Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowania
Strona główna

Seminarium przedmiotowe: Filozofia człowieka, filozofia życia, filozofia egzystencjalna

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2402-F-S2-CZZE
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0223) Filozofia i etyka Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Seminarium przedmiotowe: Filozofia człowieka, filozofia życia, filozofia egzystencjalna
Jednostka: Instytut Filozofii
Grupy: Filozofia I, II rok s2 - seminaria przedmiotowe, projekty badawcze (do wyboru)
Punkty ECTS i inne: 4.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

dla studentów filozofii s2

Rodzaj przedmiotu:

przedmiot fakultatywny

Całkowity nakład pracy studenta:

30 godz. - zajęcia stacjonarne lub synchroniczne online (w zależności od zarządzeń władz uczelni)

50 godz. - lektury, notatki, przygotowanie do zajęć

25 godz. - przygotowanie pracy końcowej (wybór tematu, wybór literatury, lektury, konsultacje, pisanie i sprawdzanie pracy, ewent. uzupełnienia i korekty wg wskazówek prowadzącego zajęcia)

Efekty uczenia się - wiedza:

K_W01 - ma wszechstronną znajomość i dogłębne rozumienie roli refleksji filozoficznej w kształtowaniu kultury

K_W07 - zna terminologię wybranej subdyscypliny filozoficznej w wybranym języku obcym,

K_W18 - ma gruntowną znajomość metod interpretacji tekstu filozoficznego

Efekty uczenia się - umiejętności:

K_U04 - samodzielnie interpretuje tekst filozoficzny, komentuje i konfrontuje tezy pochodzące z różnych tekstów,

K_U10 - precyzyjnie formułuje w mowie i na piśmie złożone problemy filozoficzne, stawia tezy i krytycznie je komentuje

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K_K01 - zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy i posiadanych umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju zawodowego,

K_06 - ma pogłębioną świadomość znaczenia refleksji humanistycznej dla formowania się więzi społecznych

Metody dydaktyczne:

podające (wykład konwersatoryjny), poszukujące (seminaryjne),

Metody dydaktyczne podające:

- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące:

- seminaryjna

Metody dydaktyczne w kształceniu online:

- metody odnoszące się do autentycznych lub fikcyjnych sytuacji
- metody rozwijające refleksyjne myślenie
- metody wymiany i dyskusji

Skrócony opis:

Seminarium przedmiotowe "Filozofia człowieka, filozofia życia, filozofia egzystencjalna" poświęcone będzie przypomnieniu i porównaniu różnych sposobów kształtowania "ram pojęciowych", w których zawierały się potoczne, powszechnie używane, ale też wysublimowane (religijnie, artystycznie, filozoficznie, naukowo) sposoby rozumienia człowieczeństwa, życia, "egzystencji" (to ostatnie pojęcie w dużym stopniu przeorganizowało filozofię XX w., a wcześniej było istotne w filozofii Sokratesa/Platona, Montaigne'a, Pascala, Kierkegaarda). Materiału do rozważań dostarczą znane powszechnie lektury filozoficzne, literatura, film, współczesne nauki przyrodnicze, psychologia, neuro-nauki, AI itp.

Pełny opis:

Dobrą zasadą zajęć seminaryjnych jest pozostawienie uczestnikom swobody dobierania materiału i proponowania tematów dyskusji - w ramach określonych nazwą przedmiotu.

Pojęciami ramowymi są w tym przypadku "człowiek" (człowieczeństwo, człowiek-gatunek [h. sapiens], ja-człowiek) , "życie" (w ogóle, "życie ludzkie", indywidualne trwanie między narodzinami a śmiercią, moje życie), "egzystencja" (?, duch [w znaczeniu nadanym przez Kierkegaarda], pojęcie wprowadzone w "egzystencjalizmie" [Heidegger, Sartre, Camus, Jaspers].

Meandry, niezbyt czytelne, którymi w dziejach filozofii kluczyło myślenie "wielkich", wychodzą od konstatacji "my, ludzie" jesteśmy dla siebie samych największą tajemnicą (Pitagoras, Sokrates?). A może zagadką? Może wystarczy "ruszyć głową", żeby ją rozwiązać (Arystoteles?) albo otworzyć serce/nadstawić uszu i przyjąć objawione rozwiązanie (filozofia chrześcijańska?)? To ostatnie rozwiązanie "ucięło dyskusję" na kilka stuleci, a wydarzenia historii powszechnej (wynalazek druku, odkrycie morskiej drogi dookoła globu, podboje i kolonizacja nowych terytoriów), wprowadziły do kultury nowożytnej pytanie o "oikos", jego granice, zawartość i wewnętrzne reguły istnienia i działania, przesuwając sens tego pojęcia w stronę "korony", "imperium", "rzeczpospolitej" itp. W tej samej epoce poszerzyło się też znaczenie "życia", gdy pomiędzy biegunami "doczesności" i "wieczności" odkrywano niemal nieskończoną ilość istnień żywych, ale bez-dusznych (natura). Jaka na tym tle okazuje się "natura ludzka"? Cóż ja wiem - Montaigne. W odróżnieniu od całej natury tylko człowiek wie, że istnieje (Pascal). Istnieję, owszem, należąc do arcy-marnego gatunku istot, które zabiły Boga, ale nie potrafią zdobyć się na odwagę, aby wreszcie żyć (Nietzsche). Istotą człowieka jest praca - chcemy żyć, żeby pracować, a nie pracować, żeby żyć (Marx). Życie, jakie wiedziemy "dziś", nie ma sensu (obaj). Tak, ale dlatego, że jestem życiem, które pragnie żyć pośród życia, które pragnie żyć (Schweitzer). Och, życie to przecież żywioł, pęd, a sens (lub bez-sens) to zaledwie skutek działania funkcji fabulacyjnej, którą dysponuje jeden z gatunków istot żyjących (Bergson). Czy "egzystencja" (Kierkegaard, Heidegger, Sartre, Camus, Jaspers) - jeden motywów najpóźniej pojawiających się w narracji klasycznej filozofii - wnosi do tej tradycji istotne novum, czy może jest tylko sposobem uwspółcześnienia osiągnięć, od dawna obecnych w filozofii Starego Świata, ale zapisanych językiem nie dość nowoczesnym, by mogły do nas przemówić?

Lektury? Oprócz listy, którą znajdą Państwo w polu poniżej, można będzie wprowadzić własne propozycje.

Literatura:

Diogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów, wyd. dowolne (Pitagorejczycy),

I. Krońska, Sokrates (wybór pism), Warszawa 1964, 2001,

Platon, Obrona Sokratesa (fragmenty), wyd. dowolne,

Arystoteles, Etyka Nikomachejska (fragmenty), Warszawa 1956 lub inne,

K. Leśniak, Arystoteles (wybór pism - fragmenty), Warszawa 1975,

A. Kijewska, Św. Augustyn (wybór pism - fragmenty), Warszawa 2007,

A. Kasia, Św. Augustyn, (wybór pism - fragmenty), Warszawa 1960,

Św. Tomasz, Kwestia o duszy, Kraków 1996,

M. Montaigne, Próby (1-3, fragmenty), Warszawa 1957,

B. Pascal, Myśli, wyd. dowolne,

F. Nietzsche, Wiedza radosna (fragmenty), wyd. dowolne,

I. Lazari-Pawłowska, Schweitzer, Warszawa 1976 (fragmenty),

H. Bergson, O bezpośrednich danych świadomości (wyd. dowolne),

L. Kołakowski, Bergson, Warszawa 1997,

I. Wojnar, Bergson (wybór pism - fragmenty), Warszawa 1985,

S. Kierkegaard, Pojęcie lęku (fragmenty), Warszawa 1996,

M. Heidegger, Bycie i czas (fragmenty), wyd. dowolne,

J.-P. Sartre, Byt i nicość (fragmenty), Warszawa 2007,

A. Camus, Eseje (fragmenty), wyd. dowolne,

A. Saint-Exupery, Twierdza (fragmenty), wyd. dowolne,

K. Jaspers, Filozofia egzystencji (fragmenty), Warszawa 1990.

W. Dilthey, Życie i światopogląd, w: O istocie filozofii, s. 120-132,

G. Simmel, Filozofia życia. Cztery rozdziały metafizyczne, fragmenty

O. Spengler, historia, kultura, polityka, Warszawa 1990, rozdz. Człowiek i technika, s. 27-82, Pesymizm? s. 83-101,

A. Schweitzer, fragmenty w: I. Lazari-Pawłowska, Schweitzer, s. 157- 205.

A. Maslow, W stronę psychologii istnienia, fragmenty

V. E. Frankl, Wola sensu, Warszawa 2018; Bóg ukryty, Warszawa 2018,

I. D. Yalom, Kiedy Nietzsche szlochał, wyd. dowolne; Terapia według Schopenhauera, wyd. dowolne; Istoty ulotne, wyd. dowolne (fragmenty).

B. Misiuna, Filozofie afirmacji, Warszawa 2007.

- L. Tołstoj, O życiu, Warszawa 2013.

- K. Dąbrowski, Dezintegracja pozytywna, Warszawa 1979.

- T. Mazur, Fiasko. Podręcznik nieudanej egzystencji do szybkiego użytku, Warszawa 2012.

L. Ferry, Jak żyć? Warszawa 2011.

L. Ferry, Człowiek-Bóg czyli o sensie życia, Warszawa 1998.

L. Ferry, J.-D. Vincent, Co to jest człowiek? Warszawa 2000.

Ona (Her), reż. S. Jonze, DVD lub online

Metody i kryteria oceniania:

Przedmiotem oceny będzie Państwa aktywna obecność na zajęciach (pytania, odpowiedzi, udział w dyskusji) i - w zależności od zdania uczestników i Państwa samooceny - praca pisemna (ok. 3,5 - str. znormalizowanego tekstu pdf).

Praktyki zawodowe:

nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/22" (zakończony)

Okres: 2022-02-21 - 2022-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Seminarium przedmiotowe, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jolanta Żelazna
Prowadzący grup: Jolanta Żelazna
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Seminarium przedmiotowe - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2022/23" (zakończony)

Okres: 2023-02-20 - 2023-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Seminarium przedmiotowe, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jolanta Żelazna
Prowadzący grup: Jolanta Żelazna
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Seminarium przedmiotowe - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2023/24" (w trakcie)

Okres: 2024-02-20 - 2024-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Seminarium przedmiotowe, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jolanta Żelazna
Prowadzący grup: Jolanta Żelazna
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Seminarium przedmiotowe - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
ul. Jurija Gagarina 11, 87-100 Toruń tel: +48 56 611-40-10 https://usosweb.umk.pl/ kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0-1 (2024-04-02)