Immunologia

Student przed rozpoczęciem kursu z Immunologii powinien posiadać wiedzę z zakresu biologii komórki, biochemii i fizjologii.

przedmiot obligatoryjny

Zajęcia realizowane z bezpośrednim udziałem nauczyciela (45 godzin) – 1,8 ECTS

- wykład – 15 godz.

- laboratorium – 30 godz.

Praca własna studenta (30 godzin) – 1,2 ECTS

- przygotowanie do egzaminu - 10 godz.

- przygotowanie do kolokwiów - 12 godz.

- przygotowanie prezentacji - 8 godz.

W1: Definiuje pojęcia: antygen, cytokin, chemokiny, przeciwciało, odporność wrodzona i nabyta, szczepienia ochronne, odporność gromadna, główny układ zgodności tkankowej, proces zapalny, alergia, autoimmunizacja - K_W01, K_W02

W2: Opisuje budowę i sposób funkcjonowania układu odpornościowego oraz narządów limfatycznych - K_W01, K_W06

W3: Opisuje rodzaje odporności człowieka i ich mechanizmy - K_W01, K_W06

W4: Opisuje rodzaje szczepień ochronnych i profilaktycznych przeprowadzanych w Polsce - K_W01, K_W02, K_W09

W5: Opisuje i wyjaśnia mechanizmy kontrolujące reakcje obronne związane z regulacjami zachodzącymi wewnątrz układu immunologicznego - K_W02, K_W06

W6: Definiuje mechanizmy interakcji antygen-przeciwciało oraz ich zastosowanie w pośrednich i bezpośrednich testach immunologicznych - K_W01, K_W02, K_W15, K_W23

U1: Stosuje podstawowe metody jakościowe i ilościowe do oceny procesów zachodzących z udziałem układu odpornościowego - K_U01, K_U03, K_U10

U2: Ocenia zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka wywołane chorobami zakaźnymi i brakiem powszechnego stosowania szczepień ochronnych i profilaktycznych - K_U08

U3: Posiada umiejętność planowania eksperymentów opartych na interakcjach immunologicznych między antygenem a przeciwciałem, a także potrafi analizować wyniki podstawowych testów immunologicznych i właściwie je interpretować - K_U01, K_U03, K_U10, K_U13

U4: Podczas autorskich prezentacji na temat najnowszych doniesień z dziedziny immunologii korzysta z informacji źródłowych w języku polskim i obcym, potrafi krytycznie ocenić swoje wyniki w porównaniu do doniesień literaturowych - K_U07, K_U14, K_U16, K_U22

K1: Rozumie potrzebę ustawicznego pogłębiania wiedzy dotyczącej chorób zakaźnych i szczepień ochronnych - K_K01

K2: Racjonalnie i krytycznie podchodzi do informacji uzyskanej z literatury naukowej i środków masowego przekazu, a zwłaszcza do obiegowych przekonań odnoszących się do istotności wykonywania powszechnych szczepień ochronnych i profilaktycznych - K_K02

K3: Jest odpowiedzialny za powierzony sprzęt i aparaturę naukową oraz za bezpieczeństwo własne i innych podczas pracy w laboratorium immunologicznym - K_K08, K_K09

K4: Jest chętny do popularyzacji wiedzy dotyczącej profilaktyki i zwalczania chorób zakaźnych - K_K06

K5: Jest zdolny do pracy zespołowej podczas wykonywania testów immunologicznych - K_K10

Metody dydaktyczne podające:

- wykład informacyjny, problemowy z prezentacjami multimedialnymi

Metody dydaktyczne poszukujące:

- ćwiczenia laboratoryjne będą obejmować wstęp teoretyczny (w formie prezentacji multimedialnej) i omówienie poszczególnych technik badawczych. Następnie studenci będą wykonywać eksperymenty w zespołach 2-3 osobowych (grupa ćwiczeniowa liczy maksymalnie 10 osób) zgodnie z instrukcją do ćwiczeń i w obecności prowadzącego zajęcia - dostęp do sprzętu laboratoryjnego oraz zachowanie podstawowych zasad BHP dotyczących pracy laboratoryjnej z materiałem biologicznym i odczynnikami chemicznymi.

- wykład informacyjny (konwencjonalny)

- ćwiczeniowa
- doświadczeń
- laboratoryjna

Wykład obejmuje omówienie biologicznych podstaw funkcjonowania układu immunologicznego, mechanizmów kontrolujących reakcje obronne oraz funkcji limfocytów B i T. Porusza zagadnienia związane z funkcjonowaniem wrodzonego i nabytego układu odpornościowego, fizjologią procesu zapalnego, nadwrażliwością immunologiczną oraz głównym układem zgodności tkankowej.

Ćwiczenia laboratoryjne mają na celu przekazanie wiedzy na temat funkcjonowania układu limfatycznego i mechanizmów odporności człowieka. Zakres przedmiotu obejmuje zagadnienia związane z wykorzystaniem interakcji antygen-przeciwciało w diagnostyce i badaniach laboratoryjnych. Dodatkowo, w trakcie ćwiczeń studenci zapoznają się z metodami izolacji frakcji komórek układu immunologicznego oraz technikami prowadzenia hodowli komórkowych.

Przedmiot realizowany jest w formie wykładów i ćwiczeń.

Na wykładach zostaną omówione następujące tematy: biologiczne podstawy immunologii, zakres pojęć, definicje i terminologia; Immunogeny i antygeny: immunologiczna reakcja pierwotna i wtórna (anamnestyczna); elementy odporności wrodzonej: znaczenie układu wrodzonego w rozpoznaniu swój:obcy; struktura i funkcja przeciwciał oraz biologia limfocytu B; biologia limfocytu T oraz główny układ zgodności tkankowej; cytokiny: hormony układu immunologicznego; mechanizmy kontrolujące reakcje obronne: neuro-endokryno-immunomodulacja; fizjologia procesu zapalnego: główne molekularne kaskady zapalenia; nadwrażliwość immunologiczna: rodzaje alergii.

Ćwiczenia laboratoryjne poświęcone są następującym zagadnieniom: rodzaje i mechanizmy odporności człowieka, funkcjonowanie układu limfatycznego, budowa i znaczenia narządów limfatycznych; reakcje antygen-przeciwciało i ich wykorzystanie w diagnostyce i badaniach naukowych; oznaczanie grup krwi w układzie ABO i Rh, test Coombsa; oznaczanie antygenów w materiale biologicznych za pomocą testów immunoenzymatycznych ELISA i Dot Blot; analiza komórek immunokompetentnych w krwi; przeprowadzenie doświadczeń z użyciem komórek układu immunologicznego, które obejmują metody: izolacji, zliczania, zamrażania i rozmrażania oraz określania przeżywalności komórek; zasady prowadzenia hodowli komórkowych w sterylnych warunkach; przygotowanie autorskich prezentacji na temat najnowszych osiągnięć w dziedzinie immunologii.

Literatura podstawowa:

1. Immunologia - Jakub Gołąb, Marek Jakóbisiak, Witold Lasek, Tomasz Stokłosa. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2017.

2. Diagnostyka immunologiczna w praktyce lekarskiej - Jan Żeromski, Kazimierz Madaliński, Jacek M. Witkowski. Wydawnictwo Mediton, Łódź,2017

3. Podstawy immunologii - Maria Ptak, Włodzimierz Ptak, Marian Szczepanik. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2021.

Literatura uzupełniająca:

1. Instrukcje do ćwiczeń

Zaliczenie wykładu:

Egzamin pisemny (test mieszany obejmujący pytania: zamknięte jednokrotnego wyboru i/lub pytania prawda/fałsz i/lub pytania do uzupełnienia i/lub połącz w pary i/lub podpisz rysunek i/lub pytania otwarte) - K_W01, K_W02, K_W06, K_W15, K_W23

Zaliczenie laboratorium:

- Trzy śródsemestralne kolokwia pisemne weryfikujące wiedzę i umiejętności (test mieszany obejmujący pytania: zamknięte jednokrotnego wyboru i/lub pytania prawda/fałsz i/lub pytania do uzupełnienia i/lub połącz w pary i/lub podpisz rysunek i/lub pytania otwarte) - K_W01, K_W02, K_W06, K_W15, K_W23, K_U01, K_U03, K_U07, K_U08, K_U10, K_U13, K_U14, K_16

- Aktywność studenta, przygotowanie do zajęć, umiejętność pracy w zespole, wykonywanie doświadczeń zgodnie z instrukcją - K_U01, K_U13, K_K06, K_K08, K_K09, K_K10

- Przygotowanie i wygłoszenie autorskiej prezentacji - K_U01 K_U07, K_U14, K_U16, K_U22, K_K01, K_K02, K_K06,

Kryteria oceniania:

Wykład: egzamin pisemny

wymagany próg na ocenę dostateczną - 55-60%, 61-70% - dostateczny plus, 71-80% - dobry, 81-90% - dobry plus, 91-100% - bardzo dobry. Dopuszczalna jest jednokrotna poprawa zaliczenia w formie pisemnej (forma i kryteria oceny jak w pierwszym terminie).

Laboratorium: zaliczenie na ocenę

wymagany próg, dla pojedynczego kolokwium, na ocenę dostateczną - 55-60%, 61-70% - dostateczny plus, 71-80% - dobry, 81-90% - dobry plus, 91-100% - bardzo dobry (75% oceny końcowej); ocena ciągła - bieżące przygotowanie studentów do zajęć i ich aktywność oraz jakość pracy podczas zajęć (10%); ocena prezentacji na podstawie przygotowanych i podanych przez prowadzącego kryteriów oceny (15%)

Ocena końcowa wyliczana jako średnia ważona z uzyskanych ocen; do 3,39 – dostateczny, 3,40-3,74 – dostateczny plus, 3,75-4,19 – dobry, 4,20-4,50 – dobry plus, powyżej 4,50 – bardzo dobry. Dopuszczalna jest jednokrotna poprawa kolokwium w formie pisemnej (forma i kryteria oceny jak w pierwszym terminie).