Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowania
Strona główna

Dawne rzemiosło artystyczne

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1401-DR-AW-1Z-S2
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0218) Interdyscyplinarne programy i kwalifikacje związane ze sztuką Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Dawne rzemiosło artystyczne
Jednostka: Wydział Sztuk Pięknych
Grupy: Przedmioty obowiązkowe 1 rok sem. zimowy Architektura wnętrz (S2)
Punkty ECTS i inne: 6.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

przedmiot fakultatywny

Całkowity nakład pracy studenta:

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli:

- udział w ćwiczeniach – 75


Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta:

- przygotowanie do ćwiczeń, czytanie literatury- 60

- przygotowanie się do kolokwiów - 15


Łącznie: 150 godz. (6 ECTS)


Efekty uczenia się - wiedza:

Student/-ka

W1 ma wiedzę z zakresu materiałów i technik wybranych rzemiosł artystycznych w ujęciu historycznym, (K_W01)

W2 zna przekrojowo rozwój historyczny wybranych rzemiosł od antyku do XVIII wieku, gatunki, typy, wzornictwo, charakterystyczne dla danej epoki, (K_W01, K_W02)

W3 zna historyczne zastosowanie tkanin, ceramiki i wyrobów innych rzemiosł artystycznych ze szczególnym naciskiem na ich funkcje kreowaniu przestrzeni i oddziaływania estetycznego wnętrz, (K_W01, K_W02)

W4 zna najważniejsze dzieła rzemiosła artystycznego XV–XVIII w.

(K_W02)



Efekty uczenia się - umiejętności:

U1 potrafi opisywać, ogólnie określać gatunek / typ, datować i nazywać dekoracje na wyrobach rzemiosła artystycznego, (K_U02)

U2 rozpoznaje i opisuje najważniejsze dzieła rzemiosła artystycznego, (K_U02, K_U06)

U3 charakteryzuje wyroby innych rzemiosł w kształtowaniu przestrzeni wnętrza w ujęciu historycznym. (K_U02)


Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K1 ma świadomość poziomu swojej wiedzy – swych kompetencji i niedostatków, rozumie potrzebę ciągłego rozwoju naukowego i zawodowego, którego kierunki sam wyznacza; (K_K01)

K2 potrafi integrować nabytą wiedzę w zakresie wnętrz historycznych z pracą projektową i traktować dziedzictwo historyczne jako źródło inspiracji w przyszłej pracy twórczej. (K_K04)


Metody dydaktyczne eksponujące:

- pokaz

Metody dydaktyczne podające:

- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące:

- studium przypadku

Skrócony opis:

Przedmiot zapoznaje studentów z rozwojem technik rzemiosła artystycznego, materiałami, gatunkami / typami, formami dekoracją (wzornictwem i ornamentyką) oraz historycznym zastosowaniem przedmiotów rzemiosła artystycznego, ze szczególnym naciskiem na ich rolę w wystrojach wnętrz i ich estetyce.

Treści prezentowane są w układzie chronologicznym, od antyku do XVIII wieku. Tematy ujęte są przekrojowo, w treść wykładu wprowadzone są też studia przypadku (najważniejsze dzieła rzemiosła artystycznego w ujęciu monograficznym).

Pełny opis:

Przedmiot podzielny jest na trzy części:

Wstęp do historii rzemiosł artystycznych (15 godzin)

_______________________________________________________

1. POJĘCIE RZEMIOSŁA ARTYSTYCZNEGO; terminologia; stosunek do architektury i sztuk plastycznych; rzeczy i przedmioty estetyczne.

2. Rzemiosło artystyczne WE WCZESNYM ŚREDNIOWIECZU V-X w.

3. Rozwój w XII w. – nowe zadania, nowe typy przedmiotów, wzrost ilościowy, nowe techniki; znaczenie odlewnictwa; obszar mozański i Lotaryngia, Dolna Saksonia, Dolna Nadrenia i inne ośrodki; włączenie ziem polskich.

4. Rzemiosło artystyczne DOBY GOTYKU

5. RENESANS I MANIERYZM, motywy klasyczne w dekoracji; Italia; Francja; Niderlandy; Niemcy płd.

6. Kształtowanie wnętrza mieszkalnego w XVII w.; wnętrza arystokratyczne i mieszczańskie; rozwój meblarstwa oraz ceramiki i szkła. Italia, Francja, Niderlandy, Niemcy, Polska.

7. SZTUKA DWORSKA FRANCJI LUDWIKA XIV, wpływ na Europę, klasycyzujący barok.

8. REGENCJA, ROKOKO, KLASYCYZM – Francja i jej oddziaływanie na Europę; sztuka dworska i jej wpływ na inne warstwy społeczne; znaczenie meblarstwa; komfort i użyteczność

Historia tkaniny artystycznej (30)

________________________________________

Lista tematów:

1.Podstawy TECHNIKI I MATERIAŁOZNAWSTWA, TERMINOLOGIA tkactwa i włókiennictwa od antyku do XVIII w.

2.TKANINA W STAROŻYTNOŚCI: włókna, gatunki, funkcje. Starożytny Egipt, starożytna Grecja, starożytny Rzym, starożytna Persja. Tkaniny koptyjskie.

3. TKANINY WSCHODNIE W ŚREDNIOWIECZU: Tkaniny bizantyńskie. Produkcja tkanin w świecie muzułmańskim.

4.TKACTWO ZACHODNIE W ŚREDNIOWIECZU: włókna, gatunki tkactwa, ośrodki produkcji w ujęciu historycznym. Średniowieczne jedwabnictwo włoskie w ujęciu historycznym, z naciskiem na wzornictwo. CASE STUDY. Opona z Bayeux. CASE STUDY: Parament z Narbonne.

5. Rola tkanin w wystrojach wnętrz w późnym średniowieczu (studia w oparciu o źródła ikonograficzne i pisane). Niemieckie Bildteppiche XV wieku. Franko-flamandzkie tapiserie późnogotyckie. CASE STUDY: Apokalipsa z Angers. CASE STUDY: Spieleteppich z Norymbergi. CASE STUDY: seria Dama z jednorożcem i seria Polowanie na jednorożca.

6. JEDWABNICTWO NOWOŻYTNE w XVI–XVIII WIEKU. Ośrodki produkcji. Zastosowanie tkanin jedwabnych. Stylistyka wzornictwa.

7. TKANINY W WYSTROJACH WNĘTRZ XVII i XVIII WIEKU.

8. TAPISERIE XVI WIEKU. CASE STUDY: Arrasy wawelskie.

9. TAPISERIE XVII WIEKU.

Historia ceramiki (30)

_____________________________

Literatura:

Literatura podstawowa/obowiązkowa:

Historia rzemiosł:

• BOCHNAK Adam, PAGACZEWSKI Julian, Polskie rzemiosło artystyczne wieków średnich, Kraków1959.

• HINZ Sigrid, Wnętrza mieszkalne i meble. Warszawa (wyd. oryg. Berlin 1980).

• HONOUR Hugh, FLEMING John, Penguin Dictionary of Decorative Arts, London 1980 (i nast. wydania).

• HUML Irena, Sztuka przedmiotu – przedmiot sztuki, Warszawa 2003.

• JANNEAU Guillauame, Encyklopedia sztuki dekoracyjnej [uzupełnienia: Anna Derwojedowa, Andrzej Dulewicz].

Warszawa 1978 (recenzja: Michał Woźniak, Biuletyn Historii Sztuki, XLII, 1980, nr 2, s. 221-225.

• MORANT Henry de, Historia sztuki zdobniczej od pradziejów do współczesności [uzupełnienia:] Gérald Gassiot-Talabot: Wzornictwo przemysłowe i najnowsze tendencje; Bożenna Majewska-Maszkowska, Ryszard Bobrow: Rzemiosło i przemysł artystyczny w Polsce. Warszawa: Arkady 1981.

• PARISSIEN Steven, Historia wnętrz. Dom od roku 1700. Warszawa: Arkady 2010 (wyd. oryg. London 2009).

• PILE John, Historia wnętrz. Warszawa 2006 (wyd. oryg. London 2000).

• READ Herbert, Sztuka a przemysł. Zasady wzornictwa przemysłowego, Warszawa 1964.

• SIENICKI Stefan, Wnętrza mieszkalne. Warszawa 1962

• SAMEK Jan, Polskie rzemiosło artystyczne. Średniowiecze. Warszawa: WAiF 2000.

• SAMEK Jan, Polskie rzemiosło artystyczne. Czasy nowożytne. Warszawa 1984.

• ŻYGULSKI Zdzisław jr., Dzieje polskiego rzemiosła artystycznego, Warszawa 1987.

_____________________________________

Historia tkaniny

• FLEMMING Ernest, Tkanina. Ornamenty i wzory używane na tkaninach od czasów starożytnych do początków wieku XIX, Warszawa 1928.

• MICHAŁOWSKA Marta, Leksykon włókiennictwa: surowce i barwniki, narzędzia i maszyny, techniki i technologie, wyroby i dziedziny, Warszawa 2006 (lub: TEJŻE, Słownik terminologiczny włókiennictwa, Warszawa 1995)

• TURNAU Irena, Historia europejskiego włókiennictwa odzieżowego od XIII do XVIII w., Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1987.

• WILKENS Leonie von, Die Textilen Künste. Von der Spätantike bis um 1500, München 1991 (materiał ilustracyjny).

• ZIOMECKI Juliusz, Techniki tkactwa artystycznego, Wrocław 1952.

Tkaniny jedwabne

• NAHLIK Adam, Zarys historii jedwabnej tkaniny dekoracyjnej do końca XVIII w., Toruń 1971.

• TASZYCKA Maria, Włoskie tkaniny odzieżowe w Polsce w pierwszej połowie XVII wieku, Wrocław 1971 (tu - ornamentyka)

Tapiserie

• ARRASY FLAMANDZKIE na Zamku Królewskim na Wawelu, red. Jerzy Szablowski, Warszawa 1975.

• BERNASIKOWA Maria, MARKIEWICZ Maria, WASILKOWSKA Aleksandra, Gobeliny zachodnioeuropejskie w zbiorach polskich XVI-XVIII w.,

Poznań: Muzeum Narodowe 1971.

• CAVALLO Adolfo Salvatore, Medieval Tapestries in The Metropolitan Museum of Art, New York 1998 (dostęp online: MET).

• CAVALLO Adolfo Salvatore, The Unicorn Tapestries in The Metropolitan Museum of Art, New York 1998 (dostęp online: Google Books).

• CAMPBELL Thomas (ed.), Tapestry in the Baroque: New Aspects of Production and Patronage, New York 2010.

• CAMPBELL Thomas (ed.), Tapestry in the Baroque: Threads of Splendor, New York 2007.

• CAMPBELL Thomas (ed.), Tapestry in the Renaissance: Art and Magnificence, New York 2002.

• CHARISSA Bremer-David, French Tapestries and Textiles in the J. Paul Getty Museum, Los Angeles 1997 (dostęp online: Getty).

• FREEMAN Margaret B.,The Unicorn Tapestries, New York 1976 (dostęp online: MET).

• HENNEL-BERNASIKOWA Maria, Dzieje arrasów króla Zygmunta Augusta, Kraków 2011.

• HENNEL-BERNASIKOWA Maria, Katalog arrasów króla Zygmunta Augusta, Kraków 2017.

• PIWOCKA Magdalena, Arrasy Zygmunta Augusta, Kraków 2007.

• SOUCHAL Geneviève, Masterpieces of Tapestry from the Fourteenth to the Sixteenth Century, New York 1974 (dostęp online: MET).

• STANDEN Edith Appleton, Renaissance to Modern Tapestries in The Metropolitan Museum of Art (The Metropolitan Museum of Art Bulletin, v. 44, no. 4), New York 1987 (dostęp online: MET).

• WASILKOWSKA Aleksandra, Gobeliny, Katalog zbiorów Muzeum Narodowego w Poznaniu, Poznań 1971.

Historia ceramiki:

• DIVIS Jan, Porcelana Europejska, Warszawa 1984

• EPPLER Richard A. i Douglas R., Glazes and glass coatings, Westerville 2000.

• KILARSKA Elżbieta, Fajanse z Delft w dawnym Gdańsku, Gdańsk 2003

• KLEINROK Danuta, KORDEK Marian, Technologia ceramiki, cz. 3, Warszawa 1978.

• KORDEK Marian, Technologia ceramiki, cz.1, Warszawa 1974.

• KOWALSKI Wojciech, Fajanse z Delft, Muzeum w Gliwicach, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, 2013

• RADA Pravoslav, Techniki ceramiki artystycznej, Warszawa 1993.

• SZELEGEJD Barbara, Ceramika europejska, 200 lat Muzeum Wilanowskiego, Warszawa 2007.

• SZELEGEJD Barbara, Czerwona i czarna kamionka oraz ich naśladownictwa w zbiorach wilanowskich, Warszawa 2013.

___________________________________________________________

Literatura uzupełniająca:

• BIEDROŃSKA-SŁOTA Beata (red.), Kobierce anatolijskie z kolekcji Muzeum Narodowego Brukenthala w Sibiu, Gdańsk 2013.

• CANTZLER Christina, Bildteppiche der Spätgotik am Mittelrhein 1400–1500, Tübingen 1990.

• DER SPIELETEPPICH im Kontext profaner Wanddekoration um 1400. Beiträge des Internationalen Symposions am 30. und 31. Oktober 2008 im Germanischen Nationalmuseum, Hg. Jutta Sander-Seidel, Nürnberg 2010.

• DOMÍNGUEZ Ortíz Antonio, CONCHA Herrero Carretero, GODOY José A., Resplendence of the Spanish Monarchy: Renaissance Tapestries and Armor from the Patrimonio Nacional, New York 1991 (dostęp online: MET).

• ELBERN Victor H., Magia i wiara w złotnictwie wczesnego średniowiecza. Biuletyn Historii Sztuki 38, 1976, s. 195-217.

• ENCYCLOPEDIA OF TEXTILES: decorative fabrics from antiquity to the beginning of the 19th Century including the Far East and Peru / Renate JAQUES, Ernst FLEMING, New York 1958.

• GLEBA Margarita, MANNERING Ulla (ed.), Textiles and textile production in Europe from prehistory to AD 400 , Oxford 2010 (dostęp online: EBSCO).

• KOHLHAUSSEN Heinrich, Europäisches Kunsthandwerk. Vorromanik und Romanik (Monumente des Abendlandes). Frankfurt a.M. 1970.

• KOHLHAUSSEN Heinrich, Europäisches Kunsthandwerk. Gotik und Spätgotik (Monumente des Abendlandes). Frankfurt a.M. 1970.

• KUCZYŃSKA Jadwiga i ZWOLSKI Edward [wyd. oryg. Torino 1995, przekład wg wyd. Paris 1998], (Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Źródła i monografie, 216). Lublin: TN KUL 2001.

• KWAŚNIK-GLIWIŃSKA Anna, Gobeliny w zbiorach Muzeum Narodowego w Kielcach, „Rocznik Muzeum Narodowego w Kielcach” 13, 1984, 163-195 (dostęp online: BazHum).

• LA DAME À LA LICORNE COMME VOUS NE L’AVEZ JAMAIS VUE. Les six tapisseries restaurées, présentées dans leur nouvel écrin (dostęp online: Musee de Cluny).

• MAŃKOWSKI Tadeusz, Polskie tkaniny i hafty XVI-XVIII w., Wrocław 1954.

• MAYER Thurman Christa, The Robert Lehman Collection, Vol. 14, European Textiles, New York 2001 (dostęp online – MET).

• NOSCH Marie-Louise, HARLOW MARY (ed.), Greek and Roman textiles and dress: an interdisciplinary anthology, Philadelphia 2015 (dostęp online: EBSCO).

• O RZEMIOŚLE ARTYSTYCZNYM W POLSCE. Materiały Sesji Naukowej zorganizowanej przez Oddział Poznański Stowarzyszenia Historyków Sztuki i Muzeum Narodowe w Poznaniu w dniach 22-24 października 1973. Warszawa: PWN 1976.

• RAPP BURI Anna, STUCKY-SCHÜRER Monica, Zahm und wild. Basler und Straβburger Bildteppiche des 15. Jahrhunderts, Mainz 1990. TKANINA POLSKA, red. Ksawery PIWOCKI, Warszawa 1959.

• RORIMER James, The Unicorn Tapestries Were Made for Anne of Brittany (dostęp online – Met).

• SZCZEPKOWSKA-NALIWAJEK Kinga, Relikwiarze średniowiecznej Europy od IV do początku XVI wieku. Geneza, treści, styl i techniki wykonania. Warszawa: Fundacja ATK 1996.

• THE ELEMENTS OF DESIGN. The Development of Design and Stylistic Elements from the Renaissance to the Postmodern Era, red. Noël Riley. London 2003.

• THE HISTORY OF DECORATIVE ARTS. The Renaissance and Mannerism in Europe, red. Alain Gruber. New York-London-Paris 1993.

• THE HISTORY OF DECORATIVE ARTS. Classicism and the Baroque in Europe, red. Alain Gruber. New York-London-Paris 1996.

• THORNTON Peter, Authentic Decor. The Domestic Interior 1620-1920. London: Weidenfeld and Nicolson 1984.

• URBANIAK-WALCZAK, Katarzyna, Tkaniny późnoantyczne z Egiptu ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie: wybrana grupa tkanin, Warszawa 2003.

• WYROZUMSKI Jerzy, Tkactwo małopolskie w późnym średniowieczu, Warszawa–Kraków 1972.

• ZIEMBA Antoni, Sztuka Burgundii i Niderlandów 1380 –1500, T. 3, Wspólnota rzeczy. Sztuka niderlandzka i północnoeuropejska 1380-1520, Warszawa 2015, s. 475–484.

Metody i kryteria oceniania:

Zaliczenie na ocenę na podstawie kolokwiów pisemnych z każdej części przedmiotu. (W1, W2, W3, W4, U1, U2, U3, K1, K2)

Kolokwia obejmują: rozpoznawanie i datowanie zabytków rzemiosła artystycznego na SLAJDACH / wypowiedź pisemną (rozwiązanie problemu, objaśnienie terminologii itd.)

Na ocenę końcową składa się średnia arytmetyczna z ocen cząstkowych.

KAŻDA część przedmiotu MUSI zostać zaliczona.

Poziom zaliczenia 50%

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2022/23" (zakończony)

Okres: 2022-10-01 - 2023-02-19
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 75 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Monika Jakubek-Raczkowska, Anna Zaręba
Prowadzący grup: Monika Jakubek-Raczkowska, Anna Zaręba
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
ul. Jurija Gagarina 11, 87-100 Toruń tel: +48 56 611-40-10 https://usosweb.umk.pl/ kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0-1 (2024-04-02)