Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowania
Strona główna

Wstęp do literaturoznawstwa

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2516-s1JAP1Z-WL
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0232) Literatura i językoznawstwo Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Wstęp do literaturoznawstwa
Jednostka: Wydział Humanistyczny
Grupy: Przedmioty dla 1 semestru 1 roku japonistyki
Punkty ECTS i inne: 3.00 LUB 2.00 (zmienne w czasie) Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

brak

Rodzaj przedmiotu:

przedmiot obowiązkowy

Całkowity nakład pracy studenta:

3 punkty ECTS*:

• 30 godzin = zajęcia z udziałem prowadzącego - konwersatorium (godziny kontaktowe) [1,3 ECTS]

• 28 godzin = praca własna (czytanie zaleconych lektur, przygotowanie do zaliczenia przedmiotu) [1,1 ECTS]

• 10 godzin = konsultacje z wykładowcą [0,6 ECTS]


* 1 ECTS = 25-30 godzin pracy studenta/słuchacza/uczestnika kursu


Efekty uczenia się - wiedza:

-- ma podstawową wiedzę z zakresu literaturoznawstwa (K_W05)

-- ma podstawową wiedzę o powiązaniach filologii z pokrewnymi naukami humanistycznymi (K_W06)

-- ma wiedzę o podstawowej terminologii i metodologii badań w dziedzinie filologii (K_W07)

Efekty uczenia się - umiejętności:

-- potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje przy użyciu różnych źródeł i sposobów (K_U01)

-- potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi, paradygmatami właściwymi dla filologii (K_U06)

-- potrafi rozpoznać różne rodzaje tekstów oraz przeprowadzić ich krytyczną analizę i interpretację z zastosowaniem odpowiednich metod (K_U12)




Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

-- ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju (K_K01)


Metody dydaktyczne:

-- wykład

-- prezentacja multimedialna

-- wprowadzenie elementu dyskusji na zajęciach

Metody dydaktyczne eksponujące:

- pokaz

Metody dydaktyczne podające:

- opis
- opowiadanie
- pogadanka
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące:

- ćwiczeniowa
- klasyczna metoda problemowa
- okrągłego stołu
- panelowa
- referatu
- seminaryjna

Metody dydaktyczne w kształceniu online:

- metody ewaluacyjne
- metody integracyjne
- metody odnoszące się do autentycznych lub fikcyjnych sytuacji
- metody oparte na współpracy
- metody rozwijające refleksyjne myślenie
- metody służące prezentacji treści
- metody wymiany i dyskusji

Skrócony opis:

Celem zajęć jest zapoznanie studenta z podstawowymi teoriami literaturoznawczymi, teoriami literatury, teoriami badań literackich oraz metodologią tych badań.

Pełny opis:

W trakcie kursu student zapoznaje się z podstawowymi teoriami literaturoznawczymi, teoriami literatury, teoriami badań literackich oraz metodologią tych badań. Studenci zapoznają się z dawnymi (np. "Poetyka" Arystoteles) teoriami oraz tymi wiodącymi w badaniach nad literaturą w XXI wieku. Ponadto przedstawione zostaną różne odpowiedzi wybitnych literaturoznawców na zasadnicze pytanie: czym jest literatura?

Niezbędne będzie także zaznajomienie studentów z takimi pojęciami jak: retoryka, poetyka, poezja, narracja oraz język performatywny. Podane zostaną także podstawowe informacje z zakresu takich zagadnień, jak: semiotyka, hermeneutyka, strukturalizm, pragmatyzm etc. Ważne będzie także wskazanie (przy okazji omawiania już konkretnych tekstów literackich) kręgu kulturowego, do którego tekst można odnieść, jego cech charakterystycznych. W tym celu studenci zdobędą także wiedzę na temat związków między kulturą a literaturą.

Literatura:

Literatura przykładowa (konkretne teksty obowiązujące w danym cyklu kształcenia wskazuje osoba prowadząca):

Michał Głowiński, Aleksandra Okopień-Sławińska, Janusz Sławiński: Zarys teorii literatury, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych,Warszawa 1972

Jonathan Culler, Teoria literatury, przeł. Maria Bassaj, Prószyński i S-ka, Warszawa 1998

Anna Burzyńska, Michał Paweł Markowski, Teorie literatury XX wieku. Podręcznik, Wydawnictwo Znak, Kraków 2009.

Zofia Mitosek, Teorie badań literackich, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011

Mikołaj Melanowicz, Historia literatury japońskiej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012

Ian Buruma, Misjonarz i libertyn, eros i dyplomacja, przeł. Piotr Rosne, Universitas, Kraków 2005

Mikołaj Melanowicz, Formy w literaturze japońskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2003

Mikołaj Melanowicz, Japońskie narracje. Studia o pisarzach współczesnych, Kraków 2004

inne materiały wskazane podczas zajęć

Metody i kryteria oceniania:

Przy nauczaniu stacjonarnym:

zadanie studentom prac okresowych oraz tematów do opracowania (U12)

zadanie studentom wykonania w grupach prezentacji na wskazany temat (W05, U01, U06, U12)

kryterium: zgodność z wytycznymi wykładowcy co do formy i organizacji prezentacji/pracy, duży wysiłek własny, oryginalność w przedstawieniu tematu, dużo informacji własnych, samodzielnie zdobytych, ale niezmiernie ważnych z racji zainteresowania słuchaczy (studenci z tej samej grupy) tematem prezentacji (bogaty zakres źródeł, zdjęcia, film etc.) (W05, W06, W07, U01, U06, K01)

umiejętność bezstresowego występowania przed kilkunastoosobową grupą (w przypadku przedstawiania prezentacji), swobodnego wypowiadania się na dany temat, pracowitość i samodzielność, wytrwałość w poszukiwaniu (K01)

Forma zaliczenia: test wyboru i uzupełnienia oraz dyskusja w grupie

Przy nauczaniu zdalnym:

zadanie studentom prac okresowych oraz tematów do opracowania (U12)

zadanie studentom wykonania prezentacji na wskazany temat (W05, U01, U06, U12)

kryterium: zgodność z wytycznymi wykładowcy co do formy i organizacji prezentacji/pracy, duży wysiłek własny, oryginalność w przedstawieniu tematu, dużo informacji własnych, samodzielnie zdobytych, ale niezmiernie ważnych z racji zainteresowania słuchaczy (studenci z tej samej grupy) tematem prezentacji (bogaty zakres źródeł, zdjęcia, film etc.) (W05, W06, W07, U01, U06, K01)

umiejętność występowania przed kilkunastoosobową grupą (w przypadku przedstawiania prezentacji), swobodnego wypowiadania się na dany temat, pracowitość i samodzielność, wytrwałość w poszukiwaniu (K01)

Forma zaliczenia: sprawdzian/quiz na platformie Moodle UMK oraz ocena dyskusji w grupie podczas wideokonferencji i na forach na Moodle.

W razie niemożliwości udziału w wideokonferencjach, studenci zobowiązani są do wykonania zadań dodatkowych wskazanych przez osobę prowadzącą.

Szczegółowe metody oceniania w danym semestrze - patrz opis grupy zajęciowej.

Praktyki zawodowe:

nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (zakończony)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-20
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Adam Bednarczyk, Monika Lecińska-Ruchniewicz
Prowadzący grup: Monika Lecińska-Ruchniewicz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Cele nauczania

• zapoznanie studentów z podstawowymi pojęciami z zakresu teorii literatury, które są niezbędne w procesie analizy tekstu literackiego

• wypracowanie u studentów samodzielnego, krytycznego spojrzenia na analizowany tekst

• zachęcenie studentów do wyrażania własnych poglądów na temat przeczytanego tekstu.

• zainteresowanie studentów literaturą i myślą krytyczną

• zapoznanie z bieżącą literaturą przedmiotu z zakresu literaturoznawstwa, myśli krytycznej, literatury światowej, teorii przekładu

• zapoznanie z wybranymi kierunkami dwudziestowiecznej metodologii badań literackich

• utrwalanie umiejętności korzystania z opracowań teoretycznoliterackich i źródeł bibliograficznych;

• ćwiczenie umiejętności samodzielnego analizowania i interpretowania utworów literackich.

Pełny opis:

Zagadnienia:

1. Literatura i utwór literacki. Dzieło czy tekst?

2. Fikcja literacka i mimesis. Funkcja estetyczna a inne funkcje utworu.

3. Świat przedstawiony. Czas i przestrzeń. Postać literacka. Narrator, narracja i fabuła.

4. Autor - podmiot mówiący - bohater. Kwestia autobiografizmu.

5. Komunikacja literacka.

6. Gatunki literackie i gatunki mowy.

7. Formy obcowania z utworem literackim (lektura, konkretyzacja, wartościowanie, analiza, interpretacja, adaptacja, użycie).

8. Styl i stylistyka. Symbol i metafora.

9. Tradycja i talent indywidualny. Topika.

10. Stylizacja, parodia, intertekstualność.

11. Literatura piękna, literatura faktu, literatura dokumentu osobistego.

12. Literatura i konteksty (kulturowe, społeczne, ideologiczne).

13. Współczesne orientacje w badaniach literackich, np. strukturalizm, hermeneutyka, psychoanaliza, dekonstrukcja, feminizm, kulturowa teoria literatury.

Literatura:

Literatura przedmiotu (zalecana):

Arystoteles. Poetyka. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1989.

Bal, Mieke, Narratologia Wprowadzenie do teorii narracji, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2012

Bilczewski, Tomasz, Komparatystyka i interpretacja. Nowoczesne badania porównawcze wobec translatologii, Universitas, 2010.

Burzyńska, Anna. Markowski, Michał Paweł. Teorie literatury XX wieku. Podręcznik. Kraków, Znak 2006.

Comparative Literature in an Age of Globalization, ed. by Haun Saussy, (Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 2006)

Culler, Jonathan, Teoria literatury. Bardzo krótkie wprowadzenie, Warszawa, Prószyński-S-ka, 1998

Damrosch, David, How to Read World Literature, Wiley-Blackwell, 2009

Damrosch, David, What is World Literature, Princeton, 2003

Eagleton, Terry. Jak czytać literaturę, Aletheia, 2014

Głowiński, Michał et al. Podręczny słownik terminów literackich. Warszawa: Open 2001.

Handke, Ryszard, Poetyka dzieła literackiego, Warszawa, PWN, 2008.

Koziołek, Ryszard, Dobrze myśli się literaturą, Wydawnictwo Czarne, 2016

Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia i problemy, red. M. P. Markowski, R. Nycz, Universitas, 2012

Loba, Mirosław, Wokół narracyjnego zwrotu. Szkice krytyczne, UAM, 2013

Lodge, David. The Art of Fiction, New York, Penguin Books 1992.

Mitosek, Zofia, Poznanie (w) powieści: od Balzaka po Masłowskiej, Kraków, Universitas, 2003.

Mitosek, Zofia, Teorie badań literackich, Warszawa, PWN 1998

Niewspółmierność. Perspektywy nowoczesnej komparatystyki, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2010

Pasco, Allan, Inner Workings of the Novel. Studying a Genre Palgrave/MacMillan, 2010.

Szahaj, Andrzej, O interpretacji, Universitas, 2014

Wood, James, How Fiction Works, New York: Picador, 2008.

Zhang Longxi, From Comparison to World Literature, Suny Press, 2015

Uwagi:

Zajęcia w semestrze zimowym roku akademickiego 2020/2021 prowadzone są w formie zdalnej w trybie synchronicznym, asynchronicznym lub łączonym z wykorzystaniem następujących technik: platforma e-learningowa Moodle UMK; 2) system wideokonferencji BigBlueButton; 3) Microsoft Teams, przy użyciu odpowiednich metod dydaktycznych (patrz: podstawowe informacje o przedmiocie niezależnie od cyklu: Metody dydaktyczne w kształceniu online).

Szczegółowe informacje w opisie zajęć - zob. "więcej informacji".

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2022/23" (zakończony)

Okres: 2022-10-01 - 2023-02-19
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Aleksandra Jarosz, Monika Lecińska-Ruchniewicz
Prowadzący grup: Monika Lecińska-Ruchniewicz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Cele nauczania

• zapoznanie studentów z podstawowymi pojęciami z zakresu teorii literatury, które są niezbędne w procesie analizy tekstu literackiego

• wypracowanie u studentów samodzielnego, krytycznego spojrzenia na analizowany tekst

• zachęcenie studentów do wyrażania własnych poglądów na temat przeczytanego tekstu.

• zainteresowanie studentów literaturą i myślą krytyczną

• zapoznanie z bieżącą literaturą przedmiotu z zakresu literaturoznawstwa, myśli krytycznej, literatury światowej, teorii przekładu

• zapoznanie z wybranymi kierunkami dwudziestowiecznej metodologii badań literackich

• utrwalanie umiejętności korzystania z opracowań teoretycznoliterackich i źródeł bibliograficznych;

• ćwiczenie umiejętności samodzielnego analizowania i interpretowania utworów literackich.

Pełny opis:

Zagadnienia:

1. Literatura i utwór literacki. Dzieło czy tekst?

2. Fikcja literacka i mimesis. Funkcja estetyczna a inne funkcje utworu.

3. Świat przedstawiony. Czas i przestrzeń. Postać literacka. Narrator, narracja i fabuła.

4. Autor - podmiot mówiący - bohater. Kwestia autobiografizmu.

5. Komunikacja literacka.

6. Gatunki literackie i gatunki mowy.

7. Formy obcowania z utworem literackim (lektura, konkretyzacja, wartościowanie, analiza, interpretacja, adaptacja, użycie).

8. Styl i stylistyka. Symbol i metafora.

9. Tradycja i talent indywidualny. Topika.

10. Stylizacja, parodia, intertekstualność.

11. Literatura piękna, literatura faktu, literatura dokumentu osobistego.

12. Literatura i konteksty (kulturowe, społeczne, ideologiczne).

13. Współczesne orientacje w badaniach literackich, np. strukturalizm, hermeneutyka, psychoanaliza, dekonstrukcja, feminizm, kulturowa teoria literatury.

Literatura:

Literatura przedmiotu (zalecana):

Arystoteles. Poetyka. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1989.

Bal, Mieke, Narratologia Wprowadzenie do teorii narracji, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2012

Bilczewski, Tomasz, Komparatystyka i interpretacja. Nowoczesne badania porównawcze wobec translatologii, Universitas, 2010.

Burzyńska, Anna. Markowski, Michał Paweł. Teorie literatury XX wieku. Podręcznik. Kraków, Znak 2006.

Comparative Literature in an Age of Globalization, ed. by Haun Saussy, (Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 2006)

Culler, Jonathan, Teoria literatury. Bardzo krótkie wprowadzenie, Warszawa, Prószyński-S-ka, 1998

Damrosch, David, How to Read World Literature, Wiley-Blackwell, 2009

Damrosch, David, What is World Literature, Princeton, 2003

Eagleton, Terry. Jak czytać literaturę, Aletheia, 2014

Głowiński, Michał et al. Podręczny słownik terminów literackich. Warszawa: Open 2001.

Handke, Ryszard, Poetyka dzieła literackiego, Warszawa, PWN, 2008.

Koziołek, Ryszard, Dobrze myśli się literaturą, Wydawnictwo Czarne, 2016

Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia i problemy, red. M. P. Markowski, R. Nycz, Universitas, 2012

Loba, Mirosław, Wokół narracyjnego zwrotu. Szkice krytyczne, UAM, 2013

Lodge, David. The Art of Fiction, New York, Penguin Books 1992.

Mitosek, Zofia, Poznanie (w) powieści: od Balzaka po Masłowskiej, Kraków, Universitas, 2003.

Mitosek, Zofia, Teorie badań literackich, Warszawa, PWN 1998

Niewspółmierność. Perspektywy nowoczesnej komparatystyki, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2010

Pasco, Allan, Inner Workings of the Novel. Studying a Genre Palgrave/MacMillan, 2010.

Szahaj, Andrzej, O interpretacji, Universitas, 2014

Wood, James, How Fiction Works, New York: Picador, 2008.

Zhang Longxi, From Comparison to World Literature, Suny Press, 2015

Uwagi:

Zajęcia w semestrze zimowym roku akademickiego 2020/2021 prowadzone są w formie zdalnej w trybie synchronicznym, asynchronicznym lub łączonym z wykorzystaniem następujących technik: platforma e-learningowa Moodle UMK; 2) system wideokonferencji BigBlueButton; 3) Microsoft Teams, przy użyciu odpowiednich metod dydaktycznych (patrz: podstawowe informacje o przedmiocie niezależnie od cyklu: Metody dydaktyczne w kształceniu online).

Szczegółowe informacje w opisie zajęć - zob. "więcej informacji".

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2023/24" (zakończony)

Okres: 2023-10-01 - 2024-02-19
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jolanta Brzykcy, Aleksandra Jarosz
Prowadzący grup: Jolanta Brzykcy
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Celem zajęć jest zapoznanie studenta z podstawowymi teoriami literaturoznawczymi, teoriami literatury, teoriami badań literackich oraz metodologią tych badań.

Pełny opis:

Szczegółowe cele nauczania w ramach przedmiotu:

• zapoznanie studentów z podstawowymi pojęciami z zakresu teorii literatury, które są niezbędne w procesie analizy tekstu literackiego,

• wypracowanie u studentów samodzielnego, krytycznego spojrzenia na analizowany tekst,

• zachęcenie studentów do wyrażania własnych poglądów na temat przeczytanego tekstu,

• zainteresowanie studentów literaturą i myślą krytyczną,

• zapoznanie z bieżącą literaturą przedmiotu z zakresu literaturoznawstwa, myśli krytycznej, literatury światowej, teorii przekładu,

• zapoznanie z wybranymi kierunkami dwudziestowiecznej metodologii badań literackich,

• utrwalanie umiejętności korzystania z opracowań teoretycznoliterackich i źródeł bibliograficznych,

• ćwiczenie umiejętności samodzielnego analizowania i interpretowania utworów literackich.

Literatura:

Literatura podstawowa (obowiązkowa):

Burzyńska, Anna, Markowski, Michał Paweł, Teorie literatury XX wieku. Podręcznik, Wydawnictwo Znak, Kraków 2009 (wybrane rozdziały).

Culler, Jonathan, Teoria literatury. Bardzo krótkie wprowadzenie, Prószyński i S-ka, Warszawa 1998.

Eagleton, Terry, Jak czytać literaturę?, Aletheia, Warszawa 2014.

Głowiński Michał, Okopień-Sławińska, Aleksandra, Sławiński, Janusz, Zarys teorii literatury, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa 1972 (wybrane rozdziały).

Handke, Ryszard, Poetyka dzieła literackiego, PWN, Warszawa 2008.

Kulawik A., Poetyka. Wstęp do teorii dzieła literackiego, Kraków 1997 (wybrane rozdziały).

Mitosek, Zofia, Teorie badań literackich, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011 (wybrane rozdziały).

Literatura uzupełniająca (dla chętnych):

Bal, Mieke, Narratologia. Wprowadzenie do teorii narracji, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012.

Bilczewski, Tomasz, Komparatystyka i interpretacja. Nowoczesne badania porównawcze wobec translatologii, Universitas, Kraków 2010.

Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia i problemy, red. M. P. Markowski, R. Nycz, Universitas, Kraków 2012.

Melanowicz Mikołaj, Historia literatury japońskiej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012.

Melanowicz, Mikołaj, Formy w literaturze japońskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2003.

Szahaj, Andrzej, O interpretacji, Universitas, Kraków 2014.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
ul. Jurija Gagarina 11, 87-100 Toruń tel: +48 56 611-40-10 https://usosweb.umk.pl/ kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.0.3.0-2 (2024-04-26)