Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Biblia a sztuka: teologiczne podstawy kultury

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1500-OG-BSZT Kod Erasmus / ISCED: 08.2 / (0221) Religia
Nazwa przedmiotu: Biblia a sztuka: teologiczne podstawy kultury
Jednostka: Wydział Teologiczny
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 2.00
Język prowadzenia: polski
Skrócony opis:

Celem wykładu jest wskazanie na teologiczny fundament wielu dzieł sztuki (malarstwa, rzeźby, motywów architektonicznych), które wypływają z autorskiej interpretacji obrazów biblijnych, jakich podjęli się ich twórcy. W ramach zajęć zostaną przedstawione podstawy teoretyczne rozumienia sztuki w tradycji chrześcijańskiej, jej roli i znaczenia jako nośników idei teologicznych, co zamyka się w koncepcji sztuki jako „wizualnej egzegezy”. Stanowi to przyczynek do rozwijania teologii kultury, a więc odkrycia jej głębokiego znaczenia dla przekazu chrześcijańskiego orędzia. W drugiej części wykładów zostaną poddane analizie wybrane obrazy biblijne i ich różnorodne prezentacje w malarstwie czy rzeźbie. Głębsza znajomość teologii (od teologii systematycznej przez liturgię po teologię biblijną) jest niezbędna dla właściwego odczytania programu wielu przejawów artystycznych i nie pozwala na poprzestawiania na jedynie aspektach formalnych.

Pełny opis:

Zagadnienie wzajemnych relacji sztuki i teologii, a w szczególności teologii biblijnej zostanie podjęte w kontekście różnych tradycji artystycznych. Zanim zostaną podjęte analizy wybranych dzieł artystycznych z różnych epok historycznych konieczne będzie przekazanie podstawowych założeń hermeneutycznych, które odsłoni specyficzne „sprzężenie zwrotne” między sztuką a teologią.

Szczegółowe treści wykładu:

I. Część wprowadzająca:

1) Sztuka jako ‘wizualna egzegeza’ (trzy koncepcje relacji sztuki do egzegezy; wyjaśnienie pojęć, krótki zarys historyczny; sztuka jako locus theologicus).

2) Homo arte vivit: estetyka a teologia.

3) Podstawowe zasady hermeneutyki teologicznej (biblijnej) w świetle refleksji H. Gadamera, P. Ricoeura. G. Ravasiego. Benedykta XVI

II. Część analityczna:

4) Analiza wybranych dzieł malarskich, rzeźby, architektury w świetle perykop biblijnych. Każda z prezentacji składa się z dwóch części: analizy egzegetyczno-teologicznej tekstów biblijnych Starego i Nowego Testamentu, a następnie dzieł sztuki nawiązujących do opisywanych w Biblii wydarzeń:

a) Stworzenie świata

b) Wieża Babel

c) Ofiara Izaaka

d) Zwiastowanie Maryi

e) Narodziny Jezusa

f) Męka i śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa

g) Apokaliptyczny obraz „Niewiasty obleczonej w Słonce” i Wielkiej Nierządnicy

Literatura:

Piekarski, E. (red.), Biblia w malarstwie, Poznań: Penta 1990.

Plazaola, J., Kościół i sztuka. Od początków do naszych dni, Kielce: Jedność, 2002

Jezus według mistrzów, red. Elżbieta Olczak, Warszawa: Demart, 2008

Debray, R., Nowy Testament w arcydziełach malarstwa, Warszawa: Świat Książki, 2009

Borchgrave, H., Chrześcijaństwo w sztuce, Warszawa: Horyzont, 2000

Tradigo, A., Człowiek krzyża. Historia w obrazach, Kielce 2014.

Ewangelia w obrazach, praca zbiorowa, Kielce 2010.

Efekty uczenia się:

Efekty kształcenia – wiedza

W1: student opisuje modele relacji pomiędzy egzegezą biblijną a sztuką w perspektywie historycznej

W2: definiuje podstawowe koncepty z zakresu egzegezy oraz posługuje się adekwatnymi terminami teologicznymi istotnymi dla przedmiotu wykładu

W3: zna tło biblijne wielu reprezentacji artystycznych, stanowiących bogactwo kultury europejskiej

Efekty kształcenia – umiejętności

U1: student rozróżnia inspiracje biblijne i teologiczne, które stoją u podstaw poszczególnych realizacji artystycznych

U2: wykorzystuje zdobyte informacje do określenia historycznych paradygmatów kulturowych i potrafi dokonać głębokiej analizy hermeneutycznej dzieł sztuki wyrosłych z chrześcijańskiej tradycji

U3: analizuje współczesne przejawy sztuki sakralnej i dokonuje ich oceny

Efekty kształcenia – kompetencje społeczne

K1: ma świadomość specyfiki kultury europejskiej jako wyrosłej z tradycji biblijnej

K2: posiada umiejętność prowadzenia owocnego dialogu międzykulturowego, znając genezę i przesłanie wielu dzieł sztuki

K3: ma świadomość znaczenia relacji religia-sztuka dla życia społecznego.

Metody i kryteria oceniania:

Metody oceniania:

- obecność na zajęciach (dopuszcza się jedną nieobecność nieusprawiedliwioną)

- esej tematyczny

Kryteria oceniania:

zaliczenie na ocenę na podstawie obecności na zajęciach i przedstawionego eseju podejmującego wybrany aspekt relacji między egzegezą biblijną i sztuką (analiza wybranego malowidła, rzeźby, architektury etc.). Kryterium oceny eseju polegać będzie na stopniu wnikliwości ujęcia problemu (25%), rozległości i trafności przytoczonej bibliografii (25%), samodzielnej refleksji (25%) i poprawności językowej (25%): ndst – od 60 pkt (60 %)

dst- od 68 pkt (68 %)

dst plus- od 76 pkt (76 %)

db- 82 pkt (82%)

db plus- 88 pkt ( 88 %)

bdb- 95 pkt (95 %)

Praktyki zawodowe:

nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-29 - 2020-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Dariusz Kotecki
Prowadzący grup: Dariusz Kotecki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.