Samorząd terytorialny w Polsce i na świecie

Podstawowa wiedza z zakresu administracji publicznej.

4 ECTS

1.Bezpośredni kontakt z wykładowcą (2,4 ECTS)

a) Zajęcia dydaktyczne 30 h

b) Bezpośrednie konsultacje z nauczycielem lub konsultacje on-line lub mailowe 25 godzin

c) Omówienie wyników – 5 godzin

2. Indywidualna praca studenta – 40 godzin (1,6 ECTS)

a) zapoznanie się z literaturą – 25 godzin

b) Przygotowanie do zajęć i przygotowanie prezentacji eksperckiej 15 godzin

- Zna podstawowe kategorie z zakresu samorządu terytorialnego K_W03

- Zna w stopniu podstawowym historyczne etapy ewolucji samorządu terytorialnego, ze szczególnym uwzględnieniem Polski K_W05

- Zna podstawowe rozwiązania strukturalne odnoszące się do samorządu terytorialnego w państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz różne współczesne i historyczne koncepcje ich tworzenia K_W04

- Dysponuje wiedzą o strategii procesów decyzyjnych K_W02

- W stopniu podstawowym zna zasady i podmioty realizujące kontrolę samorządu terytorialnego w państwach członkowskich Unii Europejskiej K_W04

- Potrafi dostrzegać zmiany w zakresie decentralizacji władzy publicznej K_U08

- Potrafi wykorzystywać wiedzę do rozwiązywania problemów wynikających z pracy publicznej na rzecz społeczności lokalnych i regionalnych K_U03

- Potrafi analizować różne sytuacje problemowe w zakresie decentralizacji władzy publicznej oraz przygotowywać rozwiązania K_U08

- Jest gotowy by być liderem działalności publicznej lub członkiem analogicznej grupy na szczeblu lokalnym K_K03

- Jest gotowy tworzyć zinstytucjonalizowane grupy współpracy lokalnej i regionalnej K_K03

- Jest gotowy zajmować stanowiska urzędnicze w obrębie administracji samorządowej, mającej kontakt z przedstawicielami innych państw K_K01

Indywidualne przygotowanie analizy i jej prezentacja.

Krytyczna, indywidualna analiza danych zastanych.

Grupowa analiza ustroju.

Prezentacja wniosków, uzasadnienie i ich obrona.

- opis
- pogadanka

- ćwiczeniowa
- giełda pomysłów
- referatu
- studium przypadku

Treści przedmiotu pozwalają na wyposażenie studentów w wiedzę z zakresu instytucji, zadań i funkcji samorządu terytorialnego w Polsce. Służą wykształceniu u słuchaczy:

- umiejętności analizowania istoty i zasad funkcjonowania samorządu i polityki lokalnej,

- uczestnictwa w procesach budowy społeczeństwa obywatelskiego

- wpływania na funkcjonowanie samorządu w miejscu zamieszkania

- udziału w polityce lokalnej.

Przedstawiane są samorządy terytorialne wybranych państw w kontekście

funkcjonowania samorządu terytorialnego w Polsce.

Każdy z uczestników zobowiązany jest do przygotowania wystąpienia eksperckiego, dotyczącego wybranego państwa. Prezentacja ma obejmować następujące zagadnienia:

• Część wstępna, obejmująca szacunkowo nie więcej jak 25% wystąpienia:

uwarunkowania geograficzne

uwarunkowania społeczne, w tym demograficzne

uwarunkowania gospodarcze

uwarunkowania historyczne

• Część właściwa, obejmująca 75% wystąpienia:

Podział administracyjny

Szczeble

Organy, w tym wyłanianie, odwoływanie, pozycja ustrojowa, funkcje

Zadania

Finansowanie

Relacja z administracją centralną, w tym nadzór

Zagadnienia specyficzne – jeżeli występują

Harmonogram zajęć zawiera następujące elementy:

1. Zajęcia organizacyjne

- Polska

2. Pojęcia podstawowe z zakresu samorządu terytorialnego. Europejska Karta Samorządu Lokalnego.

- Polska

--> Zestaw pojęć: państwo, władza, władza publiczna, administracja (publiczna/niepubliczna), zarządzanie, kierowanie, nadzór, kontrola, konstytucjonalizm, biurokratyzm, zadanie publiczne, organ, służba cywilna, samorząd, subsydiarność (pomocniczość), decentralizacja, centralizacja, dewolucja, delegacja, koncentracja, dekoncentracja, autonomia, federacja, zależność hierarchiczna, osobowość prawna, wspólnota, kolegialność, jednoosobowość, resort (zasada resortowości).

3. Austria; Węgry

4. Belgia; Holandia

5. Cypr; Malta

6. Dania; Litwa

7. Estonia; Łotwa

8. Finlandia; Szwecja

9. Hiszpania; Portugalia

10. Luksemburg; Słowenia

11. Niemcy; Francja

12. Rumunia; Bułgaria

13. Słowacja; Czechy

14. Włochy; Grecja

15. Zjednoczone Królestwo; Irlandia

Do dyspozycji będzie projektor multimedialny. Przygotowanie prezentacji multimedialnej znacząco poprawi czytelność. Mile widziany własny komputer, ale nie obowiązkowo. Prezentacja nie dłuższa niż 40 minut.

Na każdych z zajęć, po zakończeniu prezentacji, uczestnicy pracować będą się w pięcioosobowych grupach. Praca w grupach polega na dokonaniu oceny osiągnięć w kategoriach potencjalnych wad i zalet ustroju samorządu terytorialnego w danym państwie. Warto przy tym zwrócić uwagę na takie zagadnienia jak: spójność, przejrzystość, etyczność, demokratyzacja, decentralizacja / centralizacja, kolegialność / jednoosobowość, wielkość aparatu administracyjnego. Szczególnie pomocne w ocenie będą postanowienia Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego.

Po naradzie i wydaniu opinii grupa przedstawia swoje stanowisko na forum ogólnym. Co zajęcia prezentacji dokonuje inna osoba. Prowadzący ocenia wnioski grupy.

˗ Administracja i polityka. Europejska administracja publiczna, pod red. R. Wiszniowskiego, Wrocław 2007.

˗ Administracja publiczna, pod red. J. Hausnera, Warszawa 2006.

˗ Administracja publiczna. Wyzwania w dobie integracji europejskiej, pod red. J. Czaputowicza, Warszawa 2008.

˗ Czaputowicz J., Administracja publiczna, Warszawa 2005.

˗ Izdebski H., Kulesza M., Administracja publiczna. Zagadnienia ogólne, Warszawa 2004.

- Local Governance in Industrial Countries, pod red. A. Shah, Washington 2006.

- Local Democracy and Local Government, pod red. L. Pipera i D. Wilsona, London 1996.

˗ Mołdawa T., Wojtaszczyk K. A., Małecki M., Administracja publiczna w procesie dostosowania państwa do Unii Europejskiej, Warszawa 2003.

- Samorząd terytorialny w Europie - studia z nauk administracyjnych, pod red. P. Szreniawskiego, Lublin 2009.

˗ Samorząd terytorialny w Europie Środkowej i Wschodniej, pod red. M. Barańskiego, Toruń 2009.

˗ Samorząd terytorialny w Europie Zachodniej, pod red. L. Rajcy, Warszawa 2010.

˗ Samorząd terytorialny w Polsce i w Europie, pod red. A. Lutrzkowskiego i J. Marszałek-Kawy, Toruń 2008.

˗ Samorząd terytorialny w wybranych państwach europejskich, pod red. A.K. Piaseckiego, Kraków 2010.

˗ Samorząd terytorialny, pod red. P. Sarneckiego, Warszawa 2005.

˗ Samorząd terytorialny. Studium politologiczne, pod red. J. Marszałek-Kawy, Toruń 2007.

˗ Samorząd w Polsce. Istota, formy, zadania, pod red. S. Wykrętowicza, Poznań 2004.

˗ Supernat J., Europejska przestrzeń administracyjna (zagadnienia wybrane), Wrocław 2005.

˗ Trzciński K., Obywatelstwo w Europie. Z dziejów idei i instytucji, Warszawa 2006.

˗ Władza państwowa i administracja publiczna w państwach Europy Środkowej i Wschodniej, pod red. M. Barańskiego, Toruń 2007.

- Gawłowski R., Makowski K., Nowosielski M., Samorząd terytorialny w Polsce. Ustrój, organizacja, działanie, 2023.

- Budzisz R., Samorząd terytorialny w Polsce, 2021.

Na ocenę końcową składają się dwa elementy:

wystąpienie do 14 p. (wartość merytoryczna – 10 p.; forma prezentacji 2 p.; dyscyplina czasowa 2 p.).

praca w grupach do 11 p.

Skala ocen:

Bardzo dobry 21-25

Dobry plus 20-19

Dobry 18-16

Dostateczny plus 15

Dostateczny 14-13

Niedostateczny 0-12