Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia literatury rzymskiej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2501-s1KLS1L-HLR Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0222) Historia i archeologia
Nazwa przedmiotu: Historia literatury rzymskiej
Jednostka: Wydział Humanistyczny
Grupy: Przedmioty obowiązkowe dla I roku - filologia klasyczna i studia śródziemnomorskie s1
Punkty ECTS i inne: 4.00 LUB 5.00 (zmienne w czasie)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Brak

Całkowity nakład pracy studenta:

- godziny kontaktowe (wynikające z planu studiów: 30 h = 1 ECTS i konsultacje: 30 h = 1 ECTS)

- praca własna studenta (w tym przygotowanie do zajęć oraz sprawdzianów: 90 h = 3 ECTS)



Efekty uczenia się - wiedza:

W04: ma zaawansowaną wiedzę o historii iteratury rzymskiej epoki augustowskiej i cesarskiej

W06: ma zaawansowaną wiedzę z zakresu literaturoznawstwa , zwłaszcza genologii omawianych utworów

Efekty uczenia się - umiejętności:

U07: umie umiejscowić poznawane utwory w ogólnym kontekście historyczno- kulturowym i historyczno-literackim

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K03: docenia tradycję i dziedzictwo kulturowe ludzkości i ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego, szczególnie grecko-rzymskiego antyku

Metody dydaktyczne podające:

- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące:

- biograficzna
- seminaryjna

Skrócony opis:

Przedmiotem zajęć jest historia literatury rzymskiej okresu augustowskiego i epoki cesarstwa (I w. przed Chr. – IV. w po Chr.) Kurs obejmuje omówienie twórczości najważniejszych pisarzy łacińskich tworzących w tych okresach.

Pełny opis:

Tematyka poszczególnych zajęć będzie się przedstawiać następująco:

I: Wergiliusz – życie poety; tzw. Appendix Vergiliana; Bukoliki.

II: Georgiki; Eneida.

III: Horacy – życie poety; epody; Sermones; Epistulae ; Carmina

IV: Elegicy rzymscy: Korneliusz Gallus, Tibullus, Propercjusz

V: Owidiusz - życie poety; Amores; Heroides; Medea – zaginiona tragedia Owidiusza; twórczość „dydaktyczna” Owidiusza: De medicamine faciei, Ars amatoria; Remedia amoris.

VI: Poezja mitologiczna i aitiologiczna Owidiusza: Metamorfozy, Fasti; Owidiusz na wygnaniu – Tristia; Epistulae ex Ponto. Zaginione utwory Owidiusza i tzw. pseudoovidiana.

VII: Proza augustowska. Liwiusz – życie i dzieło.; Seneka (retor); Witruwiusz.

VIII: Seneka (filozof)– życie, pozycja polityczna, ogólna charakterystyka twórczości; dialogi i inne pisma filozoficzne, tragedie, Apolocynthosis; apokryficzna korespondencja Seneki z Pawłem Apostołem.

IX: Literatura za czasów Klaudiusza i Nerona: poezja – Aulus Persjusz Flakkus, Lukan; proza za czasów Klaudiusza i Nerona – Petroniusz, Kwintus Kurcjusz Rufus, Pomponiusz Mela.

X: Poezja za czasów Flawiuszy: poezja – Gajusz Waleriusz Flakkus, Syliusz Italikus, Stacjusz, Marcjalis.

XI: Proza za czasów Flawiuszy: Pliniusz Starszy, Kwintylian,

XII: Literatura za Trajana: Tacyt, Pliniusz Młodszy, Juwenalis.

XIII: Literatura za Hadriana – charakterystyka epoki, Anniusz Florus, Gajusz Swetoniusz Trankwillus

XIV: Literatura za panowania dynastii Antoninów – Fronton, Aulus Gelliusz, Apulejusz.

XV: Literatura łacińska IV i V w. (pogańska) – proza: Kwintus Aureliusz Symmachus, historiografia póżnoantyczna – Ammianus Marcellinus, brewiarzyści (Aureliusz Wiktor, Eutropiusz, Festus), Historia Augusta

Literatura:

Podręczniki:

M. Cytowska, H. Szelest, Literatura rzymska. Okres augustowski, Warszawa 1990

M. Cytowska, H. Szelest, Literatura rzymska. Okres cesarstwa, Warszawa 1992.

Teksty źródłowe w przekładzie:

Wergiliusz, Bukoliki i Georgiki, przekł. i oprac. Z. Abramowiczówna, BN II 83, Wrocław 1953; Eneida, przekł. T. Karyłowski, oprac. S. Stabryła, wyd. II zmien., BN II, 29, Wrocław 1980;.

Horacy, Wybór poezji, przekł. i oprac. J. Krókowski, BN II 25, Wrocław 1975 (Pieśni, Epody, Listy); List do Pizonów [w:] Trzy poetyki klasyczne. Arystoteles, Horacy, Pseudo-Longinos, przekł. i oprac. T. Sinko, BN II 57, Wrocław 1951.; Kwintus Horacjusz Flakkus, Dzieła wszystkie, wyboru dokonał i opracował O. Jurewicz, t. I, Wrocław 1986, t. II, Wrocław 1988.

Owidiusz, Przemiany, wyb. i przekł. A. Kamieńska, Warszawa 1969 (lub: Owidiusz, Przemiany, przekł. B. Kiciński, wyb., wstęp i obj. J. Krókowski, BN II 76, Wrocław 1953); Metamorfozy, przekł. A. Kamieńska, S. Stabryła, oprac. S. Stabryła, wyd. II zmien., BN II 76, Wrocław 1995; Sztauka kochania, przekł. E. Skwara, Warszawa 2008

Rzymska elegia miłosna, wyb. i oprac. S. Stabryła, Warszawa 1975.

Tytus Liwiusz, Dzieje od założenia Miasta. Wybór. Tłum. i oprac. W. Strzelecki. Wrocław 1955 (Wrocław 2004).

Seneka, Listy moralne do Lucyliusza, przeł. W. Kornatowski, oprac. K. Leśniak, Warszawa 1961, ks. I i II.

Kwintylian, Kształcenie mówcy, przeł. M. Brożek, ks. I, II,X, Wrocław 1951.

Pliniusz Młodszy, wybór według: L. Winniczuk, Pliniusz Młodszy w świetle swoich listów i mów, Warszawa 1987.

- jedna tragedia do wyboru: Fedra, przeł. A. Swiderkówna, Wrocław 2006 lub Medea, przeł. E. Wesołowska, Poznań 2000

Tacyt, Dzieła, przeł. S. Hammer, Warszawa 2004,: Dzieje ks I, s. 391-433; Żywot Juliusza Agrykoli, s. 623-648; Dialog o mówcach, s. 651-682.

Swetoniusz, Żywoty Cezarów przeł. J. Niemirska-Pliszczyńska, przedm. J. Wolski, (dowolne wydanie).

Marcjalis, Epigramy (wybór). przeł. i oprac. S. Kołodziejczyk, Warszawa 1998

Apulejusz, Metamorfozy albo Złoty osioł, przeł. E. Jędrkiewicz, oprac. J. Ciechanowicz. Warszawa 1999.

Nowele antyczne, przeł., oprac. R. Turasiewicz, S. Stabryła. BN Wrocław 1992: Stacjusz, Hypsipyle; Petroniusz Wdowa z Efezu; Fronton, Ario; Aulus Gelliusz, Androklos i lew.

Metody i kryteria oceniania:

Egzamin ustny obejmujący zarówno sprawdzenie znajomości treści dzieł przeczytanych przez studenta w przekładzie na język polski, jak i zagadnień literaturoznawczych omawianych na zajęciach.

Praktyki zawodowe:

Nie dotyczy.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-29 - 2020-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Bartosz Awianowicz, Przemysław Nehring
Prowadzący grup: Bartosz Awianowicz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin
Skrócony opis:

Wykład obejmuje dwa okresy literatury rzymskiej: 1. archaiczny (początki piśmiennictwa łacińskiego, początki literatury rzymskiej przed i po roku 240 przed Chr., następnie rozwój w II poł. III i w II w. przed Chr., szczególnie twórczość Plauta, Terencjusza i Katona Starszego) i 2. cyceroński (okres w literaturze rzymskiej od debiutu M. Tuliusza Cycerona między 86 a 83 r. p.n.e. do jego śmierci w 43 r. p.n.e.), w którym poza tym wybitnym mówcą i wszechstronnym pisarzem tworzyli także poeci (Katullus, Lukrecjusz) i inni znaczący prozaicy (Cezar, Salustiusz i Warron).

Pełny opis:

Cel zajęć:

Ukazanie dziejów literatury rzymskiej, która kształtowała się pod wpływem literatury greckiej i z jej inspiracji powstawała, najpierw poprzez tłumaczenie na język łaciński niektórych dzieł, zwłaszcza komedii, a potem jak poprzez wykorzystanie rodzimych zarodków, zwłaszcza poezji ludowej, rozwijała się, aby osiągnąć poziom dorównujący swojej poprzedniczce i wydać w pełni ukształtowanych twórców rodzimych, jak: Plaut, Terencjusz, Enniusz, Katon i inni.

Następnie poznanie przez studentów roli, jaką Cyceron i (w mniejszym stopniu) odegrał w historii literatury I w. p.n.e. oraz recepcji jego dzieł w epokach późniejszych; ukazanie oddziaływania literatury okresu cycerońskiego na późniejszą literaturę, sztukę i edukację.

Treści:

- początki piśmiennictwa. Literatura rodzima do 241 roku przed Chr.;

- początki poezji; wiersz saturnijski. Początki prozy: Appiusz Klaudiusz Caecus - najstarszy pisarz rzymski. Przenikanie wpływów greckich do literatury rzymskiej;

- poezja: Liwiusz Andronikus i Gnejusz Newiusz. Plaut i jego komedie. Kwintus Enniusz, Pakuwiusz i Cecyliusz Stacjusz;

- proza: początki historiografii, Marek Porcjusz Katon i jego dzieło;

- literatura w latach 160 - 80 przed Chr. Poezja: Lucjusz Akcjusz. Publiusz Terencjusz Afer i jego komedie. Fabula togata. Fabula Atellana. Satyra rzymska. Twórczość satyryczna Lucyliusza. Inne rodzaje poezji. Proza: historiografia, wymowa, pierwsi gramatycy i narodziny filologii;

- przemiany w życiu politycznym i kulturalnym w I wieku przed Chr.

- neoterycy i poezja Katullusa,

- Lukrecjusz i jego dzieło De rerum natura,

- Historiografia i biografistyka okresu cycerońskiego: Cezar, Nepos, Salustiusz,

- Warron i jego wszechstronny dorobek naukowy,

- Marek Tulliusz Cyceron i jego twórczość: mowy z lat 81 - 66; z lat 66 - 59; z lat 57 - 52; z lat 46 - 43. Pisma retoryczne: De inventione, De oratore, Brutus, Orator, De optimo genere oratorum, Topica. Pisma filozoficzne. I okres działalności filozoficznej ( 54 - 51 ): De re publica, De legibus. II okres działalności filozoficznej: Paradoxa Stoicorum, Consolatio, Hortensius, Academici libri priores, De finibus bonorum et malorum, Tuscullanarum disputationum libri V, Cato Maior de senectute, Leliusz de amicitia. Korespondencja; czas wydania listów i ich adresaci.

Literatura:

Teksty źródłowe:

- Plaut, Komedie: Zołnierz samochwał, Osły. Przekład E. Skwara, Warszawa 2002 – 2004;

- Terencjusz, Komedie; Bracia, Eunuch,Przekład E. Skwara, Warszawa 2006;

- Katon, O gospodarstwie rolnym, przeł. I. Mikołajczyk, Toruń 2009.

- Nepos Żywoty sławnych mężów, przekład zbiorowy, Warszawa 1974.

- Cezar, Wojna galijska,ks. 1 w: Corpus Caesarianum, tłumaczenie i oprac. E. Konik i W. Nowosielska, Wrocław 2003.

- Salustiusz, Sprzysiężenie Katyliny, przekład K. Kumaniecki, Warszawa 1947.

- Katullus, Poezje wszystkie. Przekład AG. Franczak,A. Klęczar, Kraków 2013.

- Lukrecjusz, O naturze wszechrzeczy, przekład E. Szymański, Warszawa 1957.

- Cyceron, Brutus, przeł. M. Nowak, Warszawa 2008.

- Cyceron, Katon o starości, przeł. W. Klimas, Kraków 1995.

- Cyceron, Mowy, przeł. St. Kołodziejczyk, J. Mrówkówna, T. Turkowska, Kęty 1998 (s. 5-41 i 117-129).

- Cyceron, O mówcy, przeł. B. Awianowicz, Kęty 2010 (wstęp: s. 10-27, ks. I 1-23: s. 43-57, II 1-11: s. 233-239, II 216-290: a. 401-469, ks. III 1-16: s. 525-535).

- Warron, O gospodarstwie rolnym, przeł. I. Mikołajczyk, Wrocław 1991 (jedna księga do wyboru).

Opracowania:

- E. R. Curtius: Literatura europejska i łacińskie średniowiecze, tł. I oprac. A. Borowski, Kraków 1997, s. 22-114, 154-190 i 252-276;

- M. Cytowska, H. Szelest, L. Rychlewska, Literatura rzymska. Okres archaiczy, Warszawa 1999;

- S. Greenblatt: Zwrot. Jak zaczął się renesans, przeł. M. Słysz, Warszawa 2012;

- K. Kumaniecki, Historia literatury rzymskiej. Okres cyceroński, Warszawa 1977;

- K. Kumaniecki, Cyceron i jego współcześni, Warszawa 1989;

- K. Marciniak, Cicero vortit barbare, Gdańsk 2008;

- L. D. Reynolds, N. G. Wilson: Skrybowie i uczeni, przeł. P. Majewski, Warszawa 2008, s. 69-272.

- E. Skwara, Historia komedii rzymskiej, Warszawa 2001;

- E. Skwara, Komedia według Terencjusza, Warszawa-Toruń 2016.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (zakończony)

Okres: 2021-02-22 - 2021-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Barbara Bibik, Przemysław Nehring
Prowadzący grup: Przemysław Nehring
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Konwersatorium - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/22" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2022-02-21 - 2022-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Barbara Bibik, Przemysław Nehring
Prowadzący grup: Przemysław Nehring
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Konwersatorium - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.