Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Argumentacja, perswazja, manipulacja

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2405-M-1-APM-L-S1 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0223) Filozofia i etyka
Nazwa przedmiotu: Argumentacja, perswazja, manipulacja
Jednostka: Instytut Socjologii
Grupy: Przedmioty obowiązkowe dla I roku medioznawstwa
Punkty ECTS i inne: 2.00 LUB 4.00 (zmienne w czasie)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

przedmiot obowiązkowy

Całkowity nakład pracy studenta:

Całkowity nakład pracy wynosi:

- godziny realizowane z udziałem nauczyciela: 30 h/ 1 punkt ECTS

- praca indywidualna studenta (przygotowanie się do zajęć): 10 h/ 0,5 punktu ECTS

- przygotowanie się do zaliczenia- 10 h/ 0,5 punktu ECTS


Razem: 50 h, 2 punkty ECTS


Efekty uczenia się - wiedza:

Zna metody i narzędzia, w tym techniki pozyskiwania danych, właściwe dla dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, właściwych dla medioznawstwa, pozwalające opisywać pojęcia argumentacji, perswazji i manipulacji oraz potrafi wskazać na ich rodzaje.

Ma podstawową wiedzę o człowieku jako aktorze funkcjonującym w świecie środków masowego przekazu i szybkiego przepływu informacji, w szczególności zna podstawowe mechanizmy psychologiczne używane w niejawnych aktach perswazyjnych.

Ma świadomość stosowanych przez siebie i innych sposobów argumentacji, perswazji i manipulacji; rozumie złożoność procesu komunikacji i potrafi wskazać na jego warstwy.


Efekty uczenia się - umiejętności:

Potrafi właściwie analizować przyczyny i przebieg konkretnych procesów i zjawisk społecznych związanych z mediami, analizuje złożone argumenty, identyfikuje składające się na nie tezy i założenia, ustala podstawowe zależności logiczne;

słucha ze zrozumieniem złożonych, uporządkowanych wypowiedzi;

stosuje w praktyce poznane na zajęciach metody analizy procesu komunikacji;

analizuje teksty, zarówno prasowe, jak i naukowe, pod względem trzech tytułowych aspektów;

Umie samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności badawcze i wykorzystuje zdobytą wiedzę czytając i interpretując teksty dotyczące poruszanych na zajęciach zagadnień teoretycznych.


Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

Potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania samodzielnie podejmuje i inicjuje proste działania badawcze związane z analizą argumentacyjno-perswazyjną;

rozumie wpływ perswazji i manipulacji na powstające napięcia komunikacyjne i potrafi je neutralizować;

rozumie wpływ uczciwych i nieuczciwych technik wpływania na uczestników procesu komunikacji i potrafi to wykorzystać w praktyce.


Metody dydaktyczne podające:

- opis
- pogadanka

Metody dydaktyczne poszukujące:

- ćwiczeniowa
- klasyczna metoda problemowa
- oxfordzka
- seminaryjna

Skrócony opis:

Przedmiot jest obszernym wprowadzeniem do teorii komunikacji ze szczególnym uwzględnieniem opisu teoretycznego oraz implementacji praktycznej sztuki argumentacji, perswazji i manipulacji. Na zajęciach główny akcent będzie położony na podlegające strukturalnemu opisowi aspekty tych technik obecne w wymiarze konwersacyjnym.

Pełny opis:

Materiał omawiany na zajęciach podzielony jest na trzy główne obszary tematyczne, które związane są z tytułowymi pojęciami. Opisowi teoretycznemu towarzyszyć będzie skorelowana z nim implementacja praktyczna, odnosząca się zarówno do przykładów zaczerpniętych z życia codziennego oraz przestrzeni medialnej, jak również polegająca na twórczym poszukiwaniu takich przykładów, połączonego z konstruowaniem samodzielnych egzemplifikacji technik argumentacji, perswazji i manipulacji.

Pierwszy obszar tematyczny, zogniskowany na pojęciu argumentacji, rozpoczyna ogólna analiza procesu komunikacji zarówno w jej aspekcie literalnym (dosłownym), jak i nieliteralnym (niedosłownym). Przedstawione zostaną zarówno ważne pojęcia określające poprawną komunikację, np. pojęcie kontekstu, jak również reguły które nią kierują, w szczególności tzw. maksymy konwersacyjne Grice’a. Dodatkowo poruszone będą kwestie aluzji, ironii oraz metafory.

Przy prezentacji i implementacji sztuki argumentowania nacisk zostanie położony na uwypuklenie struktury argumentacji potocznej oraz kryteria i sposoby jej oceny pod względem poprawności. Sztuka argumentacji będąca podstawą pierwszego bloku tematycznego jest ściśle skorelowana z dwoma innymi sztukami: silniejszą i tym samym węższą zakresowo sztuką wnioskowania oraz słabszą i tym samym szerszą zakresowo sztuką dyskutowania. Pierwsza z nich znajduje najpełniejszą egzemplifikację w tradycyjnej logice nazw i zdań. W wielkim skrócie przedstawione więc będą podstawy tych logik ze szczególnym uwzględnieniem pojęcia wynikania. Druga z nich – nazywana klasycznie erystyką – zostanie omówiona ze szczególnym uwzględnieniem nieuczciwych chwytów stosowanych w dyskusji oraz najczęściej pojawiających się w niej błędów argumentacyjnych.

Drugi obszar tematyczny, zogniskowany na pojęciu perswazji, rozpoczyna ogólna analiza teorii aktów mowy Austina i Searle’a. W ramach tej teorii zostanie wstępnie zdefiniowane pojęcie perswazji, rozpatrzone będą proste akty perswazyjne oraz proste procesy perswazyjne. Następnie omówiony zostanie model perswazji zaproponowany przez R.E. Petty’ego i J.T. Caciappo, oznaczany skrótem: ELM (Elaboration Likelihood Model), w którym zakłada się, że perswazja jest procesem dwutorowym. W dalszej części będą nas interesować jawne akty perswazyjne: bezpośrednie i pośrednie. Wśród nich na plan pierwszy wysuwają się zagadnienia związane z presją i szantażem. Bardzo ważnym okaże się pojęcie kłamstwa. Zarysowana złożoność tego zagadnienia - zobrazowana m.in. próbami podania adekwatnej definicji kłamstwa - powiązana będzie z praktycznym zastosowaniem technik wykrywania kłamstwa, wśród których wyróżniona zostanie metoda logiczna.

Trzeci obszar tematyczny, zogniskowany na pojęciu manipulacji, rozpoczyna ogólna analiza jawnych i niejawnych aktów perswazyjnych. Z ostatnimi powiązane zostanie pojęcie manipulacji. Ogólne rozważania teoretyczne zostaną zobrazowane sześcioma podstawowymi mechanizmami psychologicznymi wykorzystywanymi w niejawnych aktach perswazyjnych. Należą do nich mechanizmy: 1) wzajemności, 2) konsekwencji, 3) konformizmu, 4) sympatii, 5) autorytetu, 6) niedostępności. Ponadto omówione zostaną taktyki manipulacyjne kryjące się za terminami: 1) kontrast, 2) racjonalizacja, 3) kompromis, 4) wiarygodność, 5) relaks, 6) powtarzanie. W dalszej kolejności przedstawione zostaną aspekty komunikacji niewerbalnej. Ostatnie spotkania będą poświęcone technikom manipulacyjnym w praktyce. Wśród trzech takich sytuacji: przesłuchań, negocjacji oraz starań o pracę – uwaga skupiona będzie przede wszystkim na ostatniej z nich.

Literatura:

Literatura podstawowa:

1) Dennett C.D., Dźwignie wyobraźni i inne narzędzia do myślenia, Copernicus Center Press, Kraków 2015.

2) Hołówka T., Kultura logiczna w przykładach, PWN, Warszawa 2005.

3) Kochan M., Pojedynek na słowa. Techniki erystyczne w publicznych sporach, Wydawnictwo ZNAK, Kraków 2005.

4) Schopenhauer A., Erystyka czyli sztuka prowadzenia sporów, tłum. B. i Ł. Konorscy, (przedmowa T. Kotarbiński), Oficyna Wydawnicza Alma-Press, Warszawa (różne wydania).

5) Szymanek K., Wieczorek K.A., Wójcik A.S., Sztuka argumentacji. Ćwiczenia w badaniu argumentów, PWN, Warszawa 2003.

6) Tokarz M., Argumentacja, perswazja, manipulacja, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2006.

7) Tokarz M., Ćwiczenia z wnioskowania i argumentacji, Śląskie Wydawnictwa Naukowe, Tychy 2006.

Literatura uzupełniająca:

1) Cialdini R., Wywieranie wpływu na ludzi, tłum. Bogdan Wojciszke, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2015.

2) Kahneman D., Pułapki myślenia. O myśleniu szybkim i wolnym, tłum. Piotr Szymczak, Media Rodzina, Poznań 2013.

3) Pratkanis A., Aronson E., Wiek propagandy. Używanie i nadużywanie perswazji na co dzień, PWN, Warszawa 2013.

Metody i kryteria oceniania:

Podstawowymi metodami oceniania będą:

1. referat,

2. aktywność na zajęciach, zadania domowe, prace pisemne itp.,

3. obecności - dopuszczalne są nieobecności na dwóch zajęciach.

Ocena końcowa zostanie wystawiona zgodnie z poniższymi kryteriami. Warunkiem koniecznym uzyskania zaliczenia jest spełnienie powyższego warunku 3.

1. Referat - standardowa skala ocen.

2. Aktywność na zajęciach, zadania domowe, prace pisemne itp. - uwzględniana będzie przez dodatnie/ujemne punkty procentowe.

Ocena końcowa jest oceną z 1, zmodyfikowaną przez punkty procentowe z 2.

ocena bdb. - od 90% (włącznie) - do 100%

ocena db.+ - od 80% (włącznie) - do 90% (wyłącznie),

ocena db. - od 70% (włącznie) - do 80% (wyłącznie),

ocena dst.+ - od 60% (włącznie) - do 70% (wyłącznie),

ocena dst. - od 45% (włącznie) - do 60% (wyłącznie).

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2017/18" (zakończony)

Okres: 2018-02-26 - 2018-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Laboratorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Rafał Palczewski
Prowadzący grup: Rafał Palczewski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Laboratorium - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Rafał Palczewski
Prowadzący grup: Rafał Palczewski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Rafał Palczewski
Prowadzący grup: Rafał Palczewski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (w trakcie)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Rafał Palczewski
Prowadzący grup: Rafał Palczewski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.