Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowania
Strona główna

Biologia dla uczniów Uniwersyteckiego Liceum Ogólnokształcącego

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2600-BLA
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0511) Biologia Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Biologia dla uczniów Uniwersyteckiego Liceum Ogólnokształcącego
Jednostka: Wydział Nauk Biologicznych i Weterynaryjnych
Grupy:
Punkty ECTS i inne: (brak) Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Znajomość podstaw anatomii i morfologii zwierząt (w tym człowieka) i roślin.

Znajomość podstaw chemii ogólnej i organicznej

Rodzaj przedmiotu:

przedmiot pomocniczy

Całkowity nakład pracy studenta:

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli (45 godz.):

- udział w wykładach – 14 godz.

- udział w zajęciach laboratoryjnych – 28 godz.

- konsultacje z nauczycielem akademickim – 3 godz.

Czas poświęcony na pracę indywidualną ucznia (5 godz.):

- przygotowanie do zajęć – 5 godz.


Łącznie: 50 godz. (2 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza:

W1: Wyjaśnia pojęcia fizyczne, chemiczne, biologiczne zachodzące w przyrodzie oraz związki i zależności pomiędzy strukturą i funkcją w królestwie zwierząt i roślin – K_W01, K_W02

W2: Zna strukturę i właściwości aminokwasów, białek, cukrowców i lipidów a także metody stosowane w ich analizie jakościowej i ilościowej – K_W03, K_W04

W3:Wyjaśnia mechanizm katalizy enzymatycznej – K_W08

W4: definiuje, wyjaśnia i opisuje podstawowe pojęcia z zakresu hodowli roślin w kulturach in vitro, funkcje regulatorów wzrostu, metody regeneracji - K_W01, K_W02, K_W03, K_W15

W5: zna podstawowe materiały i narzędzia stosowane w hodowlach in vitro, wymienia różne typy kultur tkankowych i

2

opisuje ich znaczenie K_W01, K_W02, K_W15

W6: Charakteryzuje poziomy organizacji życia w królestwie roślin i zwierząt – K_W07

W7: Objaśnia wpływ środowiska na budowę i funkcjonowanie organizmów żywych– K_W08

W8: W zaawansowanym stopniu zna i rozumie związki między środowiskiem i zdrowiem człowieka – K_W09

W9: Wykorzystuje techniki i narzędzia badawcze stosowane w biologii – K_U10

W10: Tłumaczy związki i zależności między różnymi dyscyplinami nauk przyrodniczych – K_W12

W11: Ma podstawową wiedzę z zakresu anatomii i morfologii zwierząt i roślin, a także fizjologii roślin i genetyki – K_W14

W12: Zna fachową literaturę polsko- i obcojęzyczną z zakresu wybranej specjalizacji – K_W21

W13: Zna techniki i narzędzia badawcze umożliwiające badanie zjawisk przyrodniczych, w tym opisuje źródła pozyskiwania, metody izolowania komórek do hodowli in vitro a także zna przepisy i zasady z zakresu BHP – K_W23

W14: ma wiedzę dotyczącą procedur przygotowania podłoży, zakładania różnych typów kultur in vitro i aklimatyzacji regenerantów do warunków ex vitro, mikropropagacji roślin i rozumie jej znaczenie. K_W07 K_W15

Efekty uczenia się - umiejętności:

U1: Wykorzystuje wiedzę z zakresu anatomii funkcjonalnej, morfologii, fizjologii, biochemii, genetyki, biologii molekularnej w analizie zjawisk przyrodniczych – K_U02

U2: nabywa umiejętności pracy w warunkach aseptycznych i wyprowadzenia sterylnych linii komórkowych i tkankowych, potrafi zaplanować eksperyment dotyczący regeneracji rośliny z różnego typu materiału donorowego - K_U02

U3: Stosuje podstawowe techniki opisu anatomicznego zwierząt i roślin oraz identyfikuje przy pomocy dostępnych narzędzi elementy przyrody ożywionej oraz – K_U03

U4: Potrafi zastosować poznane metody do analizy jakościowej i ilościowej aminokwasów, białek, cukrowców i lipidów – K_U05

U5: Ocenia zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka – K_U08

U6: Wykorzystuje wiedzę z zakresu anatomii i morfologii do identyfikacji gatunków zwierząt– K_U09

U7: Wykorzystuje techniki i narzędzia badawcze stosowane w biologii – K_U10

U8: Wykazuje umiejętność korzystania z podstawowych źródeł literaturowych z zakresu wybranej specjalizacji – K_U09, K_U11, K_U12

U8: Dokonuje pomiarów, interpretuje obserwacje, i na ich podstawie opracowuje i właściwie interpretuje wyniki uzyskane w pracy eksperymentalne oraz wyciąga poprawne wnioski - K_U013

U9: Przeprowadza proste obserwacje i pomiary w laboratorium w obecności opiekuna – K_U15

U10: Posługuje się językiem naukowym opisującym budowę

3

roślin i zwierząt – K_U18

U10: Posiada umiejętność dokumentowania i opracowywania wyników badań oraz ustnego prezentowania wyników w języku polskim – K_U21, K_U22

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K1: Rozumie potrzebę ustawicznego pogłębiania wiedzy i ma świadomość jej praktycznego zastosowania K_K01

K2: Racjonalnie i krytycznie podchodzi do informacji uzyskanej z literatury naukowej, internetu, i innych źródeł masowego przekazu, a także obiegowych przekonań odnoszących się do nauk biologicznych – K_K03, K_K06

K3: Wykazuje krytycyzm w odniesieniu do wyników swojej pracy – K_K05

K3: Jest odpowiedzialny za powierzony sprzęt, pracę własną i innych oraz zdolny do pracy zespołowej oraz umie postępować w stanie zagrożenia, K_K08, K_K09, K_K10, K_K11

K5: Jest odpowiedzialny za powierzony sprzęt, pracę własną i innych – K_K09

Metody dydaktyczne:

Metody dydaktyczne podające:

- wykład informacyjny z prezentacjami multimedialnymi,

- wykład konwersatoryjny,

- wykład problemowy,

- dyskusja prowadzona różnymi technikami.

Metody dydaktyczne aktywizujące – zajęcia laboratoryjne – ilustratywne i badawcze w oparciu o pisemne instrukcje; studenci realizują zadania indywidualnie lub w zespołach; ze względu na metodykę prowadzonych doświadczeń (dostęp do materiału biologicznego i sprzętu laboratoryjnego) zajęcia są prowadzone w grupie 12 osób.

Metody dydaktyczne poszukujące: doświadczenia i obserwacja

Metody dydaktyczne podające:

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące:

- doświadczeń
- laboratoryjna
- obserwacji

Skrócony opis:

Celem zajęć jest:

- zapoznanie wybranymi grupami strunowców, poszerzenie wiedzy z zakresu morfologii i anatomii strunowców, w szczególności zwierząt kręgowych,

- powtórzenie budowy i funkcji tkanek roślinnych, różnic w budowie anatomicznej łodyg, korzeni i liści roślin oraz ich anatomicznych przystosowań do środowiska,

- zapoznanie z informacjami na temat klonowania, wykorzystania plazmidów w biotechnologii, trawienia restrykcyjnego i rozdziału elektoroforetycznego,

- omówienie procesu tworzenia roślin genetycznie zmodyfikowanych (GMO) oraz ich znaczenia,

- poznanie biotechnologicznych sposobów rozmnażania roślin na masową skalę z wykorzystaniem technik klonowania i sztucznych nasion,

- zapoznanie z podstawami biochemii strukturalnej i enzymologii,

- zapoznanie z funkcjonowaniem środowiska wodnego i wpływu człowieka na ekosystemy wodne,

- zapoznanie się z metodologią oceny cech morfologicznych i fizjologicznych na podstawie szkieletu oraz z metodologią pomiaru składu ciała.

Pełny opis:

Treści wykładów:

- zapoznanie uczniów z morfologią i anatomią funkcjonalną strunowców, a także poszerzenie wiedzy w zakresie anatomii zwierząt kręgowych. Pozostałe treści omawiane podczas zajęć to: zasady nomenklatury biologicznej, podstawy systematyki, przegląd systematyczny i filogeneza ważniejszych grup taksonomicznych strunowców,

- powtórzenie budowy i funkcji tkanek roślinnych, różnic w budowie anatomicznej łodyg, korzeni i liści roślin jedno- i dwuliściennych oraz ich przystosowań w budowie anatomicznej do środowiska,

- przypomnienie podstawowych informacji na temat głównych parametrów życiowych roślin związanych z fotosyntezą, gospodarką wodną i oddychaniem oraz nauka wybranych metod i technik (chromatografia, miareczkowanie, mikroskopowe), które mogą być wykorzystane do określenia stanu fizjologicznego roślin,

- omówienie jak w laboratorium można stworzyć rośliny genetycznie zmodyfikowane (GMO) (transgeneza i mutageneza) oraz dlaczego GMO są ważnym narzędziem molekularnym w badaniach naukowych i gospodarce,

- przybliżenie klasycznych sposobów rozmnażania roślin na drodze generatywnej i wegetatywnej. Poznanie biotechnologicznych sposoby rozmnażania roślin na masową skalę z wykorzystaniem technik klonowania i sztucznych nasion, a ponadto porównanie klasycznych metod powstawania nowych odmian z tymi, które opierają się na nowoczesnych metodach wykorzystujących transgenezę, mutagenezę i zmienność samoklonalną,

- zapoznanie uczniów z budową i właściwościami biomolekuł

5

występujących w komórce oraz z zastosowaniem tych właściwości do ich analizy,

- zaprezentowanie wiedzy z zakresu ekologii i funkcjonowania środowiska wodnego, omówienie stref dennych zbiorników wodnych jako siedliska dla organizmów,

- omówienie wpływu człowieka na ekosystemy wodne (przekształcenia fizyczne, zanieczyszczenia chemiczne, introdukcje gatunków inwazyjnych) i wywołanych przez niego zmian w warunkach bytowania zwierząt i bioróżnorodności.

- zapoznanie uczniów z możliwością badania i interpretacji składu i masy ciała, - poznanie metod badawczych pozwalających wnioskować między innymi o płci, budowie, diecie, czy mobilności ludzi od urodzenia do ich śmierć (m.in. metody izotopowe).

Podczas ćwiczeń uczniowie: - poznają budowę anatomiczną minoga i lancetnika i zapoznają się z preparatami mokrymi tych gatunków, - będą mogli przyjrzeć się szkieletom zwierząt kręgowych żyjących w różnych środowiskach i porównać je między sobą - własnoręcznie wypreparują materiał kostny pochodzący z wypluwek sów i poznają metodologię badań ekologicznych, oraz poznają związek pomiędzy przystosowaniem uzębienia do pobieranego pokarmu, - będą wykonywać preparaty mikroskopowe (nietrwałe), prowadzić obserwacje mikroskopowe i wykonywać barwienie tkanek roślinnych, kształtować umiejętność ich rozpoznawania i wykonywania rysunku przekroju poprzecznego spod mikroskopu świetlnego,

- zapoznają się z metodami wykorzystywanymi do badania aktywności fotosyntetycznej roślin, ich gospodarki wodnej i oddychania (pomiar fluorescencji chlorofilu a, intensywności oddychania, wpływu kwasu abscysynowego na ruchy aparatów szparkowych), - wyizolują i oczyszczą plazmidowe DNA z bakterii, - będą obserwować i analizować pod mikroskopem transgeniczne siewki A. thaliana z genem reporterowym GUS i określać lokalizację ekspresji genu X, fenotyp mutantów kwitnieniowych A. thaliana, będą przeprowadzać transformację za pomocą Agrobacterium tumefaciens metodą ,,floral deep’,

- założą i poprowadzą kultury in vitro z sadzonek węźlowych wybranych gatunków roślin (klonowanie roślin) oraz zapoznają się z procedurą tworzenia sztucznych nasion i aklimatyzacji regenerantów do warunków kultury ex vitro,

6

- poznanie reakcji charakterystycznych dla wybranych grup związków (aminokwasy, białka, cukrowce), chromatograficznej metody odsalania białek, metodę wyznaczania optium pH enzymów na przykładzie kwaśnej fosfatazy,

- makroskopowo obejrzą żywe i zakonserwowane okazy fauny bezkręgowej która zasiedla dno zbiorników wodnych (głównie larwy owadów), skorupiaki (kiełże i raki) oraz mięczaki (małże i ślimaki) a także nauczą się rozpoznawać podstawowe gatunki występujące w słodkowodnych zbiornikach wodnych,

- zapoznają się z aparaturą badawczą (fałdomierze, wagi analityczne, analizator USG) i metodami oceny składu ciała (antropometryczna, densytometryczna itp.),

- zapoznają się z procedurami dotyczącymi oceny płci i wieku na podstawie szczątków kostnych pozyskanych z badań wykopaliskowych.

Literatura:

Berg JM, Stryer L, Tymoczko JL, Gatto GJ. 2018 Biochemia, Warszawa, PWN

- Błaszak C. (red.) 2015. Zoologia, Tom 3, Część 1 Szkarłupnie – Płazy, Warszawa, PWN

- Błaszak C. (red.) 2022. Zoologia, Tom 3, Część 3 Ssaki. Warszawa, PWN

- Grodziński Z. (red.) 1979. Zoologia Przedstrunowce i strunowce, Warszawa, PWN

- Szarski H. 1976. (red.) Anatomia porównawcza kręgowców, Warszawa, PWN

- Malepszy S. 2001 Biotechnologia Roślin, Warszawa PWN

- Malinowski A., Bożiłow W., 1997, Podstawy antropometrii. Metody, techniki, normy. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa.

- Malinowski A., Wolański N., 1988, Metody badań w biologii człowieka. Wybór metod antropologicznych, PWN. Warszawa.

- Netter F.H. 2011. Atlas anatomii czlowieka Nettera. Polskie mianownictwo anatomiczne, Elsevier Urban & Partner.

- Ortner D.J., 2003 Identification of pathological conditions in human skeletal remains, San Diego-London.

- Piontek J. 1999, Biologia populacji pradziejowych. Zarys Metodyczny, Poznań.

- Hejnowicz Z. 2022. Anatomia i histogeneza roślin naczyniowych. Warszawa, PWN

- Lewak St., Kopcewicz J., Jaworski K. 2019. Fizjologia roślin. Wprowadzenie Warszawa, PWN

- Węgleński P. 2006. Genetyka molekularna. Warszawa, PWN

Metody i kryteria oceniania:

Zaliczenie:

- obecność na wykładach i zajęciach laboratoryjnych

- aktywność na zajęciach

Praktyki zawodowe:

nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2022/23" (zakończony)

Okres: 2022-10-01 - 2023-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 28 godzin więcej informacji
Wykład, 14 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Krzysztof Kowalski, Anna Przybylska-Piech
Prowadzący grup: Alicja Drozd-Lipińska, Krzysztof Kasprzyk, Krzysztof Kowalski, Małgorzata Poznańska-Kakareko, Anna Przybylska-Piech, Ewa Rogowska, Alina Trejgell, Emilia Wilmowicz, Justyna Wiśniewska, Kamil Wiśniewski, Barbara Wojczuk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie
Skrócony opis:

Identyczne jak w części A

Pełny opis:

Identyczne jak w części A

Literatura:

Identyczne jak w części A

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2023/24" (w trakcie)

Okres: 2023-10-01 - 2024-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 28 godzin więcej informacji
Wykład, 14 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Krzysztof Kowalski, Anna Przybylska-Piech
Prowadzący grup: Monika Skorupa, Alina Trejgell, Justyna Wiśniewska, Kamil Wiśniewski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie
Skrócony opis:

Celem zajęć jest:

- powtórzenie budowy i funkcji tkanek roślinnych, różnic w budowie anatomicznej łodyg, korzeni i liści roślin oraz ich anatomicznych przystosowań do środowiska,

- zapoznanie z informacjami na temat klonowania, wykorzystania plazmidów w biotechnologii, trawienia restrykcyjnego i rozdziału elektoroforetycznego,

- omówienie procesu tworzenia roślin genetycznie zmodyfikowanych (GMO) oraz ich znaczenia,

- poznanie biotechnologicznych sposobów rozmnażania roślin na masową skalę z wykorzystaniem technik klonowania i sztucznych nasion,

- zapoznanie z funkcjonowaniem środowiska wodnego i wpływu człowieka na ekosystemy wodne.

Pełny opis:

Treści wykładów:

- powtórzenie budowy i funkcji tkanek roślinnych, różnic w budowie anatomicznej łodyg, korzeni i liści roślin jedno- i dwuliściennych oraz ich przystosowań w budowie anatomicznej do środowiska,

- przypomnienie podstawowych informacji na temat głównych parametrów życiowych roślin związanych z fotosyntezą, gospodarką wodną i oddychaniem oraz nauka wybranych metod i technik (chromatografia, miareczkowanie, mikroskopowe), które mogą być wykorzystane do określenia stanu fizjologicznego roślin,

- omówienie jak w laboratorium można stworzyć rośliny genetycznie zmodyfikowane (GMO) (transgeneza i mutageneza) oraz dlaczego GMO są ważnym narzędziem molekularnym w badaniach naukowych i gospodarce,

- przybliżenie klasycznych sposobów rozmnażania roślin na drodze generatywnej i wegetatywnej. Poznanie biotechnologicznych sposoby rozmnażania roślin na masową skalę z wykorzystaniem technik klonowania i sztucznych nasion, a ponadto porównanie klasycznych metod powstawania nowych odmian z tymi, które opierają się na nowoczesnych metodach wykorzystujących transgenezę, mutagenezę i zmienność samoklonalną,

- zapoznanie uczniów z budową i właściwościami biomolekuł występujących w komórce oraz z zastosowaniem tych właściwości do ich analizy,

- zaprezentowanie wiedzy z zakresu ekologii i funkcjonowania środowiska wodnego, omówienie stref dennych zbiorników wodnych jako siedliska dla organizmów,

- zapoznanie uczniów z możliwością badania i interpretacji składu i masy ciała,

Podczas ćwiczeń uczniowie:

- będą wykonywać preparaty mikroskopowe (nietrwałe), prowadzić obserwacje mikroskopowe i wykonywać barwienie tkanek roślinnych, kształtować umiejętność ich rozpoznawania i wykonywania rysunku przekroju poprzecznego spod mikroskopu świetlnego,

- zapoznają się z metodami wykorzystywanymi do badania aktywności fotosyntetycznej roślin, ich gospodarki wodnej i oddychania (pomiar fluorescencji chlorofilu a, intensywności oddychania, wpływu kwasu abscysynowego na ruchy aparatów szparkowych),

- wyizolują i oczyszczą plazmidowe DNA z bakterii,

- będą obserwować i analizować pod mikroskopem transgeniczne siewki A. thaliana z genem reporterowym GUS i określać lokalizację ekspresji genu X, fenotyp mutantów kwitnieniowych A. thaliana, będą przeprowadzać transformację za pomocą Agrobacterium tumefaciens metodą ,,floral deep’,

- założą i poprowadzą kultury in vitro z sadzonek węźlowych wybranych gatunków roślin (klonowanie roślin) oraz zapoznają się z procedurą tworzenia sztucznych nasion i aklimatyzacji regenerantów do warunków kultury ex vitro,

- makroskopowo obejrzą żywe i zakonserwowane okazy fauny bezkręgowej która zasiedla dno zbiorników wodnych (głównie larwy owadów), skorupiaki (kiełże i raki) oraz mięczaki (małże i ślimaki) a także nauczą się rozpoznawać podstawowe gatunki występujące w słodkowodnych zbiornikach wodnych.

Literatura:

- Malepszy S. 2001 Biotechnologia Roślin, Warszawa PWN

- Lewak St., Kopcewicz J., Jaworski K. 2019. Fizjologia roślin. Wprowadzenie Warszawa, PWN

- Węgleński P. 2006. Genetyka molekularna. Warszawa, PWN

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
ul. Jurija Gagarina 11, 87-100 Toruń tel: +48 56 611-40-10 https://usosweb.umk.pl/ kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0-1 (2024-04-02)