Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia filozofii nowożytnej (moduł uzupełniający)

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2402-F-S2-HFN Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Historia filozofii nowożytnej (moduł uzupełniający)
Jednostka: Wydział Filozofii i Nauk Społecznych
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 6.00
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Aby wykład był "przyswajalny", dobrze byłoby uprzednio zdać egzamin z historii filozofii starożytnej.

Całkowity nakład pracy studenta:

60 godz. wykładu + 180 godz. pracy własnej (samodzielna lektura tekstów klasyków, opanowanie pamięciowe pojęć, terminów i chronologii w obszarze filozofii nowożytnej, sporządzanie notatek i przygotowanie do egzaminu ustnego).

Efekty uczenia się - wiedza:

K_W03 - studenci znają podstawową terminologię filozoficzną z zakresu filozofii nowożytnej w języku polskim,

K_W09 - znają i rozumieją historyczny charakter kształtowania się idei filozoficznych,

K_W10 - znają idee i argumenty wybranych klasycznych autorów filozoficznych na podstawie samodzielnej lektury ich pism,


Efekty uczenia się - umiejętności:

K_U20 studenci wykazują się rozumieniem odmiennego spostrzegania życia społecznego przez osoby pochodzące z różnych środowisk i kultur

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K_K02 Studenci są otwarci na nowe idee i gotowi do zmiany opinii w świetle dostępnych danych i argumentów

Metody dydaktyczne:

Wykład: wykład problemowy, informacyjny i konwersatoryjny.

Metody dydaktyczne podające:

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy

Skrócony opis:

Przedmiot stanowi kontynuację historii filozofii starożytnej i średniowiecznej. W semestrze zimowym w cyklu 30 godz. wykładu i 30 godz. ćwiczeń zostają omówione renesansowe i nowożytne systemy filozofii europejskiej XVII i XVIII w. W semestrze letnim wykład (30 godz.) i ćwiczenia (30 godz.) prezentują przekrojowo najważniejsze nurty, najistotniejsze problemy oraz kluczowe spory klasycznego idealizmu niemieckiego i jego krytyków (z uwzględnieniem twórczości filozoficzno-literackiej Kierkegaarda).

Realizacja modułu uzupełniającego nie wymaga (choć nie wyklucza z) uczestnictwa w ćwiczeniach z tego przedmiotu.

Pełny opis:

Wykład z "Historii filozofii nowożytnej" odbywa się w semestrze zimowym i letnim.

W semestrze zimowym omówione zostaną następujące zagadnienia:

- filozofia G. Bruna,

- wielkie systemy XVII-wiecznej filozofii europejskiej (zawierają m.in. przegląd stanowisk, idei, pojęć, polemik, inspiracji - Descartes, Spinoza, Leibniz),

- myśl Pascala,

- początki filozofii Oświecenia w myśli francuskiej (pojęcie natury i natury ludzkiej, prawo naturalne, teoria społeczeństwa, teizm, deizm - Wolter, Rousseau, Diderot),

- filozofia obszaru Wysp Brytyjskich w XVII i XVIII w. (Hobbes, Locke, Hume, Berkeley).

W semestrze letnim zasadniczym przedmiotem wykładu są:

- filozofia Immanuela Kanta (analizowana szczegółowo głównie w układzie problemowym z zachowaniem, na ile to możliwe, porządku chronologicznego),

- systemy filozofii idealistycznej (Hegla, Fichtego i Schellinga). Pobocznym tematem tych wykładów są przykłady recepcji oraz krytyki klasycznej filozofii idealistycznej (w szczególności w twórczość S. Kierkegaarda). W części początkowej (wprowadzającej) wykładów przedstawiona zostaje charakterystyka filozofii niemieckiej wieku XVIII, specyfika oświecenia niemieckiego na tle analogicznych nurtów europejskich tego czasu. W części końcowej zasygnalizowane zostają zmiany zapowiadające nowe nurty dziewiętnastowiecznej filozofii doby romantyzmu.

Wykładom towarzyszy prezentacja multimedialna, część pierwsza stanowi konwencjonalny wykład, w części końcowej dopuszcza się dyskusję służącą wyjaśnieniu bieżących wątpliwości słuchaczy.

Literatura:

Poniższa lista zawiera literaturę, której znajomość jest wymagana podczas egzaminu ustnego oraz literaturę pomocniczą do wykładu.

Klasyczne teksty filozofii nowożytnej:

1. G. Bruno, Pisma filozoficzne (fragmenty II, III, V dialogu "O przyczynie, początku i jedności"),

2. R. Descartes, Medytacje o pierwszej filozofii,

3. B. Pascal, Myśli

4. B. Spinoza, Etyka, cz. 1-2,

5. G.W. Leibniz, Monadologia

6. Wolter, Kandyd lub Tak toczy się światek albo Prostaczek w: Powiastki (wyd. dowolne),

7. J.J. Rousseau, Rozprawa o pochodzeniu i podstawach nierówności między ludźmi,

8. D. Diderot, O wystarczalności religii naturalnej, Do młodych ludzi rozpoczynających studia nad filozofią naturalną - podsumowanie zagadnień francuskiej myśli XVIII w.,

9. Th. Hobbes, Lewiatan (rozdz. 1-7 i 13-18),

12. J. Locke, Rozważania dotyczące rozumu ludzkiego (ks. I; ks. II do rozdz. XII włącznie),

13. D. Hume, Badania dotyczące rozumu ludzkiego,

14. G. Berkeley, Traktat o zasadach poznania ludzkiego,

2. Immanuel Kant, Marzenia jasnowidzącego objaśnione przez marzenia metafizyki,

3. Immanuel Kant, Krytyka czystego rozumu, t. I, Przedmowa do pierwszego wydania, Przedmowa do drugiego wydania, Wstęp.

4. Immanuel Kant, Prolegomena do wszelkiej przyszłej metafizyki, która będzie mogła wystąpić jako nauka, Wstęp, Uwagi wstępne oraz Część pierwsza.

5. Immanuel Kant, Prolegomena do wszelkiej przyszłej metafizyki, która będzie mogła wystąpić jako nauka, Część druga.

6. Immanuel Kant, Prolegomena do wszelkiej przyszłej metafizyki, która będzie mogła wystąpić jako nauka, Część trzecia, Uwaga ogólna… i Zakończenie (do paragrafu 60)

7. Immanuel Kant, Uzasadnienie metafizyki moralności, Przedmowa i Rozdział I i II.

8. Immanuel Kant, Uzasadnienie metafizyki moralności, Rozdział III i Uwaga końcowa.

9. Johann Gottlieb Fichte, Powołanie człowieka, Część I i II, oraz Johann Gottlieb Fichte, Pierwsze wprowadzenie do teorii wiedzy,

10. Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Fenomenologia ducha, Przedmowa (I, II)

11. Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Fenomenologia ducha, t. 1 (s. 229-263): Wolność samowiedzy; stoicyzm, sceptycyzm i świadomość nieszczęśliwa.

12. Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Wykłady z filozofii dziejów (Warszawa 1958), t. 2, (s. 156-182, 294-359),

13. Friedrich Wilhelm Joseph Schelling, System idealizmu transcendentalnego, Przedmowa, Wprowadzenie, Pierwszy rozdział główny ("O zasadzie idealizmu transcendentalnego"),

14. Friedrich Wilhelm Joseph Schelling, Filozoficzne badania nad istotą ludzkiej wolności i sprawami z tym związanymi

15. Soren Kierkegaard, Bojaźń i drżenie, Problemat I: Czy może istnieć teleologiczne zawieszenie etyki? Problemat II: Czy istnieje absolutny obowiązek wobec Boga?

Literatura pomocnicza do wykładu:

Nowicki, A., Centralne kategorie filozofii Giordana Bruna, Warszawa 1962,

Kopania, J., Funkcje poznawcze Descartes'a teorii idei, Białystok 1988,

Rodis-Lewis, G., Kartezjusz i racjonalizm, Warszawa 2000,

Drozdowicz, Z., O racjonalności w filozofii nowożytnej. Wykłady, Poznań 2008,

Żelazna, J., Substancja jak światło? Wybrane pojęcia i problemy filozofii Spinozy, Toruń 2010,

Siemianowski, A., (red.) Odczytywanie myśli Pascala, Poznań 1997,

Gut, P., Leibniz. Myśl filozoficzna XVII wieku, Wrocław 2004,

Spaemann, R., Rousseau - człowiek czy obywatel. Dylemat nowożytności, Warszawa 2011,

Skrzypek, M., Filozofia Diderota, Warszawa 1996

Grzeliński, A. Kategorie "podmiotu" i "przedmiotu" w Dawida Hume'a nauce o naturze ludzkiej, Toruń 2005,

Grzeliński, A. Człowiek i duch nieskończony : immaterializm George'a Berkeleya, Toruń 2010.

Jarosław Rolewski, Nowa metafizyka Kanta, Toruń 2002.

Mirosław Żelazny, Heglowska filozofia ducha, Warszawa 2000.

Mirosław Żelazny, Idea wolności w filozofii Kanta, Toruń 1994, 2003.

Mirosław Żelazny, Kant dla początkujących, Toruń 2008.

Mirosław Żelazny, Hegel dla początkujących, Toruń 2009.

Podręczniki:

Copleston F., Historia filozofii, t. IV, Warszawa 1995; t. V, Warszawa 1997,

Kuderowicz Z., Filozofia nowożytnej Europy, Warszawa 1989,

Tatarkiewicz W., Historia filozofii, t. II, wyd. dowolne,

Metody i kryteria oceniania:

Egzamin ustny z zakresu całego kursu (sem Z+L).

Egzamin sprawdza Państwa wiedzę dotyczącą faktów, umiejętność posługiwania się terminologią filozofii nowożytnej, określania problemów filozoficznych tej epoki i sposobów ich rozwiązywania przez poszczególnych myślicieli.

Uwaga: wykład w cyklu rocznym prowadzony jest przez trzech nauczycieli. Studenci sami wybierają, u którego z nich będą zdawać egzamin.

Praktyki zawodowe:

brak

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2017/18" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 60 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Adam Grzeliński, Tomasz Kupś, Jolanta Żelazna
Prowadzący grup: Adam Grzeliński, Tomasz Kupś, Jolanta Żelazna
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 60 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Adam Grzeliński, Tomasz Kupś, Jolanta Żelazna
Prowadzący grup: Adam Grzeliński, Tomasz Kupś, Jolanta Żelazna
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 60 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Adam Grzeliński, Tomasz Kupś, Jolanta Żelazna
Prowadzący grup: Adam Grzeliński, Jolanta Żelazna
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2021/22" (w trakcie)

Okres: 2021-10-01 - 2022-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 60 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Adam Grzeliński
Prowadzący grup: Adam Grzeliński, Jarosław Rolewski, Jolanta Żelazna
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.