Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowania
Strona główna

Rola ekotonów w środowisku

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2600-BS-REBIOL-3-S1
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0511) Biologia Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Rola ekotonów w środowisku
Jednostka: Wydział Nauk Biologicznych i Weterynaryjnych
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 2.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Wskazane jest, aby studenci biorący udział w zajęciach ukończyli wcześniej kursy Zoologia bezkręgowców i Systematyka i geobotanika roślin oraz posiadali znajomość podstaw ekologii.

Rodzaj przedmiotu:

przedmiot fakultatywny

Całkowity nakład pracy studenta:

1. Godziny kontaktowe z nauczycielem akademickim:

• udział w laboratoriach – 30 h

2. Praca własna studenta:

• przygotowanie do ćwiczeń, laboratorium – 10 h

• praca własna nad opracowaniem projektu i prezentacji – 20 h

• udział w konsultacjach – 5 h

• przygotowanie do zaliczenia i obecność na zaliczeniu – 15 h

Razem: 80 h


Efekty uczenia się - wiedza:

W1: Student wymienia: rzędy, rodziny oraz rozpoznaje wybrane gatunki bezkręgowców i roślin związane z ekotonami wodno-lądowymi (K_W07, K_W14)

W2: Student poprawnie dobiera metody oceny jakościowej i ilościowej organizmów zasiedlających badany ekosystem, metody oceny czynników abiotycznych oraz metody dokumentowania badań (K_W10, K_W13)

W3: Student wyjaśnia: wpływ poszczególnych elementów ekosystemu oraz czynników fizykochemicznych na funkcjonowanie organizmów żywych zasiedlających ekosystem (K_W08)

W4: Student wskazuje znaczenie ekotonów wodno – lądowych, metody ich ochrony oraz wpływ antropopresji na wspomniane strefy (K_W18)


Efekty uczenia się - umiejętności:

U1: Student wykonuje pomiary podstawowych parametrów fizykochemicznych w celu przedstawienia tła siedliskowego dla fauny i flory oraz ocenia skład jakościowy i ilościowy organizmów zasiedlających badany ekosystem (K_U03)

U2: Student wykorzystuje wiedzę z zakresu morfologii do identyfikacji gatunków przy użyciu odpowiednich kluczy (K_U05, K_U09)

U3: Student posiada umiejętność wyszukiwania informacji, organizowania, dokumentowania i wstępnej analizy danych, sporządzania raportów oraz prezentacji uzyskanych wyników (K_U07)

U4: Interpretuje obserwacje, uzyskane wyniki i pomiary a na ich podstawie wyciąga poprawne wnioski (K_U13)


Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K1: Jest chętny do gromadzenia i pogłębiania wiedzy przyrodniczej i dostrzega jej praktyczne zastosowania (K_K01)

K2: Wykazuje zdolność wykorzystywania metod matematyczno-statystycznych i informatycznych do opracowania i prezentacji uzyskanych wyników i przeprowadzonych analiz (K_K07)

K3: Jest zdolny do pracy zespołowej (K_K10)


Metody dydaktyczne:

Laboratorium: prezentacja multimedialna wprowadzająca w zagadnienia związane z szeroko rozumianymi ekotonami słodkowodnymi. Pozyskanie materiału z terenu, pomiary czynników abiotycznych w terenie i wykonanie analiz w laboratorium. Nauka rozpoznawania zakonserwowanych przedstawicieli fauny i flory za pomocą mikroskopu świetlnego i stereomikroskopu przy użyciu odpowiednich kluczy.

Przedstawienie przygotowanego przez studentów (w podgrupach) opracowania uzyskanych w trakcie zajęć wyników w formie krótkiej prezentacji multimedialnej. Dyskusja uzyskanych wyników.

Metody dydaktyczne poszukujące:

- ćwiczeniowa
- laboratoryjna
- referatu

Skrócony opis:

Celem przedmiotu jest zapoznanie studenta z funkcjonowaniem stref przejściowych, z różnorodnością flory hydromakrofitów, fauny bezkręgowców, metodami poboru makrofauny, metodami określania tła siedliskowego dla organizmów zasiedlających badany ekosystem, przystosowaniami roślin do życia w środowisku wodnym, podstawowymi typami zbiorowisk roślinnych występujących w strefach ekotonowych zbiorników i cieków wodnych a także doskonalenie umiejętności oznaczania fauny i flory na podstawie dostępnych kluczy.

Pełny opis:

Na wstępie studenci zostaną zapoznani z szeroko rozumianymi ekotonami słodkowodnymi. Zostaną przedstawione czynniki abiotyczne oddziałujące na faunę i florę w strefie przejściowej. Omówione zostaną również czynniki biotyczne takie jak bakterie, glony czy wrotki psammonowe. Przedstawiona zostanie makrofauna i hydromakrofity strefy przejściowej na różnych typach podłoży (różnorodność i obfitość). Omówione zostaną metody poboru prób terenowych: makrofauny, glonów, roślin naczyniowych, wrotków a także metody badań fizykochemicznych wody i osadów dennych oraz sposoby dokumentowania wyników. Część materiału oparta jest na najnowszych dostępnych wynikach badań dotyczących stref przejściowych (badania terenowe) oraz czynników mających znaczenie dla funkcjonowania tych stref (eksperymenty laboratoryjne), w tym również wynikach badań wykładowców.

W dalszej części zajęcia poświęcone będą zebraniu prób fauny i flory z dwóch rodzajów stref przejściowych, studenci dokonają oceny warunków siedliskowych (pomiary czynników abiotycznych w terenie i wykonanie analiz w laboratorium), oznaczą zebrane organizmy wodne za pomocą mikroskopu świetlnego i stereomikroskopu, oraz przy użyciu kluczy. Przeprowadzą analizę zależności rozmieszczenia hydromakrofitów w obrębie strefy ekotonowej od warunków siedliskowych. Na zakończenie studenci przedstawią przygotowane w podgrupach opracowanie uzyskanych w trakcie zajęć wyników, w formie krótkiej prezentacji multimedialnej i pisemnego raportu. Podsumowanie zajęć odbędzie się w formie dyskusji uzyskanych wyników.

Literatura:

• Allan J. D., 1998: Ekologia wód płynących. PWN Warszawa.

• Batzer D.P., Rader R.B., Wissinger S.A., 1999: Invertebrates in Freshwater Wetlands of North America: Ecology and Management. John Wiley & Sons.

• Bernatrowicz S., Wolny P. 1974. Botanika dla limnologów i rybaków. Wyd.II, uzupełnione,PWRiL, Warszawa

• Kajak Z. 2001. Hydrobiologia – Limnologia. Ekosystemy wód śródlądowych. Wyd. Nauk. PWN

• Kłosowski S., Kłosowski G. 2006. Rośliny wodne i bagienne. Multico Oficyna Wydawnicza

• Kołodziejczyk A., Koperski P., Bezkręgowce słodkowodne Polski. Klucz do oznaczania oraz podstawy biologii i ekologii makrofauny. Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2000.

• Lachavanne J.B. & Juge R. (eds): Biodiversity in land-inland water ecotones. – UNESCO, Paris and The Parthenon Publishing Group, Casterton Hall, Carnforth, New York.

• Mikulski J. St., 1982: Biologia wód śródlądowych. PWN Warszawa.

• Mikulski J.S. 1985. Biologia wód śródlądowych. PWN, Warszawa.

• Naiman R. J. & Decamps H. (eds): The ecology and management of aquatic- terrestial ecotones. UNESCO, Paris and The Parthenon Publishing Group, Casterton Hall, Carnforth, New Jersey, New York

• Piechocki A., Dyduch-Falniowska A., Mięczaki. Małże., PWN, 1993.

• Piechocki A., Fauna słodkowodna Polski. Mięczaki Mollusca. Zeszyt 7, PWN, Warszawa-Poznań, 1979.

• Podbielkowski Z., Podbielkowska M. 1992. Przystosowania roślin do środowiska. Wyd. Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa

• Podbielkowski Z., Tomaszewicz H. 1996. Zarys hydrobotaniki. Wyd. Nauk. PWN

• Podręczniki do ekologii.

• Publikacje poświęcone ekotonom słodkowodnym.

• Radwan S. (red.) 1998. Ekotony słodkowodne. Struktura–Rodzaje– Funkcjonowanie. Wydawnictwo UMCS

• Rutkowski L. (różne wydania). Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. PWN, Warszawa

• Starmach K., Wróbel S., Pasternak K., Hydrobiologia. Limnologia. PWN Warszawa.

• Szmeja J. 2006. Przewodnik do badań roślinności wodnej. Wyd. Uniwersytetu Gdańskiego

• Szoszkiewicz K., Jusik Sz., Zgoła T. 2010. Klucz do oznaczania makrofitów dla potrzeb oceny stanu ekologicznego wód powierzchniowych. IOŚ. Biblioteka monitoringu środowiska. Warszawa.

• Żmudziński L. 1997. Hydrobiologia. Życie wód słodkich i morskich. WSP w Słupsku.

Metody i kryteria oceniania:

Ocena uzyskanych w trakcie zajęć wyników, przedstawionych w formie krótkiej prezentacji multimedialnej, przygotowanej przez studentów w podgrupach (W2, W3, W4, U1, U2, U3, U4, K2, K3).

Dodatkowo zostanie przeprowadzony test z części teoretycznej zajęć (W1, W4, K1).

Ocena końcowa jest oceną średnią z powyższych.

Praktyki zawodowe:

Nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/22" (w trakcie)

Okres: 2022-02-21 - 2022-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Laboratorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Małgorzata Poznańska-Kakareko
Prowadzący grup: Dariusz Kamiński, Małgorzata Poznańska-Kakareko, Krzysztof Szpila
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2022/23" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2023-02-20 - 2023-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Laboratorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Małgorzata Poznańska-Kakareko
Prowadzący grup: Dariusz Kamiński, Małgorzata Poznańska-Kakareko, Krzysztof Szpila
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
ul. Jurija Gagarina 11, 87-100 Toruń tel: +48 56 611-40-10 https://usosweb.umk.pl/ kontakt deklaracja dostępności USOSweb 6.8.0.0-3 (2022-08-19)