Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Społeczno-kulturowe wymiary pamięci w Europie Środkowo-Wschodniej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2508-s1LOG3Z-SKWPESW Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0229) Nauki humanistyczne (inne)
Nazwa przedmiotu: Społeczno-kulturowe wymiary pamięci w Europie Środkowo-Wschodniej
Jednostka: Wydział Humanistyczny
Grupy: Przedmioty obowiązkowe - 31 - logopedia s1
Punkty ECTS i inne: 2.00
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Brak.

Całkowity nakład pracy studenta:

Student/ka za zaliczenie przedmiotu uzyskuje 2 punkty ECTS, odpowiadające nakładowi ok. 50 godzin pracy, z tego:

- udział w zajęciach (30 godz. pracy),

- konsultacje z osobą prowadzącą,

- 15 godz. pracy własnej, związanej z przygotowaniem pracy zaliczeniowej



Efekty uczenia się - wiedza:

Student:

1. ma pogłębioną wiedzę na temat kultury pamięci oraz polityki pamięci w Europie Środkowo-Wschodniej,

2. zna terminologię z zakresu badań nad pamięcią,

3. orientuje się w zakresie zjawisk związanych z badaniami nad pamięcią,


Efekty uczenia się - umiejętności:

Student:

1. potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i integrować informacje z wykorzystaniem różnych źródeł oraz formułować na tej podstawie krytyczne sądy,

2. umie samodzielnie zdobywać wiedzę i poszerzać umiejętności badawcze,

3. posiada umiejętności merytorycznego argumentowania, z wykorzystaniem własnych poglądów oraz poglądów innych autorów, formułowania wniosków oraz tworzenia syntetycznych podsumowań

4. potrafi określić podstawowe elementy polityki pamięci, kultury pamięci czy polityki historycznej,


Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

Student:

1. rozumie potrzebę ciągłego pogłębiania wiedzy, potrafi inspirować i organizować proces uczenia innych osób,

2. potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role,

3. potrafi formułować tezy i przeprowadzać analizę porównawczą źródeł w zakresie studiów nad pamięcią,

4. potrafi napisać pracę na zadany temat z zakresu studiów nad pamięcią w Europie Środkowo-Wschodniej (referat, recenzję itp.),


Metody dydaktyczne:

- ćwiczeniowa

- klasyczna metoda problemowa

- prezentacje multimedialne


Metody dydaktyczne podające:

- opis
- opowiadanie
- pogadanka
- wykład problemowy

Skrócony opis:

Celem zajęć jest przekazanie studentom wiedzy na temat społeczno-kulturowych wymiarów pamięci w Europie Środkowo-Wschodniej. W trakcie zajęć zostaną przedstawione i omówione zagadnienia związane z kulturą pamięci – pamięcią jednostki a zbiorowości, pamięcią historyczną i kulturową, zapominaniem i ciszą, a także mitologizacją (czy demitologizacją) przeszłości.

Pełny opis:

Celem zajęć jest przekazanie studentom wiedzy na temat społeczno-kulturowych wymiarów pamięci w Europie Środkowo-Wschodniej. W trakcie zajęć zostaną przedstawione i omówione zagadnienia związane z kulturą pamięci – pamięcią jednostki a zbiorowości, pamięcią historyczną i kulturową, zapominaniem i ciszą, a także mitologizacją (czy demitologizacją) przeszłości. Zostaną dokładnie przeanalizowane określone miejsca pamięci w Europie Środkowo-Wschodniej. W trakcie zajęć zostaną omówione następujące tematy:

• Europa Środkowo-Wschodnia – określenie granic

• studia nad pamięcią – metodologia badań

• pamięć zbiorowa, pamięć kulturowa, pamięć historyczna – rozważania wokół historii, pamięci i mitu

• rola literatury i sztuki w „przechowywaniu” pamięci

• media a kształtowanie pamięci

• pamięć – tożsamość – władza

• miejsca pamięci w Europie Środkowo-Wschodniej

• mity narodowe w Europie Środkowo-Wschodniej

• nostalgia – czyli o tęsknocie za komunizmem,

• pamięć i trauma

• pamięć a zapominanie i cisza w kulturze

• konflikty pamięci

Literatura:

Literatura podstawowa:

Ciesielski, T. (2012). Przetrwanie mitu a tożsamość. Mitologiczne modelowanie tożsamości kulturowej. In T. Ciesielski, J. Zatorska,

Erll, Astrid. 2018. Kultura pamięci. Wprowadzenie. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Halbwachs, M. (2008). Społeczne ramy pamięci. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Mink, G., & Neumayer, L. (Eds.). (2013). History, memory and politics in Central and Eastern Europe: Memory games. Springer.

Sznajderman (Eds.), Nostalgia. Eseje o tęsknocie za komunizmem (pp. 206–241). Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.

Szpociński, A. (2008). Miejsca pamięci (lieux de memoire). Teksty drugie, (4), 11-20.

Literatura uzupełniająca:

Anderson, Benedict. 1991. Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism. Lon-don and New York: Verso.

Anderson, Steve. 2001. History TV and popular memory. In: Garry R. Edgerton and Peter C. Rollins (eds.), Television Histories: Shaping Collective Memory in the Media Age. Lexington: The University Press of Kentucky, pp. 19–36

Assman, Aleida. 2004. Four formats of memory: From individual to collective constructions of the past. In: Christian J. Emden & David Midgley (eds.), Cultural Memory and Historical Consciousness in the German speaking world since 1500. Oxford: Peter Lang, pp. 19–37.

Brunnbauer, Ulf. 2004. (Re)Writing History. Historiography in Southeast Europe after Socialism. Münster: LIT Verlag.

Ciesielski, T. (2012). Przetrwanie mitu a tożsamość. Mitologiczne modelowanie tożsamości kulturowej. In T. Ciesielski, J. Zatorska,

Cobel-Tokarska, M., & Skórzyńska, I. (2017). Europa Środkowa. Pamięć i tożsamość w (prze) budowie?. Sensus Historiae©, 27(2).

Chmurski, M. (2014). Czy potrzebna nam jeszcze Europa Środkowa?. Nauka, (1).

Deranek, M. (2015). Instytucjonalizacja pamięci i historii jako instrument polityki.

Gillis, John R. 1994. Commemorations: The Politics of National Identity. Princeton, N.J.: Princeton University Press

Hahn, H. H., & Traba, R. (2015). Polsko-niemieckie miejsca pamięci (Vol. 1). T.

Hutcheon, L. (2000). Irony, Nostalgia and the Postmodern. In R. Vervliet, A. Estor (Eds.), Methods for the Study of Literature As Cultural Memory. Amsterdam-Atlanta 2000: Rodopi, pp. 189 – 207

Čolović, Bałkany: terror kultury, przeł. M. Petryńska, Wołowiec 2006.

Esbenshade, Richard S. 1995. Remembering to Forget: Memory, History, National Identity in Postwar East-Central Europe. Representations 49 (Special Issue: Identifying Histories: Eastern Europe Before and After 1989),

Hart, J. G. 1973. Toward a phenomenology of nostalgia. Man and World, 6(4): 397–420.

Jawoszek, A. (2014). Boszniacy. Literackie narracje tożsamościowe po 1992 roku. Poznań: Dom Wydawniczy REBIS.

Kansteiner, W. (2002), Finding Meaning in Memory: A Methodological Critique of Collective Memory Studies, History and Theory, 2, pp. 179–197.

Kasner, M., & Kvietkauskas, M. (2018). Wprowadzenie: o kulturze pamięci w Europie Środkowej i Wschodniej. Acta Baltico-Slavica, 42.

Kieres, L. (2009). Rola państwa w procesie kształtowania świadomości historycznej. In E. Kossewska (Ed.), Brzemię pamięci. Współczesne stosunki polsko–izraelskie (pp. 87–93), Warszawa: Neriton,.

Kiss, C. G. (2011). Europa Środkowa jako wspólnota pamięci (kilka przyczynków do definicji niewykonalnej)”. Porównania, 9, 109-114.

Kola, A. F. (2018). Socjalistyczny postkolonializm. Rekonsolidacja pamięci. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Kołodziejczyk, D. (2013). Gdzie jest miejsce dla Europy Środkowej i Wschodniej w przestrzeni postkolonialnej? Możliwe trajektorie podróży. Porównania, 13, 9-27.

Lewicki, J. (2013). Konflikt o zabytki i miejsca pamięci, czyli o nowo-starym postrzeganiu przeszłości w Europie Środkowej i Wschodniej po 1989 roku. Porównania, 13, 203-223.

Le Rider, J. (2013). „Mitteleuropa”, środkowoeuropejskie miejsce pamięci.(Z francuskiego przełożyła Olga Mastela). Pamiętnik Literacki, 4(104), 5-16.

Przeszłość jako przedmiot przekazu, red. Szpociński A., Kwiatkowski I., Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2006.

Rüsen, Jörn .2015. „Myślenie historyczne, Part 1”. [w:] Nadawanie historycznego sensu, red. Robert Traba, Holger Thünemann, Poznań: Nauka i Innowacja.

Skoczylas (Eds.), Historyczna i ponowoczesna tożsamość Słowian (pp. 139–159). łódź: Uniwersytet łódzki. Koło Naukowe Studentów MISH.

Stobiecki, R. (2020). Europa Środkowa/Europa Środkowo-Wschodnia z perspektywy historii wyobrażonej. Między historią, geografią a literaturą. Dzieje Najnowsze, 52(1), 273-300.

Stolarz, A. (2016). Gdzie opada żelazna kurtyna? Granice i mit Europy Środkowej we współczesnej eseistyce i historiografii europejski. Politeja-Pismo Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, 13(41), 139-160.

Śpiewak, P. (2005). Pamięć po komunizmie. Gdańsk: Słowo/obraz terytoria.

Traba R., Historia przestrzeń dialogu, Wyd. ISP PAN, Warszawa 2006.

Wilson, J. L. (2005), Nostalgia: Sanctuary of Meaning. Lewisburg: Bucknell University Press 2005.

Wolff-Powęska, A. (2007). Polskie spory o historię i pamięć. Polityka historyczna. Przegląd Zachodni, 319(01), 3-44.

Zenderowski, R. (2011). Pamięć i tożsamość narodowa.

Metody i kryteria oceniania:

Podstawą zaliczenia będzie:

- uczestnictwo i aktywność na zajęciach,

- przygotowanie prezentacji na wybrany przez studenta temat,

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Agata Domachowska, Joanna Kulwicka-Kamińska
Prowadzący grup: Agata Domachowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Celem zajęć jest przekazanie studentom wiedzy na temat społeczno-kulturowych wymiarów pamięci w Europie Środkowo-Wschodniej. W trakcie zajęć zostaną przedstawione i omówione zagadnienia związane z kulturą pamięci – pamięcią jednostki a zbiorowości, pamięcią historyczną i kulturową, zapominaniem i ciszą, a także mitologizacją (czy demitologizacją) przeszłości.

Pełny opis:

Celem zajęć jest przekazanie studentom wiedzy na temat społeczno-kulturowych wymiarów pamięci w Europie Środkowo-Wschodniej. W trakcie zajęć zostaną przedstawione i omówione zagadnienia związane z kulturą pamięci – pamięcią jednostki a zbiorowości, pamięcią historyczną i kulturową, zapominaniem i ciszą, a także mitologizacją (czy demitologizacją) przeszłości. Zostaną dokładnie przeanalizowane określone miejsca pamięci w Europie Środkowo-Wschodniej. W trakcie zajęć zostaną omówione następujące tematy:

• Europa Środkowo-Wschodnia – określenie granic

• studia nad pamięcią – metodologia badań

• pamięć zbiorowa, pamięć kulturowa, pamięć historyczna – rozważania wokół historii, pamięci i mitu

• rola literatury i sztuki w „przechowywaniu” pamięci

• media a kształtowanie pamięci

• pamięć – tożsamość – władza

• miejsca pamięci w Europie Środkowo-Wschodniej

• mity narodowe w Europie Środkowo-Wschodniej

• nostalgia – czyli o tęsknocie za komunizmem,

• pamięć i trauma

• pamięć a zapominanie i cisza w kulturze

• konflikty pamięci

Literatura:

Literatura podstawowa:

Ciesielski, T. (2012). Przetrwanie mitu a tożsamość. Mitologiczne modelowanie tożsamości kulturowej. In T. Ciesielski, J. Zatorska,

Erll, Astrid. 2018. Kultura pamięci. Wprowadzenie. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Halbwachs, M. (2008). Społeczne ramy pamięci. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Mink, G., & Neumayer, L. (Eds.). (2013). History, memory and politics in Central and Eastern Europe: Memory games. Springer.

Sznajderman (Eds.), Nostalgia. Eseje o tęsknocie za komunizmem (pp. 206–241). Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.

Szpociński, A. (2008). Miejsca pamięci (lieux de memoire). Teksty drugie, (4), 11-20.

Literatura uzupełniająca:

Anderson, Benedict. 1991. Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism. Lon-don and New York: Verso.

Anderson, Steve. 2001. History TV and popular memory. In: Garry R. Edgerton and Peter C. Rollins (eds.), Television Histories: Shaping Collective Memory in the Media Age. Lexington: The University Press of Kentucky, pp. 19–36

Assman, Aleida. 2004. Four formats of memory: From individual to collective constructions of the past. In: Christian J. Emden & David Midgley (eds.), Cultural Memory and Historical Consciousness in the German speaking world since 1500. Oxford: Peter Lang, pp. 19–37.

Brunnbauer, Ulf. 2004. (Re)Writing History. Historiography in Southeast Europe after Socialism. Münster: LIT Verlag.

Ciesielski, T. (2012). Przetrwanie mitu a tożsamość. Mitologiczne modelowanie tożsamości kulturowej. In T. Ciesielski, J. Zatorska,

Cobel-Tokarska, M., & Skórzyńska, I. (2017). Europa Środkowa. Pamięć i tożsamość w (prze) budowie?. Sensus Historiae©, 27(2).

Chmurski, M. (2014). Czy potrzebna nam jeszcze Europa Środkowa?. Nauka, (1).

Deranek, M. (2015). Instytucjonalizacja pamięci i historii jako instrument polityki.

Gillis, John R. 1994. Commemorations: The Politics of National Identity. Princeton, N.J.: Princeton University Press

Hahn, H. H., & Traba, R. (2015). Polsko-niemieckie miejsca pamięci (Vol. 1). T.

Hutcheon, L. (2000). Irony, Nostalgia and the Postmodern. In R. Vervliet, A. Estor (Eds.), Methods for the Study of Literature As Cultural Memory. Amsterdam-Atlanta 2000: Rodopi, pp. 189 – 207

Čolović, Bałkany: terror kultury, przeł. M. Petryńska, Wołowiec 2006.

Esbenshade, Richard S. 1995. Remembering to Forget: Memory, History, National Identity in Postwar East-Central Europe. Representations 49 (Special Issue: Identifying Histories: Eastern Europe Before and After 1989),

Hart, J. G. 1973. Toward a phenomenology of nostalgia. Man and World, 6(4): 397–420.

Jawoszek, A. (2014). Boszniacy. Literackie narracje tożsamościowe po 1992 roku. Poznań: Dom Wydawniczy REBIS.

Kansteiner, W. (2002), Finding Meaning in Memory: A Methodological Critique of Collective Memory Studies, History and Theory, 2, pp. 179–197.

Kasner, M., & Kvietkauskas, M. (2018). Wprowadzenie: o kulturze pamięci w Europie Środkowej i Wschodniej. Acta Baltico-Slavica, 42.

Kieres, L. (2009). Rola państwa w procesie kształtowania świadomości historycznej. In E. Kossewska (Ed.), Brzemię pamięci. Współczesne stosunki polsko–izraelskie (pp. 87–93), Warszawa: Neriton,.

Kiss, C. G. (2011). Europa Środkowa jako wspólnota pamięci (kilka przyczynków do definicji niewykonalnej)”. Porównania, 9, 109-114.

Kola, A. F. (2018). Socjalistyczny postkolonializm. Rekonsolidacja pamięci. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Kołodziejczyk, D. (2013). Gdzie jest miejsce dla Europy Środkowej i Wschodniej w przestrzeni postkolonialnej? Możliwe trajektorie podróży. Porównania, 13, 9-27.

Lewicki, J. (2013). Konflikt o zabytki i miejsca pamięci, czyli o nowo-starym postrzeganiu przeszłości w Europie Środkowej i Wschodniej po 1989 roku. Porównania, 13, 203-223.

Le Rider, J. (2013). „Mitteleuropa”, środkowoeuropejskie miejsce pamięci.(Z francuskiego przełożyła Olga Mastela). Pamiętnik Literacki, 4(104), 5-16.

Przeszłość jako przedmiot przekazu, red. Szpociński A., Kwiatkowski I., Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2006.

Rüsen, Jörn .2015. „Myślenie historyczne, Part 1”. [w:] Nadawanie historycznego sensu, red. Robert Traba, Holger Thünemann, Poznań: Nauka i Innowacja.

Skoczylas (Eds.), Historyczna i ponowoczesna tożsamość Słowian (pp. 139–159). łódź: Uniwersytet łódzki. Koło Naukowe Studentów MISH.

Stobiecki, R. (2020). Europa Środkowa/Europa Środkowo-Wschodnia z perspektywy historii wyobrażonej. Między historią, geografią a literaturą. Dzieje Najnowsze, 52(1), 273-300.

Stolarz, A. (2016). Gdzie opada żelazna kurtyna? Granice i mit Europy Środkowej we współczesnej eseistyce i historiografii europejski. Politeja-Pismo Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, 13(41), 139-160.

Śpiewak, P. (2005). Pamięć po komunizmie. Gdańsk: Słowo/obraz terytoria.

Traba R., Historia przestrzeń dialogu, Wyd. ISP PAN, Warszawa 2006.

Wilson, J. L. (2005), Nostalgia: Sanctuary of Meaning. Lewisburg: Bucknell University Press 2005.

Wolff-Powęska, A. (2007). Polskie spory o historię i pamięć. Polityka historyczna. Przegląd Zachodni, 319(01), 3-44.

Zenderowski, R. (2011). Pamięć i tożsamość narodowa.

Uwagi:

Podstawą zaliczenia będzie:

- uczestnictwo i aktywność na zajęciach,

- przygotowanie prezentacji na wybrany przez studenta temat,

W semestrze zimowym 2020/2021 zajęcia będą prowadzone w formie zdalnej - przy wykorzystaniu platformy moodle.umk.pl oraz MS Teams

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.