Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowania
Strona główna

Farmakognozja

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1713-F3-FKGN-J
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0916) Farmacja Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Farmakognozja
Jednostka: Katedra Botaniki Farmaceutycznej i Farmakognozji
Grupy: Przedmioty obowiązkowe dla 1 semestru 3 roku SJ na kierunku Farmacja
Punkty ECTS i inne: 3.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Do realizacji przedmiotu niezbędne jest posiadanie przez uczestnika zajęć podstawowych wiadomości z zakresu biologii, szczególnie botaniki, chemii i fizjologii.

Rodzaj przedmiotu:

przedmiot obligatoryjny

Całkowity nakład pracy studenta:

1. Nakład pracy związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich wynosi:

 udział w wykładach – 45 godzin,

 udział w laboratoriach – 70 godzin,

 udział w seminariach – 35 godzin,

 konsultacje z osobami prowadzącymi zajęcia – 5 godzin.

 Nakład pracy związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich wynosi 155 godzin, co odpowiada 6,2 punktom ECTS.


2. Bilans nakładu pracy studenta:

udział w wykładach – 45 godzin,

udział w laboratoriach – 70 godzin,

udział w seminariach – 35 godzin,

przygotowanie się do kolokwiów – 20 godzin,

przygotowanie się do egzaminu – 20 godzin,

czytanie wskazanej literatury: 5 godzin,

konsultacje z osobami prowadzącymi zajęcia – 5 godzin.

Łączny nakład pracy studenta wynosi 200 godzin, co odpowiada 8,00 punktom ECTS.


3. Nakład pracy związany z prowadzonymi badaniami naukowymi:

– czytanie wskazanego piśmiennictwa naukowego: 10 godzin

– konsultacje badawczo – naukowe: 2 godziny

– udział w wykładach (z uwzględnieniem metodologii badań naukowych, wyników badań, opracowań): 45 godzin

– konsultacje badawczo-naukowe – 5 godzin

– udział w laboratoriach objętych aktywnością naukową (z uwzględnieniem metodologii badań naukowych, wyników badań, opracowań): 70 godzin

– przygotowanie do laboratoriów objętych aktywnością naukową: 25 godzin

– przygotowanie do zaliczenia w zakresie aspektów badawczo – naukowych dla realizowanego przedmiotu: 3 godzin

Łączny nakład pracy studenta związany z prowadzonymi badaniami naukowymi wynosi 163 godziny, co odpowiada 6,52 punktom ECTS


4. Czas wymagany do przygotowania się i do uczestnictwa w procesie oceniania:

 przygotowanie się do kolokwiów – 20 godzin,

 przygotowanie się do egzaminu – 20 godzin.

Czas wymagany do przygotowania się i do uczestnictwa w procesie oceniania wynosi 40 godzin, co odpowiada 1,6 punktom ECTS.


5. Czas wymagany do odbycia obowiązkowej praktyki:

nie dotyczy


Efekty uczenia się - wiedza:

W1: Posiada wiedzę o leczniczych surowcach farmakopealnych i niefarmakopealnych, oraz metodach analizy i oceny jakościowej leczniczych surowców roślinnych – K_C.W41

W2: Zna kryteria oceny jakości leczniczych produktów roślinnych i suplementów diety – K_C.W41

W3: Posiada wiedzę o surowcach pochodzenia naturalnego stosowanych w lecznictwie oraz wykorzystywanych jako produkty użytkowe w przemyśle farmaceutycznym, kosmetycznym i spożywczym - K_C.W42

W4: Zna zasady wprowadzania na rynek leczniczych produktów roślinnych i suplementów diety zawierających surowce roślinne - K_C.W42

W5: Zna działania niepożądane swoiste dla leku roślinnego i zależne od dawki - K_C.W42

W6: Zna wpływ grup związków chemicznych – metabolitów pierwotnych i wtórnych na aktywność biologiczną i farmakologiczną surowców roślinnych - K_C.W43

W7: Wykazuje znajomość mechanizmów działania substancji roślinnych na poziomie biochemicznym i molekularnym - K_C.W43

W8: Posiada wiedzę na temat surowców roślinnych silnie i bardzo silnie działających, a także składu chemicznego, właściwości leczniczych i toksyczności roślin narkotycznych - K_C.W44

W9: Zna właściwości fizykochemiczne substancji leczniczych wpływające na aktywność biologiczną leków - K_C.W44

W10: Zna chemiczne i biochemiczne mechanizmy działania leków roślinnych - K_C.W44

W11: Zna metody badawcze stosowane w systematyce oraz poszukiwaniu nowych gatunków i odmian roślin leczniczych - K_C.W45

W12: Wykazuje znajomość podstaw biotechnologii w otrzymywaniu substancji leczniczej - K_C.W45


Efekty uczenia się - umiejętności:

U1: Potrafi wykonywać napary, odwary, nalewki i wyciągi roślinne z użyciem odpowiednich rozpuszczalników – K_C.U18

U2: Potrafi, posługując się farmakopeą, przeprowadzić ocenę jakości przetworów roślinnych – K_C.U18

U3: Potrafi identyfikować i opisywać składniki strukturalne komórek, tkanek i organów roślin metodami mikroskopowymi i histochemicznymi oraz rozpoznawać rośliny na podstawie cech morfologicznych i anatomicznych (szczególnie gatunki o znaczeniu farmaceutycznym) - K_C.U29

U4: Potrafi, wykorzystując zdobytą wiedzę oraz farmakopeę; klucze do oznaczania; atlasy, przeprowadzić identyfikację roślinnego surowca leczniczego - K_C.U29

U5: Potrafi rozpoznać roślinny surowiec leczniczy i zakwalifikować go do właściwej grupy botanicznej na podstawie jego cech morfologicznych i anatomicznych - K_C.U30

U6: Potrafi ocenić jakość surowca roślinnego i jego wartość leczniczą w oparciu o ocenę organoleptyczną, monografię farmakopealną i metody analityczne - K_C.U31

U7: Stosuje metody i techniki analityczne oraz biologiczne w badaniach jakościowych i ilościowych substancji czynnych występujących w surowcach roślinnych - K_C.U32

U8: Przeprowadza analizę fitochemiczną surowca roślinnego i określa grupę związków chemicznych lub związek chemiczny występujący w tym surowcu - K_C.U32

U9: Potrafi wyjaśnić mechanizm działania surowca roślinnego uzasadniając go obecnością związków czynnych - K_C.U33

U10: Potrafi wskazać właściwy surowiec bądź przetwór roślinny do zastosowania w określonej dolegliwości - K_C.U33


Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K1: Ma świadomość potrzeby propagowania zachowań prozdrowotnych – K_K6

K2_Posiada nawyk korzystania z obiektywnych źródeł informacji – K_K7

K3: Wyciąga i formułuje wnioski z własnych pomiarów i obserwacji – K_K8


Metody dydaktyczne:

Wykład:

- wykład informacyjny,

- wykład problemowy z prezentacją multimedialną

- wykład realizowany zdalnie, synchronicznie (on-line)


Seminaria:

- dyskusja dydaktyczna,

- praca w grupach (metoda przypadków)


Laboratoria:

- dyskusja dydaktyczna,

- pokaz

Metody dydaktyczne eksponujące:

- pokaz

Metody dydaktyczne podające:

- opis
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące:

- ćwiczeniowa
- laboratoryjna

Skrócony opis:

Wiadomości ogólne, podstawowe definicje (suro-wiec/substancja roślinna, związki czynne) synergizm, antagonizm, czynniki zmienności, pochodzenie, zasady zbioru surowców, metody badania tożsamości, standaryzacji, rodzaje leków roślinnych, sposoby przygotowania, grupy związków należących do metabolitów pierwotnych (węglowodany, tłuszcze: oleje, białka: enzymy) i wtórnych (związki fenolowe, fenylopropanoidy, kumaryny, garbniki, flawonoidy, anto-cyjany, chinony, terpeny, gorycze, alkaloidy, olejki eteryczne), decydujących o aktywności biologicznej i farmakologicznej surowców roślinnych, też na poziomie molekularnym, działanie i stosowanie surowców. Wiedza o działaniach nie-pożądanych, toksyczności, możliwych działaniach ubocznych, interakcjach surowców roślinnych z lekami roślinnymi i syntetycznymi, możliwości uzależnień, w przypadku stosowania jako używki. Wykorzystywanie surowców roślinnych w innych celach niż lecznicze i profilaktyczne (kosmetyczne, spożywcze).

Pełny opis:

Przedmiot realizowany jest w formie wykładów, laboratoriów seminariów. Tematyka wykładów koncentruje się wokół zagadnień związanych z pochodzeniem surowców naturalnych, grupami substancji farmakologicznie czynnych zawartych w omawianych surowcach i ich znaczenia w leczeniu i profilaktyce schorzeń. Podczas wykładów prezentowane są także metody standaryzacji surowca roślinnego. Ćwiczenia praktyczne obejmują szczegółowe badania cech morfologicznych i anatomicznych surowców roślinnych, a także badania fitochemiczne wybranych surowców.

Tematy wykładów:

-wiadomości ogólne: rodzaje surowców, metody ich otrzymywania, podział leków roślinnych, standaryzacja surowców i leków, a także omówienie związków czynnych surowców w układzie chemicznym.

Tematy ćwiczeń i zajęć audytoryjnych:

- analiza cech diagnostycznych makro- i mikroskopowych surowców roślinnych, a także rozpoznawanie rozdrobnionych surowców pojedynczych i składników mieszanek ziołowych.

- analiza fitochemiczna surowców roślinnych

- zapoznanie się ze składem chemicznym surowców, uzasadniającym ich działanie farmakologiczne i zastosowanie jako składników leków ziołowych i preparatów roślinnych, zapoznanie z mechanizmami działania farmakologicznego grup związków czynnych.

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

1. Matławska I. (red) Farmakognozja. UM Poznań 2005, 2006, 2008.

Literatura uzupełniająca:

1. Kohlműnzer St. Farmakognozja. PZWL, Warszawa 2000

2. Balcerek M. Atlas sproszkowanych substancji leczniczych, PZWL 2019.

3. Bisset N., Wichtl; M. Herbal Drugs and Phytopharmaceuticals, Medpharm Scientific Publishers, Stuttgart 2003

4. Bruneton J. Pharmacognosy Medicinal Plants. Intercept Ltd, Londres, New York 1999

5. Hansel R., Sticher O., Steinegger E. Pharmacognosie – Phytopharamazie. Springer–Verlag, 1999

6. ESCOP MONOGRAPHS, The Scietific Foundation for Herbal Medicinal Products. Thieme, 2003

7. Farmakopea Polska VI (2002), VII (2006), VIII (2008), IX (2011), XI (2017)

Metody i kryteria oceniania:

Sprawdzian, test, wykonanie zadania praktycznego (w ramach laboratoriów): W1-W12, U1-U10

Egzamin: W1-W12.

Praktyki zawodowe:

brak

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2022/23" (zakończony)

Okres: 2022-10-01 - 2023-02-19
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Laboratorium, 30 godzin, 120 miejsc więcej informacji
Seminarium, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 120 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Daniel Załuski
Prowadzący grup: Maciej Balcerek, Filip Graczyk, Daniel Modnicki, Daniel Załuski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie
Laboratorium - Zaliczenie
Seminarium - Zaliczenie
Wykład - Zaliczenie
Skrócony opis:

Wiadomości ogólne, podstawowe definicje (suro-wiec/substancja roślinna, związki czynne) synergizm, antagonizm, czynniki zmienności, pochodzenie, zasady zbioru surowców, metody badania tożsamości, standaryzacji, rodzaje leków roślinnych, sposoby przygotowania, grupy związków należących do metabolitów pierwotnych (węglowodany, tłuszcze: oleje, białka: enzymy) i wtórnych (związki fenolowe, fenylopropanoidy, kumaryny, garbniki, flawonoidy, anto-cyjany, chinony, terpeny, gorycze, alkaloidy, olejki eteryczne), decydujących o aktywności biologicznej i farmakologicznej surowców roślinnych, też na poziomie molekularnym, działanie i stosowanie surowców. Wiedza o działaniach nie-pożądanych, toksyczności, możliwych działaniach ubocznych, interakcjach surowców roślinnych z lekami roślinnymi i syntetycznymi, możliwości uzależnień, w przypadku stosowania jako używki. Wykorzystywanie surowców roślinnych w innych celach niż lecznicze i profilaktyczne (kosmetyczne, spożywcze).

Pełny opis:

Przedmiot realizowany jest w formie wykładów, laboratoriów seminariów. Tematyka wykładów koncentruje się wokół zagadnień związanych z pochodzeniem surowców naturalnych, grupami substancji farmakologicznie czynnych zawartych w omawianych surowcach i ich znaczenia w leczeniu i profilaktyce schorzeń. Podczas wykładów prezentowane są także metody standaryzacji surowca roślinnego. Ćwiczenia praktyczne obejmują szczegółowe badania cech morfologicznych i anatomicznych surowców roślinnych, a także badania fitochemiczne wybranych surowców.

Tematy wykładów:

-wiadomości ogólne: rodzaje surowców, metody ich otrzymywania, podział leków roślinnych, standaryzacja surowców i leków, a także omówienie związków czynnych surowców w układzie chemicznym.

Tematy ćwiczeń i zajęć audytoryjnych:

- analiza cech diagnostycznych makro- i mikroskopowych surowców roślinnych, a także rozpoznawanie rozdrobnionych surowców pojedynczych i składników mieszanek ziołowych.

- analiza fitochemiczna surowców roślinnych

- zapoznanie się ze składem chemicznym surowców, uzasadniającym ich działanie farmakologiczne i zastosowanie jako składników leków ziołowych i preparatów roślinnych, zapoznanie z mechanizmami działania farmakologicznego grup związków czynnych.

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

1. Matławska I. (red) Farmakognozja. UM Poznań 2005, 2006, 2008.

Literatura uzupełniająca:

1. Kohlműnzer St. Farmakognozja. PZWL, Warszawa 2000

2. Balcerek M. Atlas sproszkowanych substancji leczniczych, PZWL 2019.

3. Bisset N., Wichtl; M. Herbal Drugs and Phytopharmaceuti-cals, Medpharm Scientific Publishers, Stuttgart 2003

4. Bruneton J. Pharmacognosy Medicinal Plants. Intercept Ltd, Londres, New York 1999

5. Hansel R., Sticher O., Steinegger E. Pharmacognosie – Phytopharamazie. Springer–Verlag, 1999

6. ESCOP MONOGRAPHS, The Scietific Foundation for Herbal Medicinal Products. Thieme, 2003

7. Farmakopea Polska VI (2002), VII (2006), VIII (2008), IX (2011), XI (2017)

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2023/24" (zakończony)

Okres: 2023-10-01 - 2024-02-19
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Laboratorium, 30 godzin, 120 miejsc więcej informacji
Seminarium, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 120 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Daniel Załuski
Prowadzący grup: Maciej Balcerek, Jakub Gębalski, Filip Graczyk, Daniel Załuski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie
Laboratorium - Zaliczenie
Seminarium - Zaliczenie
Wykład - Zaliczenie
Skrócony opis:

Wiadomości ogólne, podstawowe definicje (suro-wiec/substancja roślinna, związki czynne) synergizm, antagonizm, czynniki zmienności, pochodzenie, zasady zbioru surowców, metody badania tożsamości, standaryzacji, rodzaje leków roślinnych, sposoby przygotowania, grupy związków należących do metabolitów pierwotnych (węglowodany, tłuszcze: oleje, białka: enzymy) i wtórnych (związki fenolowe, fenylopropanoidy, kumaryny, garbniki, flawonoidy, anto-cyjany, chinony, terpeny, gorycze, alkaloidy, olejki eteryczne), decydujących o aktywności biologicznej i farmakologicznej surowców roślinnych, też na poziomie molekularnym, działanie i stosowanie surowców. Wiedza o działaniach nie-pożądanych, toksyczności, możliwych działaniach ubocznych, interakcjach surowców roślinnych z lekami roślinnymi i syntetycznymi, możliwości uzależnień, w przypadku stosowania jako używki. Wykorzystywanie surowców roślinnych w innych celach niż lecznicze i profilaktyczne (kosmetyczne, spożywcze).

Pełny opis:

Przedmiot realizowany jest w formie wykładów, laboratoriów seminariów. Tematyka wykładów koncentruje się wokół zagadnień związanych z pochodzeniem surowców naturalnych, grupami substancji farmakologicznie czynnych zawartych w omawianych surowcach i ich znaczenia w leczeniu i profilaktyce schorzeń. Podczas wykładów prezentowane są także metody standaryzacji surowca roślinnego. Ćwiczenia praktyczne obejmują szczegółowe badania cech morfologicznych i anatomicznych surowców roślinnych, a także badania fitochemiczne wybranych surowców.

Tematy wykładów:

-wiadomości ogólne: rodzaje surowców, metody ich otrzymywania, podział leków roślinnych, standaryzacja surowców i leków, a także omówienie związków czynnych surowców w układzie chemicznym.

Tematy ćwiczeń i zajęć audytoryjnych:

- analiza cech diagnostycznych makro- i mikroskopowych surowców roślinnych, a także rozpoznawanie rozdrobnionych surowców pojedynczych i składników mieszanek ziołowych.

- analiza fitochemiczna surowców roślinnych

- zapoznanie się ze składem chemicznym surowców, uzasadniającym ich działanie farmakologiczne i zastosowanie jako składników leków ziołowych i preparatów roślinnych, zapoznanie z mechanizmami działania farmakologicznego grup związków czynnych.

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

1. Matławska I. (red) Farmakognozja. UM Poznań 2005, 2006, 2008.

Literatura uzupełniająca:

1. Kohlműnzer St. Farmakognozja. PZWL, Warszawa 2000

2. Balcerek M. Atlas sproszkowanych substancji leczniczych, PZWL 2019.

3. Bisset N., Wichtl; M. Herbal Drugs and Phytopharmaceuti-cals, Medpharm Scientific Publishers, Stuttgart 2003

4. Bruneton J. Pharmacognosy Medicinal Plants. Intercept Ltd, Londres, New York 1999

5. Hansel R., Sticher O., Steinegger E. Pharmacognosie – Phytopharamazie. Springer–Verlag, 1999

6. ESCOP MONOGRAPHS, The Scietific Foundation for Herbal Medicinal Products. Thieme, 2003

7. Farmakopea Polska VI (2002), VII (2006), VIII (2008), IX (2011), XI (2017)

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2024/25" (zakończony)

Okres: 2024-10-01 - 2025-02-23
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Laboratorium, 30 godzin, 120 miejsc więcej informacji
Seminarium, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 120 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Daniel Załuski
Prowadzący grup: Maciej Balcerek, Jakub Gębalski, Filip Graczyk, Daniel Załuski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie
Laboratorium - Zaliczenie
Seminarium - Zaliczenie
Wykład - Zaliczenie
Skrócony opis:

Wiadomości ogólne, podstawowe definicje (suro-wiec/substancja roślinna, związki czynne) synergizm, antagonizm, czynniki zmienności, pochodzenie, zasady zbioru surowców, metody badania tożsamości, standaryzacji, rodzaje leków roślinnych, sposoby przygotowania, grupy związków należących do metabolitów pierwotnych (węglowodany, tłuszcze: oleje, białka: enzymy) i wtórnych (związki fenolowe, fenylopropanoidy, kumaryny, garbniki, flawonoidy, anto-cyjany, chinony, terpeny, gorycze, alkaloidy, olejki eteryczne), decydujących o aktywności biologicznej i farmakologicznej surowców roślinnych, też na poziomie molekularnym, działanie i stosowanie surowców. Wiedza o działaniach nie-pożądanych, toksyczności, możliwych działaniach ubocznych, interakcjach surowców roślinnych z lekami roślinnymi i syntetycznymi, możliwości uzależnień, w przypadku stosowania jako używki. Wykorzystywanie surowców roślinnych w innych celach niż lecznicze i profilaktyczne (kosmetyczne, spożywcze).

Pełny opis:

Przedmiot realizowany jest w formie wykładów, laboratoriów seminariów. Tematyka wykładów koncentruje się wokół zagadnień związanych z pochodzeniem surowców naturalnych, grupami substancji farmakologicznie czynnych zawartych w omawianych surowcach i ich znaczenia w leczeniu i profilaktyce schorzeń. Podczas wykładów prezentowane są także metody standaryzacji surowca roślinnego. Ćwiczenia praktyczne obejmują szczegółowe badania cech morfologicznych i anatomicznych surowców roślinnych, a także badania fitochemiczne wybranych surowców.

Tematy wykładów:

-wiadomości ogólne: rodzaje surowców, metody ich otrzymywania, podział leków roślinnych, standaryzacja surowców i leków, a także omówienie związków czynnych surowców w układzie chemicznym.

Tematy ćwiczeń i zajęć audytoryjnych:

- analiza cech diagnostycznych makro- i mikroskopowych surowców roślinnych, a także rozpoznawanie rozdrobnionych surowców pojedynczych i składników mieszanek ziołowych.

- analiza fitochemiczna surowców roślinnych

- zapoznanie się ze składem chemicznym surowców, uzasadniającym ich działanie farmakologiczne i zastosowanie jako składników leków ziołowych i preparatów roślinnych, zapoznanie z mechanizmami działania farmakologicznego grup związków czynnych.

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

1. Matławska I. (red) Farmakognozja. UM Poznań 2005, 2006, 2008.

Literatura uzupełniająca:

1. Kohlműnzer St. Farmakognozja. PZWL, Warszawa 2000

2. Balcerek M. Atlas sproszkowanych substancji leczniczych, PZWL 2019.

3. Bisset N., Wichtl; M. Herbal Drugs and Phytopharmaceuti-cals, Medpharm Scientific Publishers, Stuttgart 2003

4. Bruneton J. Pharmacognosy Medicinal Plants. Intercept Ltd, Londres, New York 1999

5. Hansel R., Sticher O., Steinegger E. Pharmacognosie – Phytopharamazie. Springer–Verlag, 1999

6. ESCOP MONOGRAPHS, The Scietific Foundation for Herbal Medicinal Products. Thieme, 2003

7. Farmakopea Polska VI (2002), VII (2006), VIII (2008), IX (2011), XI (2017)

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2025/26" (w trakcie)

Okres: 2025-10-01 - 2026-02-22
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Laboratorium, 30 godzin, 120 miejsc więcej informacji
Seminarium, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 120 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Daniel Załuski
Prowadzący grup: Maciej Balcerek, Jakub Gębalski, Filip Graczyk, Daniel Załuski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie
Laboratorium - Zaliczenie
Seminarium - Zaliczenie
Wykład - Zaliczenie
Skrócony opis:

Wiadomości ogólne, podstawowe definicje (suro-wiec/substancja roślinna, związki czynne) synergizm, antagonizm, czynniki zmienności, pochodzenie, zasady zbioru surowców, metody badania tożsamości, standaryzacji, rodzaje leków roślinnych, sposoby przygotowania, grupy związków należących do metabolitów pierwotnych (węglowodany, tłuszcze: oleje, białka: enzymy) i wtórnych (związki fenolowe, fenylopropanoidy, kumaryny, garbniki, flawonoidy, anto-cyjany, chinony, terpeny, gorycze, alkaloidy, olejki eteryczne), decydujących o aktywności biologicznej i farmakologicznej surowców roślinnych, też na poziomie molekularnym, działanie i stosowanie surowców. Wiedza o działaniach nie-pożądanych, toksyczności, możliwych działaniach ubocznych, interakcjach surowców roślinnych z lekami roślinnymi i syntetycznymi, możliwości uzależnień, w przypadku stosowania jako używki. Wykorzystywanie surowców roślinnych w innych celach niż lecznicze i profilaktyczne (kosmetyczne, spożywcze).

Pełny opis:

Przedmiot realizowany jest w formie wykładów, laboratoriów seminariów. Tematyka wykładów koncentruje się wokół zagadnień związanych z pochodzeniem surowców naturalnych, grupami substancji farmakologicznie czynnych zawartych w omawianych surowcach i ich znaczenia w leczeniu i profilaktyce schorzeń. Podczas wykładów prezentowane są także metody standaryzacji surowca roślinnego. Ćwiczenia praktyczne obejmują szczegółowe badania cech morfologicznych i anatomicznych surowców roślinnych, a także badania fitochemiczne wybranych surowców.

Tematy wykładów:

-wiadomości ogólne: rodzaje surowców, metody ich otrzymywania, podział leków roślinnych, standaryzacja surowców i leków, a także omówienie związków czynnych surowców w układzie chemicznym.

Tematy ćwiczeń i zajęć audytoryjnych:

- analiza cech diagnostycznych makro- i mikroskopowych surowców roślinnych, a także rozpoznawanie rozdrobnionych surowców pojedynczych i składników mieszanek ziołowych.

- analiza fitochemiczna surowców roślinnych

- zapoznanie się ze składem chemicznym surowców, uzasadniającym ich działanie farmakologiczne i zastosowanie jako składników leków ziołowych i preparatów roślinnych, zapoznanie z mechanizmami działania farmakologicznego grup związków czynnych.

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

1. Matławska I. (red) Farmakognozja. UM Poznań 2005, 2006, 2008.

Literatura uzupełniająca:

1. Kohlműnzer St. Farmakognozja. PZWL, Warszawa 2000

2. Balcerek M. Atlas sproszkowanych substancji leczniczych, PZWL 2019.

3. Bisset N., Wichtl; M. Herbal Drugs and Phytopharmaceuti-cals, Medpharm Scientific Publishers, Stuttgart 2003

4. Bruneton J. Pharmacognosy Medicinal Plants. Intercept Ltd, Londres, New York 1999

5. Hansel R., Sticher O., Steinegger E. Pharmacognosie – Phytopharamazie. Springer–Verlag, 1999

6. ESCOP MONOGRAPHS, The Scietific Foundation for Herbal Medicinal Products. Thieme, 2003

7. Farmakopea Polska VI (2002), VII (2006), VIII (2008), IX (2011), XI (2017)

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
ul. Jurija Gagarina 11, 87-100 Toruń tel: +48 56 611-40-10 https://usosweb.umk.pl/ kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.2.0.0-8 (2025-10-29)