Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Podstawy muzeologii

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1402-PM-3Z-N1 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0228) Interdyscyplinarne programy i kwalifikacje związane z naukami humanistycznymi
Nazwa przedmiotu: Podstawy muzeologii
Jednostka: Instytut Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa
Grupy: Przedmioty obowiązkowe - 3 rok, sem. zimowy - Ochrona dóbr kultury, konserwatorstwo (n1)
Strona przedmiotu: http://www.muzealnictwo.umk.pl
Punkty ECTS i inne: 3.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

znajomość historii oraz historii sztuki powszechnej i polskiej

Całkowity nakład pracy studenta:

1. Godziny realizowane z udziałem nauczycieli: godziny kontaktowe: 30

2. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta, potrzebny do pomyślnego zaliczenia przedmiotu (zebranie materiałów, zapoznanie się z literaturą), stałe, bieżące przyswajanie i powtarzanie materiału z zajęć, materiałów e-learningowych, literatury: 60

3. Czas wymagany do przygotowania się i do uczestnictwa w procesie oceniania (zal. z oceną – przygotowanie i przedstawienie referatu / prezentacji, powtórzenie materiału do kolokwium końcowego):30

4. Czas na konsultacje: 5

Efekty uczenia się - wiedza:

W 01: ma podstawową wiedzę o miejscu i znaczeniu muzeologii w systemie nauk humanistycznych oraz ich specyfice przedmiotowej i metodologicznej;

W 07: ma podstawowe wiadomości z zakresu muzeologii

W 10: ma elementarną wiedzę o powiązaniach pomiędzy dyscyplinami humanistycznymi, wynikających ze specyfiki ochrony dóbr kultury szczególnie w zakresie muzeologii;

W 11: rozumie interdyscyplinarny charakter interpretacji dzieła sztuki oraz obiektu muzealnego/kolekcjonerskiego w różnych aspektach (z uwzględnieniem historii, filozofii, teologii, technik i technologii sztuk plast. itd.);

W 16: uzyskuje pogłębioną świadomość warsztatu naukowego, problemów badawczych i zastosowania metod historii sztuki do konkretnych problemów badawczych;


Efekty uczenia się - umiejętności:

U 01: potrafi przeprowadzić kwerendę merytoryczną (wyszukać, przeanalizować, wyselekcjonować informacje), korzystając z materiałów bibliograficznych, źródłowych (w tym – niepublikowanych), ICT;

U 03: ma podstawowe umiejętności w zakresie krytycznego podejścia do literatury z dziedziny muzeologii (typy publikacji, charakter wywodów, ocena argumentacji itd.);

U 07: potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi i pojęciami właściwymi dla historii sztuki, ochrony zabytków i muzeologii oraz wykorzystywać tę umiejętność w sytuacjach profesjonalnych, wymagających analizy struktury, sensu i wartości zabytku;

U 23: posiada umiejętność przygotowania klarownych i spójnych wystąpień ustnych, dotyczących zagadnień szczegółowych historii sztuki i ochrony zabytków

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K 01: ma świadomość poziomu swojej wiedzy – swych kompetencji i niedostatków, rozumie potrzebę ciągłego rozwoju naukowego i zawodowego

K 04: jest wrażliwy na problematykę właściwego podejścia do materialnego dziedzictwa kulturowego, potrafi dostrzec i ocenić niewłaściwe postępowanie w tym zakresie

K 05: dostrzega i formułuje dylematy, związane z ochroną zabytków, jest świadom swej odpowiedzialności decyzyjnej w zakresie kompetencji zawodowych

K 06: ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego regionu, kraju, Europy

Metody dydaktyczne:

wykład problemowy

Metody dydaktyczne podające:

- wykład problemowy

Skrócony opis:

Celem zajęć jest przekazanie podstaw wiedzy o muzeum i muzealnictwie jako szczególnym obszarze aktywności intelektualnej człowieka uwarunkowanym historycznie i cywilizacyjnie; zgodnie z profilem studiów na Wydziale Sztuk Pięknych UMK szczególnie zaakcentowana jest problematyka muzeum artystycznego i artystyczno-historycznego.

Pełny opis:

1. Wyjaśnienie podstawowej terminologii i sygnalizacja propozycji teoretycznego ujęcia: podstawowe pojęcia (kolekcja, muzeum, muzealnictwo itd.); główne teorie „obiektu kolekcjonerstwa” ze szczególnym zaakcentowaniem teorii „semioforu” K. Pomiana; sygnalizacja historycznego rozwoju muzeum oraz teorii muzealnych; typologia muzeum

2. Ekspozycja muzealna (sygnalizacja problematyki): specyfika ekspozycji jako kodu informacyjnego, możliwości i ograniczenia w przekazywaniu informacji

3. Problematyka funkcjonowania dzieła sztuki w kolekcji i muzeum (przemiany meta-narracji artystycznej): wczesne nowożytne kolekcje europejskie, odzwierciedlenie przemian smaku artystycznego w kolekcjonerstwie i ekspozycji muzealnej (XVII-XX w), problematyka sztuki nowoczesnej i współczesnej

4. Współczesne muzeum: model/modele współczesnego muzeum ze szczególnym zaakcentowaniem muzeum sztuki, krytyka muzeum, „nowa muzeologia” (pojęcie i funkcjonowanie), muzeum jako „instrument” edukacyjny

5. Muzeum i kolekcjonerstwo jako obiekt krytyki i źródło inspiracji artystycznej

Metody i kryteria oceniania:

Ocena na postawie obecności i egzaminu końcowego, weryfikujących osiągnięcie przez studentów założonych efektów kształcenia.

Praktyki zawodowe:

nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2017/18" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-25
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 20 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz De Rosset, Aldona Tołysz
Prowadzący grup: Tomasz De Rosset
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin
Skrócony opis:

Problematyka:

• Wstęp: terminologia, zakres tematyczny.

• Muzeum (definicje), funkcje muzeów, typologia.

• Modele powstawania muzeów.

• Muzeum – zarys historyczny.

• Kolekcja, kolekcjoner, kolekcjonowanie; Kolekcja prywatna a zbiory publiczne; przedmiot w kolekcji i jego funkcja, status.

• Muzealia, eksponaty i muzealizacja (eksponat, artefakt, dzieło sztuki, semiofor, muzealia, muzealizacja itp.).

• Muzealnictwo artystyczne.

• Muzealnictwo etnograficzne i skanseny.

• Muzea historyczne, techniki, kościelne (misyjne) i instytucje muzealne oraz centra kultury.

• Nowe realizacje muzealne w Polsce.

• Współczesne koncepcje i funkcje muzeów

• Zagadnienia muzeologiczne: muzeum otwarte, w przestrzeni miasta, nowy wymiar edukacyjny muzeum, muzeum krytyczne, kryzys muzeum, koniec muzeum, szkoły muzeologii polskiej etc.).

Pełny opis:

Harmonogram zajęć:

1., 2. Wstęp, Zarys problematyki, czym jest muzeum, terminologia.

3., 4. Kolekcja - kolekcjoner - kolekcjonowanie (funkcjonowanie kolekcji, ich powstawanie, pierwsze traktaty o kolekcjonerstwie, uwarunkowania historyczne, społeczne i inne powstawania kolekcji i kształtowania jej)

5. Historia pierwszych kolekcji; formy protomuzealne; historia powstawania pierwszych muzeów; omówienie ważniejszych kolekcji europejskich

6. Kunst- i Wunderkamery - historia; funkcjonowanie przedmiotu; obiekty kolekcjonowania

7. Przedmiot w kolekcji, zmiana statusu przedmiotu

8. Historia kolekcjonerstwa polskiego w zarysie

9. Szkoły muzeologii; polskie szkoły muzeologii

10. artefakty, obiekty muzealne, eksponaty, ekspozycja - teorie ekspozycji i muzealizacji przedmiotów

11. Muzealnictwo kościelne i misyjne

12. Muzealnictwo etnograficzne i skansenowskie

13-14. Zagadnienia muzeologiczne, teorie (m.in. kryzys muzeów [Clair], kontekstualizm [muzea artystów, Kosuth, Ludwiński, O'Brien i in.], muzeum krytyczne [P. Piotrowski, R. Stanisławki], instytucjonalność sztuki, nowa muzeologia [Vergo], koniec kolekcji/muzeów [Crimp, Margiolis], muzeum rytuał C. Duncan], muzeum wyobraźni [A. Marlaux, Lyotard], Muzea z perspektywy kulturowej [J. Clifford], Neuromuzeologia [Onians, Zeki, Folga-Januszewska]).

15. Nowe realizacje muzealne w Polsce po roku 2000 (przebudowy, nowe muzea, programy, koncepcje itp.)

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

Białostocki J., Mecenas, kolekcjoner, odbiorca, [w:] Mecenas, kolekcjoner, odbiorca. Materiały z Sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Katowice, listopad 1981, Warszawa 1984, s. 9-14

Clifford J., O kolekcjonowaniu sztuki i kultury, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa”, 1993, nr 1, s. 11-16 [dostępne on-line: http://cyfrowaetnografia.pl/Content/3403/Strony+od+PSL_XLVII_nr1-3_Clifford.pdf ]

Folga-Januszewska D., Muzeologia, Muzeografia, Muzealnictwo, “Muzealnictwo” 2006, Nr 47, s.11-15 [on-line: http://www.nid.pl/UserFiles/File/Publikacje/Muzealnictwo/Muzealnictwo%2047/muz_47-1.pdf ]

Folga-Januszewska D., Muzeum: definicja i pojęcie. Czym jest muzeum dzisiaj?, „Muzealnictwo”, 2008, nr 49, s. 200-203 [on-line: http://www.nid.pl/UserFiles/File/Publikacje/Muzealnictwo/muzealnictwo%2049/muz_49-17.pdf]

Guzowska M., Rozmowy o muzeach, wystawach i muzeologii, „Muzealnictwo”, 1998, t. 31 [on-line: http://mazowsze.hist.pl/files/Muzealnictwo/Muzealnictwo-r1988-t31/Muzealnictwo-r1988-t31-s71-78/Muzealnictwo-r1988-t31-s71-78.pdf]

Malinowski K., Prekursorzy muzeologii polskiej, Poznań 1970

Nadolska-Styczyńska A., Pośród zabytków z odległych stron. Muzealnicy i polskie etnograficzne kolekcje pozaeuropejskie, Toruń 2011

Nowoczesność kolekcji, red. T.F. de Rosset, A. Kulczewska-Wójcik, K. Lewandowska, Toruń 2010, s. 15-22

Muzeum sztuki. Antologia, red. M. Popczyk, Universitas, Kraków 2005

Muzeum sztuki. Od Luwru do Bilbao, red. M. Popczyk, Katowice 2006

Pomian K., Zbieracze i osobliwości, Warszawa 1996.

Żygulski Z., Muzea na świecie, Warszawa 1982.

Święch J., R. Tubaja, Historia idei muzealnictwa na wolnym powietrzu w Polsce, „Biuletyn Stowarzyszenia Muzeów na Wolnym Powietrzu w Polsce”, nr 9, 2006, s. 57-66.

Tańczuk R., Ars colligendi. Kolekcjonowanie jako forma aktywności kulturalnej, Wrocław 2011

Literatura uzupełniająca:

Czasopisma: "Opuscula Musealia", "Muzealnictwo"

Barański J., Świat rzeczy. Zarys antropologiczny, Kraków 2007

Białostocki J., Rembrandt w oczach potomnych, [w:] Refleksje i syntezy ze świata sztuki, Warszawa 1978

Borusiewicz M., Odbiorca a kolekcjoner. Próba analizy postaw społecznych wobec sztuki, [w:] Mecenas, kolekcjoner, odbiorca. Materiały z Sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Katowice, listopad 1981, Warszawa 1984

Brusewicz L., Mit realistycznej i antycznej sztuki holenderskiej wieku XVII – narodziny, rozkwit, upadek, odrodzenie,”AUNC, ZiK, VII, 1992

Czajkowski J., Muzea na wolnym powietrzu w Europie, Rzeszów – Sanok 1984

Korzeniewski B., Muzealizacja – ku czy przeciw przeszłości, [w:] Muzeum sztuki. Od Luwru do Bilbao, red. M. Popczyk, Katowice 2006, s. 221-227

Kowalska B.., Kolekcjoner wobec sztuki swoich czasów, [w:] Nowoczesność kolekcji, red. T.F. de Rosset, A. Kulczewska-Wójcik, K. Lewandowska, Toruń 2010, s. 15-22

Nadolska-Styczyńska A., Muzea – skarbnice tradycji, [w:] Na styku regionów. Dziedzictwo kultury ludowej województwa łódzkiego, red. B. Kopczyńska-Jaworska, A. Nadolska-Styczyńska, A. Twardowska, Pułtusk 2007.

Nowe muzeum sztuki współczesnej czy nowoczesnej? Miejsca, programy, zadania, Materiały z Konferencji zorganizowanej przez Polski Komitet Narodowy ICOM i Sekcję Polską AICA we współpracy z Ministerstwem Kultury i Muzeum Narodowym w Warszawie, red. D. Folga-Januszewska, Warszawa 2005

Poinsot J.-M., Wielkie wystawy. Zarys typologii, [w:] Muzeum sztuki. Antologia, red. M. Popczyk, Kraków 2005

Popczyk M., Estetyczne przestrzenie ekspozycji muzealnych, Universitas, Kraków 2008.

Popczyk M., Wstęp, [w:] Muzeum sztuki. Antologia, red. M. Popczyk, Kraków 2005, s. 5-42

Robotycki Cz., Muzeum etnograficzne – miejsce dla rzeczy i idei, [w:] tegoż, Nie wszystko jest oczywiste, Kraków 1998, s. 139-145.

Rosset T. de, Czy kolekcja sztuki jest jeszcze możliwa?, [w:] Nowoczesność kolekcji, red. T.F. de Rosset, A. Kulczewska-Wójcik, K. Lewandowska, Toruń 2010, s. 347-355

Rozważania o smaku artystycznym , red. T.F. de Rosset, J. Poklewski, Toruń 2002

Świecimski J., Eksponat a przedmiot muzealny. Propozycja nowego rozumienia pojęcia eksponatu muzealnego, „Opuscula Musealia”, 2002, vol. 12

Świecimski J., Eksponat i wystawa muzealna: dokument - przekaz informacji naukowej - wizja. Studium z zakresu muzeologii teoretycznej, Opuscula Musealia”, 2003, vol. 12

Świecimski J., Prezentacja i reprezentacja – dwie funkcje przedmiotu muzealnego, „Opuscula Musealia”, 2005, vol. 14

Świecimski J., Propozycja nowej typologii muzeów i wystaw muzealnych - jej przydatność praktyczna, „Opuscula Musealia”, 2000, vol. 10

Święch J., Muzealne „kłopoty” z etnologią, Rocznik Muzealny-Włocławek, , 1991, t. IV, s. 243-247

Wieczorkiewicz A., O funkcji i retoryce wypowiedzi muzealnej, "Polska Sztuka Ludowa. Konteksty" 1996, nr 1-2, s. 37-53

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.