Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowania
Strona główna

Teoria pojęć i rozumowań

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2404-P-1-TPR-Sj
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0313) Psychologia Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Teoria pojęć i rozumowań
Jednostka: Instytut Psychologii
Grupy: Psychologia I rok sj - zajęcia obowiązkowe
Punkty ECTS i inne: 3.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Zajęcia będę prowadzone stacjonarnie, w razie konieczności - za pośrednictwem usługi Microsoft Teams; materiały dydaktyczne będą udostępniane na platformie Moodle,

sprawdziany i zaliczenia przeprowadzone stacjonarnie, jeśli jednak sytucje będzie tego wymagała, za pośrednictwem platformy Moodle.

Rodzaj przedmiotu:

przedmiot obowiązkowy

Całkowity nakład pracy studenta:

- godziny realizowane z udziałem nauczyciela: 30 godzin konwersatorium

- praca indywidualna studenta: 30 godzin

- konsultacje z prowadzącym: 10 godzin

- przygotowanie do sprawdzianu końcowego / egzaminu: 20 godzin

Razem: 90 godzin / 3 punkty ECTS


Efekty uczenia się - wiedza:

K_W31 - zna klasyfikację pojęć i rozumowań.

K_W32 - zna źródła błędów w formułowaniu myśli, potrafi rozpoznać podstawowe rodzaje błędów logicznych


Efekty uczenia się - umiejętności:

K_U19 - potrafi wyprowadzać wnioski zgodnie z zasadami logiki oraz dostrzegać podstawowe błędy logiczne w rozumowaniu innych osób

K_U20 - potrafi rozpoznać związki logiczne zachodzące między wypowiedziami; analizuje złożone argumenty


Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K_K01 - potrafi określać priorytety służące realizacji zadań i celów naukowych i zawodowych

Metody dydaktyczne:

• Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

• Metody podające:

- wykład konwersatoryjny

• Metody poszukujące:

- klasyczna metoda problemowa


Metody dydaktyczne eksponujące:

- pokaz

Metody dydaktyczne podające:

- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące:

- klasyczna metoda problemowa

Skrócony opis:

W ramach kursu zostaną omówione podstawy teorii pojąć i rozumowań. Przedstawione będą wybrane kategorie znane z logiki takie jak: nazwa, zdanie, funktor; a w szczególności pojęcie znaku, języka, kategorii syntaktycznej, indeksu Ajdukiewicza, ponadto dyskutowane będą: problematyka budowy języków, funkcji języka, zagadnienie błędów logicznych, definiowania, poprawności rozumowań, argumentowania.

Pełny opis:

W ramach kursu omówione zostanie pojęcie języka, jako systemu znaków będącego podstawowym sposobem komunikowania i przekazywania informacji. Zaprezentowane będą podstawy logicznej analizy języka - nauki badającej język jako system znaków zarówno pod względem wewnętrznej jego budowy (gdy mamy na myśli syntaksę i składnię), w kontekście pragmatycznym (przy uwzględnieniu użytkowników), jaki i w odniesieniu do tego, do czego się ów język odnosi (semantyka), ze szczególnym uwzględnieniem ogólnych warunków, które powinny spełniać wypowiedzi by zachowywać mogły pewne kluczowe z pragmatycznego punktu widzenia (w szczególności w kontekście argumentowania, dowodzenia, konstruowania i obalania tez, weryfikowania itd.) cechy, takie jak: prawdziwość, niesprzeczność, wiarygodność, spójność składniową itp.

Wykształcenie umiejętności poprawnego formułowania własnych myśli, klarownego i sprawnego prowadzenia dyskusji, ścisłego formułowania tez, stawiania i weryfikowania hipotez - umiejętności kluczowych dla komunikowania, może się odbyć przez pracę z językiem ukierunkowaną na wyizolowanie z konkretnych wypowiedzi języka potocznego, aspektu istotnego dla danego zagadnienia.

W ramach zajęć dyskutowane będą następujące zagadnienia z zakresu teorii pojęć i rozumowań:

1. Logiczna analiza języka.

a) Język jako narzędzie poznania i komunikacji; znak.

b) Język jako system znaków, język naturalny a język sztuczny.

c) Funkcje (semiotyczne) wypowiedzi językowych, prawdziwość zdania, klasyczna definicja prawdy. Koncepcje Bühlera i Jakobsona.

d) Obiektywny charakter prawdziwości i fałszywości zdań.

e) Kategoria syntaktyczna, indeks Ajdukiewicza, kategoria zdaniowa, nazwowa, kategorie funktorowe, zdania (w sensie logicznym) — przykładowe podziały.

2. Wybrane elementy teorii pojęć

a) Nazwy — wybrane pojęcia; przykładowe podziały.

b) Związki między zakresami nazw generalnych.

c) Zależność między treściami nazw a ich zakresami.

d) Pojęcia relacyjne – analiza i przykłady.

3. Sądy w sensie psychologicznym i sądy w sensie logicznym

4. Operatory i spójniki zdaniowe. Pojęcie prawdziwościowości dla operatorów i spójników zdaniowych.

5. Struktura zdań. Operatory i spójniki nieklasyczne - analiza z punktu widzenia języka naturalnego oraz formalizmu logicznego. Spójniki „i” oraz „lub” jako spójniki niezdaniowe i ich związki ze spójnikami zdaniowymi.

6. Zdania analitycznie prawdziwe i syntetyczne prawdziwe. Zdania logicznie prawdziwe oraz zdania logicznie fałszywe.

7. Analiza zwrotów kwantyfikujących w języku naturalnym – wprowadzenie do sformułowania pojęcia kwantyfikatora. Kwantyfikatory a wypowiedzi niezupełne.

8. Teoria definicji – klasyfikacja i przykłady.

9. Błędy językowe, błędy w definiowaniu, uzasadnianiu, we wnioskowaniach; przyczyny nieporozumień.

10. Ogólna teoria rozumowań – klasyfikacje i przykłady.

Literatura:

Literatura podstawowa

Zygmunt Ziembiński, Logika praktyczna, PWN, Warszawa 1997 (oraz inne wydania).

Kazimierz Ajdukiewicz, Logika pragmatyczna, PWN, Warszawa 1974.

Krzysztof Szymanek, Sztuka argumentacji. Słownik terminologiczny, Warszawa 2000.

Kazimierz Ajdukiewicz, Zarys logiki, Warszawa, 1957 WZWS

Marek Nasieniewski, „Materiały do konwersatorium”, Toruń, udostępniane w wersji elektronicznej.

Literatura uzupełniająca

Piotr Łukowski, Paradoksy, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2006.

Richard Grandy, Daniel Osherson, Sentential Logic for Psychologists (rozdział pierwszy) dostępne online:

http://www.princeton.edu/~osherson/primer.pdf

Metody i kryteria oceniania:

Podstawowymi kryteriami oceniania będą:

1. sprawdziany dotyczące zagadnień aktualnie omawianych na zajęciach,

2. obecności - dopuszczalne są nieobecności na dwóch zajęciach,

3. aktywność na zajęciach.

Ocena końcowa zostanie wystawiona zgodnie z poniższymi kryteriami. Warunkiem koniecznym uzyskania zaliczenia jest spełnienie warunku 2.

Kryteria oceny z prac pisemnych:

5 - od 90% (włącznie) - do 100%

4,5 - od 80% (włącznie) - do 90% (wyłącznie),

4 - od 70% (włącznie) - do 80% (wyłącznie),

3,5 - od 60% (włącznie) - do 70% (wyłącznie),

3 - od 45% (włącznie) - do 60% (wyłącznie).

2 - poniżej 45%.

Nieobecność podczas zajęć, na których odbywać się będzie dany sprawdzian, skutkuje jego niezaliczeniem (tj. uzyskaniem 0 punktów).

Ocena końcowa jest średnią arytmetyczną ocen uzyskanych ze sprawdzianów; ocena końcowa może zostać zmodyfikowana po uwzględnieniu ewaluacji pracy podczas zajęć.

W przypadku konieczności pracy zdalnej, sprawdziany będą odbywały się za pośrednictwem platformy Moodle.

Praktyki zawodowe:

Brak

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (zakończony)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-20
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marek Nasieniewski
Prowadzący grup: Marek Nasieniewski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2022/23" (zakończony)

Okres: 2022-10-01 - 2023-02-19
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marek Nasieniewski
Prowadzący grup: Marek Nasieniewski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2023/24" (zakończony)

Okres: 2023-10-01 - 2024-02-19
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marek Nasieniewski
Prowadzący grup: Mateusz Klonowski, Marek Nasieniewski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
ul. Jurija Gagarina 11, 87-100 Toruń tel: +48 56 611-40-10 https://usosweb.umk.pl/ kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0-1 (2024-04-02)