Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Wstęp do filozofii I

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2402-F-S1-1-WDF1 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Wstęp do filozofii I
Jednostka: Wydział Filozofii i Nauk Społecznych
Grupy: Filozofia - I stopnia - 1 rok - stacjonarne
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Brak wymagań wstępnych.


Kurs "Wstęp do filozofii I" jest przewidziany jako kurs wprowadzający dla studentów filozofii. Może być realizowany również przez studentów, którzy nie ukończyli studiów filozoficznych

Rodzaj przedmiotu:

kanon

Całkowity nakład pracy studenta:

Godziny realizowane z udziałem nauczyciela (godz. 32):

- konwersatorium - 30 godzin;

- konsultacje - 2 godziny;

Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta (godz. 28):

- bieżące przygotowanie do zajęć - 5 godzin;

- samodzielna lektura - 10 godzin;

- przygotowanie pisemnej pracy zaliczeniowej - 8 godzin;

- przygotowanie do ustnej części zaliczenia - 5 godzin.

Łącznie: 60 godz.

Efekty uczenia się - wiedza:

Student ma podstawową wiedzę o wybranych problemach filozofii.

Zna najważniejsze nurty i metody filozofii.

Rozumie specyfikę filozofii oraz odmienność filozofii od nauki, religii czy ideologii.


Efekty uczenia się - umiejętności:

Potrafi zrekonstruować rozwiązania wybranych problemów filozoficznych przy odwołaniu się do tekstu źródłowego.

Posługuje się podstawową terminologią filozoficzną.



Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

Potrafi zaprezentować swoje stanowisko, podejmować jego obronę oraz rewidować swoje początkowe sądy podczas wymiany argumentów z innymi uczestnikami dyskusji.

Docenia różnorodność, historyczną zmienność oraz społeczne i kulturowe uwarunkowania refleksji filozoficznej.

Metody dydaktyczne:

Zajęcia stacjonarne, wspierane nadzorowaną pracą własną studenta za pośrednictwem platformy Moodle, gdzie udostępniane są materiały dydaktyczne (kopie fragmentów tekstów, podcasty, komentarze itp.) oraz przeprowadzane są sprawdziany kontrolne.

Przewiduje się realizację części zajęć kontaktowych w sposób zdalny, za pośrednictwem platformy Teams (do 20 %) oraz nagrywanie zajęć realizowanych stacjonarnie lub w sposób zdalny.

Metody dydaktyczne eksponujące:

- pokaz

Metody dydaktyczne podające:

- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące:

- klasyczna metoda problemowa
- referatu

Metody dydaktyczne w kształceniu online:

- metody służące prezentacji treści
- metody wymiany i dyskusji

Skrócony opis:

Konwersatorium ma na charakter ogólnego wprowadzenia do studiów filozoficznych. Celem zajęć jest prezentacja wybranych, reprezentatywnych problemów filozoficznych oraz propozycji ich rozwiązań. Studenci poznają wybraną, podstawową terminologię, ogólną systematykę i typologię filozofii. Przede wszystkim jednak uzyskują orientację w specyfice filozofii i jej relacji względem nauki, religii czy ideologii.

Pełny opis:

Najważniejszym celem kursu jest ukazanie specyfiki filozofii. Służą temu omówienia wybranych przykładów filozoficznych rozeznań i filozoficznych systemów oraz próby konfrontowania refleksji filozoficznej z myśleniem potocznym i poznaniem naukowym. Prezentowane i dyskutowane są również przykłady konsekwencji niektórych rozeznań filozoficznych.

Kolejność tematów i omawianych zagadnień może ulec zmianie. W zależności od potrzeb możliwe jest również wprowadzenie dodatkowych treści, które pierwotnie nie były przewidziane. Materiały źródłowe, opracowania oraz zadania kontrolne są udostępniane na platformie Moodle:

https://moodle.umk.pl/course/view.php?id=1397

Hasło: Wstęp1

Tematy i zagadnienia szczegółowe:

A) FILOZOFIA I JEJ ROZUMIENIE:

Tematy:

1. Czym jest filozofia?

2. Źródła filozofii.

3. Filozofia problemowa vs filozofia systematyczna.

4. Natura i człowiek.

Zagadnienia:

- filozofia (ujęcie Platona),

- źródła filozofii (ujęcie Jaspersa),

- początek vs źródło,

- człowiek jako istota naturalna i jako istota duchowa (Ingarden),

- filozofia jako historia filozofii; systemowa i problemowa historia filozofii (Hartmann),

- rozeznania (problemy) filozoficzne,

- zagadnienie postępu w filozofii,

- filozofia vs nauka (Wolniewicz).

B) PRZYCZYNOWOŚĆ I WOLNOŚĆ:

Tematy:

5. Idea związku koniecznego.

6. Wolność i determinizm.

Zagadnienia:

- atom (metafizyczne założenie Demokryta),

- mechanicyzm (atomizm Demokryta),

- poznawalność zjawisk,

- związek przyczynowo-skutkowy (Demokryt, Hume),

- determinizm a wolność.

C) PRAWDA I POZNANIE:

Tematy:

7. Substancja i poznanie.

8. Co to jest rzecz?

9. Co to jest prawda?

Zagadnienia:

- natura, naturalizm,

- logos (poznanie intelektualne a poznanie zmysłowe),

- logos i mit,

- poznanie „matematyczne” i przykłady wiedzy apriorycznej,

- prawda (definicja klasyczna i etymologia),

- metafizyka i granice ludzkiego poznania.

D) IDEALNE I REALNE:

Tematy:

10. Czas i przestrzeń.

11. Zjawiska i rzeczy.

12. Co poznaje poznanie?

13. Immanencja, egzystencja, transcendencja.

Zagadnienia:

- zjawisko (jako zestaw własności odbieranych zmysłowo),

- rzecz (rzecz sama w sobie) jako czyste, teoretyczne założenie (substancja),

- pojęcie subiektywności (podmiotowości),

- pojęcie obiektywności (przedmiotowości),

- zmysłowość (podmiotowa jedność doznań zmysłowych),

- postrzeganie zmysłowe jako samoobserwacja (percepcja stanów wewnętrznych),

- zmysł zewnętrzny (przestrzeń),

- zmysł wewnętrzny (czas),

- różnica między zmysłem zewnętrznym i zmysłem wewnętrznym,

- egzystencja,

- transcendencja.

Literatura:

Bibliografia zawiera teksty źródłowe omawiane podczas zajęć oraz sugerowane opracowania:

Albert Karl, O platońskim pojęciu filozofii, tłum. Jerzy Drewnowski, Warszawa 1991.

Arystoteles, Metafizyka, tłum. Kazimierz Leśniak, w: tenże, Dzieła wszystkie, t. 2, Warszawa 1990 (lub inne wydanie), Księga Alfa, 980a–981b.

Berkeley George, Traktat o zasadach poznania ludzkiego, tłum. Jan Leszczyński, Warszawa 1956 (lub inne wydanie), część pierwsza, paragrafy: 1–46.

Colli Giorgio, Narodziny filozofii, tłum. Stanisław Kasprzysiak, Kraków 1991.

Fichte Johann Gottlieb, Powołanie człowieka, tłum. Adam Zieleńczyk, Kęty 2002 (lub inne wydanie), rozdział pt. „Wiedza”.

Hartmann Nicolai, Myśl filozoficzna i jej historia [w:] tenże, Myśl filozoficzna i jej historia. Systematyczna autoprezentacja, Toruń 1994.

Heidegger M., Pytanie o rzecz, tłum. Janusz Mizera, Warszawa 2001.

Heisenberg Werner Carl, Fizyka a filozofia, tłum. Stefan Amsterdamski, Warszawa 1965.

Hume Dawid, Badania dotyczące rozumu ludzkiego, tłum. Jan Łukasiewicz i Kazimierz Twardowski, Warszawa 2001 (lub inne wydanie), rozdział III: „O kojarzeniu się idei”, rozdział VII: „O idei związku koniecznego”.

Ingarden Roman, Książeczka o człowieku, Kraków 1987.

Jaspers Karl, Wprowadzenie do filozofii, tłum. Anna Wołkowicz, Wrocław 1995.

Kant Immanuel, Powszechna historia naturalna i teoria nieba, tłum. Tomasz Kupś, Rafał Michalski, Mirosław Żelazny, w: tenże, Dzieła zebrane, t. 1, Toruń 2010 („Przedmowa”).

Kartezjusz, Rozprawa o metodzie, tłum. Tadeusz Żeleński-Boy, Warszawa 1994 (lub inne wydanie).

Kołakowski L.: Zakresowe i funkcjonalne rozumienie filozofii, [w:] tenże, Kultura i fetysze. PWN, Warszawa 2002, s. 15-45.

Kołakowski Leszek, Wielkie i małe kompleksy humanistów, [w:] tenże, Kultura i fetysze, Warszawa 1989.

Kołakowski Leszek, Z czego żyją filozofowi?, w: tenże, Światopogląd i życie codzienne, Warszawa 1957, s. 7–28.

Leśniak Kazimierz, Materialiści greccy w epoce przedsokratejskiej, Warszawa 1972, fragmenty pism Demokryta.

Nagel Thomas, Co to wszystko znaczy? Bardzo krótkie wprowadzenie do filozofii, tłum. Michał Szczubiałka, Warszawa 1993.

Okołowski Paweł, Czym jest filozofia kultury? O specjalizacjach w filozofii, w: tenże, Filozofia i los. Szkice tychiczne, Universitas: Kraków2015, s. 183–192.

Okołowski Paweł, Wstęp do filozofii. Wykład prof. Bogusława Wolniewicza dla studentów i roku instytutu filozofii UW w roku akademickim 1985/1986, „Edukacja Filozoficzna” 64/2017, s. 161–219. Zasób elektroniczny: http://www.edukacja-filozoficzna.uw.edu.pl/index_pliki/ef64/10_Okolowski.pdf

Ortega y Gasset Jose, Galileizm historii, [w:] tenże, Wokół Galileusza, tłum. E. Burska, Warszawa 1993

Platon, Państwo, tłum. Władysław Witwicki, Warszawa 1991 (lub inne wydanie), księgi VI i VII (509D–541B).

Platon, Uczta, tłum. Władysław Witwicki, Warszawa 1984, 201D–206E.

Russel Bertrand, Dzieje zachodniej filozofii, tłum. Tadeusz Baszniak, Adam Lipszyc, Michał Szczubiałka, Warszawa 2012.

Savater Fernando, Proste pytania, tłum. Szymon Jędrusiak, Kraków 2000.

Wolniewicz Bogusław, Nadchodzi czas filozofii, w: tenże, Filozofia i wartości. Rozprawy i wypowiedzi, Warszawa 1993, s. 103–105.

Wolniewicz Bogusław, O sytuacji we współczesnej filozofii, w: tenże, Filozofia i wartości. Rozprawy i wypowiedzi, Warszawa 1993, s. 11–19.

Wolniewicz Bogusław, Wstęp, w: tenże, Filozofia i wartości. Rozprawy i wypowiedzi, Warszawa 1993, s. VII–X.

Metody i kryteria oceniania:

Zaliczenie wieloetapowe:

1) Ocena bieżącego przygotowania i aktywnego udziału w zajęciach (dyskusja i wspólna analiza tekstu źródłowego).

2) Pisemne zadania kontrolne dotyczące zagadnień omawianych podczas konwersatorium (pytania sprawdzające; analiza fragmentu tekstu źródłowego; próba uzasadnienia rozstrzygnięcia problemu przez odwołanie się do klasycznej literatury filozoficznej).

3) Samodzielna praca pisemna (do. 5 stron) rozwijająca jeden z tematów omawianych podczas zajęć i jej ustna "obrona" (pytania dotyczące pracy pisemnej).

Praca pisemna od 4 do 5 znormalizowanych stron (od 1200 do 1500 słów). Czcionka Times New Roman, 12 pkt., odstęp 1,5 wiersza. Przypisy dolne i bibliografia. Praca musi zawierać tytuł, imię i nazwisko autora.

Praktyki zawodowe:

Nie dotyczy.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Kupś
Prowadzący grup: Tomasz Kupś
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Kupś
Prowadzący grup: Tomasz Kupś
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

J.w.

Pełny opis:

J.w.

Literatura:

J.w.

Uwagi:

Brak.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (w trakcie)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Kupś
Prowadzący grup: Tomasz Kupś
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.