyd. II zmien. i uzup., Wrocław 2008.

13. K. Mosiołek-Kłosińska, Wulgaryzacja języka w mediach, [w:] Język w mediach masowych, red. J. Bralczyk, K. Mosiołek-Kłosińska, Warszawa 2000, s. 112-119.

14. J. O'Connor, I. McDermott, NLP. Zwięzłe i kompetentne wprowadzenie, tłum. J. Bartosik, Poznań 2000.

15. A. Pease, B. Pease, Mowa ciała, tłum. J. Grabiak, wyd. 1 poszerz., Poznań 2007.

16. J. Puzynina, O warunkach udanej komunikacji językowej, [w:] tejże, Słowo – wartość – kultura, Lublin 1997, s. 122-126.

17. M. Rusinek, A. Załazińska, Retoryka codzienna:. Poradnik nie tylko językowy, wyd. 2. uzup., Warszawa 2010.

18. A. Skudrzyk, Normy grzecznościowych zachowań językowych (etykieta językowa, savoir-vivre, bon ton, dobre wychowanie, grzeczność językowa) [artykuł dostępny pod adresem: sjikp.us.edu.pl/pliki/ksiazki/aldona_skudrzyk.pdf ].

19. M. Tokarz, Argumentacja. Perswazja. Manipulacja. Wykłady z teorii komunikacji, wyd. 2, Gdańsk 2006.

20. T. Witkowski, Psychologia kłamstwa. Motywy - strategie - narzędzia, Wałbrzych 2002.

21. Wielki słownik poprawnej polszczyzny PWN, red. A. Markowski, Warszawa 2006, hasła problemowe: estetyka słowa, etyka słowa, kultura języka.

22. D. Zdunkiewicz-Jedynak, Wykłady ze stylistyki, rozdz. 10. Styl retoryczny i jego gatunki. Polski język polityki; rozdz. 14. Nie będziesz szkodził drugiemu mówieniem swoim. Etyczny aspekt stylu wypowiedzi; rozdz. 15. Estetyczne kategorie oceny stylu wypowiedzi, Warszawa 2008, s. 143-161 oraz 192-212.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA

1. J. Antas, O kłamstwie i kłamaniu. Studium semantyczno-pragmatyczne, Kraków 1999.

2. A. Batko, Sztuka perswazji, czyli język wpływu i manipulacji, Gliwice 2015.

3. G. Beck, Zakazana retoryka. Podręcznik manipulacji, tłum. E. Klej, Gliwice 2011.

4. D. Doliński., Psychologiczne mechanizmy reklamy, Gdańsk 2003.

5. R. Garpiel, K. Leszczyńska, Sztuka perswazji. Socjologia, psychologia i lingwistyka, Kraków 2004.

6. Grzeczność nasza i obca, red. M. Marcjanik, Warszawa 2005.

7. Jak zwracają się do siebie Europejczycy, red. M. Marcjanik, Warszawa 2013.

8. I. Kamińska-Szmaj, Agresja językowa w życiu publicznym: leksykon inwektyw politycznych 1918-2000, Wrocław 2007.

9. J. Kowalikowa, O wulgaryzmach w świadomości językowej młodzieży, „Poradnik Językowy” 2008, nr 2, s. 3-15.

10. S. Kowalski, M. Tulli, Zamiast procesu. Raport o mowie nienawiści, Warszawa 2003.

11. M. Leary, Wywieranie wrażenia na innych. O sztuce autoprezentacji, Gdańsk 1999.

12. M. Marcjanik, Mówimy uprzejmie. Poradnik językowego savoir-vivre’u, Warszawa 2009.

13. M. Marcjanik, Słownik językowego savoir-vivre'u, Warszawa 2014.

14. Ch. Perelman, Imperium retoryki. Retoryka i argumentacja, tłum. M. Chomicz, Warszawa 2002.

15. T. Reiman, Potęga perswazyjnej komunikacji. Jak wpływać na ludzi, aby zawsze słyszeć „TAK”!, tłum. A. Kucharczyk-Barycza, Gliwice 2011.

16. T. Reiman, Potęga mowy ciała. Jak odnieść zawodowy i towarzyski sukces, tłum. O. Kwiecień-Maniewska, Gliwice 2011.

17. F. Schulz von Thun, Sztuka rozmawiania. 4, W porozumieniu z sobą i innymi - komunikacja i kompetencje społeczne, tłum. P. Włodyga, Kraków 2006.

18. K. Skowronek, Reklama. Studium pragmalingwistyczne, Kraków 1993.

19. E. Szczęsna, Poetyka reklamy, Warszawa 2001.

20. M. Spychalska, Słownik sloganów reklamowych, Warszawa 2009.

21. Stewart, J. (red.), Mosty zamiast murów. O komunikowaniu się między ludźmi, wyd. 2 popr., Warszawa 2002.

22. E. Taylor, Programowanie umysłu. Od manipulacji i prania mózgu poprzez rozwój osobisty po metafizykę dnia powszedniego, tłum. D. Gasper, Warszawa 2010.

23. A. Wiszniewski, Jak przekonująco mówić i przemawiać? Warszawa-Wrocław1994.

24. S. Vaknin, Biblia NLP. Wydanie rozszerzone, ponad 350 wzorców, metod i strategii programowania neurolingwistycznego, tłum. K. Rojek, Gliwice 2011.

Metody i kryteria oceniania:

- Końcowe zaliczenie sprawdzianu pisemnego - W1, W2, U1, U2, U3, U4, U5, U6;

- Wygłoszenie referatu lub przygotowanie krótkiej pisemnej pracy zaliczeniowej - W2, K1

- Aktywne uczestnictwo w zajęciach - K1.

Praktyki zawodowe:

Brak

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2017/18" (zakończony)

Okres: 2018-02-26 - 2018-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Izabela Duraj-Nowosielska
Prowadzący grup: Izabela Duraj-Nowosielska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2018/19" (zakończony)

Okres: 2019-02-25 - 2019-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Izabela Duraj-Nowosielska
Prowadzący grup: (brak danych)
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-29 - 2020-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Izabela Duraj-Nowosielska
Prowadzący grup: (brak danych)
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.