Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Monitoring systemów przyrodniczych

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2800-MSP-GPG-2-S2 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0532) Nauki o ziemi
Nazwa przedmiotu: Monitoring systemów przyrodniczych
Jednostka: Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 1.00
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Podstawowa wiedza z zakresu geografii, biologii, ekologii i ochrony środowiska.

Rodzaj przedmiotu:

przedmiot fakultatywny

Całkowity nakład pracy studenta:

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli ( godz.):

- udział w wykładach - 15

- konsultacje z nauczycielem akademickim w formie zdalnej 2

Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta ( godz.):

- przygotowanie do wykładu- 3

- czytanie literatury- 5

- przygotowanie do kolokwium - 5

Łącznie: 30 godz. (1 ECTS)


Efekty uczenia się - wiedza:

W1: Zna i rozumie złożone zjawiska i procesy zachodzące w środowisku geograficznym, związane z obiegiem energii i materii (K_W02)

W2: Posiada wiedzę z zakresu monitoringu środowiska, metod stosowanych w badaniach stanu środowiska (K_W12)

W3: Zna metody ochrony i rewitalizacji systemów przyrodniczych w oparciu o zasady zrównoważonego rozwoju, z zachowaniem geo- i bioróżnorodności (K_W12)


Efekty uczenia się - umiejętności:

U1: Potrafi samodzielnie aktualizować wiedzę z zakresu monitoringu środowiska, zna praktyczne możliwości jej wykorzystania (K_U01.

U2: Stosuje zaawansowane techniki i narzędzia badawcze w zakresie pozyskiwania danych o środowisku przyrodniczym, analizy tych danych oraz ich wizualizacji (K_U01, K_U08)

U3: Potrafi interpretować i wyjaśniać zjawiska zachodzące w środowisku geograficznym oraz formułuje na ich podstawie wnioski (K_U13)


Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K1: Rozumie potrzebę stałej aktualizacji wiedzy z zakresu monitoringu środowiska przyrodniczego, znaczenia nowoczesnych technik badawczych stanu środowiska (K_K05)

K2: Rozumie potrzebę systematycznego studiowania literatury fachowej i popularnonaukowej w celu poszerzania i pogłębiania wiedzy kierunkowej (K_K02).

K3: Ma świadomość znaczenia gospodarki opartej na wiedzy i innowacyjności w rozwoju społeczno-gospodarczym z zachowaniem zasady zrównoważonego rozwoju, potrafi myśleć i działać w sposób przedsiębiorczy (K_K04).



Metody dydaktyczne:

Wykład informacyjny, wykład problemowy

Metody dydaktyczne podające:

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące:

- klasyczna metoda problemowa

Skrócony opis:

W ramach wykładu zostaną przedstawione założenia metodyczne monitoringu systemów przyrodniczych. Jego podstawy prawne oraz zasady organizacji, w tym Państwowy Monitoring Środowiska w Polsce. Omówiony zostanie monitoring poszczególnych elementów środowiska: atmosfery, hydrosfery, pedosfery, litosfery oraz biosfery, w tym wykorzystania systemów informacji geograficznej oraz metod teledetekcyjnych. Przedstawiony zostanie stan syetemów przyrodniczych w Polsce i na świecie, jego główne zagrożenia. Omówione zostaną podstawy modelowania i prognozowania stanu środowiska w realizacji polityki ekorozwoju, zachowania georóżnorodności i bioróżnorodności oraz struktury krajobrazowej Polski i świata.

Pełny opis:

Założenia metodologiczne i metodyczne monitoringu środowiska. Podstawy prawne i ekonomiczne organizacji monitoringu, monitoringu meteorologicznego, monitoringu jakości powietrza i opadów atmosferycznych, monitoringu wód powierzchniowych i podziemnych, monitoringu gleb, monitoringu przyrody. Państwowy Monitoring Środowiska w Polsce. Systemy informacji geograficznej w monitorowaniu stanu środowiska, modelowanie i prognozowanie stanu środowiska (przykłady), bazy danych o stanie środowiska. Obieg energii i materii w środowisku, rytm zjawisk przyrodniczych. Zanieczyszczenie powietrza i opadów atmosferycznych w Polsce i na świecie. Stan czystości rzek i jezior w Polsce. Zagrożenia dla pedosfery i litosfery. Charakterystyka wybranych geoekosystemów w Polsce: naturalne i przekształcone antropogenicznie. Geoparki i inne formy ochrony środowiska. Wykorzystanie monitoringu środowiska przyrodniczego w realizacji polityki ekorozwoju, zachowania georóżnorodności i bioróżnorodności oraz struktury krajobrazowej kraju.

1. Założenia monitoringu systemów przyrodniczych ( podstawowe pojęcia, założenia metodologiczne i metodyczne monitoringu systemów przyrodniczych; obieg energii w środowisku, obieg materii w środowisku, rytmy w przyrodzie)

2. Monitoring atmosfery – obserwacje meteorologiczne (standardowe pomiary i obserwacje meteorologiczne, błędy pomiarowe, metody pomiarów podstawowych elementów meteorologicznych, światowa sieć pomiarów meteorologicznych (WMO), polska sieć pomiarów meteorologicznych (IMGW)).

3. Monitoring atmosfery - zanieczyszczenie powietrza i chemizm opadów atmosferycznych (skład gazowy atmosfery, pojęcie i podział zanieczyszczeń powietrza, czynniki wpływające na zanieczyszczenie powietrza, zanieczyszczenie powietrza w Polsce, wpływ zanieczyszczeń powietrza na środowisko, alarmy smogowe, chemizm opadów atmosferycznych)

4. Monitoring hydrologiczny (wody powierzchniowe – rzeki, jeziora, wody podziemne, zanieczyszczenie wód.

Monitoring jakości gleby i ziemi

5. Monitoring przyrody (monitoring ptaków, monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych, monitoring lasów, monitoring gatunków i siedlisk morskich).

6. Monitoring specyficznych oddziaływań na środowisko (hałas,

promieniowanie jonizujące, pola elektromagnetyczne).

7. Charakterystyka wybranych zagrożeń środowiska (ogólna ocena stanu środowiska przyrodniczego w Polsce w świetle badań monitoringowych, monitoring środowiska a gospodarka przestrzenna).

Literatura:

Literatura podstawowa:

Bajkiewicz-Grabowska E., Mikulski Z., 1996, Hydrologia ogólna. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa, 297 s.

Koc J., 2005, Kształtowanie środowiska: zagrożenia i monitoring, Polska Akademia Nauk. Wydział Nauk Rolniczych, Leśnych i Weterynaryjnych.

Kostrzewski A., Mazurek M., Stach A., 1995, Zintegrowany monitoring środowiska przyrodniczego: zasady organizacji, system pomiarowy, wybrane metody badań, Warszawa.

Kożuchowski K., 1998, Atmosfera. Klimat. Ekoklimat, Wydawnictwa Naukowe PWN, Warszawa.

Kożuchowski K., 2014, Meteorologia i klimatologia dla leśników, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Kwiatkowska-Malina J., 2011, Analityka i monitoring środowiska: teoria i praktyka, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej.

Mróz W., 2010, Monitoring siedlisk przyrodniczych. Przewodnik metodyczny, Biblioteka Monitoringu Środowiska, Warszawa.

Wiech K., i in., 2019, State of the environment in Poland: 2018 signals, Warsaw, Inspection for Environmental Protection.

Literatura uzupełniająca:

Kmiecik, E. Ocena stanu chemicznego wód podziemnych w oparciu o wyniki badań monitoringowych; Kraków 2009; home.agh.edu.pl/~ek/b/ocena_stanu.pdf

Kostrzewski A., Majewski M., 2018, Stan i przemiany środowiska przyrodniczego geoekosystemów Polski w latach 1994-2015 w oparciu o realizację programu Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego. Biblioteka Monitoringu Środowiska, Warszawa.

Metody i kryteria oceniania:

Metody oceniania:

Kolokwium pisemne - np. W1, W2, W3, U01, U02, U03

Kryteria oceniania:

51-60% - dst

61-70% dst+

71-80% - db

81-90% - db+

>90 - bdb

Praktyki zawodowe:

Nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 16 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marek Kejna
Prowadzący grup: Michał Jankowski, Marek Kejna
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 16 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: (brak danych)
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.