Renaturyzacja środowiska

Podstawowa wiedza z zakresu biologii i ekologii.

przedmiot obligatoryjny

Wykład 15 h

Laboratorium 30 h

Praca własna studenta:

przygotowanie do zajęć 20 h

przygotowanie do zaliczenia testu 30 h

przygotowanie do realizacji projektu 30 h

Razem: 125 h

W1: Student wyjaśnia złożone zjawiska i procesy przyrodnicze, a także związki i zależności pomiędzy strukturą i funkcją K_W02

W2: Student objaśnia wzajemne oddziaływania środowiska i organizmów w nim żyjących K_W06

W3: Student zna fachową literaturę polsko- i obcojęzyczną z zakresu renaturyzacji środowiska K_W17

U1: Student interpretuje obserwacje, i na ich podstawie opracowuje i opisuje wyniki oraz wyciąga poprawne wnioski. K_U08

U2: Student korzysta z informacji źródłowych w języku polskim i angielskim, wykonuje analizę, syntezę, podsumowuje i dokonuje krytycznej oceny, co umożliwia poprawne wnioskowanie K_U09

U3: Student projektuje i przeprowadza obserwacje i pomiary w terenie i/lub laboratorium w obecności opiekuna K_U10

K1: Student rozumie potrzebę ustawicznego pogłębiania wiedzy z wykorzystaniem czasopism naukowych i popularnonaukowych K_K01 .

K2: Student rozumie potrzebę powiększania kompetencji zawodowych z zakresu nauk przyrodniczych oraz potrafi inspirować i organizować proces uczenia się innych osób K_K02

K3: Student racjonalnie i krytycznie podchodzi do informacji uzyskanej z literatury naukowej, internetu, i innych źródeł masowego przekazu, a także obiegowych przekonań odnoszących się do renaturyzacji środowiska K_K03

Wykład informacyjny, wykład konwersatoryjny, metoda ćwiczeniowa, metoda klasyczna problemowa

- pokaz

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy

- ćwiczeniowa
- klasyczna metoda problemowa
- obserwacji
- pomiaru w terenie
- projektu
- referatu
- studium przypadku

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z zasadami i metodami rekultywacji i renaturyzacji środowiska. Na przykładzie konkretnych przypadków ("case study") zostaną przedstawione techniki przywracania dobrego stanu cieków przekształconych i zdegradowanych. Omówiona zostanie również rekultywacja i renaturyzacja na specyficznych obiektach (studium przypadku): jezior oraz obiektów po eksploatacji odkrywkowej piasku.

Podczas zajęć zostaną poruszone następujące zagadnienia:

1. Potrzeby i cele renaturyzacji. Ogólne zasady renaturyzacji.

2. Kluczowe cechy rzek i jezior naturalnych oraz zdegradowanych.

3. Dobre praktyki zarządzania zlewnią.

4. Metody odtwarzania siedlisk przybrzeżnych.

5. Techniki inicjowania naturalnych procesów hydromorfologicznych.

6. Metody hydrotechniczne odtwarzania naturalnych cech cieków.

7. Metody inaktywacji fosforu w osadach dennych jezior.

8. Pojęcia oraz przepisy prawne dotyczące ochrony gleb i rekultywacji terenów przekształconych.

9. Dewastacja i degradacja gleb na obszarze Polski, charakterystyka terenów zdewastowanych i zdegradowanych; rekultywacja a renaturyzacja.

10. Typy gleb, rodzaje przekształceń i podział terenów wymagających rekultywacji.

11. Studium przypadku: powrót szaty roślinnej na tereny wyrobisk po eksploatacji odkrywkowej na przykładzie Kopalni Piasku Szczakowa.

Literatura obowiązkowa

1. "Przyjazne naturze kształtowanie rzek i potoków. Praktyczny podręcznik", 2006. Polska Zielona Sieć, Wrocław–Kraków (podręcznik dostępny na zajęciach).

2. "Renaturyzacja wód. Podręcznik dobrych praktyk renaturyzacji wód powierzchniowych", 2020. Pawlaczyk P. (red.). Oprac. w ramach przedsięwzięcia „Opracowanie krajowego programu renaturyzacji wód powierzchniowych”. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie,

Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej, Warszawa (podręcznik dostępny na zajęciach).

3. Krzaklewski W.: Leśna rekultywacja i biologiczne zagospodarowanie nieużytków poprzemysłowych. Skrypt Akademii Rolniczej w Krakowie, 1998 r.

4. Gołda T.: Rekultywacja. Skrypt Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, 2005 r.

Literatura uzupełniająca

1. "Przepławki dla ryb - projektowanie, wymiary, monitoring", 2016. Przemysław Nawrocki (red.), WWF Polska, Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (podręcznik dostępny na zajęciach).

2. Kasztelewicz Z.: Rekultywacja terenów pogórniczych w polskich kopalniach odkrywkowych. Monografia, Art.-Tekst, Kraków 2010.

3. Kowalik S.: Zagadnienia z gleboznawstwa. Skrypt Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, 2007 r.

4. Krzaklewski W., Kowalik S., Wójcik J.: Rekultywacja utworów toksycznie kwaśnych w górnictwie węgla brunatnego. Monografia, wyd. Monos, Kraków 1997.

Wykład: zaliczenie pisemne: W1, W2, W3, U4, K1, K3

wymagany próg na ocenę:

dostateczną – 55-60%, na dostateczny plus – 61-70%, dobry 71-80%, dobry plus – 81-90%, na bardzo dobry – 91-100%.

Laboratorium – projekt: U1, U2, U3, K2