Przedmiot językoznawczy: Leksykografia praktyczna języka hiszpańskiego

Znajomość języka hiszpańskiego na poziomie B1-B2 Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego.

przedmiot fakultatywny

Za zaliczenie przedmiotu student uzyskuje 2 punkty ECTS (60 godzin) w następującym układzie:

1) Godziny realizowane przy bezpośrednim udziale nauczyciela akademickiego (30 godzin) oraz indywidualne konsultacje (5 godzin) (1,17 ECTS);

2) Godziny realizowane bez udziału nauczyciela akademickiego

- przygotowanie się do zajęć, lektura literatury, wykonywanie zadań – 15 godzin (0,5 ECTS);

- przygotowanie do zaliczenia – 10 godzin (0,33 ECTS).

K_W03 ma zaawansowaną wiedzę z zakresu językoznawstwa;

K_W06 ma zaawansowaną wiedzę o powiązaniach filologii z pokrewnymi naukami humanistycznymi;

K_W07 ma wiedzę o terminologii i metodologii badań w filologii w stopniu zaawansowanym;

K_W08 ma zaawansowaną wiedzę o wybranych zagadnieniach historycznych, społecznych, religijnych, filozoficznych i politycznych warunkujących rozwój wybranego obszaru kulturowego.

K_U03 potrafi rozpoznać różne rodzaje tekstów kultury oraz przeprowadzić ich krytyczną analizę i interpretację z zastosowaniem odpowiednich metod;

K_U06 potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi, paradygmatami właściwymi dla filologii;

K_U17 posiada umiejętność argumentowania z wykorzystaniem poglądów innych badaczy oraz formułowania wniosków.

K_K01 ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju;

K_K07 rozumie odmienne postrzeganie życia społecznego przez osoby pochodzące z rożnych środowisk i kultur.

Tryb stacjonarny: metody dydaktyczne podające: głównie tekst informacyjny; metody problemowe: wykład problemowy, wykład konwersatoryjny z elementami ćwiczeń.

Tryb zdalny: materiały dydaktyczne w formie pdf, konsultacje mailowe, zajęcia synchroniczne online na platformie TEAMS.

- pokaz

- opis
- opowiadanie
- tekst programowany
- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy

- ćwiczeniowa

Ten przedmiot składa się z dwóch części: teoretycznej i praktycznej. Pierwsza obejmuje 7 jednostek lub bloków tematycznych, które zostaną omówione przez prowadzącego na zajęciach. Wyjaśnienia będą wspierane prezentacjami PowerPoint, a ich treść opiera się na źródłach wymienionych w części bibliograficznej niniejszego przewodnika dydaktycznego.

Czas realizacji każdego tematu wyniesie 1 lub 2 spotkania, w zależności od objętości materiału oraz ewentualnych pytań studentów pojawiających się podczas zajęć, które prowadzący będzie wyjaśniał.

Po omówieniu 7 tematów zostanie przeprowadzony test śródsemestralny z treści teoretycznych. Dokładny termin tego testu zostanie ustalony w porozumieniu ze studentami po zakończeniu piątego bloku tematycznego.

Poniżej, w porządku chronologicznym, przedstawiono 7 tematów lub bloków teoretycznych, które będą omawiane w ramach tego przedmiotu:

1) Leksykografia: jej definicje i klasyfikacje

2) Struktura wewnętrzna słowników: hipersystem, ikonosystem, makrosystem i mikrosystem

3) Słownik a nauka języków: klasyfikacje według poziomu biegłości uczącego się

4) Słowniki jednojęzyczne dla rodzimych użytkowników: cechy i najważniejsze słowniki w języku hiszpańskim

5) Słowniki jednojęzyczne dla cudzoziemców: cechy i najważniejsze słowniki w języku hiszpańskim

6) Słowniki dwujęzyczne: cechy i najważniejsze słowniki w języku hiszpańskim

7) Zastosowanie informatyki w leksykografii: wykorzystanie sztucznej inteligencji (SI), korpusów językowych i słowników cyfrowych

Część teoretyczna znajdzie zastosowanie w praktyce poprzez projekt stworzenia słownika cyfrowego, do którego każdy student indywidualnie wniesie maksymalnie 50 słów przedstawionych w formie haseł leksykograficznych. Treść tego słownika będzie opracowywana na zajęciach, z pomocą prowadzącego, podczas pozostałych spotkań po przeprowadzeniu testu teoretycznego.

Połowa grupy będzie pracowała nad częścią jednojęzyczną słownika w języku hiszpańskim, a druga połowa nad częścią dwujęzyczną lub wielojęzyczną. W tej ostatniej język hiszpański będzie zestawiany z innym językiem, np. angielskim i/lub włoskim.

Prowadzący przydzieli każdemu studentowi sekcję słownika oraz literę alfabetu, którą ma opracować. Jeśli dwóch studentów będzie pracować nad różnymi częściami słownika, ale nad tą samą literą alfabetu, będą mogli współpracować i pracować razem podczas zajęć; ocena uzyskana przez każdego z nich pozostanie jednak indywidualna.

Bibliografia podstawowa (ujęta w prezentacjach PowerPoint autorstwa prowadzącego):

Alvar Ezquerra, Manuel (1993). Lexicografía Descriptiva. Barcelona: VOX/Biblograf.

Medina Guerra, Antonia María (coord.) (2003). Lexicografía española. Barcelona: Ariel.

Nomdedeu Rull, Antoni y Tarp, Sven (2024). Introducción a la lexicografía en español. Funciones y aplicaciones. Londres: Routledge.

Onieva Palomar, Rafael (2025). Hacia un nuevo diccionario monolingüe en ELE. [Tesis doctoral, Universidad Carlos III de Madrid].

Rodríguez Barcia, Susana (2016). Introducción a la lexicografía. Madrid: Síntesis.

Bibliografia uzupełniająca (ujęta w prezentacjach PowerPoint autorstwa prowadzącego):

Battaner Arias, María Paz; Renau, Irene y Torner Castells, Sergi (2024). Lexicografía Hispánica: The Routledge Handbook of Spanish Lexicography. Londres: Routledge.

Camacho Niño, Jesús (2020). Diccionario histórico de la terminología metalexicográfica. La Coruña: Servizo de Publicacións Universidade da Coruña.

Fuertes Olivera, Pedro Antonio (2018). The Routledge Handbook of Lexicography. Londres: Routledge.

Hernández Hernández, Humberto (1998). “La lexicografía didáctica del español: aspectos históricos y críticos”. En Fuentes Morán, M.T. y Werner, R. (eds.) Lexicografías iberorrománicas: problemas, propuestas y proyectos, pp. 49-80. Madrid: Editorial Iberoamericana.

Huete García, Ángel (2023). Introducción a la teoría de las funciones lexicográficas. Madrid: Arco Libros.

Lew, Robert (2024). “Dictionaries and lexicography in the AI era”. En Humanities and social sciences communications, núm. 11, pp. 1-8. Berlín: Springer Nature.

Márquez Cruz, Manuel (2024). Modelos lexicográficos digitales en la lexicografía didáctica. Madrid: Guillermo Escolar.

Martínez de Sousa, José (2009). Manual básico de lexicografía. Gijón: Trea

Porto Dapena, José Álvaro (2002). Manual de técnica lexicográfica. Madrid: Arco Libros

Seco Reymundo, Manuel (2003). Estudios de lexicografía española. Madrid: Gredos.

Kryteria oceny

Przedmiot będzie oceniany według następującej rubryki procentowej:

60% – 2 (niedostateczny)

60–69,9% – 3 (dostateczny)

70–74,9% – 3+ (dostateczny plus)

75–84,9% – 4 (dobry)

85–89,9% – 4+ (dobry plus)

90–100% – 5 (bardzo dobry)

Wyniki tej rubryki będą obliczane na podstawie następujących elementów:

50% – realizacja indywidualnego projektu stworzenia cyfrowego słownika jednojęzycznego lub dwu-/wielojęzycznego w języku hiszpańskim. Aby część ta została uwzględniona, student musi dostarczyć prowadzącemu co najmniej 30 haseł leksykograficznych po ostatnich zajęciach kursu. Oceniana będzie struktura i treść zgłoszonych haseł. Każde hasło może być ocenione maksymalnie na 1 punkt, a maksymalna liczba punktów w tej części wynosi 50.

40% – egzamin teoretyczny z treści omawianych na zajęciach (7 tematów wymienionych w części Opis treści). Egzamin odbędzie się w połowie semestru, po omówieniu tych zagadnień, w terminie ustalonym wspólnie ze studentami po zakończeniu piątego tematu. Test będzie składał się z 30 pytań jednokrotnego wyboru (2, 3 lub 4 możliwości). Błędne odpowiedzi nie będą obniżały wyniku. Czas trwania: 45 minut. Warunkiem zaliczenia jest uzyskanie co najmniej 60%, czyli minimum 18 poprawnych odpowiedzi.

Student nieobecny w dniu egzaminu będzie mógł napisać go w godzinach konsultacji prowadzącego. W przypadku nieusprawiedliwionej nieobecności student otrzyma karę –5 punktów.

Studenci, którzy raz już napisali egzamin, mogą podejść do niego ponownie (raz) w godzinach konsultacji, aby poprawić ocenę. W takim przypadku brana będzie pod uwagę wyższa z uzyskanych ocen.

10% – obecność i aktywne uczestnictwo w zajęciach. Po 2 nieusprawiedliwionych nieobecnościach uzyskany procent w tej części zostanie obniżony.