Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Etnografia Słowian

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2555-s2KUL1Z-ES-FO Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Etnografia Słowian
Jednostka: Wydział Humanistyczny
Grupy: Przedmioty do wyboru - specjalizacje - 11 - Kulturoznawstwo s2
Punkty ECTS i inne: 2.00 LUB 3.00 (zmienne w czasie)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Elementarna wiedza z zakresu historii, kultury i geografii krajów Europy Środkowo-Wschodniej.

Całkowity nakład pracy studenta:

Łączna liczba godzin pracy studenta: 55, w tym:

30 godzin - praca na zajęciach,

5 godzin - konsultacje,

20 godzin - praca własna studenta (przygotowanie pracy pisemnej).

Efekty uczenia się - wiedza:

1. Student ma poszerzoną wiedzę dotyczącą specyfiki badań poświęconych słowiańskiemu dziedzictwu kulturowemu [K_W03].

2. Student posiada usystematyzowaną wiedzę związaną z zagadnieniem powstania Słowiańszczyzny oraz tradycji słowiańskich charakterystycznych dla kultur ludowych przynależących do tego kręgu cywilizacyjnego [K_W014].

Efekty uczenia się - umiejętności:

1. Student posiada pogłębione umiejętności badawcze pozwalające krytycznie analizować prace innych autorów i zjawisk kulturowych czerpiących z tradycji słowiańskich [K_U02].

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

1. Docenia tradycję i dziedzictwo kulturowe ludzkości oraz wartość różnorodności kulturowej [K_K08].

Metody dydaktyczne eksponujące:

- pokaz

Metody dydaktyczne podające:

- opis
- opowiadanie
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne w kształceniu online:

- metody rozwijające refleksyjne myślenie
- metody służące prezentacji treści

Skrócony opis:

Zajęcia przedstawiają tradycyjną kulturę duchową i społeczną Słowian.

Pełny opis:

Treści kształcenia:

1. Wspólnota praindoeuropejska. Indoeuropejska rodzina językowa.

2. Etnogeneza Słowian. Słowianie we wczesnym średniowieczu.

3. Religia dawnych Słowian 1 - ujęcie historyczne.

4. Obrzędy doroczne Słowian w okresie zimowym.

5. Obrzędy doroczne Słowian w okresie wiosenno-letnim.

6. Religia dawnych Słowian 2 - ujęcie folklorystyczno-etnologiczne.

7. Demonologia ludowa.

8. Obrzędy rodzinne: zwyczaje narodzinowe i związane z dzieckiem.

9. Obrzędy rodzinne: zwyczaje weselne.

10. Obrzędy rodzinne: zwyczaje pogrzebowe i związane ze śmiercią oraz wiarą w życie pozagrobowe.

11. Elementy tradycyjnej medycyny Słowian.

12. Wierzenia związane z ciałami niebieskimi, zjawiskami atmosferycznymi i przyrodą.

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

Gieysztor A., Mitologia Słowian, Warszawa 1982 i wyd. nast.

Moszyński K., Kultura ludowa Słowian, t. 2, cz. 1, Warszawa 1968.

Tomiccy J. i R., Drzewo życia. Ludowa wizja świata i człowieka, Warszawa 1975.

Literatura uzupełniająca:

Biegeleisen H., Lecznictwo ludu polskiego, Kraków 1929 [książka dostępna w postaci elektronicznej na stronach Śląskiej Biblioteki Cyfrowej].

Bobek W., Lud słowacki. Zarys etnograficzny, [w:] Słowacja i Słowacy, red. W. Semkowicz, t. 1, Kraj i lud, Kraków 1937.

Etnografia Polski. Przemiany kultury ludowej, t. 2, pod red. M. Biernackiej, M. Frankowskiej, W. Paprockiej, sekretarz tomu, M. Drozd-Piasecka, Wrocław 1981.

Fischer A., Etnografia słowiańska, z. 1, Połabianie, z. 2, Łużyczanie, Lwów 1932 [reprint 2000].

Klinger W., Wschodnio-europejskie rusałki i pokrewne postaci demonologii ludowej a tradycja grecko-rzymska, Lublin 1949.

Libera Z., Medycyna ludowa. Chłopski rozsądek czy gminna fantazja?, Wrocław 1995.

Mańczak W., Wieża Babel, Wrocław 1999.

Moszyński K., Kultura ludowa Słowian, t. 1–2, Warszawa 1967–1968.

Słownik etnologiczny, pod red. Z. Staszczak, Warszawa 1987.

Stomma L., Antropologia kultury wsi polskiej XIX w., Warszawa 1986 i wyd. nast.

Szyjewski A., Religia Słowian, Kraków 2003.

Tomiccy J. i R., Drzewo życia. Ludowa wizja świata i człowieka, Warszawa 1975.

Tomicki R., Słowiański mit kosmogoniczny, „Etnografia Polska”, t. 20, 1976, z. 1.

Toporow W., Wokół rekonstrukcji mitu o jaju kosmicznym (na podstawie baśni rosyjskich), przeł. R. Maślanko, [w:] Semiotyka kultury, wybór i oprac. E. Janus i M.R. Mayenowa, przedmowa S. Żółkiewski, Warszawa 1977.

Uspienski B.A., Kult św. Mikołaja na Rusi, przeł. E. Janus, M.R. Mayenowa, Z. Kozłowska, Lublin 1985.

Vlahović P., Kultura ludowa w Serbii, przeł. J. Moroń, Z. Oczkowska, Kraków 1991 (zwłaszcza s. 111–196).

Wakarelski Ch., Etnografia Bułgarii, przeł. K. Simiczijew, Wrocław 1965.

Zając P., O zaświatach niedalekich i cudach nienadzwyczajnych. „Nadprzyrodzone” w kulturze ludowej na przykładzie Huculszczyzny, Kraków 2004.

Metody i kryteria oceniania:

Podstawą zaliczenia jest systematyczna obecność na zajęciach oraz przygotowanie hasła na polską Wikipedię poświęconego wybranemu aspektowi kultury ludowej Słowian.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Piotr Grochowski, Adrian Mianecki
Prowadzący grup: Adrian Mianecki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Piotr Grochowski, Adrian Mianecki
Prowadzący grup: Adrian Mianecki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.