Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Archeologia historyczna we współczesnym świecie

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1201-OG-AHWS Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0222) Historia i archeologia
Nazwa przedmiotu: Archeologia historyczna we współczesnym świecie
Jednostka: Instytut Archeologii
Grupy: Przedmioty ogólnouniwersyteckie
Punkty ECTS i inne: 2.00
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

brak

Rodzaj przedmiotu:

przedmiot fakultatywny

Całkowity nakład pracy studenta:

Godziny realizowane z udziałem nauczyciela (35 h):

- udział w wykładach – 30 h,

- konsultacje z nauczycielem akademickim - 5 h.

Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta (25 h):

- przygotowanie do wykładu/czytanie literatury – 15-25 h,

- pisanie pracy zaliczeniowej - 0-10 h.

Łącznie: 60 h (2 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza:

W1: Ma podstawową wiedzę na temat interdyscyplinarnego charakteru badań archeologicznych oraz wybranych problemów badawczych archeologii historycznej.

W2: Ma wiedzę dotyczącą roli archeologii w procesie badania zbrodni popełnionych na polskich obywatelach podczas drugiej wojny światowej i w czasie represji w latach powojennych.

W3: Zna możliwości wykorzystania i znaczenie wyników badań archeologicznych w niektórych, istotnych dziedzinach współczesnego życia.

Efekty uczenia się - umiejętności:

U1: Wykorzystuje uzyskana wiedzę w zakresie archeologii historycznej do poszerzenia własnego światopoglądu.

U2: Potrafi szerzej spojrzeć na niektóre zagadnienia i problemy, wykorzystując wyniki badań archeologicznych.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K1: Wykazuje niezależność i samodzielność w myśleniu, rozumiejąc i szanując jednocześnie prawo innych osób do tego samego.

K2: Posiada umiejętność określenia priorytetów służących realizacji określonej problematyki badawczej.


Metody dydaktyczne:

metoda dydaktyczna podająca: wykład konwersatoryjny, wykład problemowy, wykład informacyjny (konwencjonalny) z prezentacją multimedialną.

Metody dydaktyczne eksponujące:

- pokaz

Metody dydaktyczne podające:

- opis
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy

Skrócony opis:

Wykład dotyczy niektórych, wybranych zagadnień podejmowanych w ramach archeologii historycznej. Celem zajęć jest przedstawienie zróżnicowanej problematyki badawczej oraz prezentacja współczesnej archeologii historycznej jako dyscypliny funkcjonującej na pograniczu nauk. Część zagadnień wiąże się bezpośrednio z konkretnymi przedsięwzięciami mającymi polepszyć funkcjonowanie społeczeństwa i państwa, np. prace podejmowane przed tzw. wielkimi inwestycjami. Dużo nowych danych wniosły prace archeologiczno-ekshumacyjne polskich ofiar NKWD prowadzone w Rosji i na Ukrainie, czy prace badawcze podjęte w Polsce, na terenie byłych hitlerowskich obozów koncentracyjnych i zagłady oraz obozów jenieckich. Przedsięwzięcia te były realizowane w ramach tzw. archeologii sądowej, będąc w przypadku Zbrodni Katyńskiej częścią postępowania prokuratorskiego. Poza walorem dowodowym źródeł pozyskanych w trakcie tego rodzaju badań, bardzo istotna jest również identyfikacja ofiar oraz ich godny pochówek.

Pełny opis:

Tematyka wykładu dotyczy niektórych, wybranych zagadnień podejmowanych w ramach archeologii historycznej, szczególnie w odniesieniu do późnego średniowiecza, nowożytności i czasów współczesnych. Celem zajęć jest nie tylko przedstawienie zróżnicowanej problematyki badawczej (w tym dopiero rozwijającej się, np. pochówki mniejszości religijnych, czy polskie powstania narodowe w XIX wieku, widziane z perspektywy badań archeologicznych), ale przede wszystkim prezentacja współczesnej archeologii historycznej jako dyscypliny funkcjonującej na pograniczu nauk, która poprzez wyniki podjętych badań jest w stanie wiele wnieść do niektórych, bardzo istotnych potrzeb społeczeństwa, jak chociażby popularyzacji wiedzy na temat dziedzictwa kulturowego/archeologicznego. Część zagadnień wiąże się bezpośrednio z konkretnymi przedsięwzięciami mającymi polepszyć funkcjonowanie społeczeństwa i państwa (np. badania w miastach, w tym w związku z planami zagospodarowania przestrzennego i rewitalizacji oraz rekonstrukcji zabytkowych obiektów, czy prace podejmowane przed tzw. wielkimi inwestycjami – budową autostrad i gazocią-gów). Dużo nowych danych wniosły prace archeologiczno-ekshumacyjne polskich ofiar NKWD prowadzone w Rosji (Katyń, Miednoje) i na Ukrainie (Charków, Bykownia), czy też prace badawcze podjęte w Polsce, na terenie byłych hitlerowskich obozów koncentracyjnych i zagłady (np. Bełżcu, Chełmnie nad Nerem i Sobiborze), obozów jenieckich (Borne Sulinowo) oraz innych miejsc zbrodni (np. na dawnym poligonie Brus w Łodzi). Przedsięwzięcia te były realizowane w ramach tzw. archeologii sądowej, będąc w przypadku Zbrodni Katyńskiej częścią postępowania prokuratorskiego. Częścią prowadzonych dochodzeń są również badania archeologiczne śladów zbrodni z czasów współczesnych (np. w związku z masakrą w Srebrenicy). Poza oczywistym walorem do-wodowym źródeł pozyskanych w trakcie tego rodzaju badań, bardzo istotna jest również identyfikacja ofiar oraz możliwość przeprowadzenia godnego pochówku, nawet jeśli mamy do czynienia tylko z ich szczątkami.

Literatura:

Polecana, podstawowa literatura przedmiotu (do wyboru):

1. P. Duma, 2015, Śmierć nieczysta na Śląsku. Studia nad obrządkiem pogrzebowym społeczeństwa przedindustrialnego, Wrocław.

2. O. Ławrynowicz, J. Żelazko (red.), 2015, Archeologia totalitaryzmu. Ślady represji 1939-1956, Łódź.

3. K. Wachowski (red.), 2015, Cmentarz Salwatora. Pierwsza nekropola wrocławskich protestantów (=Wratislavia Antiqua 21), Wrocław.

4. J. Kruppé, M. Milewska, 2015, Puck. Archeologia o narodzinach miasta, Warszawa.

5. W. Borkowski, N. Kasparek (red.), 2014-2015, Badania archeologiczne na Reducie Ordona, t. I-II, Warszawskie Materiały Archeologiczne, t. 11-13, Warszawa.

6. D. Wojtucki, 2014, Kat i jego warsztat pracy na Śląsku, Górnych Łużycach i w hrabstwie kłodzkim od początku XVI do połowy XIX wieku, Warszawa.

7. M. Trzciński (red.), 2013, Archeologia sądowa w teorii i praktyce, Warszawa.

8. D. Poliński, 2013, Pień. Siedziba krzyżackich prokuratorów w ziemi chełmińskiej, Toruń.

9. M. Wojcieszak, 2012, Ze studiów nad życiem codziennym w średniowiecznym mieście. Nekropole średniowiecznego i nowożytnego Wrocławia (=Wratislavia Antiqua 15), Wrocław.

10. M. Przybył, M. Winiarska-Kabacińska (red.), 2010, Archeologia wobec wyzwań współczesności, Poznań.

11. D. Wojtucki, 2009, Publiczne miejsca straceń na Dolnym Śląsku od XV do połowy XIX wieku, Katowice.

12. A. Kola, 2005, Archeologia zbrodni, Toruń.

13. M. Głosek (red.), 2004, Katyń w świetle badań terenowych 1994–1995, Toruń.

14. J. Piekalski, K. Wachowski (red.), 2004, Wrocław na przełomie średniowiecza i czasów nowożytnych. Materialne przejawy życia codziennego, Wratislavia Antiqua 6, Wrocław.

15. D. Poliński, 2003, Późnośredniowieczne osadnictwo wiejskie w ziemi chełmińskiej, Toruń.

16. P. Fijałkowski, 2003, Obrzędy pogrzebowe Żydów Polskich w XVI-XIX w. w świetle badań archeologicznych, [w:] Kobieta-Śmierć-Mężczyzna (=Funeralia Lednickie. Spotkanie 5), W. Dzieduszycki, J. Wrzesiński (red.), Poznań, s. 361-371.

17. M. Trzciński, 2001, Miecz katowski, pręgierz, szubienica. Zabytki jurysdykcji karnej na Dolnym Śląsku (XIII-XVIII wiek), Wrocław.

18. A. Kola, 2000, Hitlerowski obóz zagłady w Bełżcu w świetle źródeł archeologicznych. Badania 1997-1999, Warszawa-Waszyngton.

19. K. Gutowska (red.), 2000, Problemy zarządzania dziedzictwem kulturowym, Warszawa.

20. Z. Kobyliński (red.), 1999, Krajobraz archeologiczny. Ochrona zabytków archeologicznych jako form krajobrazu kulturowego, Warszawa.

21. E. Kizik, 1998, Śmierć w mieście hanzeatyckim w XVI-XVIII wieku. Studium z nowożytnej kultury funeralnej. Gdańsk.

22. L. Kajzer L., 1996, Wstęp do archeologii historycznej w Polsce, Łódź.

23. J. Harasimowicz, 1993, Ewangelicki rytuał pogrzebowy w XVI i XVII w., Ziemia Śląska 3, s. 69-88.

24. A. Kola, 1991, Grody ziemi chełmińskiej w późnym średniowieczu, Toruń.

25. W. Maisel,1989, Archeologia prawna Europy, Poznań.

Metody i kryteria oceniania:

Metody oceniania:

- obecność,

- aktywność/udział w dyskusji,

- pisemna praca zaliczeniowa (w razie braku aktywności i/lub nieobecności)

Kryteria oceniania:

zaliczenie na ocenę na podstawie

– obecności na zajęciach (80% podstawy zaliczenia; maksymalnie ocena 4,0),

- aktywności/udziału w dyskusji (20% podstawy zaliczenia),

- pisemna praca zaliczeniowa (tematyka zgodna z zakresem rzeczowym i chronologicznym wykładu, stanowiąca rozszerzenie lub uzupełnienie podejmowanej problematyki)

W przypadku zajęć on-line zaliczenie na podstawie obecności oraz notatek i uwag dotyczących tematyki wykładów; w razie braku aktywności i/lub nieobecności - pisemna praca zaliczeniowa

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (w trakcie)

Okres: 2021-02-22 - 2021-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład monograficzny, 30 godzin, 30 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Dariusz Poliński
Prowadzący grup: Dariusz Poliński
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład monograficzny - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład monograficzny, 30 godzin, 30 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Dariusz Poliński
Prowadzący grup: Dariusz Poliński
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład monograficzny - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.